Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Eltrox Hurton
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

TV, internet w nowym mieszkaniu - jak to ugryźć.

spozabranzy 22 Jul 2021 14:10 456 25
  • #1
    spozabranzy
    Level 3  
    Chcę przygotować optymalne podłączenia internetowo-telewizyjne w nowym mieszkaniu.
    W związku z tym chciałbym prosić o pomoc forumowiczów, żeby nie popełnić błędów.
    Jeśli źle umieściłem zapytanie, to przepraszam i równocześnie proszę o przekierowanie

    1. Nowy blok, doprowadzony światłowód z Orange. Skrzynka komunikacyjna zaraz przy drzwiach w mieszkaniu
    2. Jest dostępne UPC, z którego teraz korzystam w innej lokalizacji i będę mógł to połączenie przenieść. Parametry do uzyskania to 1 GB z Giga Connect Box-em.
    3. Aktualnie jest jedno gniazdko TV z anteną z dachu (TV naziemna cyfrowa) i jedno gniazdko sieciowe. Oba zresztą obok siebie w salonie.
    4. Na teraz zaplanowane i wykonywane jest rozprowadzenie w podłodze kabli ethernetowych oraz gniazdek w pozostałych pokojach. Istniejące w salonie podejścia będą przeniesione w obrębie salonu w inne miejsce.
    4. Moje potrzeby:
    a) rozprowadzenie kablem ethernetowym internetu z salonu do pozostałych trzech pokoi (sypialnia rodziców, gabinet, pokój dziecka), co razem powinno dać łącznie 4 gniazdka internetowe w ścianie w 4 różnych pomieszczeniach.
    b) doprowadzenie/zapewnienie sygnału telewizyjnego od operatora kablowego do dwóch pomieszczeń - salonu i sypialni rodziców
    c) doprowadzenie sygnału telewizyjnego z anteny blokowej do dwóch pomieszczeń - salonu i sypialni rodziców
    d) zapewnienie sygnały Wi-FI w całym mieszkaniu
    5. Opcje:
    a) użycie switcha, który rozdzieli sygnał internetowy już na poziomie gniazdek w ścianach, o ile taka opcja istnieje. W ten sposób do ściany szedłby jeden kabel, natomiast gniazdko byłoby z dwoma gniazdkami sieciowymi.
    b) opcja używania TV kablowej w sypialni, na dziś nie jest to pewne, ale chciałbym mieć przygotowaną infrastrukturę.
    6. Pytania
    a) jakiego kabla sieciowego użyć, żeby mieć największe parametry transferu, i mieć zapas? Ponieważ kładę kabel w podłodze, to potem już go nie wymienię.
    b) UPC twierdzi, że oferuje światłowód, ale tak naprawdę, to od ich skrzynki zbiorczej w bloku wszystko idzie już kablem koncentrycznym, więc to chyba nie jest i nie będzie o samo co światłowód Orange, który jest w skrzynce komunikacyjnej w moim mieszkaniu?
    - czy 1 GB od UPC będzie lepszym rozwiązaniem od światłowodu Orange?
    c) modem Giga Connect Box ma tylko 4 gniazda sieciowe, co oznacza, że jeśli z tego modemu pociągnę trzy kable do pozostałych pokoi, to na salon zostanie mi tylko 1 gniazdo, więc albo ono pójdzie jako sygnał do dekodera UPC TV 4K BOX, który obsłuży telewizor, albo do gniazdka sieciowego pod komputer. Idąc dalej tym tropem, to w sypialni (jedno z tych trzech pozostałych pomieszczeń), sytuacja się powtórzy, czyli jedno podejście pod dekoder UPC TV 4K BOX i zabraknie wyjścia pod podłączenie sieciowe komputera/laptopa, itp.
    d) jakimś rozwiązaniem jest zastosowanie switcha w tych pomieszczeniach, ale to albo w formie switcha zewnętrznego, albo w formie rozdzielenie w gniazdku (kwestia powyżej)
    e) inna opcja, to użycie splitera (jeśli się nie mylę) i wyprowadzenie dwóch kabli koncentrycznych, z których jeden by obsługiwał Giga Connect Box (stąd idzie sygnał do gniazdek internetu kablowego - 4 x), a drugi kabel obsłuży dekoder Horizon lub UPC TV 4K BOX, a tym samym telewizor. Gdybym potrzebował i internetu i sygnału TV kablowej, to będzie potrzebny dodatkowy dekoder w sypialni rodziców.
    f) czy dobrą opcją byłoby rozdzielenie dostawców w zależności od ich mocniejszych stron, typu:
    - TV od UPC, bo ma ciekawszą ofertę, a internet od Orange, bo ma lepsze parametry? A może wszystko od Orange?
    - czy światłowód Orange i światłowód UPC mają takie same parametry czy to są zupełnie inne standardy?
    g) korzystam również z Netflixa, i będę kupował nowy telewizor, który będzie miał aplikację wbudowaną. Do tej pory korzystam z Chromcasta. Więc w tym wypadku nie będzie kłopotów z kontynuacją. Chyba, że gdzieś może się pojawić problem.
    h) pojawi się również radio internetowe, które znajdzie się w gabinecie razem ze sprzętem grającym i zakładam, że tutaj powinno wystarczyć WiFI lub internet z gniazdka.
    g) podstawowy odbiornik TV wraz dekoderem będzie na ścianie w salonie i zaplanowane jest schowanie wszystkich kabli w korytku w ścianie, żeby nie było widać kabli poniżej TV. Sam dekoder będzie na szafce/na półce pod telewizorem, ale "widoczny" dla pilota
    h) czy najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie modemu w pobliżu/jak najbliżej dekodera i telewizora czy też nie ma to zbyt dużego znaczenia. Pytam o to ponieważ ten modem ma również rozprowadzać sygnał WiFi i internet przez kable do pozostałych pomieszczeń. Może warto, żeby dekoder był jak najbliżej skrzynki komunikacyjnej (drzwi wejściowe to środek mieszkania - na lewo trzy pokoje, na prawo salon), bo to da lepszy sygnał W-Fi, a kable z niego (koncentryczny, ethernetowe) i tak pójdą pod podłogą do gniazdek

