Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

p.kaczmarek2 02 Apr 2023 00:23 6000 33
Optex
  • Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Dostałem 30 uszkodzonych zasilaczy Whitenergy w cenie złomu. Przedstawię tu ich wnętrza oraz spróbuję je naprawić. Jakie będą miały uszkodzenia i co będzie w środku? To się zaraz okaże. Opiszę tu każdą usterkę którą napotkałem. Celem tematu będzie praktyczna prezentacja jak wygląda naprawianie takich zasilaczy. Usterki będą dość różnorodne i zaskakujące, a na koniec spróbuję mniej więcej podsumować ile razy jaka występowała.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Otwieranie zgrzewanego zasilacza
    Zaczynamy od początku, czyli od dostania się do środka.
    Część zasilaczy z tej serii ma śrubki, nie ma problemu. Część jest zgrzewana.
    Do ich otwierania używam noża i młotka. Ustawiam tak nóż (by wszedł w szczelinę) i uderzam w jego grzbiet. Tak z każdej strony:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Otwarte:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Po naprawie oczywiście trzeba go skleić (nie: owinąć taśmą klejącą):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Przed sklejeniem zasilacza należy sprawdzić też jego działanie pod obciążeniem!

    Inne zasilacze mają po prostu ukryte śrubki:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Co jest w środku?
    Zacznijmy od zapoznania się z płytką. Tutaj też, jeszcze raz, uwaga - kondensatory trzymają prąd długo i mogą bardzo mocno porazić nawet jak zasilacz jest odłączony całkowicie od sieci. O tym warto przypominać wiele razy, ale ja już przejdę do konkretów.
    Najpierw demontujemy "aluminiową kanapkę", której celem jest odprowadzenie ciepła i ekranowanie. Odkręcamy śrubkę, zdejmujemy blaszki, itp.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Tworzywo między radiatorem a PCB po prostu chroni przed zwarciem.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    W środku jest jedno PCB:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    W dużym uproszczeniu: na PCB można wyróżnić stronę pierwotną i wtórną, są one odseparowane galwanicznie. Na wejściu układu są filtry przeciwko zakłóceniom (by zasilacz nie wprowadzał zakłóceń do sieci), ochrona przeciwko przepięciami (warystor), bezpiecznik. Potem jest mostek prostowniczy i kondensator filtrujący. Następnie jest układ przetwornicy flyback - tutaj osobno jeden tranzystor kluczujący i osobno kontroler. To wszystko dlatego, że to jest zasilacz impulsowy, a nie 'klasyk' 50Hz sieciowy - coś musi generować kilkanaście/kilkadziesiąt kHz przebieg na transformatorze impulsowym, który jest tańszy i wydajniejszy od 'klasyka' 50Hz. Po stronie wtórej jest dioda prostownicza (szybka, Schottkiego, o niskim spadku napięcia) oraz kondensatory, filtr już na niższe napięcie, te około 19V. Stronę pierwotną i wtórną łączy dodatkowo transoptor, który służy do regulacji napięcia wraz z TL431 znajdującym się po stronie wtórnej.

    Schemat zasilacza
    Na pewno będzie potrzebny nam schemat. Schematu tego zasilacza nie znalazłem w sieci, ale to nie jest problem - wystarczy zobaczyć na jakim układzie jest on zrealizowany i wyszukać schematy innych podobnych zasilaczy z nim lub podejrzeć przykładową aplikację układu z noty katalogowej (bądź z Application Notes producenta).
    Niestety wszystkie zasilacze okazały się bazować na tym samym układzie, OB2269. Poniżej załączam nieco informacji o nim:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Przykładowe aplikacje, schematy:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Podobny schemat (tylko w tym z tematu jest TL431):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Jeśli chodzi o wariacje między wersjami, to zasadniczo zauważyłem trzy:
    - czasem OB2269 na VDD ma diodę Zenera 15V (bądź 12?)
    - czasem zamiast tego jest tam 78L15
    - czasem nie ma nic
    Poza tym te zasilacze są bardzo do siebie podobne, chociaż bywają w nich różne tranzystory kluczujące, itp.
    Dokładnego opisu działania zasilacza nie zamierzałem tu robić, ale i tak warto jeszcze nadmienić, że sam OB2269 początkowo jest zasilany przez swój pin VIN, poprzez rezystory o dużej rezystancji bezpośrednio z linii 325V+, natomiast po wykonaniu pierwszego cyklu (po wystartowaniu) zasila go pomocnicze uzwojenie na transformatorze. To po to jest na nim jedna dioda a dalej kondensatory już na jego VDD.


