logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Analizator - miernik parametrów sieci 230VAC - jednej fazy.

futek2 27 Paź 2022 21:15 13092 126
  • Analizator - miernik parametrów sieci 230VAC - jednej fazy.

    Witam zainteresowanych tematem budowy prostego analizatora - miernika parametrów sieci 230V - jednej fazy.
    Miernik bazuje na module ESP32 wg schematu, który jest w załączeniu, a cały układ nie jest skomplikowany.

    Do budowy miernika potrzebne będą następujące części:
    1 - moduł ESP32 DEVKIT V1 z pamięcią 4 MB, jak na załączonym obrazku;
    2 - czujnik do pomiaru prądu - przekładnik prądowy na zakres 100A z wyjściem 1V lub na zakres 25A z wyjściem 1 V typ SCT013, jak na załączonym obrazku;
    3 - czujnik do pomiaru napięcia - przekładnik napięciowy typ TV16, jak na załączonym obrazku;
    4 - potencjometr 5k precyzyjny - 2 sztuki, jak na załączonym obrazku;
    5 - zasilacz 230VAC / 5V 0.7A lub ładowarka z wtykiem mini USB do zasilenia modułu ESP32, jak na schemacie;
    6 - uniwersalna płytka montażowa;
    7 - rezystory i kondensatory jak na schemacie;
    8 - przewody i końcówki pomiarowe jak na obrazku całego miernika.


    Ważna sprawa to kupując przekladnik
    prądowy to proszę wybierać ten typ co ma wyjscie 1V


    Wszystkie elementy kupiłem na znanym portalu aukcyjnym, a łączny koszt nie przekroczył kwoty 150zł.
    W załączeniu są dwie wersje softu do wgrania do ESP32. Różnica polega na tym, że jeden jest na max zakres 25A, a drugi na 100A, w zależności, jaki zakupimy przekładnik prądowy.

    Miernik mierzy i wyświetla przesunięcia przebiegów sinusoidalnych napięcia i prądu względem siebie. Wyliczenia COS fi, a w przypadku wykrycia współczynnika indukcyjnego, wylicza pojemność kondensatora do jej skompensowania.
    Dodatkowo jest do wyboru obliczenie współczynnika THD z pomiaru napięcia lub prądu wraz z wykresami pokazującymi poziomy harmonicznych - max 9.

    Wyniki i wykresy wyświetlane są ekranie telefonu, tabletu lub laptopa.
    Połączenie z miernikiem po Wi-Fi, a miernik ma adres IP 192.168.10.1 - obrazek w załączeniu.
    Program można testować zaraz po wgraniu do modułu ESP32 bez potrzeby budowy całego miernika.
    W załączeniu obrazki z kolejnych ekranów oraz wygląd miernika.

    Nie opisuję za wiele, bo konstrukcja jest prosta, z czym poradzi sobie nawet poczatkujący elektronik.
    Całość obliczeń zawarta jest w oprogramowaniu, z którym nie było mi łatwo, szczególnie z liczeniem i pomiarem harmonicznych - chciałem to zrobić, aby było czytelne i dawało dokładne wyniki.
    Ekrany z wynikami są odświeżane co 5 sekund, a wykresy kreślone są za pomocą funkcji grafiki wektorowej - SVG.

    Po zbudowaniu miernika kalibrację wykonujemy potencjometrami precyzyjnymi.
    Ja kalibrowałem używając 2 czajników po 2000Wat i miernika cyfrowego, co jest wystarczające do ustawienia zakresu napięcia i prądu zgodnie ze wskazaniami na mierniku.
    Po skalibrowaniu należy sobie oznaczyć końcówkę napięcia, która będzie łączona z przewodem zerowym i drugą końcówkę, która będzie łączona z przewodem fazy.

    A po założeniu na przewód fazowy czujnika prądu należy tak go założyć, aby był przed podłączonym przewodem napięciowym na fazie.
    Podłączenie miernika do sieci 230VAC na rysunku szkicowym, który jest w załączeniu.
    A kiedy upewnimy się, że pomiar COS fi jest właściwy, trzeba mazakiem zaznaczyć sobie kierunek zapinania czujnika prądu na przewód.
    Ja to ustaliłem wyłączając wszelkie odbiory energii elektrycznej, a pozostawiając komputer stacjonarny i miernik powinien pokazać współczynnik mocy pojemnościowy, jeżeli indukcyjny to zamienię kierunek zapięcia czujnika.
    Dla pewności można zrobić kilka prób na innych urządzeniach, np. na silniku i powinien pokazać współczynnik mocy indukcyjny, W czasie kalibracji przy użyciu czajników współczynnik mocy powinien być w pobliżu 1.

