Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

[Solved] Ujemna modulacja CB radio - odejmowanie modulacji od nośnej

miroswit 20 Aug 2021 11:19 2145 49
e-mierniki
  • #1
    miroswit
    Level 11  
    Bardzo proszę o wyjaśnienie i pomoc przy "ujemnej modulacji" w CB radio i wskazanie, gdzie szukać uszkodzenia.
    CB Super Star 403 użytkowany w ciężarówce stracił zasięg nadawania, pomiar mocy na testerze Miranda CBT100 wskazuje 4 waty mocy wyjściowej, modulacja 50%. Radio nie było modyfikowane. Zestaw antenowy sprawdzony i zestrojenie SWR 1,2. Detektor mocy szczytowej wskazuje, że podczas nadawania z modulacją moc szczytowa nadawania spada. Dla porównania testowałem CB Omega, nadaje 4 W mocy i moc szczytowa podczas nadawania rośnie dwukrotnie. Wskazania na sztucznym obciążeniu 50 om.
  • e-mierniki
  • #2
    SP5IT
    VIP Meritorious for electroda.pl
    miroswit wrote:
    CB Super Star 403 użytkowany w ciężarówce stracił zasięg nadawania


    miroswit wrote:
    pomiar mocy na testerze Miranda CB100 wskazuje 4 waty mocy wyjściowej, modulacja 50%.
    Nie wygląda na to, żeby problem był po stronie radia.
  • #3
    miroswit
    Level 11  
    Ale dlaczego detektor mocy szczytowej wskazuje, że podczas nadawania z modulacją moc szczytowa nadawania spada? A dla porównania CB Omega nadaje 4 W mocy i moc szczytowa podczas nadawania rośnie dwukrotnie. Test wykonany na sztucznym obciążeniu, ten sam zasilacz.
  • #4
    SP5IT
    VIP Meritorious for electroda.pl
    Zacząłbym od zestrojenia toru TX.
    Jaki tam jest modulator? Szeregowy, trafo czy to podkręcony do 4W niemiec?
    M
  • #5
    miroswit
    Level 11  
    Radio AM/FM stara konstrukcja, przewlekana, nie z niemiec, modulator na trafo, brak modyfikacji.
  • #6
    SP5IT
    VIP Meritorious for electroda.pl
    Schemat do tego jakiś jest?
    Ta miranda cb100 to co to jest? Google nie zna czegoś takiego.
    Masz oscyloskop, sondę w.cz.? Zmierz czy napięcie w.cz. spada na driverze i końcówce podczas modulowania.
    M
  • e-mierniki
  • #7
    Novile
    Level 34  
    miroswit wrote:
    Ale dlaczego detektor mocy szczytowej wskazuje, że podczas nadawania z modulacją moc szczytowa nadawania spada. A dla porównania CB Omega, nadaje 4W mocy i moc szczytowa podczas nadawania rośnie dwukrotnie.
    Z bardzo prostej przyczyny, przerabiałem to zjawisko w Alanach 48 plus multi i innych CB. To zjawisko zachodzi gdy za bardzo podkręcimy tor modulacyjny, wtedy radio się "dławi" podczas nadawania modulacją co daje takie właśnie odczyty na miernikach. Próbowałeś skręcić troszkę modulację( może Miranda źle pokazuje) czy coś się zmieni?
    A ile Ci pokazuje ta Miranda % modulacji dla tej Omegi?
  • #8
    gumisie
    Level 43  
    miroswit wrote:
    Ale dlaczego detektor mocy szczytowej wskazuje, że podczas nadawania z modulacją moc szczytowa nadawania spada.
    Może dlatego, że ktoś "podciągnął" nośną na maksa?
    Więc jak można ją zmodulować?
    AM ≠ FM.

    Pozdrawiam.