    Uwaga ogólna - używam i mam skonfigurowane różne urządzenia w aktualnych mieszkaniu, ale teraz mogę zrobić coś od początku, stąd być może zadaję dość proste i oczywiste pytania, ale skoro nowe otwarcie, to lepiej nie tkwić w starych uwarunkowaniach.
    Z góry dziękuję za życzliwe potraktowanie mojej jakże przyziemnego problemu
    Irek
    Ethernet jednoparowy (SPE) - rozwiązania w przemyśle. Szkolenie 29.09.2021r. g. 11.00 Zarejestruj się za darmo
  • Eltrox Hurton
  • Helpful post
    #2
    cysiekw
    Level 33  
    spozabranzy wrote:
    W ten sposób do ściany szedłby jeden kabel, natomiast gniazdko byłoby z dwoma gniazdkami sieciowymi.
    Niestety nie, jedno gniazdo jeden kabel, dwa gniazda dwa kable.
    spozabranzy wrote:
    jakiego kabla sieciowego użyć, żeby mieć największe parametry transferu, i mieć zapas? Ponieważ kładę kabel w podłodze, to potem już go nie wymienię.
    Skrętka kategoria 6, dubluj jeśli możesz, masz 1 gniazdo dajesz podwójny kabel, masz zapas na przyszłość jak nie ma możliwości wymiany/dołożenia.
    spozabranzy wrote:
    c) modem Giga Connect Box ma tylko 4 gniazda sieciowe
    W miejscu gdzie masz terminowany internet i zasilanie elektryczne do tego routera podłączasz swój switch, 8-16 portów i do niego zaciągasz wszystkie skrętki z całego mieszkania, musisz sobie zrobić centralny punkt dystrybucyjny gdzieś. Najlepiej tutaj jeśli jest miejsce:
    spozabranzy wrote:
    Skrzynka komunikacyjna zaraz przy drzwiach w mieszkaniu
  • #3
    spozabranzy
    Level 3  
    Dzięki za szybkie odpowiedzi/podpowiedzi. :)
    Mam pytania odnośnie Twoich odpowiedzi.
    1. To może od razu lepiej pociągnąć dwa kable i mieć dwa gniazdka pod internet? Po co trzymać dwa kable w ścianie, skoro tylko jeden będzie tylko wykorzystany?
    2. Terminowany internet - oznacza "planowany" internet, pierwsze podejście w mieszkaniu?
    3. Pisząc router masz na myśli modem, w tym przypadku Giga Connect Box czy coś innego?
    4. Czy sam modem/router w centralnym punkcie dystrybucyjnym może być schowany czy zdecydowanie lepiej go mieć na widoku z racji na wifi?
    5. Czy jest sens schować modem (np Giga Box Connect), a na wierzchu mieć dodatkowy router tylko pod rozprowadzenie WIFI?
  • Helpful post
    #4
    cysiekw
    Level 33  
    spozabranzy wrote:
    1. To może od razu lepiej pociągnąć dwa kable i mieć dwa gniazdka pod internet? Po co trzymać dwa kable w ścianie, skoro tylko jeden będzie tylko wykorzystany?
    Oczywiście :) A po co 2 kable, choćby po to że jak okaże się ze za rok trzeba dodatkowe gniazdo to wrzucasz podwójne i masz, lub jak przewiercisz kabel w ścianie niechcący ;)
    spozabranzy wrote:
    2. Terminowany internet
    Operator zakończa przyłącze internetu w danym punkcie, dociąga kabel do jakiegoś miejsca, tam podłącza router, modem etc i tu kończy swoją robotę, prawdopodobnie to ta twoja skrzynka w mieszkaniu. Od tego miejsca jest już twoja sieć.
    spozabranzy wrote:
    Giga Connect Box
    Tak to jest router od operatora.
    spozabranzy wrote:
    może być schowany czy zdecydowanie lepiej go mieć na widoku z racji na wifi?
    Ja mam schowany w szafie, nie odczuwam różnicy w transferze, zasięgu.
    spozabranzy wrote:
    a na wierzchu mieć dodatkowy router tylko pod rozprowadzenie WIFI?
    Dodatkowy jak się okaże ze masz ściany takie że ci wybiło sygnał, jeśli będziesz miał zasięg z tego ich boxa nie potrzebujesz dodatkowego.
  • #5
    spozabranzy
    Level 3  
    Dzięki. Jestem o kilka kroków dalej.
    Czy jest jakaś różnica jakościowa między światłowodem Orange, a światłowodem UPC?
  • Eltrox Hurton
  • #6
    IC_Current
    Network and Internet specialist
    Nie ma praktycznej różnicy pomiędzy światłowodem bezpośrednio do domu a takim do piwnicy i dalej przewodem. koncentrycznym.

    Co do instalacji wewnątrz.
    Do każdego pomieszczenia prowadzisz od skrzynki w przedpokoju do dwa przewody UTP kat6A a do salonu cztery. Uwierz mi, że je w przyszłości wykorzystasz w wszystkie.
    Oprócz sieciowych trzeba do każdego pokoju doprowadzić też po jednym przewodzie koncentrycznym.
    Do salonu polecam też puścić od szafy krosowej putą rurę fi 28. Oczywiście z jak najmniejszą liczbą zakrętów a każdy łuk łagodny. Nigdy nie wiesz co będzie za 20 lat i do czego może się przydać.
    Przewody oczywiście dobrej jakości (np Triset od firmy Dipol). Żaden niespełniający norm szmelc z Allegro.
    Na gniazdach jak chcesz dobrze zaoszczędzić, to kupujesz same ramki montażowe z danej serii a do tego oddzielnie dokupujesz keystony po kilka złotych. Oszczędzasz tak na podwójnym gnieźnie komputerowym minimum 60zł.
    Teraz koszt takiej całej instalacji to 1500zł. Potem po wykończeniu dorobienie jednego gniazda będzie droższe.