    Jako obudowę miernika wykorzystałem obudowę po zasilaczu od laptopa.

    W mierniku jest możliwość aktualizacji softu bez potrzeby wymontowania modułu ESP32, można wgrać nowy soft po WIFI używając przeglądarki z adresu 192.168.10.1/nowy jak nam się pojawi okno logowania, to user admin hasło admin, a potem wybrać właściwy plik bin i poczekać na komunikat o pomyślnym wgraniu softu.

    Inspiracją do zrobienia projektu i zbudowania miernika oraz napisania kodu programu był ten artykuł sprzed paru lat - link poniżej:
    https://majsterkowo.pl/rejestrator-napiecia-pradu-mocy/

    Proszę o ewentualne uwagi i sugestie ulepszenia lub zmian.

    Pozdrawiam i życzę zadowolenia z używania analizatora - miernika parametrów sieci 230 V jednej fazy.

    Konczac proponuje kalibracje pomiaru pradu wykonac z uzycien 75% zakresu ja dla 25A uzylem dwa czjniki elektryczne po 2000Wat bo pomiary beda bardziej wiarygodne.

    Mysle ze wielu kolegow zobaczy co sie dzieje w naszych domowych sieciach elektrycznych co przyczyni sie zmniejszenia wydatkow za energie elektryczna.

    Aktualizacja - softu 28.10.2022
    Dla obu wersji dodana zostala podzialka - linie poziome dla wykresow THD.
    Zwiekszona ilosc miejsc po przecinku dla napiecia i pradu.


    Aktualizacja - softu 07.11.2022
    Dodano okno konfiguracji aby mozna bylo laczyc sie z domowym routerem oraz wysylanie danych na serwer.
    Link ponizej
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3929533-30.html#20261095


    Aktualizacja - softu 24.11.2022

    Opis i programy do wgraniu softu do ESP32.
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3929533-60.html#20300780

    Aktualizacja - softu 10.01.2024

    Opis i programy do wgraniu softu do ESP32.
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3929533-90.html#20878394


    Pozdrawiam
    Futek2

    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    futek2
    Poziom 19  
    Offline 
    Specjalizuje się w: automatyka i elektronika, programowanie, c++
    futek2 napisał 505 postów o ocenie 214, pomógł 2 razy. Mieszka w mieście Częstochowa. Jest z nami od 2006 roku.
  • #2 20255953
    gulson
    Administrator Systemowy
    Super, kiedyś nakupiłem tego kilka sztuk, nie wiedziałem, że można takie cuda z tym robić. Przy okazji zgłoś się do mnie na PW po mały upominek za artykuł ;)
  • #3 20255981
    simw
    Poziom 27  
    Świetny mini projekt - choć może nie aż tak mini :)
    Na obrazkach nie widzę nic o kilowatogodzinach. Wydaje się, że wszystko już jest żeby dodatkowo zrobić licznik energii.
  • #4 20256005
    futek2
    Poziom 19  
    Witam kol. simw.
    Dziekuje za podpowiedz jak troche znajde wolnego czasu do doloze kolejna wersje z liczeniem energii w kWh. To jest na tym etapie proste bo wszystkie pomiary miernik juz wykonuje.
    Zachecam do potestowanie na samych sofcie bez montowania. ukladu a to wtedy zacheci do zbudowania calego miernika.
    Ciekawe obserwacja mam z pomiarow roznych urzadzen a glownie komputerow stacjonarnych bo z nich leci duzo harmonicznych ale ciekawe tez obserwacje mam na zarowkach ledowych i pracy pralki automtycznej szczegolnie kiedy wiruje.