    Ciekawostka
    Ciekawostką może być to, że PCB tego zasilacza jest zrobione też z wersją o wybieralnym napięciu wyjścia poprzez zmianę dzielnika rezystorowego na TL431. Jest na to miejsce na płytce:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    SW101 - switch, przełącznik wielopozycyjny. Widać miejsce na rezystory. Ścieżka od nich idzie do nóżki TL431 (widać jego 3 luty).
    Producent musiał też w tej serii oferować zasilacz z przełącznikiem pozwalającym wybrać pomiędzy, niech zgadnę, 3.3V, 5V, 9V, 12V, 14V (?), 19V?

    Zakup zamienników
    Teraz pora na dość kontrowersyjną kwestię, a mianowicie zakup zamienników.
    Zamienniki można kupić tanio w jednym z wielu sklepów internetowych, często też w Chinach, i nieco ryzykować otrzymaniem podróbek/malowanek/klonów o niższych parametrach, albo można szukać u sprawdzonych dystrybutorów i dostać elementy wiadomego pochodzenia.
    Zasilacze naprawiałem hobbystycznie, więc zaryzykowałem:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    I już dodam, że mimo testów pod obciążeniem nie mam na razie nic do zarzucenia zakupionym zamiennikom.
    Teraz przechodzę już do opisu napotkanych usterek.


    Uszkodzenie: zimne luty
    Pierwszym, ale też w przypadku tych zasilaczy najpopularniejszym uszkodzeniem są zimne bądź wyrwane luty, najczęściej przy gnieździe od zasilania (od przewodu sieciowego).
    Bierze się ono stąd, że złącze jest dość słabo zamocowane (często tylko trzyma się na dwóch lutach - nie ma nawet uziemienia) i wręcz rusza się przy wkładaniu wtyczki kabla sieciowego.
    Do tego dochodzi słabsze spoiwo lutownicze i problem gotowy.
    Co gorsza, takie luty w środku mają tendencje do iskrzenia, co jeszcze dodatkowo może zaszkodzić zasilaczowi.
    Galeria. Zimny lut przy filtrze (i to taki, jaki widać z daleka):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    (dodatkowo widoczny na zdjęciu mostek z przewodu to nie moja robota, czyli ktoś wcześniej ten zasilacz już naprawiał)
    Inny zasilacz, to sama sytuacja:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Tym razem przy mostku prostowniczym:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Tym razem przy nóżce kondensatora elektrolitycznego, tego na 400V, tuż za mostkiem Greatza (on magazynuje dość dużo energii, więc nic dziwnego że przy ładowaniu/rozładowywaniu iskrzyło):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Iskrzące luty:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Inny zasilacz, gorsza sytuacja:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    To samo powtarza się w różnych zasilaczach:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    I znowu:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Widoczne są duże zniszczenia ścieżek:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Wypalony większy otwór w PCB przy nóżce:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Złącze którego nóżki iskrzyły, nóżki do wyczyszczenia przed ponownym lutowaniem:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Jeden z wyjątkowo zniszczonych zasilaczy. Podkreślam tutaj, że naprawdę on miał tylko te ścieżki popalone - nawet tranzystor kluczujący nie był przebity.
    Zdjęcia po kolei przed czyszczeniem, po czyszczeniu, w trakcie robienia połączeń zworkami:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Zworki robię grubymi nóżkami od innych elementów, mam ich kolekcję już ścietych. Ważne też, by poprzez nasze robienie zworek nie ucierpiał dystans między ścieżkami.
    Przy złączu zdrapuję soldermaskę z resztki ścieżki oraz zanieczyszczenia z nóżki złącza:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Wokół nóżki złącza robię "pętelkę" ze zworki, by lepiej się potem trzymało:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Tak naprawiony zasilacz już działa:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Dla zasady poprawiam pozostałe luty.