    W szafie przy drzwiach umieszczasz router dostawcy. Jak ma mało portów to podłączasz do niego switch. W pokojach i salonie umieszczasz odpowiednią do potrzeb liczbę access pointów zapewniających pokrycie zasięgiem sieci WiFi. Zapomnij że jednym AP od operatora pokryjesz całe mieszkanie. Oczywiście sprzęt stacjonarny podłączasz do gniazd w ścianie.
  • Helpful post
    #7
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    @spozabranzy
    Każdy przewód czy to koncentryczny, czy skrętka czy światłowód, rozprowadzasz na tzw gwiazdę - wszystkie one się schodzą razem w jakiejś szafce teletechnicznej.
    Kabel koncentryczny: TriSet PROFI.
    Skrętka w ściany: Madex, Bitner, NETSET, Ultralink, BitLAN, z pełnej miedzi, drut, najlepiej cat6a, UTP.
    Światłowód: włókno G652D, można też zastosować G.657A2.
    Do każdego punktu gdzie chcesz gniazdko: po 2 przewody koncentryczne (ja bym dał 2, jeden wykorzystasz a drugi w razie W), po 2 skrętki i 1 światłowód.
    Skrętkę warto też rozprowadzić na suficie w każdym pomieszczeniu, by można było ewentualnie powieść tam AP.
    Zamiast drogich gniazdek sieciowych RJ45, znacznie tańsze a dające taki sam efekt: ramki i keystony.
    Do tego (jeśli są w planach) odpowiednie przewody, do wszystkich urządzeń typu: alarm, monitoring, piec co, domofon, fotowoltaika/panele, inteligentne sterownie domem itd.
    Przewodów koncentrycznych, sieciowych, światłowodu, nie wolno zginać pod kątem 90st, nie wolno łamać pod jeszcze mniejszym kątem, zaginać, wciskać w narożniki pomieszczenia. Jeśli się tylko da łagodne łuki, lub linia prosta.
  • #8
    spozabranzy
    Level 3  
    Wielkie dzięki za podpowiedzi i sugestie.

    1. Odnośnie światłowodu:
    - może się mylę, ale operatorzy, czy to Orange czy UPC światłowód dociągają sam światłowód na pewno do swojej skrzynki bazowej w budynku, a z tej skrzynki idą kablem koncentrycznym do skrzynki w poszczególnych lokalach
    - jeśli tak, to w mojej skrzynce nie będę miał końcówki światłowodowej, tylko kabel koncentryczny i dlatego ciągniecie wewnątrz mieszkania światłowodu nie ma już chyba żadnego sensu.
    - jeśli nie, to wtedy można ten światłowód ciągnąć do pomieszczeń, ale wtedy powstaje pytanie - do czego może taki kabel światłowodowy wykorzystać w praktyce. Ja nie wiem, ale nie jestem w temacie, więc to jest dla mnie niewiadoma.

    2. Odnośnie anteny zbiorczej i odbioru naziemnej telewizji cyfrowej za pomocą takiej anteny, to:
    - jeśli będę chciał mieć ją w dwóch pokojach, to muszę w szafce instalacyjnej odnaleźć taki kabel i za pomocą jakiegoś konektora rozprowadzić na dwa kable i pociągnąć do wybranych pokoi i tam zainstalować w odpowiednim gniazdku?

    3. Odnośnie AP, to:
    - zacznę od tego, że na razie spróbuję wykorzystać wbudowany router w modemie Giga od UPC (umieszczony w pobliżu skrzynki dostępowej), a jeśli będzie za słaby to wepnę w ten modem solidny router
  • Helpful post
    #9
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    @spozabranzy
    1. Przewodów nigdy dość, nie oszczędzaj na nie pieniędzy a i nie żałuj ilości przewodów - dziś światłowód już wchodzi do naszych domów, za kilka lat będzie podstawą komunikacji. Wtedy się okaże, że gdzieś by się przydał i będziesz znowu pruł mieszkanie? (no można, tylko po co, skoro już się wcześniej pruło ściany).
    Dziś już jest masa sprzętu sieciowego komunikującego się światłowodem - routery, switche, serwery, karty sieciowe.

    2. To co jest Ci potrzebne do rozdzielenie sygnału z anteny naziemnej na bloku, to splitter. Bardzo dobre splittery robi Televes, Telmor. Do każdego pokoju osobny przewód do tv naziemnej i osobny do kablówki.
    NIE WOLNO pod żadnym pozorem, w jednym przewodzie "mieszać" sygnału kablowego z jakimkolwiek innym medium.

    3 Wifi w GCB jest całkiem mocne, ale i ono nie ma mocy pocisku, jeśli sam GCB gdzieś zamkniemy w skrzynce teletechnicznej - jak każde wifi, napotka na przeszkody "w terenie" i klops: spada jego moc i wydajność.

    Tam też widziałem, że się zamartwiasz ilością portów LAN w sprzętach a dokładnie ich małą ilością - tu można łatwo zaradzić jak sam wspomniałeś switchem, pytanie tylko czy np. potrzebujesz switch zarządzalny, a może z PoE a może zwykły switch plug and play. To już kwestia co potrzebne.
  • Helpful post
    #10
    IC_Current
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    a jeśli będzie za słaby to wepnę w ten modem solidny router

    I tu byś popełnił ogromny błąd. Po pierwsze maksymalne moce nadawania każdego urządzenia radiowego są prawnie określone i wynoszą TYLE SAMO dla każdego producenta. Jeśli są różnice w algorytmach, to są one minimalne. Po drugie dwa routery w jednej sieci to podwójny NAT i związane z tym problemy z działaniem wielu usług. Np nie pograsz sobie na konsoli, nie pogadasz na VoIP, czy będzie problem z częścią usług VPN. Jak słaby zasięg to się montuje access pointy. Już o tym pisałem.
  • Helpful post
    #11
    _cheetah_
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    1. Odnośnie światłowodu:

    1. Światłowód, który ty byś sobie porozprowadzał po mieszkaniu, jest całkowicie niezależny od sposobu, w jaki operator internetu dostarczyłby ci internet do mieszkania - czyli po kablu koncentrycznym czy światłowodzie. Póki co, na dziś i jeszcze trochę do przodu, i tak w skrzynce teletechnicznej będzie jakieś urządzenie które zamieni internet kablowy (DOCSIS) lub światłowodowy na LAN (mówiąc w uproszczeniu).

    A ty możesz sobie wtedy ten LAN rozprowadzać klasycznie kablem (skrętką), nowocześnie (światłowód) czy radiowo (wifi). Twoje decyzja i użycie odpowiednich urządzeń.

    Światłowód ma dwie zalety w stosunku do skrętki:
    1. odporność na zakłócenia.
    2. nieograniczone prędkości.