    Pozdrawiam.
    Futek2
  • #5 20256260
    jarekgol
    Poziom 38  
    futek2 napisał:
    le ciekawe tez obserwacje mam na zarowkach ledowych i pracy pralki automtycznej szczegolnie kiedy wiruje.
    regulator na triaku?
  • #6 20256299
    Shadowix
    Poziom 31  
    Jak się ma jakość tych pomiarów?
    Porównywałeś je z jakim porządnym licznikiem/miernikiem?
    Webserwer jest na ESP, czy przesyłane jest to do jakiejś bazy MQTT?
  • #7 20256346
    ^ToM^
    Poziom 42  
    Bardzo praktyczne urządzenie! Gratuluję pomysłowości.

    Myślę, że może udałoby się dodać na wykresach siatkę i skalę. Najlepiej tak aby się dało ją włączać i wyłączać. Łatwiej wtedy porównywać wielkości przebiegów.
  • #8 20256366
    snow
    Poziom 31  
    Na schemacie z ESP zmieniłbym opis przy zasilaczu 5VDC na wyjściu nie +5V i -5V tylko +5V i GND. Ewentualnie jakoś inaczej. Zasilacz ten nie wystawia -5V.
  • #9 20256375
    futek2
    Poziom 19  
    Witam.
    Wiec kolejno odpowiadam.
    Miernik mialem okazje porownac z pomiarami miernika firmwego PQM -707 firmy Sonel.
    Roznice wskazn byly na poziomie ok 1,5% ale to zalezy od dokladnosci skaliborania.
    Wyliczenie THD jest tez w tych granicach.
    A co do wykresow i wysylania danych pomiarowych na serwer np
    https://thingspeak.com jest taka wersja w przygotowaniu ale bedzie to wymagalo indywidualnej konfiguracji logowania sie do routera domowego oraz danychj serwera na ktory beda wysylane wyniki pomiarow.
    A co do siatki to nie jest to trudne do dodania ale nie chcialem za wiele danych wysylac na strone www co by moglo spowolnic odswierzanie. Ale zbieram wszelkie uwagi i jak powstanie kolejna wersja to uwzglednieniem propozycji kolegow.

    Wg uwagi kol. snow zrobilem poprawke na schemacie.

    Prosze o uwagi zwiazane z kalibracja bo w kodzie programu zrobiem pewna rezerwe na ewntualnie roznicie parametrow zakupionych przekladnikow aby sie zmiescily w zakresie regulacji potencjometrow precyzyjnych.

    Miernik sprawdzil sie juz przy ustawianiu parametrow regulatora w nadaznym kompensatorze mocy biernej indukcyjnej.

    Pozdrawiam.

    Futek2
  • #10 20256619
    __Maciek__
    Poziom 20  
    Gratulacje !
    Zastanawia mnie czy wprowadzenie i pomiar napięcia sztucznego zera ( 3,3V/2 ) ma sens ? Ze źródeł openenergymonitor używają filtra dolnoprzepustowego w celu określenia tego sztucznego zera.

    Do tego uważam że dynamika sygnałów wejściowych jest na tyle duża że można z powodzeniem zastosować stałe elementy na wejściu i kalibrację programową. ( odpada kwestia różnych wsadów dla różnych zakresów. ) PS. bocznik dla przekładnika prądowego zwyczajowo ma małą wartość 5K to sporo i może prowadzić do zwiększenia błędów w górnym zakresie pomiarowym.

    Plus dla zastosowania przekładnika napięciowego . ( Ja obyłem się bez, lecz nie jestem z tego zadowolony w kwestii potencjalnych zagrożeń. ) Analizator - miernik parametrów sieci 230VAC - jednej fazy.

    Ważnym elementem jest porównanie ze wskazaniami odniesienia. ( Na początku chciałem skalibrować swój pomiar suszarką do włosów - ale miałem straszne nieliniowości - okazało się że charakterystyka obciążenia jakie robiła było bardzo odbiegające od sinusa - a porównania do mierników bez RMS nadawały się na nic. )
  • #11 20256717
    futek2
    Poziom 19  
    Witam kol. __Maciek__.
    Wybierajac ta opcje z napieciem odniesiania 3.3V /2 kierowalem sie parametrami przetwornikow ADC w ESP32. Ich parametry nie sa w pelnym przedziale linowe poczatek i koniec sa lekko splaszczone.
    W kodzie zrobilem korekte tej wady przetwornika w ESP32 to nie jest trudne do relizacji bo juz ktos opracowal stosowna biblioteke .
    A ze pomiary nie sa wykonywane na pelnym zakresie w szczegolnie w srodku stad dalej to napiecie odniesienia 3.3V /2 bo mozna przyjac ze max wartosci nie przekraczaja tych maksymalnych wartosci i tych dolnych minimalnych.
    Kalibrujac przetwornik to jednak trzeba dacc dla napiecia max 230VAC a dla pradu przynajniej 20A to jest tak programowo w parametrach przeliczeniowych dobrane ze napiecie 350V jest poprawnie mierzone a prad 28A juz zanizony ok 0.2A .
    O tej liniowosci jest opis na linku ponizej
    https://github.com/e-tinkers/esp32-adc-calibrate

