logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

ArturAVS 09 Cze 2021 06:18 7464 21
  • AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)
    Wiele razy zapewne słyszeliśmy określenie "magiczne oko" odnoszące się do techniki lampowej lecz niewiele osób zwłaszcza młodszych kojarzy o co chodzi. Wyjaśnię zatem z czym mamy do czynienia. Tzw. Magiczne oko to próżniowa lampa elektronowa której zadanie polega na sygnalizowaniu poziomu napięcia. W erze lampowej stosowana głównie jako wskaźnik dostrojenia czy wysterowania w odbiornikach radiowych i aparaturze pomiarowej. Podstawą jej działania jest ekran pokryty tzw. luminoforem czyli substancją świecącą pod wpływem padających na nią elektronów emitowanych z katody tak samo jak w kineskopach (CRT) czy lampach oscyloskopowych. Na drodze elektronów z katody do ekranu umieszczano jedną lub kilka elektrod które odpowiednio kształtowały wiązkę dając pożądany efekt wizualny. Większość tych lamp zawierała w jednej bańce również triodę połączoną wewnętrznie z elektrodą/ami sterującymi, były także produkowane lampy z wyprowadzonymi elektrodami triody w celu wykorzystania jej jako wzmacniacz np. AM2. Zdarzały się również lampy bez zintegrowanej triody jak chociażby amerykańska 6AF6. Samo wykorzystanie wewnętrznej triody jako wzmacniacza generowało spore trudności których rozwiązaniem okazało się użycie pentody. Polepszyło to pracę wskaźnika oraz wzmacniacza, jedną z takich lamp jest EFM1. Jednym z pierwszych wskaźników Magiczne oko była wprowadzona w połowie 1935 roku lampa 6E5 firmy RCA. Lampa ta w górnej części bańki miała umieszczony we wnętrzu stożkowy ekran. Ekran ten oglądany od strony szczytu lampy miał kształt pierścienia, na którym widoczne były zielone segmenty ciemniejsze lub jaśniejsze o wymiarze i kształcie zależnym od napięcia doprowadzonego do elektrody sterującej lampy. Zmieniając to napięcie można sterować rozwarciem ciemnego wycinka. Lampy były produkowane w różnych wykonaniach różniących się nie tylko pod względem parametrów elektrycznych lecz również kształtem ekranu. Choć nazwa Magiczne oko przylgnęła do tego typu lamp ze względu na przypominający kocie oczy wygląd to były produkowane lampy również o innym kształcie ekranu w postaci paska czy też wykrzyknika. Poniżej zaczerpnięte z wikipedii zdjęcie lampy EM11.
    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)
    Choć dziś większość tych lamp przeminęła wraz ze swą epoką to są często stosowane w amatorskich konstrukcjach ze względu na niepowtarzalny urok. Samych lamp o typowym kształcie Magicznego oka już niewiele można dziś spotkać to jednak te z ekranem w postaci paska są dość popularne, np. EM84 czy też EM87 lub EM800. Zainteresowany bliżej tematyką tych lamp zapraszam do zajrzenia tu; http://www.magiceyetubes.com/ Można tam znaleźć wiele cennych informacji które na pewno się przydadzą.
    Wracając do tytułowego wskaźnika to jest to ciekawa alternatywa dla wskaźników wychyłowych często pełniących rolę wskaźnika wysterowania czy mocy we wzmacniaczach. Moduł w formie zestawu do samodzielnego montażu (kitu) możemy nabyć za kilkadziesiąt zł na znanym portalu. Do uruchomienia musimy zaopatrzyć się w zasilacz 6,3VDC (żarzenie lampy) oraz 250-300VDC. Tu jednak pamiętajmy że z prądem żartów niema! Kit co prawda nie potrzebuje dużej wydajności prądowej (kilkanaście mA) jednak ostrożności nigdy za wiele.