    Z tym, że na krótkich odcinkach w mieszkaniu nie mają one aż tak decydującej roli, na długich odcinkach, to co innego. W sumie kwestia decyzji i wydatków.

    spozabranzy wrote:
    2. Odnośnie anteny zbiorczej i odbioru naziemnej telewizji cyfrowej za pomocą takiej anteny, to:
    - jeśli będę chciał mieć ją w dwóch pokojach, to muszę w szafce instalacyjnej odnaleźć taki kabel i za pomocą jakiegoś konektora rozprowadzić na dwa kable i pociągnąć do wybranych pokoi i tam zainstalować w odpowiednim gniazdku?

    Ten "konektor" to rozgałęźnik telewizyjny ;) Przy dwóch TV potrzebny byłby taki na dwa, np. --> https://www.dipol.com.pl/rozgaleznik_tv_dwudrozny_r-2_signal_R60102.htm
    I w żadnym przypadku jakiś "spliter", bo tak nazywają się elementy rozdzielające światłowody albo CCTV czy sygnały audio/video.

    spozabranzy wrote:
    3. Odnośnie AP, to:
    - zacznę od tego, że na razie spróbuję wykorzystać wbudowany router w modemie Giga od UPC (umieszczony w pobliżu skrzynki dostępowej), a jeśli będzie za słaby to wepnę w ten modem solidny router

    Dokładnie.

    Wiedz jedynie, że umiejscowienie routera z wifi może ZNACZNIE wpływać na zasięgi oraz prędkości w poszczególnych częściach mieszkania. Istotne bywa też ułożenie jego anten.

    I żebyś na przyszłość się nie dziwił i nie miotał w ciemnościach, jak będziesz odpalał wifi.

    Niestety, nie ma ŻADNEGO sposobu na przewidzenie, jak się zachowa dany router / AP w danym miejscu. To, że każdy z nich ma takie same moce maksymalne, nie oznacza w ogólności nic wspólnego z mocami, z jakimi router / AP będzie w rzeczywistości pracował. Rzeczywiste moce zależą od warunków w mieszkaniu (ilość i moce sieci zakłócających, struktura mieszkania, itd) orz od oprogramowania samego urządzenia, nie wspominając już o jego klientach.

    Efekt jest taki, że może pracować blisko mocy maksymalnych, dając duże zasięgi, ale może pracować też na mocach ZNACZNIE niższych, ograniczających w dużym stopniu zasięgi. Co gorsze, te moce mogą być zmienne w czasie - i najczęściej są.
    Możesz to sobie sam sprawdzić, uruchamiając jakiś analizator wifi ( tam są przykłady --> https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3158772.html ) i mierzyć moc w BESPOŚREDNIM sąsiedztwie routera / AP - powiedzmy do metra. Przy wysokich mocach nadawczych osiąga się poziomy w okolicach minus kilkanaście do dwudziestu kilku dBm. Przy niskich mocach poziomy te mogą spadać nawet do minus czterdziestu kilku dBm.
    Ogólnie - wzrost poziomu sygnału wifi o 6dB (np. z -30dBm do -23dBm) to dwukrotny wzrost zasięgu (w wolnym powietrzu).

    Na wifi trzeba używać też analizatora wifi aby znaleźć wolne kanały.

    Na 2.4GHz to w blokach znalezienie wolnego kanału jest praktycznie niemożliwe i zwykle optymalne bywa pozostawienie wyboru kanału w gestii urządzenia - opcja 'Auto', jeśli router takową ma.

    Na 5GHz bywa lepiej, zwłaszcza w kanałach DFS (52...148). Niestety, mało sprzętu komercyjnego obsługuje te kanały. Natomiast obsługują je routery UPC, więc to kolejny powód, żeby stosować router operatora, i co najwyżej wspomóc go jakimś AP dla obszarów, gdzie zasięgi byłyby słabe.
  • #12
    spozabranzy
    Level 3  
    Dziękuję wszystkim, którzy do tej pory z wielką cierpliwością i życzliwością mi odpowiadali.
    Gdybym miał podsumować najważniejsze kwestie i takie niesporne i przy założeniu, że sygnał dostaję z kabla koncentrycznego (wysłałem prośbę do administratora o szczegółową informację co faktycznie jest w bloku, a co w mojej skrzynce), to wydaje się, że:

    1. Modem przyjmujący sygnał internetowy oraz ofertę TV kablowej od operatora powinien być zlokalizowany jak najbliżej skrzynki dostępowej.

    2. Ewentualny słaby zasięg WiFi można skorygować poprzez dodanie AP w pozostałych pomieszczeniach, ale to można zrobić w zasadzie dopiero po zamknięciu inwestycji, po zrobieniu ścian, szaf, umeblowaniu.

    3. Z kabla od operatora (zapewne koncentrycznego, choć może i ze światłowodu) rozdzielić sygnał na przynajmniej dwa sygnały, a może i na trzy, o czym niżej

    4. Jeden z nich podłączamy do modemu dostępowego i z niego wyciągam za pomocą switcha tyle kabli (skrętek), ile się da i kierujemy je w podłodze do gniazdek w poszczególnych pomieszczeniach.

    5. Drugi sygnał w postaci kabla koncentrycznego idzie do dekodera tv kablowej przynajmniej do telewizora w salonie, który będzie głównym i na dziś na pewniakiem, jeśli chodzi o zakup i korzystanie.

    6. Gdybym zaś chciał mieć infrastrukturę pod multiroom i drugi telewizor w sypialni, to będzie potrzebny drugi kabel koncentryczny, czyli oznaczałoby to konieczność podzielenia sygnału wejściowego, jeszcze przed modemem na trzy kable koncentryczne?

    7. Jakie urządzenie mi to zapewni i czy to jest właściwa metoda?

    8. Na potrzeby zapewnienia odbioru cyfrowej naziemnej TV muszę rozdzielić sygnał z anteny zbiorczej za pomocą splitera i doprowadzić go do gniazdek w wybranych pomieszczeniach.