    Uwazam ze ESP32 na tak prosty uklad ma dobre parametry i szybkosc liczenia bo probkowanie pomiarow robie co 300us aby wykresy byly plynne a wyliczenia w miare dokladne bo jest z czego usredniac, podobnie jest sporo obliczenie dla harmonicznych bo sa uzyte biblioteki funkcji furiera .
    A kod programu ma ponad 700kb.
    Moze cos zmienie ale dlugo testowalem i jestem przekonany ze wielu kolegow bedzie zadowolonych jak sie zdecyduja na budowe tego miernika na tak niewielkie pieniadze.
    Pozdrawiam.
    Futek2
  • #12 20256721
    shimano73
    Poziom 12  
    Witam ,chciałem pobrać te paczki ale chyba zostały skasowane , przynajmniej taki otrzymuje komunikat
  • #14 20256943
    Janusz_kk
    Poziom 38  
    Pobrałem kod a tam bin, czyli mamy znowu reklamę albo namiastkę projektu bo autor wstydzi się swojego kodu.
  • #15 20256968
    kris8888
    Poziom 39  
    Mam pytanie dlaczego na większości załączonych zrzutów moc pozorna wyrażona w VA nie pokrywa się dokładnie z iloczynem wartości prądu i napięcia?

    Podobnie jak przemnożenie podanej wartości pozornej przez współczynnik mocy nie daje mocy czynnej?
  • #16 20257008
    __Maciek__
    Poziom 20  
    @futek2 Nie o to mi chodziło w zakresie 3.3V/2. ( wiem że ADC w ESP32 pozostawia trochę do życzenia ) raczej czemu mierzysz - tak uważam na podstawie schematu, a nie używasz filtra dolnoprzepustowego - czy jest ku temu jakiś cel ( może przyspieszenie obliczeń, ale chyba marginalne o ile nie użyjesz matematyki na float-ach, czy szumy przetwornika nie wpływają negatywnie na pomiary ? )

    https://learn.openenergymonitor.org/electrici...oring/ctac/digital-filters-for-offset-removal

    @Janusz_kk Ja tam się nie dziwię i rozumiem autora to jest własność intelektualna, dzieli się częścią swojej pracy - jeśli masz pytania o szczegóły pytaj, myślę że dostaniesz odpowiedź. Dziś zbyt wiele osób liczy na wszystko gotowe podane na talerzu. Uważam że nie tędy droga. Autor i tak pokazał dużo n/t swojej pracy i to należy docenić. Być może, jak dopracuje kod podzieli się np. na Github / w tym wątku .. ale to tylko jego dobra wola i należy to uszanować.
  • #17 20257020
    khoam
    Poziom 42  
    Janusz_kk napisał:
    Pobrałem kod a tam bin, czyli mamy znowu reklamę albo namiastkę projektu bo autor wstydzi się swojego kodu.

    Też mi się to trochę nie podoba tym bardziej, że biblioteki Arduino z których skorzystał są na licencji LGPL. One też były "podane na talerzu" i są czyjąś własnością intelektualną.

    futek2 napisał:
    Uwazam ze ESP32 na tak prosty uklad ma dobre parametry i szybkosc liczenia

    Jak sobie poradziłeś z szumami na wejściu ADC (dość powszechny problem) oraz kalibracją samego ADC (charakterystyka jest nieliniowa)?
    Link
  • #18 20257028
    futek2
    Poziom 19  
    Odpowiadając kół. kris8888 to poinformować ze obliczenia sa dokładnie wykonane. Ale wyniki na stronie www wysyłam z jednym miejscem po przecinku. Ale jak masz takie życzę to na Twoje życzenie będzie dokładność 3 miejsca po przecinku na pradu i 1 miejsce po przecinku dla napięcia to wtedy reszta się zgodzi. Zaden problem.
    Może starając się uprościć projekt za bardzo oszczędnie zrobiłem pewne rzeczy.
    Ale miło jest czytać uwagi aby udoskonalić projekt wg życzenia kolegów.
    Proszę potwierdz czy tak mam zrobić poprawkę ?