    Zestaw otrzymujemy w niewielkim woreczku strunowym;

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Wewnątrz w kolejnej torebce jest PCB oraz potrzebne elementy a w oddzielnym niewielkim pudełeczku jest nasze Magiczne oko;


    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)


    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Płytka ma wymiary 73x40mm i została wykonana jako dwustronna. Poniżej schemat oraz spis elementów;

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    • Rezystor 220kΩ/1W 2 szt.
    • Rezystor 100kΩ/1W
    • Rezystor 1MΩ/0,25W 2szt
    • Rezystor 100kΩ/0,25W
    • Rezystor 47kΩ/0,25W
    • Rezystor 2,7kΩ/0,25W
    • Rezystor 200Ω/0,25W
    • Kondensator elektrolityczny 10µF/50V
    • Kondensator elektrolityczny 10µ/16V
    • Kondensator foliowy 100nF/100V 3 szt.
    • Potencjometr montażowy 200k 2 szt.
    • Uniwersalna dioda krzemowa 2AP9, 1N60, 1N4148 itp. (w prezentowanym zestawie są to 1N4148) 2 szt.
    • Dioda zenera 30V/1,3W
    • Dioda LED w kolorze niebieskim (!)
    • Tranzystor NPN SS9014
    • Podwójne złącze ARK 2 szt.
    • Podstawka do lampy
    • Lampa Magiczne oko 6E2
    • Dwustronna PCB z metalizacją


    Oczywiście jak w większości lampowych kitów z dalekiego wschodu tak i w tym konstruktor umieścił niebieską diodę LED w otworze podstawki lampy, upiększając ją na siłę. Błękitna poświata w bańce lampy źle o niej świadczy i sygnalizuje pogorszenie próżni. Zaskoczyła mnie mocno sama podstawka która jest wykonana z prawdziwej ceramiki a nie taniego plastiku. Po krótkich poszukiwaniach odnośnie samej lampy to okazało się że 6E2 to zamiennik EM87 produkowanej przez nieistniejącą już angielską firmę Mullard. Poniżej skan oryginalnej noty katalogowej firmy Mullard;

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)


    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)


    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Zajmijmy się zatem montażem kitu aby móc spojrzeć w Magiczne oko (a raczej w przypadku 6E2 w pasek :D ). Montaż wygodnie jest zacząć od najniższych elementów którymi tutaj są diody uniwersalne oraz dioda Zenera. Pamiętajmy o polaryzacji elementów które tego wymagają!;

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Oraz całość;

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Podstawkę lampy montujemy po przeciwnej stronie niż inne elementy i należy uprzednio włożyć diodę LED gdyż po przylutowaniu podstawki trafienie wyprowadzeniami diody w otwory będzie niemożliwe;


    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Kit w zasadzie gotowy do uruchomienia i o ile z napięciem 6,3VDC nie ma problemu (któryś z zasilaczy warsztatowych zapewni) to skąd wziąć 250-300VDC? Mocno problematyczne byłoby skonstruowanie dla mnie odpowiedniej przetwornicy a tym bardziej do prawie jednorazowego użycia, za to różnych transformatorów sieciowych mam całe pudełko. Użyłem więc TS50/11 pochodzącego z OTV Vela w roli transformatora głównego i TS2/15 jako podwyższającego gdzie uzwojenia są podłączone odwrotnie. Napięcie wyjściowe to około 330V bez obciążenia a po dołączeniu płytki wskaźnika spada do około 250V. Poniżej schemat;

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Wartości elementów nie były w żaden sposób wyliczane a układ miał jedynie zapewnić na kilkanaście minut napięcie około 300V. Żarzenie podłączyłem z zasilacza regulowanego. Efekt jest naprawdę piękny choć film tego w pełni nie oddaje ze względu na działającą automatykę.
    Nagrania w lekko przyciemnionym pomieszczeniu a widoczne obcinaczki utrzymywały moduł we właściwej pozycji, poniżej z diodą LED;




    Oraz po przecięciu rezystora ograniczającego prąd dla diody;




    Trochę przeszkadzający jest fakt umieszczenia potencjometrów i lampy po przeciwnych stronach płytki, wymaga to różnych manipulacji aby kit wyregulować. Potencjometrem w linii anody lampy regulujemy długość "paska" a drugim ustawiamy czułość (około 1V RMS dla pełnego zaświecenia). Sama lampa dość mocno się nagrzewa i przy montażu kitu w obudowie należy o tym pamiętać. Kit wskaźnika warto kupić w dwóch egzemplarzach co umożliwi pracę z sygnałem stereofonicznym. We wzmacniaczach lampowych podłączenie będzie bardzo proste, a w przypadku wzmacniaczy tranzystorowych czy też na układach scalonych po dodaniu stosownego zasilacza wskaźnik doda do konstrukcji trochę lampowego uroku... (choć brzmienia niestety nie zmieni).

