Być może trafiliście kiedyś na skróty PLIX, TPIX, THINX, EPIX, DE-CIX, AMS-IX. To nazwy różnych systemów punktów wymiany ruchu. Łatwo zauważyć, że pierwsze litery to wyróżnik kraju lub firmy. Pierwszy raz z określeniem punkt wymiany ruchu internetowego spotkałem się w latach '90, o ile pamiętam na przełomie 1999/2000. Kolega wyjaśnił mi wtedy, że IXP (Internet Exchange Point) to szafa rack z wyposażeniem sieciowym, zainstalowana w budynku gdzie różni operatorzy mieli swoją infrastrukturę i serwerownie. Operatorzy internetowi wspólnie ponosili koszty uruchomienia IXa, oraz wspólnie ponosili koszty utrzymania punktu wymiany ruchu.
Co taki punkt wymiany dawał operatorom? Zapewne kojarzycie popularne wtedy sieci p2p i oprogramowanie klienckie np. eMule, Kazaa. Załóżmy, że abonent kablówki np. Aster udostępnia pliki dla abonenta UPC w bloku obok. Modemy DOCSIS komunikują się z siecią operatora i dane podążają do styku z Internetem np. od TPSA. Abonenci dwóch różnych operatorów internetowych wymieniają między sobą dane "zużywając" pasmo na łączach "do internetu" obu tych operatorów (a czasem kilku innych operatorów po drodze). Tutaj dobrym rozwiązaniem jest punkt wymiany ruchu, gdy obaj operatorzy dociągną swoją infrastrukturę do miejsca lokalizacji jednego z IXów to mogą tam wymieniać ruch obu abonentów różnych ISP bez trasowania go łączem "do internetu i z powrotem". Drugi przykład to występowanie w sieci jednego operatora serwera świadczącego usługi (np. WWW lub FTP), abonenci innego operatora wymieniającego ruch przez IXa mieli szansę na szybszy dostęp do zasobów wspomnianego serwera.
W tamtych czasach posiadanie siedziby firmy w biurowcu gdzie znajdował się IXP dawało bardzo istotną korzyść, dostęp do internetu z dużą przepustowością. Można było kupić port ethernet w IXP i na tamte czasy szybkość takiego dostępu do internetu była zawrotna np. 2Mb/s. Prawdopodobnie były wtedy dostępne porty 10Mb/s, a podejrzewam, że operatorzy wymieniali ruch portami Fast Ethernet 100Mb/s. Przy dostępnych wtedy pakietach internetowych rzędu 128kb/s, 265kb/s musiało to robić wrażenie.
Jak teraz wygląda świat IXów? Zajrzyjmy np. na stronę atman okazuje się, że punkty wymiany dobrze sprawdzają się także w rzeczywistości pandemicznej i pracy zdalnej oraz są punktem dostępu dla operatorów do usług np. IPTV, VoIP. Wspomniani wcześniej uczestnicy IXP to dostawcy treści i ISP posiadający swoją pulę IP i numer AS więc mający router utrzymujący sesję BGP. Zainteresowane IXami są także inne firmy np. udostępniające kopie zapasowe w chmurze: https://antyweb.pl/cloud-backup-nazwa-pl/ Cel IXP pozostał niezmieniony, skrócenie czasu transmisji pakietów, optymalizacja tras i obciążenia łącz, możliwość dla mniejszego ISP zakupienia łącza o dużej przepustowości od większego ISP.
Na stronie atmana znajdziemy charakterystykę kilku systemów IXP:
- EPIX (największy w Polsce niekomercyjny punkt wymiany ruchu, działa jako Stowarzyszenie na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego „e-Południe” dla operatorów ISP, zarządzane przez operatorów ISP).
Tak wyglądają statystyki online EPIX, ruch osiąga wartości terabitów na sekundę...