    9. Jeśli słuszna jest zasada - jedno gniazdko = jeden kabel, i że nie chcę już w tych pomieszczeniach stosować switcha, to:
    a) w salonie, gdzie będę miał telewizor i będę mógł korzystać z internetu za pomocą kabla, powinienem mieć doprowadzone
    - minimalnie 1 kabel koncentryczny (zasila dekoder TV) i 1 x R45 (obsługuje jednorazowo tylko 1 urządzenie, np komputer, dysk sieciowy, konsolę, itp)
    - maksymalnie 1 kable koncentryczny (zasila dekoder TV) i 3 x R45 (obsługuje równocześnie do 3 urządzeń, typu jak wyżej)
    b) w sypialni, gdzie mogę mieć telewizor i będę mógł korzystać z internetu za pomocą kabla, powinienem mieć doprowadzone:
    - minimalnie 1 kabel koncentryczny (zasila dekoder TV) i 1 x R45 (obsługuje jednorazowo tylko 1 urządzenie, np komputer, dysk sieciowy, konsolę, itp)
    c) w gabinecie, gdzie będę chciał używać co najmniej dwóch komputerów na kablu i mieć jakiś zapas pod sprzęt grający, powinienem mieć doprowadzone
    - przynajmniej 2 x R45, a najlepiej to 4 x R45
    d) w pokoju syna, gdzie będzie komputer i konsola, powinienem mieć doprowadzone:
    - przynajmniej 2 x R45

    10. Inny dekoder - konieczność prowadzenia kabla koncentrycznego jest tylko wtedy jeśli bym korzystał z klasycznych dekoderów. Jeśli bym jednak wziął Giga Connect Box, to wtedy mogę do niego dobrać dekoder UPC TV 4K BOX, który wymaga kabla skrętki, a nie koncentrycznego. Miałoby to tę zaletę, że skrętka jest mniej chyba wrażliwa na wygięcia. I wtedy również gniazda lub ramki byłyby wszystkie pod R45 i ewentualnie pod antenę zbiorczą.

    11. Prowadzenie kabli w podłodze powinno być takie, żeby nie było kątów prostych, a krzywizny były jak najmniejsze. Ta zasada dotyczy każdego kabla czy tylko koncentrycznego?

    12. Kable i inne:
    a) ethernet klasa 6A UTP
    b) koncetryczny - TriSet PROFI
    c) splitter do sygnału z anteny zbiorczej do TV cyfowej naziemnej - marki Televes, Telmor
    d) switch dołączony do modemu operatora 8/16 portów - bezobsługowy (plug&play) lub z opcjami do zarządzania, a może z PoE. Kiedy decydować się na jedną lub drugą opcję?

    13. Nie do końca rozumiem kwestię opozycji gniazdo vs (ramka+Keystone). Ogólnie zrozumiałem, że ta druga wersja jest tańsza i bardziej elastyczna. Bo gniazdo jest z definicji droższe i jego zastosowanie jest z góry zdefiniowane i niezmienne. A w przypadku drugiej wersji można w zależności od potrzeb modyfikować jego przeznaczenie - R45, hdmi, usb, jack, itp, o ile wymienimy kość i mamy już w ścianie odpowiedni kabelek z odpowiednim sygnałem? Czy dobrze zrozumiałem? Czy są jakieś wady zestawu: ramka+keystone?

    14. Światłowód - opcja. Gdyby się okazało, że do mojego mieszkania, do mojej skrzynki dostępowej jest faktycznie dociągnięty prawdziwy światłowód w postaci fizycznego kabla światłowodowego, to czy i w jaki sposób zmieniają się powyższe punkty? Odnośnie kabli i rozprowadzenia. Czy dzisiejsze urządzenia końcowe, typu dekodery, telewizory, gniazdka w ścianach mogą być podpięte bezpośrednio pod światłowód, czy na to trzeba jeszcze trochę poczekać? Jak sprawdziłem modem Giga Connect Box (Touchstone TG3492) ciągnie sygnał po kablu koncentrycznym, więc światłowód jest tylko w szachcie w dla całego budynku. Nie wiem jak jest z Orange. Więc może całe moje dywagacje o światłowodzie są jałowe.

    15. Czy możecie polecić sklep, ewentualnie sklep z ekipą, w Warszawie, gdzie mógłbym nie tylko nabyć te wszystkie cuda techniki, ale także skonsultować moje widzimisie i zlecić fachowe zmierzenie, przycięcia, wykonanie połączeń, itd. Moja ekipa techniczna wykuje i zakopie, ale mam wrażenie, że ich kompetencje w tych sprawach kończą się na zakupie identycznego kabla co już jest, a tam jest wersja 4 i wstawieniu typowego gniazdka, gdzie jest R45 i telefon. A po dyskusji na forum już wiem, że nie tędy droga.

    Irek
  • Helpful post
    #14
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    6. Gdybym zaś chciał mieć infrastrukturę pod multiroom i drugi telewizor w sypialni, to będzie potrzebny drugi kabel koncentryczny, czyli oznaczałoby to konieczność podzielenia sygnału wejściowego, jeszcze przed modemem na trzy kable koncentryczne?

    7. Jakie urządzenie mi to zapewni i czy to jest właściwa metoda?

    Odpowiedni rozgałęźnik - Teleste 3DSS3.
    Tylko problem jest taki, że będzie konieczność po takim dołożeniu okablowania i rozbudowy instalacji, wezwać serwis operatora, bo odpowiednio wzmocnił sygnał DOCSIS (modem kablowy, dekoder potrzebują do prawidłowej pracy odpowiedniego poziomu sygnału downstream/upstream). Za takie wezwanie serwisu na Twoją prośbę, i tak zapłacisz 50 zł dopisane do faktury, i nie ma sensu kupować rozgałęźnika, bo ten i wszystko do rozbudowy instalacji (rozgałęźnik, kompresyjne wtyczki F) to wszystko ma technik, i to wszystko koszt własnie tych 50 zł (koszt gratów/robocizny technika może przykładowo wyjść 150 zł, a Ty i tak zapłacisz za to wszystko tylko 50 zł dopisane do faktury).
    spozabranzy wrote:
    Prowadzenie kabli w podłodze powinno być takie, żeby nie było kątów prostych, a krzywizny były jak najmniejsze. Ta zasada dotyczy każdego kabla czy tylko koncentrycznego?