    Rozwiązanie: oczyszczamy PCB, oskrobujemy piny złącza np. pilniczkiem, robimy na nowo luty. Można dodatkowo wzmocnić je zworkami (ucięte nóżki rezystorów):

    Uszkodzenie: spięcie od zagubionej kulki cyny
    Teraz raczej bardziej ciekawostka, ale też mi się to trafiło raz. W środku zasilacza latała mała kulka cyny (pewnie przy produkcji im kapnęło), która ostatecznie trafiła niefortunnie między nóżki tranzystora kluczującego i zrobiła spięcie. Tranzystor przetrwał, kontroler przetwornicy nie. Również mostek prostowniczy i bezpiecznik były do wymiany:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Sprawdziłem też pozostałe elementy, np. diodę i rezystor bramkowy od MOSFETa, ale tam w porządku:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    (ten rezystor ma kod SMD 100 ale on oznacza 10 * 10^0 czyli 10*1 czyli 10, nie 100, mamy tu potencjalną pułapkę dla początkujących).
    Po wymianie elementów zasilacz działa (ale wymianę OB2269 opiszę poniżej).

    Uszkodzenie: spalona nóżka filtru
    Ten problem trafił się raz, ale może kogoś zaskoczyć, więc warto o nim wspomnieć. Było to w zasilaczu z "iskrzącym gniazdem". Zasilacz ten miał sprawny tranzystor kluczujący i kontroler przetwornicy. Zdjęcie:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Ten czarny przewód to nie moja robota, tam było już grzebane. To mówi o tym, jak często się tam palą ścieżki...
    Po wymianie dławika na inny z innego zasilacza wszystko działa:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Uszkodzenie: zwęglony bolec w złączu żeńskim od 230V
    Uszkodzenie to wynika ze słabego styku pomiędzy kablem sieciowym i jego gniazdem żeńskim w zasilaczu. Niedociśnięcie kabla, poruszanie nim, jak i sama niska jakość gniazda powodują iskrzenie i po jakimś czasie zwęglenie styków:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    A tu jeszcze inny zasilacz, tu całkiem tragedia, jeden pin zaraz w ogóle wypadnie:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Rozwiązanie: Po prostu musimy wymienić gniazdo na nowe, ew. zamiennik z innego nienaprawialnego zasilacza. W ostateczności (jak chcemy użyć zasilacza do DIY) to można bezpośrednio przylutować kabel...


    Uszkodzenie: uszkodzony przewód
    Tu raczej nie ma co omawiać, ale też zdarzyło się co najmniej ze dwa razy. Przewód idący od zasilacza do laptopa (z tym 19V) słabo bądź wcale nie łączy, zazwyczaj przy wtyczce. Rozwiązanie to wymiana przewodu (tudzież jego sztukowanie, lecz nie polecam, chyba, że uruchamiamy zasilacz w celach DIY).
    Po usunięciu wtyczki Jack idącej do laptopa wszystko jest ok:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Podobne uszkodzenie, lecz tutaj wprost niemalże wyrwany kabel (jak chcemy go uciąć i przylutować do PCB to trzeba zabezpieczyć go przed wyrwaniem, np. zrobić chociażby ten guzełek na nim):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Uszkodzenie: spalony bocznik między źródłem klucza a masą
    Zaczynamy nieco bardziej elektroniczne uszkodzenia.
    Rezystor bocznikujący służy do pomiaru prądu, przetwornica mierzy na nim spadek napięcia względem masy i dzięki temu (z prawa Ohma) też może poznać prąd (gdyż znamy opór tego rezystora).
    Rezystor ten jest pomiędzy źródłem MOSFETu a masą, tutaj:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Jest to rezystor o małej rezystancji, gdyż nie chcemy mieć na nim strat. Jest też na dużą moc, gdyż płynie przez niego duży prąd i może się grzać.
    Rezystor ten musi być dobrej tolerancji i nie radzę wsadzać tam innych.
    Objawy uszkodzenia:
    - po prostu na multimetrze widać, że nie ma tego 0.22 omów tylko znacznie większy opór jest
    - kondensator 400V ładuje się do 325V ale przetwornica nie startuje
    - przetwornica wykonuje cykl startowy, nie daje napięcia na wyjściu i od nowa rozpoczyna cykl. Rozważmy schemat:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Przebity rezystor R10 między kluczem a masą skutkować będzie tym, że przetwornica rozpocznie ładowanie kondensatora zasilającego CE3 przez rezystory R1 R2, gdy CE3 naładuje się wystarczająco to przetwornica wystartuje, ale prąd nie popłynie przez klucz (gdyż R10 jest rozwarty), więc też prąd nie pojawi się na uzwojeniu pomocniczym przy D4, więc nie będzie miało co podtrzymać napięcia na CE3 i CE3 się rozładuje i cykl rozpocznie się od nowa.



