Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01

p.kaczmarek2 05 Nov 2021 08:56 2127 6
Tespol
  • Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Witajcie moi drodzy.
    Zapraszam na krótki teardown i naprawę zasilacza impulsowego Sony ACDP-120N01 19.5V 6.2A który swego czasu zasilał płaski telewizor LED. Wymienię w nim tu aż 4 spalone elementy w tym jeden montowany powierzchniowo, spróbuję opisać krok po kroku cały proces naprawy.
    Niniejszy temat jest w pewien sposób kontynuacją tematu o 10 zasilaczach i przedstawiony tu zasilacz już pokazywałem, ale bez jego naprawy.
    UWAGA: oczywiście na wielu elementach tego zasilacza znajduje się napięcie sieciowe, co czyni samą naprawę śmiertelnie niebezpieczną dla początkujących/niedoświadczonych, a kondensatory elektrolityczne na jego pokładzie trzymają ładunek długo po odłączeniu go z sieci i mogą same boleśnie porazić

    Wnętrze Sony ACDP-120N01 19.5V 6.2A
    Na początek zobaczymy wnętrze tego zasilacza. Zasilacz ten jest klejony, otwierałem go metodą "młotek i nóż". Zdjęcia moje, lecz poglądowe, bo tu na zdjęciu jest akurat zasilacz od laptopa:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Po otwarciu:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Ekran chroniący przed roznoszeniem zakłóceń:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Pod spodem mamy...
    dziwny izolator (pierwszy raz widzę w takiej formie go) chroniący ścieżki, może też odprowadzający ciepło:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    A w środku widać już zniszczenia:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    W takiej sytuacji należy znaleźć odłamek by móc odczytać nazwę układu do wymiany:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Czyli to TEA1753. Kontroler flybacka, ale wraz z PFC:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Przykładowa aplikacja. Charakterystyczne dwa tranzystory (jeden od flybacka, drugi od PFC):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Transoptor:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Tranzystory na radiatorze:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    K12A60D, inaczej 2SK12A60 (uszkodzony):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Drugi to 14NM50N (STF14NM50N):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Ale to nie koniec niespodzianek na płytce. Przy mostku prostowniczym o dziwo są tyrystory TS820600T:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Na pierwszy rzut oka wygląda mi to na ograniczenie prądu rozruchowego (inaczej: soft start) w tym stylu:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Przeanalizowałem ten fragment PCB dokładniej i narysowałem fragment schematu:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Czyli tak jak myślałem. Zgadza się, chociaż mój szkic schematu należy wykorzystać jako uzupełnienie schematów zacytowanych nieco niżej w temacie.
    Po stronie wtórnej mamy nie diodę prostowniczą, lecz MOSFET: K56E12N1
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    I żadnej diody tam nie ma - to dlatego, że zastosowano tam tzw. prostownik synchroniczny. Na spodzie PCB jest jego kontroler, TEA1791 (znany również jako LTA601N):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Odpowiednio sterowany MOSFET zastępuje tu diodę prostowniczą. Prostownik synchroniczny jest wydajniejszy gdyż tranzystor MOSFET w stanie otwarcia zachowuje się jak rezystor (ma swój RdsOn), a dioda by miała spadek napięcia.
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Przykładowe schematy z TEA1791:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Poniżej nieco inny schemat zasilacza na TEA1751:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    A tu na TEA1751 + TEA1761 (u nas jest TEA1791 ale to dość podobny układ):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Podobny zasilacz na nieco innych układach:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Szybki test multimetrem pokazuje co najmniej 2 spalone elementy (zwarte):
    - 2SK12A60
    - TS820600T
    Oczywiście uszkodzony też jest TEA1751, jak również bezpiecznik.
    Pora zamówić zamienniki i rozpocząć naprawę.

    Zakup zamienników
    Do zasilacza zamówiłem trzy elementy na wymianę.
    2SK12A60 1 sztuka za 1$:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    TS820600T 1 sztuka za 3.6 zł (ale musiałem kupić zestaw):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    TEA1751 - 1 sztuka za 4 zł (ale musiałem kupić dwie):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Ogólnie to odradzam zakupy na stronach typu te przedstawione na zrzutach ekranu, lepiej jest kupować u renomowanych dystrybutorów elektroniki, ale jednak zdecydowałem się podjąć to ryzyko. Nie zawsze można znaleźć wszystkie części które się potrzebuje, a i te oferty nie są jakieś wyjątkowo drogie...