    Każdego, ponieważ każdy ma minimalny promień gięcia, ale gięcie 90st jest dla każdego przewodu w miarę bezpieczne (mówiąc o gięciu 90st, nie mam na myśli gięcie jak pod szkolną ekierkę, to właśnie ma być łuk a nie kąt prosty).
    spozabranzy wrote:
    switch dołączony do modemu operatora 8/16 portów - bezobsługowy (plug&play) lub z opcjami do zarządzania, a może z PoE. Kiedy decydować się na jedną lub drugą opcję?

    PoE to zasilanie pod lokalne AP, a zarządzanie się przydaje, jeśli ktoś z domowników za bardzo wysyca łącze i jest konieczność jakoś to opanować, by i inni mieli internet (tu problemem nie jest download czyli pobieranie z internetu, bo ten współcześnie jest spory, tu problemem jest przytykający się upload czyli wysyłanie do internetu, bo ten jest najczęściej słaby).
    spozabranzy wrote:
    Nie do końca rozumiem kwestię opozycji gniazdo vs (ramka+Keystone). Ogólnie zrozumiałem,

    Wszystko tutaj dobrze zrozumiałeś.
    Wady, to zależny kto jakiej wady szuka. Cóż więcej ma taki zestaw robić, jak przesłać dany sygnał, a jeśli z powodu takiego wyboru na całe mieszkanie może zostać w kieszeni całkiem spory grosz, to to już niweluje wszelkie opory/wątpliwości przed zastosowaniem rozwiązania ramka-keyston. Przykład inny, jak Ci w zarabianym gniazdku coś chrupnie, pęknie przy montażu bo różnie z tym bywa, pomylisz się przy układaniu przewodów i tak je zarobisz a potem trzeba to jakoś wydobyć z zacisków gniazdka, to kupujesz znowu całe gniazdko (hardcorowcy próbują jeszcze w takim rozwalonym gniazdku coś rzeźbić...) Jeśli dasz ciała przy keystonie, wymieniasz tylko znacznie tańszy wkład i gotowe, można kupić wtedy też np inny wkład innej firmy, możliwości konfiguracji ramka-keyston jest sporo.
    spozabranzy wrote:
    Światłowód - opcja. Gdyby się okazało, że do mojego mieszkania, do mojej skrzynki dostępowej jest faktycznie dociągnięty prawdziwy światłowód w postaci fizycznego kabla światłowodowego, to czy i w jaki sposób zmieniają się powyższe punkty?

    Nijak, bo wszystko obecnie za sprzętem operatora wychodzi skrętką RJ45, lub po wifi.
    Upłynie całkiem sporo czasu (spooooro), zanim operatorzy zakupią sprzęt stricte z portami optycznymi by tylko korzystać ze światłowodu w sensie w całym domu czy mieszkaniu klienta - dziś światłowód co najwyżej wchodzi do routera, GPON lub ONT operatora i tylko tam, reszta to już wspomniana skrętka czy wifi.
  • #15
    spozabranzy
    Level 3  
    Jeszcze jedna kwestia. Zapewne banalna, ale teraz mnie to naszło i nie daje spokoju. :)
    Czy kabel antenowy od naziemnej TV cyfrowej idący od anteny zbiorczej w budynku do mojego mieszkania to, co do rodzaju taki sam kabel koncentryczny jakich używają operatorzy internetowi, którzy doprowadzają sygnał internetowy do swoich modemów czy dekoderów TV?
    Pytam, ponieważ jeśli będę chciał/musiał doprowadzić oba sygnały od skrzynki dostępowej/modemu do gniazdek w salonie i w sypialni, żeby mieć sygnał dla dekodera TV (jeśli akurat wybrany dekoder wymaga koncentryka) i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV, to będę musiał pociągnąć 2 kable? I czy są to takie same technicznie/parametry kable czy też czymś się one od siebie różnią?
  • #16
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    Czy kabel antenowy od naziemnej TV cyfrowej idący od anteny zbiorczej w budynku do mojego mieszkania to, co do rodzaju taki sam kabel koncentryczny jakich używają operatorzy internetowi, którzy doprowadzają sygnał internetowy do swoich modemów czy dekoderów TV?

    spozabranzy wrote:
    czy są to takie same technicznie/parametry kable czy też czymś się one od siebie różnią?

    Co do zasady, tak to ten sam przewód.
    Różnica polega na cenie za 1mb (do dziś pokutuje przekonanie, że przewód koncentryczny to tylko przewód, więc po co płacić więcej za to samo, rozumiesz). Nikt nie bierze pod uwagę, że cena sugeruje też jakość samego przewodu, jego wykonanie, ilość użytej w tym przewodzie miedzi, że o miedziowaniu tanich przewodów jeśli w ogóle już nie wspomnę. Im więcej miedzi w przewodzie, tym lepsze jego przewodnictwo, a im więcej miedzianego ekranowania, tym przewód mniej podatny na wszelkiego rodzaju zakłócenia - no, ale to podnosi cenę i nie da się takiego przewodu kupić w markecie budowlanym. Tam króluje drogo za byle szmelc.
    spozabranzy wrote:
    Pytam, ponieważ jeśli będę chciał/musiał doprowadzić oba sygnały od skrzynki dostępowej/modemu do gniazdek w salonie i w sypialni, żeby mieć sygnał dla dekodera TV (jeśli akurat wybrany dekoder wymaga koncentryka) i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV, to będę musiał pociągnąć 2 kable?

    KOCUREK1970 wrote:
    NIE WOLNO pod żadnym pozorem, w jednym przewodzie "mieszać" sygnału kablowego z jakimkolwiek innym medium.

    A to oznacza, że cała kablówka po mieszkaniu osobnym przewodem, i tv naziemna po mieszkaniu również osobnym przewodem.
  • #17
    _cheetah_
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    Czy kabel antenowy od naziemnej TV cyfrowej idący od anteny zbiorczej w budynku do mojego mieszkania to, co do rodzaju taki sam kabel koncentryczny jakich używają operatorzy internetowi, którzy doprowadzają sygnał internetowy do swoich modemów czy dekoderów TV?

    Trzeba by wiedzieć, co developer położył. Może być i tak, że położono kabel spełniający wymagania kablówki, może być i tak, że położono najtańszy dostępny, z parametrami dalekimi od wymogów kablówki. Są developerzy kładący dobre kable, a są i tacy, co idą tylko po taniości, żeby wytrzymało dwa lata gwaranci. Przekonasz się po dwu latach przy okazji innych instalacji w mieszkaniu.