    (ten dodatkowy kondensator elektrolityczny możecie zignorować, po prostu sprawdzałem czy to coś da)
    Uszkodzenie rezystora może być widoczne z zewnątrz:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Inny zasilacz. Olbrzymia rezystancja zamiast spodziewanej bardzo małej:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Winny znów rezystor. Nie jest spalony, lecz... nóżkę ma przerwaną:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Kod paskowy wskazuje na 0.22Ω. Przylutujmy na próbę zamiennik:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Teraz dwa zasilacze identyczne, też z taką samą usterką. Proszę przyjrzeć się rezystorom:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Inny model zasilacza, inny kolor rezystora, tym razem widoczne przepalenie:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Uszkodzenie: spalona dioda Zenera na VDD kontrolera przetwornicy
    Tę usterkę spotkałem zasadniczo tylko raz (no dobra, może dwa razy, ale druga w wersji z uszkodzonym też OB2269).
    Niektóre zasilacze mają diodę Zenera przy kondensatorze przy VDD od OB2269, w miejscu zaznaczonym strzałką:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Dioda nie zawsze tam jest obecna. Spotkałem trzy typy zasilaczy. Z diodą Zenera tam, z niczym, oraz ze stabilizatorem napięcia 78L15 zamiast diody.
    Przykład z 78L15:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Inny zasilacz, ta sama płytka - 78L15 zastąpiony zworką:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Ale wracając do uszkodzenia.
    Objaw uszkodzenia: zwarcie między VDD OB2269 a masą, na kondensatorze jest 325V, przetwornica nie startuje.
    No i nie ma jak startować - przecież zasilanie OB2269 jest zwierane do masy przez zwartą diodę...
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Po wylutowaniu z układu dioda ma bardzo małą rezystancję w obie strony:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Zasilacz działa nawet bez tej diody, ale dla zasady dałem tam 15V zenerkę.
    Pomiar napięcia na VDD z innego zasilacza (15V tam jest):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek


    Uszkodzenie: spalony mostek prostowniczy
    Kolejne dziwne uszkodzenie, które trafiło mi się zasadniczo tylko ze dwa razy.
    Zwarty mostek prostowniczy - on i tylko on (rzecz jasna też bezpiecznik).
    Oczywiście pierwszą reakcją naszą na to powinno być dokładne zbadanie reszty układu, tranzystora kluczującego, itp...
    Jednak w moim przypadku rzeczywiście był winny tylko mostek:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Element do wymiany: KBP307:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Zamiennik musi mieć co najmniej takie parametry jak ten uszkodzony.
    Wymieniamy (bezpiecznik też oczywiście):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Zasilacz rusza, chociaż ten elektrolit też raczej wymienię:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Druga sytuacja. Nieco inny zasilacz - też zwarcie na mostku prostowniczym:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Co się stało z jego nóżką?
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Wygląda na to, że był zimny lut. Iskrzyło aż mostek padł...
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek


    Uszkodzenie: spalony tranzystor kluczujący
    Klasyczna, typowa usterka.
    Wraz z przebitym tranzystorem z reguły uszkadzane są też inne elementy, oczywiście bezpiecznik, czasem mostek prostowniczy, czasem kontroler przetwornicy.
    Przy testowaniu wylutowanego tranzystora MOSFET należy uważać, bo jak przypadkowo naładujemy mu bramkę to będzie on przewodzić - to normalne.
    Zwarcie na kluczu:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Tu akurat spalił się też rezystor bocznikujący, ten 0.22 omy:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Wymieniamy:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    W takiej sytuacji może też ulec uszkodzeniu główny kontroler przetwornicy. Nie mam na ten moment 100% rzetelnej metody określenia czy jest on w porządku. Dużo też może zależeć od tego czy mamy ten kontroler i od ceny klucza i tego kontrolera. Dodatkowo w nocie katalogowej kontrolera może być "Test Circuit", czyli minimalny układ testowy który pozwala sprawdzić czy element działa...
    Ta usterka powtarzała się w różnych konfiguracjach. Dwa wylutowane przebite tranzystory - 20N65C3 i 20N60C3.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Czasem też tranzystor zabierał ze sobą mostek prostowniczy. Swoją drogą też warto pamiętać o wymianie pasty termoprzewodzącej. UWAGA: Przy wymianie tranzystora trzeba też zwrócić uwagę na to, czy jedno z jego wyjść jest wyprowadzone na jego obudowę a jeśli tak to czy chcemy by było one zwarte do radiatora. Można zrobić duże spięcie! Do izolacji tego służa podkładki mikowe/silikonowe.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Jeszcze jedna uwaga - na bramce klucz ma rezystor 10 omów (kod 100) i diodę, mój miernik podłączony do niego piszczy, ale to nie musi koniecznie znaczyć że ta dioda jest przebita - u mnie zawsze piszczało przez rezystor, dioda była ok, nie trafiłem na sytuację by ona była uszkodzona.