Tutaj możecie zobaczyć jacy ISP podłączyli się jakimi portami: https://www.epix.net.pl/o-epix/uczestnicy/
- Equinix Internet Exchange (dawny PLIX, który był najbardziej rozpoznawalnym polskim punktem wymiany ruchu, po przejęciu przez Equinix została wprowadzona globalna polityka)
- Thinx IX (komercyjny punkt wymiany ruchu Atman, uczestnikami Thinx IX są więksi operatorzy ISP i telefonii komórkowej, firmy hostingowe, duże portale internetowe, społecznościowe, gamingowe, platformy streamingowe)
Uczestnicy: https://www.atman.pl/lista-wszystkich-uczestnikow-thinx-ix/ lokalizacje: https://www.atman.pl/faq/punkt-wymiany-ruchu-thinx/
Na stronie Atmana znajdziemy takie ciekawostki jak wysycenie portów 100Gb/s przez dostawcę treści Netflix po premierze Wiedźmina, w efekcie Netlix "wziął" więcej portów o łącznej przepustowości 200GB/s.
Korzystając z Netlixa czy facebooka lub YouTube nie zastanawiamy się co robią nasi ISP aby usługa działała poprawnie.
- TPIX (punkt wymiany ruchu należący do Orange, dawniej TPSA).
Strona czasami nie działa http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:www.tpix.pl/
Uczestnicy: http://www.tpix.pl/uczestnicy.html statystyki: http://www.tpix.pl/statystyki.html
https://www.hurt-orange.pl/operatorzy-krajowi/uslugi/dostep-do-internetu/internet-tpix/
Mniejsze IXy:
https://wrix.org/infrastruktura/
www.cepix.pl
www.cix.krakow.pl
www.lix.net.pl
www.pozix.pl
Obecnie na jednym porcie IXP mogą być świadczone różne usługi z różną przepustowością. Porty w zależności od potrzeb i możliwości IXa to 1Gb/s, 10Gb/s, 40Gb/s a nawet 100Gb/s. Ruch w IXP można wymieniać między dwoma ISP (peering) lub jako tranzyt danych między ISP do sieci, z którą połączenie ma inny uczestnik IXP.
Mapa IXP: https://www.internetexchangemap.com/
Podcast: IXP punkty wymiany ruchu internetowego - podcast #10 elektroda.pl
Czy słyszeliście o IXP,
a może jesteście uczestnikiem IXa
lub pamiętacie jak wyglądał rozwój punktów wymiany ruchu?
Co taki punkt wymiany dawał operatorom? Zapewne kojarzycie popularne wtedy sieci p2p i oprogramowanie klienckie np. eMule, Kazaa. Załóżmy, że abonent kablówki np. Aster udostępnia pliki dla abonenta UPC w bloku obok. Modemy DOCSIS komunikują się z siecią operatora i dane podążają do styku z Internetem np. od TPSA. Abonenci dwóch różnych operatorów internetowych wymieniają między sobą dane "zużywając" pasmo na łączach "do internetu" obu tych operatorów (a czasem kilku innych operatorów po drodze). Tutaj dobrym rozwiązaniem jest punkt wymiany ruchu, gdy obaj operatorzy dociągną swoją infrastrukturę do miejsca lokalizacji jednego z IXów to mogą tam wymieniać ruch obu abonentów różnych ISP bez trasowania go łączem "do internetu i z powrotem". Drugi przykład to występowanie w sieci jednego operatora serwera świadczącego usługi (np. WWW lub FTP), abonenci innego operatora wymieniającego ruch przez IXa mieli szansę na szybszy dostęp do zasobów wspomnianego serwera.
W tamtych czasach posiadanie siedziby firmy w biurowcu gdzie znajdował się IXP dawało bardzo istotną korzyść, dostęp do internetu z dużą przepustowością. Można było kupić port ethernet w IXP i na tamte czasy szybkość takiego dostępu do internetu była zawrotna np. 2Mb/s. Prawdopodobnie były wtedy dostępne porty 10Mb/s, a podejrzewam, że operatorzy wymieniali ruch portami Fast Ethernet 100Mb/s. Przy dostępnych wtedy pakietach internetowych rzędu 128kb/s, 265kb/s musiało to robić wrażenie.