    R
  • #10
    gumisie
    Level 43  
    Hektar Zahle.r wrote:
    Nieoryginalne tranzystory,
    Które?
  • #12
    miroswit
    Level 11  
    Witam.
    Postaram się odpowiedzieć na wszystkie pytania i uwagi.
    Schematu do radia nie posiadam.
    Miernik Miranda CBT100( przepraszam podałem złą nazwę CB100) to taki mały analogowy tester CB z pomiarem fali stojącej, SWR, mocy, generatorem w.cz., generatorem m.cz,testerem kwarców.
    Posiadam leciwy oscyloskop ST 315A i robioną sondę w.wcz..
    Napięcie w.cz. na kolektorze drivera i końcówki nieznacznie maleje podczas włączenia generatora 1 kHz, modulacji.
    Odszukałem potencjometr odpowiedzialny za ustawienie poziomu modulacji. Zmniejszyłem nim modulację do 20%. Wartość mocy szczytowej mniej ale nadal spada.
    Pomiar modulacji radia Omega wykonany tym samym testerem to około 60%.
    Dodatkowy pomiar bliźniaczym testerem bez nazwy ale funkcje ma identyczne, daje podobne wskazania modulacji, około 50% dla Super Stara i około 60% dla Omegi.
    Oczywiście testery nie są kalibrowane i wskazania zawierają błąd.
    Jeżeli chodzi o podciągnięcie mocy i tranzystor końcowy.
    Radio pracowało w samochodzie od dwóch lat, nie było w tym czasie naprawiane i modyfikowane.
    Nikt nie podciągał mocy i nikt nie wymieniał tranzystora końcowego ani drivera.
    Tranzystor końcowy to C2078, driver 2SC2314.
    Całą płytkę obejrzałem pod lupą i wątpliwe luty poprawiłem. Całość też opukałem pod kątem zimnych lutów.

    Wczoraj podczas sprawdzania stopnia końcowego sondą w.cz.
    zauważyłem, że dotknięcie w punkcie styku cewki L12 i kondensatora C69 (poglądowy wycinek schematu),
    wskazanie woltomierza jest kilku krotnie większe niż na kolektorze tranzystora PA i wyjściu antenowym.
    Jednocześnie następuje gwałtowny spadek mocy na testerze CBT100 z 4 na 2 waty. Chyba jakieś wzbudzenie.

    Ujemna modulacja CB radio - odejmowanie modulacji od nośnej

    Wczoraj podmieniłem końcówkę C2078 i driver na inne ze sprawnego CB radia. Nadal moc szczytowa spada podczas modulacji.
    Piszecie Panowie o potrzebie zestrojenia obwodów LC, toru TX. Jak prawidłowo przeprowadzić takie strojenie?
  • #13
    Andrzej L.
    Level 31  
    Układ ten bez obejrzenia na oscyloskopie jak wygląda na sztucznym obciążeniu fala w.cz. zmodulowana testowym sygnałem sinus 1kHz podanym na gniazdo mikrofonowe radia zamiast mikrofonu, nic więcej nam nie powie. Zanim się ruszy obwody LC w.cz. (co może się okazać kompletnie zbędne) trzeba sprawdzić czy sygnał m.cz. dochodzący do transformatora modulującego nie został np. paskudnie obcięty asymetrycznie i leci tam coś w stylu wykastrowanego sinuso-trapeza. Dolna połówka bez zastrzeżeń a góra ucięta tuż u podstawy nie ma co tego sygnału w.cz. "podbijać". Czyli bez oscyloskopu pozostaje wróżenie z fusów. Obwiednie na tym oscyloskopie dasz radę obejrzeć? Pasmo niby do 15MHz.
  • #14
    Novile
    Level 34  
    Szczerze? Po przeczytaniu postu #12 powiem, że nie wiem co jest przyczyną tego stanu.Powiem więcej, uważam, że naprawa tego stanu nie jest możliwa zdalnie za pomocą tego forum.O naprawie zdecyduje fuks, przypadek bo przyczyna jest przypadkowa, nie występująca jako standardowa awaria tego typu sprzętu.
    Za to ten temat, jeżeli się uda go rozwiązać pozytywnie, będzie miał bardzo duże znaczenie dla wielu "grzebaczy CB", bo stanowi wyjątek jedyny w swoim rodzaju.
    Do rozwiązania problemu potrzeba dobrego fachowca, sprzętu( jak radzi Andrzej L.) i trzeba wiedzieć "gdzie ucho przyłożyć", czyli po kolei każdy kawałek toru nadawczego sprawdzać. Ja bym nie miał na to kwalifikacji, czasu i chęci ale zachęcam autora tematu do walki bo jak widzę ma pojęcie o technice a temat jest wart drążenia.
    Jak widzę nie "pomoże " nam już nasz lokalny Szaman ( Hektar Z) bo znowu został zablokowany za kolejne teorie, pewno znowu chciał wpleść tezę zagięcia czasoprzestrzeni do elektroniki w.cz, jak zwykle.
    Ale może to i lepiej.Z ciekawością śledzę nadal ten wątek. :)
  • #15
    gumisie
    Level 43  
    @Novile Adam, może problem leży po stronie tego "miernika" (Miranda CBT100) a nie TRX_a? :cry:

    Pozdrawiam.
  • #16
    Krystyna_z_Gazowni
    Level 2  
    Andrzej L. Dobrze prawi. Mimo zniekształceń modulatora odbiór może być poprawny. Dwa, że w ogóle nie znamy tego wynalazku Superstar 403. Koleś wygrzebał jakiś obiekt muzealny i nawet nie raczył zdjęć wrzucić. Jeżeli przebieg sygnału m.cz. modulatora będzie odkształcony w obrębie modulatora to ujemna modulacja nie będzie niczym dziwnym. Wszystko się wyjaśni po podglądzie przebiegu sinusoidalnego od wzmacniacza przez transformator do końcówki mocy odpowiednim do tego przyrządem czyli oscyloskopem. Pasmo oscyloskopu nie musi być 30MHz, bo żeby podejrzeć obwiednię modulacji wystarczy nawet 1 MHz oscyloskopu. W radiach pamiętających komunizm niech nie dziwią zimne luty czy wyschnięte elektrolity przez zwarcie międzyzwojowe trafa po uszkodzony stopień końcowy, który jako wieloemiterowy może mieć przepalone połączenia w swej strukturze krzemowej i nie oddawać pełnej mocy zmodulowaną AM jako mocy PEP.
  • #17
    gumisie
    Level 43  
    Krystyna_z_Gazowni wrote:
    Dwa, ż we w ogóle nie znamy tego wynalazku Superstar 403
    Nie wypowiadaj się w liczbie mnogiej.

    Ten TRX całkiem dobrze się sprawował i miał niezłe parametry a do tego 120CH,

    Ujemna modulacja CB radio - odejmowanie modulacji od nośnej

    P.s.

    Mam nadzieję, że Marcin nie przeistoczył się w "Krystyna_z_Gazowni". :D
  • #18
    Krystyna_z_Gazowni
    Level 2  
    miroswit wrote:
    Wczoraj podczas sprawdzania stopnia końcowego sondą w.cz.
    zauważyłem, że dotknięcie w punkcie styku cewki L12 i kondensatora C69 (poglądowy wycinek schematu),
    wskazanie woltomierza jest kilku krotnie większe niż na kolektorze tranzystora PA i wyjściu antenowym.
    Jednocześnie następuje gwałtowny spadek mocy na testerze CBT100 z 4 na 2 waty. Chyba jakieś wzbudzenie.
    Dzieje się tak dlatego, że filtry mają własności transformacji napięć i prądów. Tam, gdzie napięcie jest najwyższe sonda w.cz. oscyloskopu wprowadza największą tłumienność filtru jednocześnie przesuwając punkt rezonansu i jeszcze kilku parametrów. Czasem jak mamy wysoki SWR może się zdarzyć, że napięcie w takim miejscu osiągnie kilka kV. Mi się w mojej praktyce raz taki wystrzał zdarzył w tym właśnie miejscu. Często kondensatory smd radii nowej generacji nie wytrzymują takich napięć i jest to dość częste. Normalnie powinny tam być kondensatory na napięcie ok 1 kV. Do pomiaru tak wysokich napieć w.cz. są odpowiednie sondy, bo sonda oscyloskopu sie do tego nie nadaje. I co ważne można uszkodzić sobie oscyslokop tak wielce wysokim napięciem. Jest to jak najbardziej normalne zachowanie sie radiotelefonu przez użycie nieodpowiedniej sondy do tego celu.

    Dodano po 1 [minuty]:

    I Po co mi zdjęcie panelu ? Do wróżbity Macieja ze zdjęciem panelu mam iść ? Ja chce zdjęcie płyty.