    Uszkodzenie: spalony kontroler przetwornicy OB2269
    Kolejna usterka którą spotkałem charakteryzuje się sprawnym tranzystorem kluczującym, ale uszkodzonym OB2269. Występuje w kilku wersjach.
    Jej głównym objawem (oprócz braku pracy przetwornicy mimo obecności 325V na kondensatorze elektrolitycznym) jest zaniżone napięcie (bądź jego brak) na VIN lub VDD od OB2269:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Napięcia starałem się porównywać z tymi z noty katalogowej oraz z tymi z poprawnie działającego zasilacza.
    Pomiar na VIN (to zdecydowanie za mało!):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Porównałem to ze sprawnym zasilaczem (nie zawsze jest taka możliwość, ja miałem ten komfort) i sprawny miał znacznie wyższe napięcie niż te 7V na VIN...
    Pomiar na VDD:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa polega po prostu na wymianie OB2269 na nowy. Poniżej zdjęcia z procesu wymiany (daję topnik, łącze dodatkowym spoiwem 4 piny z jednej strony, nagrzewam, podnoszę jedną stronę, potem drugą tak samo, potem oczyszczam pady, potem lutuję zamiennik):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Aktualizacja: od jakiegoś roku już raczej robię nieco inaczej, grzeję grotem szybko obie strone i ściagam układ. Przy spoiwie ołowiowym i topniku jest to możliwe, wystarczą szybkie ruchy i element cały pływa, nie trzeba naginać, tak bezpieczniej.

    Uszkodzenie: spalony kontroler przetwornicy OB2269 + spalona
    dioda Zenera

    To samo co wcześniej, ale dodatkowo ze spaloną diodą Zenera na VDD OB2269.
    Pomiar na VIN (to zdecydowanie za mało!):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Pomiar na VDD:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Dodatkowo pomiar rezystancji wykaże, że dioda Zenera Z1 (ta między VDD a masą) jest zwarta.
    W tej sytuacji najpierw wymieniłem OB2269. Użyłem metody dawania dodatkowego spoiwa na piny (by je razem podgrzać) a potem po podgrzaniu unoszeniu najpierw jednej, a potem drugiej strony układu.
    UWAGA: nie podnosimy układu siłą, bo wyrwiemy ścieżki i będzie problem. Najpierw cyna ma być płynna.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Oczywiście do odlutowania używamy topnika, po odlutowaniu układu czyścimy płytkę, itp.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Przebita dioda Zenera:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Przetwornica nawet bez tej diody pracuje (ona zabezpieczenia przed za dużym napięciem, niektóre zasilacze jej nie mają wcale):
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Bez tej diody na VDD jest 13V:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    I tak warto wsadzić zamiennik:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Uszkodzenie: spalony kontroler przetwornicy OB2269 + spalony
    rezystor bocznikujący

    Sytuacja tak jak poprzednio, lecz w zasilaczu bez diody Zenera na VDD.
    OB2269 też był uszkodzony, był ten sam objaw z za niskim napięciem na VIN oraz nie było objawu "napięcie na VDD rośnie i spada" jak w przypadku przebitego bocznika.
    Napięcie na VIN przed wymianą OB2269 - 7V:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Napięcie na VIN po wymianie OB2269 - 17V:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Ale tym razem też był przebity bocznik, mimo iż nie miał wizualnie pęknięć. Przetwornica nie wstawała, po prostu zaczęła mieć objaw "napięcie na VDD rośnie i spada"
    Przymiarka zamiany bocznika, po jego przylutowania przetwornica już działa:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek

    Płytka zasilacza
    Oczywiście nie naprawiłem wszystkich zasilaczy. Część poszła na części. W związku z tym mogę pokazać tu oczyszczone PCB:
    Do uzupełnienia jak znajdę fotkę, jakby ktoś szukał to dajcie mi znać na PW