Jak teraz wygląda świat IXów? Zajrzyjmy np. na stronę atman okazuje się, że punkty wymiany dobrze sprawdzają się także w rzeczywistości pandemicznej i pracy zdalnej oraz są punktem dostępu dla operatorów do usług np. IPTV, VoIP. Wspomniani wcześniej uczestnicy IXP to dostawcy treści i ISP posiadający swoją pulę IP i numer AS więc mający router utrzymujący sesję BGP. Zainteresowane IXami są także inne firmy np. udostępniające kopie zapasowe w chmurze: https://antyweb.pl/cloud-backup-nazwa-pl/ Cel IXP pozostał niezmieniony, skrócenie czasu transmisji pakietów, optymalizacja tras i obciążenia łącz, możliwość dla mniejszego ISP zakupienia łącza o dużej przepustowości od większego ISP.
Na stronie atmana znajdziemy charakterystykę kilku systemów IXP:
- EPIX (największy w Polsce niekomercyjny punkt wymiany ruchu, działa jako Stowarzyszenie na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego „e-Południe” dla operatorów ISP, zarządzane przez operatorów ISP).
Tak wyglądają statystyki online EPIX, ruch osiąga wartości terabitów na sekundę...
Tutaj możecie zobaczyć jacy ISP podłączyli się jakimi portami: https://www.epix.net.pl/o-epix/uczestnicy/
- Equinix Internet Exchange (dawny PLIX, który był najbardziej rozpoznawalnym polskim punktem wymiany ruchu, po przejęciu przez Equinix została wprowadzona globalna polityka)
- Thinx IX (komercyjny punkt wymiany ruchu Atman, uczestnikami Thinx IX są więksi operatorzy ISP i telefonii komórkowej, firmy hostingowe, duże portale internetowe, społecznościowe, gamingowe, platformy streamingowe)
Uczestnicy: https://www.atman.pl/lista-wszystkich-uczestnikow-thinx-ix/ lokalizacje: https://www.atman.pl/faq/punkt-wymiany-ruchu-thinx/
Na stronie Atmana znajdziemy takie ciekawostki jak wysycenie portów 100Gb/s przez dostawcę treści Netflix po premierze Wiedźmina, w efekcie Netlix "wziął" więcej portów o łącznej przepustowości 200GB/s.
Korzystając z Netlixa czy facebooka lub YouTube nie zastanawiamy się co robią nasi ISP aby usługa działała poprawnie.
- TPIX (punkt wymiany ruchu należący do Orange, dawniej TPSA).
Strona czasami nie działa http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:www.tpix.pl/
Uczestnicy: http://www.tpix.pl/uczestnicy.html statystyki: http://www.tpix.pl/statystyki.html
https://www.hurt-orange.pl/operatorzy-krajowi/uslugi/dostep-do-internetu/internet-tpix/
Mniejsze IXy:
https://wrix.org/infrastruktura/
www.cepix.pl
www.cix.krakow.pl
www.lix.net.pl
www.pozix.pl
Obecnie na jednym porcie IXP mogą być świadczone różne usługi z różną przepustowością. Porty w zależności od potrzeb i możliwości IXa to 1Gb/s, 10Gb/s, 40Gb/s a nawet 100Gb/s. Ruch w IXP można wymieniać między dwoma ISP (peering) lub jako tranzyt danych między ISP do sieci, z którą połączenie ma inny uczestnik IXP.
Mapa IXP: https://www.internetexchangemap.com/
Podcast: IXP punkty wymiany ruchu internetowego - podcast #10 elektroda.pl
Czy słyszeliście o IXP,
a może jesteście uczestnikiem IXa
lub pamiętacie jak wyglądał rozwój punktów wymiany ruchu?
Fajne? Ranking DIY