    Naprawa
    Na początek wylutowałem spalony 2SK12A60 i TS820600T za pomocą topnika i odsysacza.
    Do wylutowania TEA1751 montowanego powierzchniowo użyłem metody polegającej na zmostkowaniu jego pinów spoiwem lutowniczym, a potem podgrzaniu jednej jego strony na raz i uniesieniu jej delikatnie do góry. Potem można oczyścić spoiwo plecionką i powtórzyć zabieg z drugiej strony:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Po zdjęciu elementu i oczyszczeniu płytki (alkoholem IPA) zorientowałem się, że na jego miejscu został fragment obudowy, przyklejony do płytki. Trzeba było go usunąć:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Tu możecie zobaczyć co pod tą obudową było:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Czarna kropka oznacza pierwszy pin:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Zamiennik lutuję tak, że daję małą ilość spoiwa na jeden pin, pozycjonuję go i jednocześnie topię te spoiwo lutownicą tak by go chwyciło. Płytka musi być oczyszczona by piny solidnie przylegały do padów, a nie np "wisiały w powietrzu":
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Kolejne piny lutuję jeden po drugim zwykłą lutownicą grotową, ewentualne mostki usuwam plecionką:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Gotowe (po wyczyszczeniu z topnika):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Sprawdzam okoliczne elementy, tu np. rezystancja na pinach diody idącej do bramki tranzystora kluczującego (i ona jest ok, bo jest też tam rezystor 47 omów równolegle, widać na zdjęciach):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Montaż bezpiecznika, tranzystora, itp. chyba nie wymaga komentarza. Oczywiście wstawiamy zamienniki o zgodnych parametrach a nie pierwszy-lepszy:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01 Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Montując uważamy, by nie zrobić zwarcia z radiatorem (jak potrzebna jest podkładka) oraz by solidnie do radiatora go dokręcić, przyda się też wymienić pastę termoprzewodzącą!
    Do sprawdzenia zasilacza użyłem metody z żarówką (żarówka szeregowo do zasilacza). To w celu ograniczenia ewentualnych strat jak coś pójdzie nie tak:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Po wymianie 2SK12A60, TS820600T i TEA1751 uruchomiłem zasilacz przez żarówkę, jednak na wyjściu nie pojawiło się napięcie. Żarówka tylko świeciła przez krótką chwilkę, gdy ładował się kondensator elektrolityczny, ten na 400V. Napięcie na nim osiągnęło 325V i te 325V względem masy było obecne również na tranzystorze kluczującym.
    Jednakże dobrze się złożyło, bo dzięki temu można coś więcej zademonstrować.
    Zmierzyłem napięcie na pinie VDD TEA1751 by sprawdzić, czy przetwornica startuje:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Napięcie na pinie VDD (pin 1) rosło powoli od 17V do 19V i od szybko malało do 17V i od nowa. Taki objaw świadczy o tym, że przetwornica wykonuje cykl startowy (ładowanie CVcc z wyprostowanego napięcia sieciowego) ale potem nie podtrzymuje pracy (bo po pierwszym cyklu ładowanie CVcc powinno przejąć uzwojenie pomocnicze przez diodę prostowniczą):
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Nawiasem mówiąc, nota katalogowa TEA1753 zawiera dokładniejszy opis całego procesu startowania przetwornicy wraz wykresem napięć na pinach:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wiemy więc, że przetwornica startuje raz, ale nie indukuje się nic na uzwojeniach.. czyli pewnie coś przy kluczu jest nie tak. Ten problem kojarzę już z innych zasilaczy i tu było też zgodnie z moimi oczekiwaniami.
    Przeoczyłem przerwanie rezystora bocznikującego między źródłem tranzystora kluczującego a masą:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    To jest rezystor o bardzo małej rezystancji, na nim układ wykonuje pomiar prądu (a właściwie napięcia, schemat blokowy pokazuje że wewnętrznie w TEA jest tam jedno wejście komparatora), a jednocześnie jest to rezystor na dość dużą moc (bo płynie przez niego prąd który płynął przez uzwojenie pierwotne). Dość często ten rezystor ulega spaleniu:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Ten rezystor też czasem bywa jedyną usterką w zasilaczu (miałem takie przypadki w zasilaczach od laptopów).
    Oczywiście sprawdzenie multimetrem (bez analizowania napięć) by też nam pokazało, że jest on przerwany, ale chciałem zwrócić na to uwagę w ramach demonstracji.
    Jego wartość odczytujemy z kodu paskowego:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Początkowo myślałem, że wlutuję tam dwa rezystory 0.22 omów równolegle (dałoby mi to 0.11), bo nie miałem pod ręką zamiennika o wartości 0.1 jaka była potrzebna...:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Tyle, że 5% tolerancji przy 0.1 omów nie da nigdy 0.11 oma, musiałbym dobrać bardzo precyzyjnie dwa...
    Ostatecznie jednak (po długich poszukiwaniach) znalazłem odpowiedny zamiennik w wylucie, sprawdzając dodatkowo omomierzem:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Zasilacz działa:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Test pod obciążeniem:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Przy składaniu obudowy jeszcze należy pamiętać, by nie zrobić spięcia (np. padem tyrystora o radiator).

    Ciekawy materiał o PFC
    Nota katalogowa TEA1751 opisuje głównie (oczywiście) działanie tego właśnie układu, nie mówi ogólnie czym jest PFC. Jednakże znam układ którego datasheet też ogólnie przybliża koncept PFC oraz ilustruje go za pomocą oscylogramów:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    To nota katalogowa MC34262. Zainteresowanym polecam jej lekturę:
    MC34262...PDF Download (530.97 kB)
    Oczywiście MC34262 nie posiada też zintegrowanego kontrola przetwornicy flyback. Ten układ to tylko sam prekonwerter PFC. W TEA1751LT jest jednocześnie i to i to.