    Oczywiście, w rzeczywistości bywa i tak, że nawet jeśli kabel idący do mieszkania nie spełnia w 100% wymogów, kablówka może go wykorzystać. Ces't la vie..

    W mieszkaniu samemu trzeba kłaść kable o jak największych współczynnikach ekranowania (>100dB). Jeśli bezpośrednio pod tynk to w wykonaniu ZEWNĘTRZNYM (czarne), jeśli w peszle, luzem, listwy itp to białe.

    spozabranzy wrote:
    ytam, ponieważ jeśli będę chciał/musiał doprowadzić oba sygnały od skrzynki dostępowej/modemu do gniazdek w salonie i w sypialni, żeby mieć sygnał dla dekodera TV (jeśli akurat wybrany dekoder wymaga koncentryka) i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV, to będę musiał pociągnąć 2 kable?

    Tak.
    spozabranzy wrote:
    I czy są to takie same technicznie/parametry kable czy też czymś się one od siebie różnią?

    W praktyce stosuje się takie same kable, o jak największym współczynniku ekranowania, bo to wbrew pozorom jest również wymagane przy DVB-T, a zwłaszcza przy DVB-T2 (nowy standard, który wejdzie w przyszłym roku).

    spozabranzy wrote:
    i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV,

    A masz TV z dekoderem DVB-T2 i kodekiem HEVC? Bo jak nie, to będziesz miał kolejny dekoder.
  • #18
    spozabranzy
    Level 3  
    _cheetah_ wrote:
    spozabranzy wrote:
    Czy kabel antenowy od naziemnej TV cyfrowej idący od anteny zbiorczej w budynku do mojego mieszkania to, co do rodzaju taki sam kabel koncentryczny jakich używają operatorzy internetowi, którzy doprowadzają sygnał internetowy do swoich modemów czy dekoderów TV?

    Trzeba by wiedzieć, co developer położył. Może być i tak, że położono kabel spełniający wymagania kablówki, może być i tak, że położono najtańszy dostępny, z parametrami dalekimi od wymogów kablówki. Są developerzy kładący dobre kable, a są i tacy, co idą tylko po taniości, żeby wytrzymało dwa lata gwaranci. Przekonasz się po dwu latach przy okazji innych instalacji w mieszkaniu.

    Oczywiście, w rzeczywistości bywa i tak, że nawet jeśli kabel idący do mieszkania nie spełnia w 100% wymogów, kablówka może go wykorzystać. Ces't la vie..

    W mieszkaniu samemu trzeba kłaść kable o jak największych współczynnikach ekranowania (>100dB). Jeśli bezpośrednio pod tynk to w wykonaniu ZEWNĘTRZNYM (czarne), jeśli w peszle, luzem, listwy itp to białe.

    spozabranzy wrote:
    ytam, ponieważ jeśli będę chciał/musiał doprowadzić oba sygnały od skrzynki dostępowej/modemu do gniazdek w salonie i w sypialni, żeby mieć sygnał dla dekodera TV (jeśli akurat wybrany dekoder wymaga koncentryka) i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV, to będę musiał pociągnąć 2 kable?

    Tak.
    spozabranzy wrote:
    I czy są to takie same technicznie/parametry kable czy też czymś się one od siebie różnią?

    W praktyce stosuje się takie same kable, o jak największym współczynniku ekranowania, bo to wbrew pozorom jest również wymagane przy DVB-T, a zwłaszcza przy DVB-T2 (nowy standard, który wejdzie w przyszłym roku).

    spozabranzy wrote:
    i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV,

    A masz TV z dekoderem DVB-T2 i kodekiem HEVC? Bo jak nie, to będziesz miał kolejny dekoder.

    To będzie zupełnie nowy telewizor, więc powinien spełniać aktualne standardy kodowania tv cyfrowej

    Dodano po 2 [minuty]:

    KOCUREK1970 wrote:
    spozabranzy wrote:
    Czy kabel antenowy od naziemnej TV cyfrowej idący od anteny zbiorczej w budynku do mojego mieszkania to, co do rodzaju taki sam kabel koncentryczny jakich używają operatorzy internetowi, którzy doprowadzają sygnał internetowy do swoich modemów czy dekoderów TV?

    spozabranzy wrote:
    czy są to takie same technicznie/parametry kable czy też czymś się one od siebie różnią?

    Co do zasady, tak to ten sam przewód.
    Różnica polega na cenie za 1mb (do dziś pokutuje przekonanie, że przewód koncentryczny to tylko przewód, więc po co płacić więcej za to samo, rozumiesz). Nikt nie bierze pod uwagę, że cena sugeruje też jakość samego przewodu, jego wykonanie, ilość użytej w tym przewodzie miedzi, że o miedziowaniu tanich przewodów jeśli w ogóle już nie wspomnę. Im więcej miedzi w przewodzie, tym lepsze jego przewodnictwo, a im więcej miedzianego ekranowania, tym przewód mniej podatny na wszelkiego rodzaju zakłócenia - no, ale to podnosi cenę i nie da się takiego przewodu kupić w markecie budowlanym. Tam króluje drogo za byle szmelc.
    spozabranzy wrote:
    Pytam, ponieważ jeśli będę chciał/musiał doprowadzić oba sygnały od skrzynki dostępowej/modemu do gniazdek w salonie i w sypialni, żeby mieć sygnał dla dekodera TV (jeśli akurat wybrany dekoder wymaga koncentryka) i dla naziemnej cyfrowej wpinanej bezpośrednio do TV, to będę musiał pociągnąć 2 kable?

    KOCUREK1970 wrote:
    NIE WOLNO pod żadnym pozorem, w jednym przewodzie "mieszać" sygnału kablowego z jakimkolwiek innym medium.

    A to oznacza, że cała kablówka po mieszkaniu osobnym przewodem, i tv naziemna po mieszkaniu również osobnym przewodem.