    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    ArturAVS
    Moderator
    Offline 
    Z wykształcenia technik RTV, z zamiłowania elektronik/elektrotechnik konstruktor.
    Specjalizuje się w: kf, audio, elektronika truck, nietypowe urządzenia
    ArturAVS napisał 23297 postów o ocenie 6554, pomógł 2099 razy. Mieszka w mieście Grajewo. Jest z nami od 2005 roku.
  • #2 19472308
    fotomh-s
    Poziom 24  
    No to teraz czas na jakiś plazmowy wskaźnik VU, np. taki z konsolet SSL lub Neve, ciekawe co taki ma w środku, zawsze mnie to ciekawiło :-)
    Czasami można dostać gdzieś na aukcjach, widziałem gdzieś za kilka stówek.
  • #3 19472347
    TechEkspert
    Redaktor
    Taki wskaźnik dobrze prezentowałby się w metalowej rurce z eliptycznym wycięciem na luminofor, jednie płytka wymusza sporą podstawę takiego wskaźnika. W docelowym zastosowaniu przetwornica DC/DC niewielkich rozmiarów konieczna. Zasilanie jednym napięciem. Jaką potrzebną moc można oszacować na napięciu anodowym? 4W?
  • #4 19472444
    ArturAVS
    Moderator
    TechEkspert napisał:
    Jaką potrzebną moc można oszacować na napięciu anodowym? 4W?

    Mogę zmierzyć ile mA "ciągnie" przy tych 250V, choć TS2/15 po około 15 minutach miał temperaturę około 40 stopni C co świadczy o tym że te 2W to za mało.
  • #5 19472717
    krzbor
    Poziom 27  
    Ciekawy jest efekt wizualny - chodzi mi o to "zatrzaskiwanie" pasków. Dla tych, którzy nie chcą się bawić wysokimi napięciami, można by takie coś zasymulować na wyświetlaczu OLED.
  • #6 19472918
    ArturAVS
    Moderator
    krzbor napisał:
    chodzi mi o to "zatrzaskiwanie" pasków

    Paski mogą zajść na siebie i świecą wtedy bardzo jasno, nawet w DS o tym napisano jako funkcji overload.
  • #7 19475164
    khoam
    Poziom 42  
    Na znanym chińskim portalu można nabyć moduł zasilający do 6E2 na układzie MC34063. Zasilanie modułu z 9-12V. Napięcie wyjściowe to max. 350V przy poborze prądu 4mA, a przy 25mA spada do 170V. Koszt ok. 7$.

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)
  • #8 19475190
    ArturAVS
    Moderator
    Sama lampka ma niewielkie potrzeby prądowe, zdecydowaną większość pochłania stabilizator 30V.
  • #9 19482787
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #10 19482861
    pawelr98
    Poziom 39  
    khoam napisał:
    Na znanym chińskim portalu można nabyć moduł zasilający do 6E2 na układzie MC34063. Zasilanie modułu z 9-12V. Napięcie wyjściowe to max. 350V przy poborze prądu 4mA, a przy 25mA spada do 170V. Koszt ok. 7$.

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)

    Mnie ciągle zastanawia, po co wciąż do upadłego męczą 34063, zamiast jak człowiek użyć UC3843.
    Takich przetwornic wysokonapięciowych na ne555/34063 jest na pęczki w różnych zastosowaniach.
  • #11 19482930
    żarówka rtęciowa
    Poziom 37  
    Witam

    ArturAVS napisał:
    Sama lampka ma niewielkie potrzeby prądowe, zdecydowaną większość pochłania stabilizator 30V.


    Wystarczy zastosować tranzystor wysokonapięciowy np: słynny MPSA42, można wtedy pozbyć się diody Zenera. Można też zastosować małą lampę próżniową np: EF95 (6AK5) lub niemikrofonującą EF86.

    ArturAVS napisał:
    Mnie ciągle zastanawia, po co wciąż do upadłego męczą 34063, zamiast jak człowiek użyć UC3843.


    Kontrolery PWM z serii UC384x mają inny zakres napięcia zasilania i są z reguły droższe, zależy to od producenta.
  • #12 19482935
    ArturAVS
    Moderator
    @żarówka rtęciowa zacytowałeś nie moje słowa.
  • #13 19484299
    pawelr98
    Poziom 39  
    żarówka rtęciowa napisał:

    Kontrolery PWM z serii UC384x mają inny zakres napięcia zasilania i są z reguły droższe, zależy to od producenta.