    Sekcja transformatora
    Teraz można jeszcze przeprowadzić sekcję transformatora impulsowego w celu pokazania Wam jak zbudowany jest on od środka.
    Sekcję zacząłem od zdjęcia taśmy. Od razu widać, że z wierzchu jest pasek miedziany, jeden zwój, połączony razem kroplą cyny, podłączony do jednej z nóżek transformatora:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Po jego zdjęciu trafiłem na problem z rozdzieleniem połówek transformator. Są one często sklejone. Moim sposobem na to jest gotowanie transformatora w garnuszku z wodą:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Oto dwie połówki rdzenia. Widać, że mają przerwę (szczelinę, na środkowej nóżce), gdyż jest to topologia flyback:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Teraz odwijamy.
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
    Przy odwijaniu zwróciłem uwagę na kilka rzeczy.
    - podłączenia uzwojeń są zabezpieczone koszulkami przeźroczystymi by nie było tam spięć (w najtańszych zasilaczach z Chin tego nie ma)...
    - uzwojenia są nawijane kilkoma drucikami równolegle, by m. in. zredukować efekt naskórkowy
    - mamy też znów uzwojenie ekranujące, pasek miedziany
    - w oczy rzuca się zwój pomocniczy, wyróżnia się znacznie od wtórnego i pierwotnego


    Podsumowanie
    Zabawa była przednia i zaskakująca - oczekiwałem problemów z kondensatorami, ale na takie nie natrafiłem. W tej serii (a dokładniej w tym zestawie zasilaczy który otrzymałem) one chyba wcale nie wystąpiły. Szkoda, mój ESR70 nie miał swoich pięciu minut (chociaż oczywiście pomiary wykonałem).
    Innych usterek napotkałem wiele - postaram się tu oszacować ile one występowały. Dokładnej statystyki nie zrobiłem, zresztą przy tak małej próbie nie miałoby to sensu, nie byłoby to reprezentatywne.
    - 40% około to problemy ze złączami 230V bądź z ich lutami (plaga w tej serii)
    - 30% około to spalone boczniki (cały czas ten sam rezystor 0.22R uparcie; pewnie producent mógł dać na nieco większą moc go... i podkreślam, tylko ten jeden rezystor padał, reszta była sprawna)
    - 10% to około spalone klucze
    - pozostałe 20% to mix różnych uszkodzeń (kontroler, przewód, mostek prostowniczy, spalona nóżka cewki, dioda zenera, itd itd)
    Trudno jest nie odnieść wrażenia, że większości z tych problemów można by uniknąć jakby się lepiej zaprojektowało zasilacz i użyło wyższej jakości komponentów. Jeszcze te nieszczęsne złącza i zimne luty... a druga sprawa, że większość z tych usterek bardzo łatwo jest naprawić bardzo małym kosztem. Zresztą, zasilacze nawet nosiły ślady już wcześniejszych napraw, co pokazałem na zdjęciach. Szkoda, że nie dano im jeszcze jednej szansy...

    Cool? Ranking DIY
    About Author
    p.kaczmarek2
    Moderator Smart Home
    Offline 
  • Optex
  • #2
    boberkarol
    Level 2  
    Fajnie poczytać :) przy okazji pytanie, jeśli zasilacz ma np 20V 100W czyli 5A oraz regulację napięcia np 5/10/20 to jakie prądy maksymalne będą możliwe do pobrania z reguły na niższych napięciach. O ile transformator będzie miał dopuszczalną moc pracy nie większą niż pierwotne 100Wvo tyle grubość drutu, diody prostownicze, same ścieżki już mogą sobie nie poradzić z 4 krotnie większym prądem, prawda?
  • #3
    TechEkspert
    Editor
    Rzadkim lecz występującym uszkodzeniem zasilaczy w urządzeniach rack do pracy 24/7 jest obniżenie pojemności/wyschnięcie kondensatora za mostkiem prostowniczym.

    Kilka razy spotkałem się z takim uszkodzeniem i zawsze szukałem w innym miejscu gdyż nie podejrzewałem takiej awarii.
    W tego typu sprzęcie zdarzają się małe przetwornice STB poza przetwornicą główną, te przetwornice czasami oparte są o TinySwitch a czasem o układ ze wspomnianą diodą Zenera, która po przebiciu powoduje przegrzewanie się rezystora i brak zasilania STB.
    Czasami efektem jest praca urządzenia do momentu gdy je wyłączymy i próbujemy włączyć ponownie, brak STB +5V.