    Podsumowanie
    Zasilacz udało się naprawić za pierwszym razem. Koszt użytych zamienników wyniósł około 12 złotych, aczkolwiek koszt całych zakupów był większy bo np. TS820600T musiałem kupić 6 sztuk. Pozostałe części trafiają do szuflady, ale jak ktoś naprawia dużo lub wykonuje dużo projektów to zdecydowanie nie można uznać tych dodatkowych kosztów za stracone.
    Czy macie jakieś doświadczenia z naprawami zasilaczy, czy też uważacie, że nie warto w nich grzebać?

    Cool? Ranking DIY
    Kamery 3D Time of Flight - zastosowania w przemyśle. Darmowe szkolenie 16.12.2021r. g. 10.00 Zarejestruj się
    About Author
    p.kaczmarek2
    Level 26  
    Offline 
  • Tespol
  • #2
    szeryf3
    Level 23  
    Lubię czytać twoje artykuły o zasilaczach bo ciągle czegoś nowego się dowiaduj.
    Coś mi się wydaje, że tego typu zasilacze robią się moim konikiem.
  • Tespol
  • #5
    p.kaczmarek2
    Level 26  
    Dziękuję za pozytywne komentarze. Wciąż w przygotowaniu mam materiał zbiorczy pokazujący różne popularne usterki w jednej serii zasilaczy na przykładzie grupy kilkudziesięciu sztuk, zapowiedź poniżej:
    Spoiler:

    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01

    ale trudno mi powiedzieć kiedy się on pojawi na forum, może za tydzień, może za dwie miesiące. Po prostu zaglądajcie na forum regularnie i wkrótce na niego traficie.

    pier wrote:
    Ryzykowny wylut elementu SMD, bardzo łatwo o oderwanie ścieżek podczas podnoszenia jednej strony układu. Tutaj sytuację uratował nieco klej pod układem.


    Jaką inną metodę proponujesz? Z rozcinaniem układu? Czy zrobić grot w kształcie takim by na raz cały układ ogarnął?
    Wylutowuję układy tak jak opisałem i nie ma problemów, lecz ważne jest by połączyć wszystkie nóżki z jednej strony spoiwem i dać topnik (a nie np. próbować grzać na raz nie połączone nóżki, wtedy ciepło za szybko ucieka), oraz jakiegokolwiek użycie siły robić już po roztopieniu spoiwa. Natomiast drugi rząd nóżek się raczej nie odrywa ze ścieżkami bo wykonuje ruch obracający a nie ciągnę do góry. Ciągniecie do góry (bez roztopienia spoiwa) = oderwanie padów.
  • #6
    pier
    Level 23  
    p.kaczmarek2 wrote:
    Dziękuję za pozytywne komentarze. Wciąż w przygotowaniu mam materiał zbiorczy pokazujący różne popularne usterki w jednej serii zasilaczy na przykładzie grupy kilkudziesięciu sztuk, zapowiedź poniżej:
    Spoiler:

    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01

    ale trudno mi powiedzieć kiedy się on pojawi na forum, może za tydzień, może za dwie miesiące. Po prostu zaglądajcie na forum regularnie i wkrótce na niego traficie.

    pier wrote:
    Ryzykowny wylut elementu SMD, bardzo łatwo o oderwanie ścieżek podczas podnoszenia jednej strony układu. Tutaj sytuację uratował nieco klej pod układem.


    Jaką inną metodę proponujesz? Z rozcinaniem układu? Czy zrobić grot w kształcie takim by na raz cały układ ogarnął?
    Wylutowuję układy tak jak opisałem i nie ma problemów, lecz ważne jest by połączyć wszystkie nóżki z jednej strony spoiwem i dać topnik (a nie np. próbować grzać na raz nie połączone nóżki, wtedy ciepło za szybko ucieka), oraz jakiegokolwiek użycie siły robić już po roztopieniu spoiwa. Natomiast drugi rząd nóżek się raczej nie odrywa ze ścieżkami bo wykonuje ruch obracający a nie ciągnę do góry. Ciągniecie do góry (bez roztopienia spoiwa) = oderwanie padów.


    Ja mam podobny patent z dodawaniem spoiwa i grzaniem wszystkich nóg lecz później używam dwóch lutownic i podnoszę cały układ na raz. Lub prościej hotem.
  • #7
    MarekS6
    Level 16  
    Ja z kolei takie coś odlutowywuję albo HOTem, albo też zalewam cyną wszystkie nogi po obu stronach i grzeję całość takim szerokim na ok 5mm płaskim grotem (mam lutownicę na groty T12) i tak szybko naprzemiennie z jednej na drugą stronę przeskakuję, aż cyna z obu stron jest płynna. Wtedy bez problemu usuwam układ :-) Każdy ma swoje patenty

    A co do samego artykułu - przyjemnie się czyta takie opisy. Można się niejednej rzeczy nauczyć :-)