    UC3843 ma od 8.5V, czyli dla tych 9-12V by pracował bez problemu.
    Natomiast obecnie jest nowa seria tych układów i wśród nich jeden który startuje od 7V.
    UCC38C41

    W każdym razie, jak nie interesuje nas zasilanie z 5V (które i tak średnio się nadaje do sterowania mosfetami), to lepiej iść w te układy.
    Wyższa sprawność (możliwe obniżenie napięcia na rezystorze pomiarowym) i wbudowany driver do mosfetów.
  • #14 19511119
    PPK
    Poziom 29  
    CYT: ....Trochę przeszkadzający jest fakt umieszczenia potencjometrów i lampy po przeciwnych stronach płytki, wymaga to różnych manipulacji aby kit wyregulować. Potencjometrem w linii anody lampy regulujemy długość "paska" a drugim ustawiamy czułość (około 1V RMS dla pełnego zaświecenia)......
    Nie widzę problemu, żeby je wlutować odwrotnie.....
    p.s: Królestwo za konia ..... może ktoś ma działającą (najchętniej NOS-a) EM-34. Nie interesują mnie "niewielkie modyfikacje" i 6E5S....
  • #15 19514289
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #16 19514830
    PPK
    Poziom 29  
    Dzięki, przeżyłem szok EM4 - 220 PLN na All..... Przerabiam na 6E5S. Mam.
    p.s. Co do schematu z pierwszego postu. Ten niebieski podświetlający LED. Przy napięciu zmiennym 6.3V trzeba by dobrać diodę o napięciu rewersu 7V i więcej albo dodać równolegle jakąś zwykłą prostowniczą, wlutowaną z odwrotną polaryzacją, wtedy wsteczne na LED, będzie 0,7-1V. Zwykłe diody LED mają napięcie wsteczne zazwyczaj ok. 5V o czym się przekonałem robiąc detektor/wskaźnik bezpieczników we wzmacniaczu lampowym. Temat chyba był przerabiany na Elektrodzie.
  • #17 19515201
    ArturAVS
    Moderator
    PPK napisał:
    Ten niebieski podświetlający LED

    Pomijając sprawy techniczne tego niebieskiego LEDa w ogóle tam nie powinno być. Psuje całą "aurę" lampy.
  • #18 19826168
    czarny8322
    Poziom 11  
    Czy używałeś jakiegoś szczególnego wejścia audio? Ja podaje sygnał audio na mój moduł i skala niestety ani drgnie. Masz może jakieś sugestie ?

    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)
  • #19 19826193
    ArturAVS
    Moderator
    Podawałem sygnał z wyjścia liniowego monitora.
  • #20 19826617
    Konto nie istnieje
    Poziom 1  
  • #21 19827192
    czarny8322
    Poziom 11  
    ok, mam jeszcze drugą płytkę tego modułu to sprawdzę. Odnośnie przetwornicy to mój projekcik ze znanych schematów na NE555, jak byś chciał to mam jeszcze mnóstwo płytek PCB, wystarczy skompletować elementy i polutować---> chociaż pewnie szybciej i może taniej kupić innego gotowca z all..gro. A sama przetwornica ciągneła spokojnie 6lamp nixie in-12

    Dodano po 9 [godziny] 6 [minuty]:

    Moje źródło audio to telefon/laptop. Wygląda na to, że moduł potrzebuje czegoś mocniejszego do napędzenia. Niestety nie mam schematu. W zaznaczonym miejscu był wlutowany potencjometr 200k (oznaczenie na plytce to 100k). Jeśli był skręcony maksymalnie w lewo, widziałem małe drgania skali. Zmiana na mniejszy rezystor nie pomaga:)
    AIYIMA Lampowy wskaźnik poziomu (mono 6E2)IMG_202201...204359.jpg Download (5.99 MB)
  • #22 20371679
    PPK
    Poziom 29  
    Wklejam się, żeby nie mnożyć nowych tematów... Zamieniam EM80 na 6E1P (6Е1П). Proszę o potwierdzenie - wg. danych katalogowych (https://frank.pocnet.net). Wynika z nich, że trzeba zamienić nóżki 7 i 9 ( Anoda triody - 7 i krater anody 9 w EM80)... Jak czytam podpowiedzi, to wszędzie jest, że pasują 1:1. Jak jest na prawdę ?
REKLAMA