    @ElektrodaBot Przedstaw listę typowych uszkodzeń zasilaczy impulsowych, jakie komponenty najczęściej ulegają uszkodzeniu i dlaczego?
  • #4
    ElektrodaBot
    AI OpenAI ChatGPT4
    TechEkspert wrote:
    Przedstaw listę typowych uszkodzeń zasilaczy impulsowych, jakie komponenty najczęściej ulegają uszkodzeniu i dlaczego?
    Cześć! Chętnie przedstawię listę typowych uszkodzeń zasilaczy impulsowych oraz komponentów, które najczęściej ulegają awarii wraz z przyczynami tych uszkodzeń:

    1. Uszkodzenie tranzystora przełączającego: Tranzystory przełączające, takie jak MOSFET, są poddawane wielokrotnym przełączeniom w zasilaczach impulsowych i mogą się uszkodzić z powodu przeciążenia, przepięcia czy też nagromadzenia ciepła.

    2. Awaria kondensatorów elektrolitycznych: Kondensatory elektrolityczne ulegają degradacji z powodu starzenia, wzrostu temperatury wewnątrz urządzenia oraz napieć przewodzonych przez zasilacz. Ich uszkodzenie może powodować niestabilne napięcie wyjściowe, a w ekstremalnych przypadkach może prowadzić do ich eksplozji.

    3. Uszkodzenie prostowników: Diody prostujące w zasilaczach impulsowych pracują przy wysokich częstotliwościach i prądach, co może prowadzić do uszkodzenia z powodu przeciążenia termicznego, przepięć czy też przebicia diody.

    4. Uszkodzenie transformatora: Przegrzewanie, przeciążenia, bądź też nieprawidłowe projektowanie zasilacza impulsowego może powodować uszkodzenie transformatora. Objawy uszkodzonego transformatora obejmują spadek napięcia wyjściowego, przegrzewanie oraz szum.

    5. Awaria układu sterowania: Układy scalone (IC) sterowania zasilaczem impulsowym mogą ulec uszkodzeniu z powodu przegrzewania, przeciążenia, przepięć lub wad produkcyjnych. W rezultacie zasilacz impulsowy może nie działać prawidłowo lub całkowicie przestać działać.

    6. Uszkodzenie zabezpieczeń: Bezpieczniki, termistory czy też układy zabezpieczające przed przepięciami mogą ulec uszkodzeniu w wyniku przeciążenia lub przepięć. W efekcie zasilacz impulsowy może nie działać lub być narażony na dalsze uszkodzenia komponentów.

    7. Lutowanie na zimno lub przerwane ścieżki drukowane: Słabe połączenia lutowane lub przerwane ścieżki drukowane na płycie PCB mogą powodować niestabilne działanie zasilacza impulsowego, a także przerywanie obwodów.

    Wspomniane wyżej komponenty i uszkodzenia są typowe dla zasilaczy impulsowych. W przypadku naprawy zasilacza impulsowego, warto sprawdzić w pierwszej kolejności powyższe komponenty i badać ich stan w poszukiwaniu ewentualnych uszkodzeń. Warto również zwrócić uwagę na właściwe chłodzenie i ochronę przeciwprzepięciową, aby zapewnić dłuższą żywotność zasilacza.
    Jestem sztuczną inteligencją stworzoną przez OpenAI - ChatGPT. Moje odpowiedzi mogą zawierać błędy i proszę się nimi nie sugerować. Zawsze weryfikuj moje wiadomości i porady.
    Możesz mnie wywołać w każdym temacie pisząc @ElektrodaBot
  • #5
    TechEkspert
    Editor
    W zasilaczach o większej mocy problemy sprawiają także moduły PFC (aktywne), przetwornica STB zwykle korzysta z tego samego kondensatora co przetwornica główna i zasilanie STB działa poprawnie, start przetwornicy głównej uruchamia APFC i zaczynają się problemy.

    @ElektrodaBot Opisz sposoby korekcji współczynnika mocy w SMPS oraz zasady działania układów PFC w zasilaczach impulsowych.
  • #6
    p.kaczmarek2
    Moderator Smart Home
    O właśnie, regulacja napięcia, zapomniałem znowu... miałem dodać, że jak chcemy się bawić, to taki zasilacz można przerobić na 12V dla LEDów poprzez zmianę dzielnika napięcia przy TL431 czyli przy tej słynnej "programowalnej diodzie zenera", pisałem o tym tutaj:
    Zasilacz impulsowy z drukarki EPS-112E - schemat, modyfikacja, płynna regulacja

    Jeden zasilacz z aktywnym PFC pokazałem przy okazji naprawy:
    Wnętrze i naprawa zasilacza do telewizora - Sony ACDP-120N01
    Zasilacz do laptopa z aktywnym PFC też pokazywałem (sam krótki teardown, bez naprawy):
    Mocny zasilacz do laptopa - 170W - Lenovo ADL170SDC3A

    Chociaż samego aPFC w zasilaczach do laptopów ostatnio "nie lubię" (mówiąc żartobliwie) bo na moim inwerterze z UPSa do mini-fotowoltaiki w ogródku nie mogę takiego podłączyć, aktywne PFC go przeciąża i wyłącza. Już mam zamówioną przetwornicę step up 12V->18V w celu zastąpienia takiego zasilacza.