    Futek2
  • #19 20257047
    kris8888
    Poziom 39  
    No ale tu nie chodzi o miejsca po przecinku bo biorąc nawet dane z pierwszego zrzutu gdzie mamy U=236V, I=10,4A to moc pozorna powinna wynieść 2454 VA a jest podana 2452 VA. Z kolei nawet gdy przyjąć te 2452 VA to po przemnożeniu przez współczynnik mocy 0,93 powinno to dać 2280W. A jest 2289W. Na innych zrzutach te rozbieżności są jeszcze większe.
  • #20 20257088
    futek2
    Poziom 19  
    Kol. kris8888 mowisz i masz.
    Zaden problem jest tez zaktualizowa kazda wersja.
    Mysle ze pozostale wynki bym pozostawil bo to w koncu nie laboratorium.

    Pozdrawiam.
    Futek2
  • #21 20257220
    kris8888
    Poziom 39  
    futek2 napisał:

    Mysle ze pozostale wynki bym pozostawil bo to w koncuo nie laboratorium.

    No niby nie ale gdyby chcieć użyć tego przyrządu do np. zliczania energii czynnej to już każdy wat ma znaczenie i lepiej nie robić zbyt dużych zaokrągleń wartości pośrednich.
  • #22 20257289
    jarekgol
    Poziom 38  
    @kris8888 2 przy 2454 to 0,08% jest o co walczyć? A podejrzewam że dane wejściowe i tak są gorsze niż 0,08%
    @futek2 fajny projekt i znajoma obudowa :) Ten przetwornik jest na hallu czy ma zwoje w środku? Gdzie go kupiłeś? bo na allegro jakieś inne są. Dlaczego są 2 zipy o takim samym rozmiarze?
  • #23 20257418
    khoam
    Poziom 42  
    jarekgol napisał:
    2 przy 2454 to 0,08% jest o co walczyć? A podejrzewam że dane wejściowe i tak są gorsze niż 0,08%

    Do tego dokładność ADC w ESP32 wynosi 3%. Po kalibracji z użyciem LUT - może osiągnie się 1%.
  • #24 20257459
    TechEkspert
    Redaktor
    Super pomysł i wykonanie.
    Może uda się zaobserwować wpływ pobliskiej PV na napięcie sieci?
    Przy lepszym wzorcu częstotliwości można by też zbadać stabilność częstotliwości sieci.
  • #25 20257859
    shimano73
    Poziom 12  
    Bardzo fajny projekcik, , już nie mogę się doczekać testów . Jak to będzie się zachowywać w sieci do której wpięta jest fotowoltaika i falownik fronius. Mnie by interesowała wersja z 3F i możliwością połączenia z domową siecią WiFi . Rozważam zamontowanie innych przekładników prądowych na płytce pcb o mniejszych gabarytach z prądem wejściowym np 30A i zamknąć wszystko w obudowie montowanej na szynie din np D3MG lub D4MG a gdyby tam jeszcze włożyć jakiś mały tft po i2c , ehh ale się rozmarzyłem :) . Posiadam piec co elektryczny 15kW i 9kWp paneli wiec mam czym testować :) Kolega nie udostępnia źródeł , szanuje , ale z ich pomocą udało by mi ogarnąć moje potrzeby .
  • #27 20257962
    futek2
    Poziom 19  
    Witam kolegow zainteresowanych opisem analizatora - mieranika parametrow sieci.
    Wszystkim dziekuje za wyrazone opinie i propozycje ulepszen czesc juz zrobilem czesc wymaga wiekszego wkladu w napisanie kodu.
    Ale jeszcze nikt jak narazie nie wykonal tego miernika wiec nie ma tematu do dyskusji o wynikach pomiarow.
    Zrobilem mala zmienie na wykresach z harmonicznymi polega na tym ze prazki harmonicznych sa wyzsze od faktycznych wyliczen aby byly bardzie wyraznie widoczne bo bez tej poprawki kiedy byly z wyliczen faktycznych mialy niskie poziomy. A zrobilem to przez pierwiatkowanie wyliczen pobieranych do kreslenia wykresow,