    Dodano po 47 [minuty]:

    Oscylogram obwiedni z oscyloskopu wszystko w temacie wyjaśni. Może to być oscyloskop 1MHz a nawet gorszy
  • #19
    gumisie
    Level 43  
    Krystyna_z_Gazowni wrote:
    W mojej praktyce w tak starych klamotach widziałem różne cuda niewidy. Moim zdaniem Układ ALC się dławi na podobnej zasadzie jak zdławiony kompresor dynamiki. Zgnite ścieżki, suche elektrolity, zimne luty.

    A Marcin dalej swoje, podobnie jak świstak zawijający "gówienko" w sreberko. :wink:

    Krystyna_z_Gazowni wrote:
    A jestem na sto procent pewny, że radia nie naprawisz.
    Oj tam, oj tam.
    Odpowiednie urządzenie kontrolno/pomiarowe, plus wiedza, oraz nasza pomoc, CB będzie "śmigać" jak: nówka.
  • #20
    Krystyna_z_Gazowni
    Level 2  
    I koleś robi nas w bambuko, bo wlaśnie dowiedziałem się, że Superstar 401 nie ma trafa modulacyjnego. I co teraz ?
  • #21
    gumisie
    Level 43  
    Krystyna_z_Gazowni wrote:
    I koleś robi nas w bambuko bo Superstar 401 nie ma trafa modulacyjnego. I co teraz ?
    I nic.
    Z tego co pamiętam a miałem kiedyś na warsztacie takie CB, to było zastosowane "trafo".
    Aby ukrócić dalsze dywagacje i domniemania, faktycznie byłoby dobrze gdyby Autor tematu podesłał zdjęcia tego TRX_a.
  • #22
    miroswit
    Level 11  
    Witam.
    Przypominam, mój problem dotyczy radia Super Star 403. Jest to zupełnie inne radio niż Super Star 401, choć wygląd zewnętrzny mają bardzo zbliżony. Jest to leciwy TRX ale do czasu utraty zasięgu nadawania w samochodzie sprawował się wyśmienicie.
    Pomiary napięć stopnia w.cz. robiłem zwykłą sondą w.cz. z podwajaczem napięcia i wykorzystaniem miernika analogowego.
    Oczywiście dołączam zdjęcie płyty i zdjęcia przebiegów na oscyloskopie.
    Ujemna modulacja CB radio - odejmowanie modulacji od nośnej Ujemna modulacja CB radio - odejmowanie modulacji od nośnej Ujemna modulacja CB radio - odejmowanie modulacji od nośnej

    Drugie zdjęcie to sygnał na diodzie modulacyjnej za transformatorem. Trzecie zdjęcie to zmodulowany sygnał w.cz. na wyjściu radia.
  • #23
    Novile
    Level 34  
    Fala bardzo ładnie zmodulowana, to samo na diodzie modulacyjnej.Nie ma żadnych wad. Totalnie nie widać defektu. :(
  • #24
    SP5IT
    VIP Meritorious for electroda.pl
    Płytka strasznie ta modulacja
  • #25
    Novile
    Level 34  
    SP5IT wrote:
    Płytka strasznie ta modulacja

    Nie płytka, tylko celowo do badań kolega tak zrobił.
    miroswit wrote:
    Odszukałem potencjometr odpowiedzialny za ustawienie poziomu modulacji. Zmniejszyłem nim modulację do 20%
  • #26
    Andrzej L.
    Level 31  
    To teraz pozostaje testowo uruchomić biper-buzzer-piszczyk (generujący sygnał w okolicy ~2kHz) zbliżyć go do mikrofonu (bo na sygnale mowy zamiast czystym sinusie, trudniej wizualnie określić czy nic złego w mikrofonowym bloku audio się nie dzieje) i sprawdzić czy też sygnał na transformatorze jest prawidłowy, bo może tam siedzi jakaś "wypasiona" samoróbka MEGA-wzmacniacza mikrofonowego znanego z portali aukcyjnych, służąca do produkcji trapeza ;-), generuje kosmiczne przebiegi z sygnału audio i na stopniu końcowym w.cz. modulowanym dziwnym sygnałem "audiopodobnym" robi się młyn. Zakładam, że tester, którym autor mierzy moc, na innym radiu pokazuje sygnały w trakcie modulowania nośnej bez zastrzeżeń i nie ma żadnych takich zjawisk cofającej się mocy - co potwierdzi, że sam tester nie złapał jakiejś głupawki. Tam masz mikrofon dynamiczny czy jakaś pastylka elektretowa obecnie?
    A czy nośna zmodulowana sinusem - tak jak na powyższych oscylogramach, na tym testerze pokazuje już przyrost mocy? Czy dalej cofa się moc w trakcie modulowania tym 1kHz?
  • #27
    miroswit
    Level 11  
    Witam.
    Modulacja jest ustawiona na około 50% i jest to zrobione celowo aby nie dopuścić do przemudulowania sygnału.
    Mikrofon jest zwykły, dynamiczny bez wzmacniacza. Był oczywiście zmieniany na inny dynamiczny oraz ze wzmocnieniem.
    Podmiana nie zmieniała nic.
    Mój tester mierzy moc nominalną nie posiada funkcji pomiaru mocy z modulacją, bazuję na wskazaniach diodowego detektora szczytowego.
    Modulacja sygnałem 1kHz powoduje zmniejszenie mocy szczytowej.