    Dlatego tak wypytuję o parametry, żeby nie zrobić sobie krzywdy. I stąd tylko pytanie szczegółowe czy są to kable tego samego typu. Oczywiście mam zamiar położyć odpowiednie, czyli nie najtańsze. :)
  • #19
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    To będzie zupełnie nowy telewizor, więc powinien spełniać aktualne standardy kodowania tv cyfrowej

    Nie masz na to żadnej gwarancji!
    Na dzień dzisiejszy, nie ma regularnej transmisji w DVB-T2 HEVC (są testowe emisje, ale nie na terenie całej Polski, tylko lokalnie) - pamiętaj, sprzedawca ma sprzedać a nie doradzać i wiedzieć.
    Uważaj co kupujesz, bo nie wszystko jest i wygląda jak być powinno.
    spozabranzy wrote:
    Oczywiście mam zamiar położyć odpowiednie, czyli nie najtańsze.

    Kable to taki krwiobieg przesyłu sygnału - ale ludzie nie przywiązują do tego wagi, bo tego nie widać a z zewnątrz wygląda jak każdy przewód koncentryczny.
  • #20
    spozabranzy
    Level 3  
    Jeszcze pytanie o punkt dostępowy (AP), który chcę umieścić mniej więcej w środku mieszkania i w pobliżu szafki dostępowej, czyli również modemu. Nie chcę w każdym rogu mieszkania wieszać tego typu urządzeń, więc stawiam na jedno. Z tego co poczytałem sygnał do takiego AP ciągnę skrętką i tą samą skrętką zasilam ten AP, w postaci PoE (Power over Ethernet) czy też jeden kabel daje sygnał, a drugi zasila? Na zdjęciach są również pokazywane normalne kable elektryczne i info, że tego typu urządzenia są zasilane albo 230 V AC albo 24 V DC. Jeśli taki AP wieszam na suficie, to bez sensu zasilać go normalnie kablem z sieci. Czyli czy wystarczy jedna skrętka czy muszą być dwie?
    Czy możecie polecić dobre i równocześnie eleganckie AP, żeby nie szpeciły, bo żona nie zgodzi się na żadne pająki z 10 antenami. :(
  • #22
    IC_Current
    Network and Internet specialist
    AP zasilasz po PoE. Dobre urządzenia to choćby Unifi U6.
  • #23
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    Jeśli taki AP wieszam na suficie, to bez sensu zasilać go normalnie kablem z sieci.

    I tu w sukurs przychodzi nam switch PoE.

    Taka drobna uwaga, siec będzie widać dość rozbudowana:
    - dostarcz do skrzynki teletechnicznej przynajmniej jedno gniazdko prądowe,
    - zadbaj by szafka teletechniczna była odpowiedniej wielkości, by ewentualne graty tam pomieścić (ewentualny router, switch, UPS itd),
    - pamiętaj też o wentylacji takiej skrzynki,
    - no i o jakimś UPS pod newralgiczne elementy sieci w tej skrzynce.
  • #24
    _cheetah_
    Network and Internet specialist
    spozabranzy wrote:
    To będzie zupełnie nowy telewizor, więc powinien spełniać aktualne standardy kodowania tv cyfrowej

    A, to zupełnie inna sytuacja. Jeśli kupowany będzie w Polsce, to MUSI spełniać wymagania na odbiór DVB-T2.

    KOCUREK1970 wrote:
    Na dzień dzisiejszy, nie ma regularnej transmisji w DVB-T2 HEVC (są testowe emisje, ale nie na terenie całej Polski, tylko lokalnie) - pamiętaj, sprzedawca ma sprzedać a nie doradzać i wiedzieć.

    Nie jest tak źle - choć parametry samego nadawania sa faktycznie jeszcze nie ustalone do końca, to wymagania na odbiornik są ściśle określone, więcej w rozporządzeniu ministerstwa --> https://emitel.pl/refarming/parametry-odbiornikow-dvb-t2-hevc/

    Ogólnie producenci i handlowcy pilnują się, choć zawszeć jakieś przypadki się mogą zdarzyć. Więcej o odbiornikach na forum emitela można się wywiedzieć.
  • #25
    KOCUREK1970
    Network and Internet specialist
    _cheetah_ wrote:
    Nie jest tak źle - choć parametry samego nadawania sa faktycznie jeszcze nie ustalone do końca, to wymagania na odbiornik są ściśle określone, więcej w rozporządzeniu ministerstwa

    Mnie chodzi o reakcje producentów telewizorów - wymagania wymaganiami, a stary sprzęt jeszcze na magazynach/sklepach i na to trzeba uważać.
    Były przypadki, że kiedyś sprzedawano stare sprzęty z DVB-T MPEG2 i sporo ludzi musiało kupować sprzęt ponownie.
  • #26
    spozabranzy
    Level 3  
    KOCUREK1970 wrote:
    spozabranzy wrote:
    Jeśli taki AP wieszam na suficie, to bez sensu zasilać go normalnie kablem z sieci.

    I tu w sukurs przychodzi nam switch PoE.

    Taka drobna uwaga, siec będzie widać dość rozbudowana:
    - dostarcz do skrzynki teletechnicznej przynajmniej jedno gniazdko prądowe,
    - zadbaj by szafka teletechniczna była odpowiedniej wielkości, by ewentualne graty tam pomieścić (ewentualny router, switch, UPS itd),
    - pamiętaj też o wentylacji takiej skrzynki,
    - no i o jakimś UPS pod newralgiczne elementy sieci w tej skrzynce.


    Tam jest już jedno gniazdo prądowe, zamawiam dwa dodatkowe. Więc będą już 3 sztuki. :)
    Metalowa skrzynka już istniejąca jest oczywiście za mała, żeby to wszystko pomieścić, więc zamówiłem u projektantki odpowiednie zaaranżowanie przestrzeni, żeby pomieścić tam i skrzynkę już istniejącą i to co tam muszę już teraz dorzucić. Zresztą ta część ze skrzynką miała być zabudowana jako dolna część szafy, która będzie pełnić rolę spiżarni. Nie ma zatem problemu, żeby ją zamknąć i wydzielić.
    Oczywiście myślę nad wentylacją i o ile górna część szafy (nad częścią komunikacyjną) zamykana jakimiś drzwiami, to w przypadku tej dolnej myślę o czymś w rodzaju kratki z wentylacją (grawitacyjną oczywiście), która będzie stylistycznie wpasowana w tę część mieszkania.
    UPS - dobra rada.