    Ja majac ten miernik juz zrobilem kolejne pomiary a szczegolnie z moja PV. I tak praca PV sprowadza wspolcznnik mocy bliski wartosci 1 ( ok 0.98 ) ale miernik pokazuje ze nastapila zmiana COS na przeciwny bo zmienil sie kierunek przeplywu pradu ale ksztalty wykresow sie znaczaco poprawily.
    Zmiany nastapily na wykresach THD na korzysc.
    Podumowujac to inwerter instalacji PV poprawia ksztalt sinusoidy napiecia i pradu wiec moza tez stwierdzi ze poprawia wspolczynnk mocy na bliski 1.

    KOoejny test na silniku jedno fazowym przy rozdrabniaczu galezi. Silnik ma moc ok 2kW i kiedy wejdzie na obroty zaczyna generowac energie bierna indukcyjna co miernik ladnie pokazuje i wylicza kondensator a bylo 45uF Ten wspolczynik sie zmianial w niewielkim zakresie kiedy rozdrabnialem galezie Ale w swoich zasobach znalazlem pare kondensator od jazeniowek i tak zlozylem pojemnosc 45uF i dolaczylem rownolegle do kabla ktory zasilal silnik rozdrabniacza a mniernik - analizator byl w domu zapiety w skrzynce na tej samej fazie co podlaczony rozdrabniacz.
    I co zauwazylem ze wpolczynnik mocy sie poprawil zblizyl do sie 1 ( 0.98) i jednoczesnie zmniejszyl sie prad pobierany o ok 1,2A co pokazal miernik analizatora ale nie dowierzajac wziolem miernik uniwersaly cyfrowy i miernk pokazal to samo - spadek pradu o taka sama wartosc.
    To doswiadczenie pozostawiam bez komentarza bo moze ktos zrobi podobny eksperyment i beda podobne wynik .

    W najblizszym czasie planuje podobne testy zrobic z innymi silnikami jak od pompki obiegowej CO czy pralki automatycznej i nawet lodowki.

    Bo moze nie zdajemy sobie sprawy aby mozna chos o pare procent zmiejszyc zuzycie energii elektryczne przez kompensacje mocy biernej indukcyjnej.

    Mialem tez okazje zrobic pomiary gdzie pracuje nadazny kompensator mocy biernej indukcyjnej o mocy 40kVar i test byl bardzo prosty pomiar kiedy pracuje - zalaczony kompensator przy wlaczonych urzadzeniach i kiedy zalaczony przy pracujacych urzadzeniach.

    Efekty podobny tylko wieksza roznica pradu na glownym przewodzie zasilajacym i pogorszeniem sie wspolczynnika mocy indukcyjnej 0.68.
    W zalaczeniu pare fotek na ktorych widac jak duzo dolaczonych kondensatorow - pasek LED po prawej.
    Mysle ze temat do przemyslen.
    Pozdrawiam.
    Futek2
  • #28 20257995
    amigo71

    Poziom 13  
    Janusz_kk napisał:
    Pobrałem kod a tam bin, czyli mamy znowu reklamę albo namiastkę projektu bo autor wstydzi się swojego kodu.

    Dobrze że poinformowałeś o tym fakcie, miałem pobrać aby trochę poeksperymentować.
    Gotowca to mogę sobie kupić na alle**o, ale to żadna przyjemność.
  • #29 20258047
    Janusz_kk
    Poziom 38  
    To raz, dwa jakbym chciał 'kopiować' to bin mi wystarczy, a ja po prostu chciałem zobaczyć w kod jak autor rozwiązał pewne rzeczy, bo nawet nie robiąc nic podobnego ale analizując kod człowiek się uczy i wyciąga wnioski budując coś innego.
  • #30 20258115
    metalMANiu
    Poziom 21  
    Ale Kolega chciał się pochwalić tylko samym pomysłem i wykonaniem a nie całym kodem
REKLAMA