    Dzisiaj wieczorem uruchomiłem mocno wychłodzone radio bo leżało przy otwartym oknie.
    Parę sekund później usłyszałem trzask w głośniku i przygasło podświetlenie a na zasilaczu pojawił się prąd odbioru prawie 2 ampery. Myślałem, że sonda pomiarowa zrobiła zwarcie ale nie. Podniosłem radio i zacząłem oglądać i dotykać elementy.
    Wzmacniacz m.cz. zrobił się mocno gorący. Wyłączyłem radio. Kolejne włączenie i niby wszystko jest w porządku.
    Po kilkunastu próbach uruchomienia udało mi się znów wywołać taki stan "zwarcia". Znowu końcówka m.cz. zrobiła się gorąca.
    Kręcenie potencjometrami, włączanie/wyłączanie przycisków, stukanie w elementy, ruszanie złączami i kablami i nic. Głośnik milczy a wzmacniacz się przegrzewa. Wyłączenie zasilania przerwało ten stan. Jest możliwość, że sam wzmacniacz m.cz. dostaje czasami zwarcia, wzbudzenia? Może też w trakcie nadawanie nie oddaje z siebie tyle mocy, żeby modulacja dodawała się do nośnej?
  • #28
    Andrzej L.
    Level 31  
    Przecież masz oscyloskop to łatwo to sprawdzić co z siebie wzmacniacz wypluwa. Nawet testowo go wysterować sinusem do praktycznie progu odcinania wierzchołków sinusa i potrzymać go tak z godzinę i sprawdzać co tam się dzieje, czy jak temperatura narasta czy nic niepokojącego się nie zaczyna dziać. Chyba, że coś złego się dzieje z transformatorem modulacyjnym i dostaje okresowo przebicia między uzwojeniami. A co do mocy wyjściowej to nawet na najprostszym urządzeniu pomiarowym jak opornik 50 Ohm, jedna dioda detekcyjna (np BAT85), kondensator kilkadziesiąt nF za nią do masy, miernik wychyłowy, widać gołym okiem, że w takt mówienia do mikrofonu moc chwilowa AM rośnie i wskazówka wychyla się coraz więcej gdy mówimy coraz głośniej (aż do punktu ograniczenia modulacji) - co jednoznacznie potwierdza, że modulacja się odbywa prawidłowo.
  • #29
    miroswit
    Level 11  
    Witam.
    Właśnie takim detektorem sprawdzam moc z modulacją i w przypadku tego Superstara moc nie przyrasta, wskazówka się cofa. Podpinam wcześniej wspomnianą Omegę i wskazania są takie jak Kolega pisze. Im głośniej mówię tym bardziej wychyla się wskazówka.
    Dzisiaj nie mogłem wywołać stanu "zwarcia". Kilkadziesiąt włączeń i za każdym razem normalny szum z głośnika.
    Nasuwa mi się jeszcze jedno pytanie, czy uszkodzony transformator modulacyjny może odejmować zamiast dodawać modulację?
  • #30
    Novile
    Level 34  
    A masz sprawdzone pojemności elektrolityczne na torze nadawczym, te w pobliżu wzmacniacza m.cz/modulatora?Może zwyczajnie kondensator któryś wysechł jest już niesprawny ze starości. Lata robią swoje. Bo przy takim stanie zwarcia to różnie może być, końcu coś jak wystrzeli to szybko znajdziesz przyczynę, ale nie obędzie się bez strat.