    Całkiem niezły ten bot, dobrze, że raczej nie prędko nauczy się robić zdjęcia i lutować.
  • #7
    ElektrodaBot
    AI OpenAI ChatGPT4
    TechEkspert wrote:
    Opisz sposoby korekcji współczynnika mocy w SMPS oraz zasady działania układów PFC w zasilaczach impulsowych.
    W zasilaczach impulsowych SMPS (Switched Mode Power Supplies) stosuje się układy PFC (Power Factor Correction) w celu poprawy współczynnika mocy, czyli stosunku mocy czynnej do mocy pozornej w układzie elektrycznym AC. Wysoki współczynnik mocy wskazuje, że energia elektryczna jest efektywnie wykorzystywana, natomiast niski współczynnik mocy oznacza marnowanie energii. Poprzez poprawę współczynnika mocy, moduły PFC pomagają zmniejszyć obciążenie sieci energetycznej i zwiększyć ogólną wydajność zasilania.

    W SMPS wyróżniamy dwa główne typy modułów PFC: pasywne PFC i aktywne PFC. Opiszę poniżej każdy z tych typów oraz ich zasadę działania:

    1. Pasywne PFC:
    Pasywne PFC wykorzystuje elementy pasywne, takie jak cewki i kondensatory, w celu redukcji prądów harmonicznych pobieranych przez zasilacz. Najbardziej popularnym rodzajem pasywnego PFC jest filtr LC jednostopniowy, który jest podłączony szeregowo z wejściem zasilania.

    Zasada działania:
    W obwodzie pasywnego PFC, cewka pełni rolę elementu filtrującego dla prądu harmonicznych, natomiast kondensator zapewnia lokalne zasilanie dla obciążenia. Działanie takiego układu opiera się na szeregowym podłączeniu filtru LC do linii wejściowej zasilacza, co prowadzi do przesunięcia fazy pomiędzy prądem i napięciem wejściowym. W rezultacie, współczynnik mocy zostaje poprawiony, a harmoniczne są redukowane.

    2. Aktywne PFC:
    Aktywne PFC to bardziej zaawansowane i skuteczne podejście do korekcji współczynnika mocy, które stosuje aktywne elementy, takie jak tranzystory i układy scalone, w celu sterowania przepływem energii w układzie AC. Aktywne PFC może być wykonane jako układ jednostopniowy lub dwustopniowy, w zależności od wymagań zasilacza.

    Zasada działania:
    W układach aktywnego PFC, tranzystor sterowany jest przez kontroler PFC, który monitoruje napięcie i prąd na wejściu zasilacza. Kontroler PFC dostosowuje wysterowanie tranzystora, tak aby prąd wejściowy był proporcjonalny do napięcia wejściowego, prowadząc do zwiększenia współczynnika mocy i redukcji harmonicznych.

    Aktywne PFC jest bardziej efektywne od pasywnego PFC, jednak jest też bardziej złożone i droższe w realizacji. Wybór odpowiedniego rodzaju PFC zależy od wymagań aplikacji, budżetu oraz wymagań norm i standardów dla danego urządzenia.
    Jestem sztuczną inteligencją stworzoną przez OpenAI - ChatGPT. Moje odpowiedzi mogą zawierać błędy i proszę się nimi nie sugerować. Zawsze weryfikuj moje wiadomości i porady.
    Możesz mnie wywołać w każdym temacie pisząc @ElektrodaBot
  • #8
    CodeBoy
    Level 29  
    No i gdyby kolega oglądał YT to by znał metodę otwierania zasilaczy bez noża i młotka :) bez niszczenia :)
    benzyna do zapalniczek - brzmi odpowiedz :)
  • Optex
  • #11
    p.kaczmarek2
    Moderator Smart Home
    Nie no, z tego co widzę to łatwo wyszukać, tu macie ze dwa przykłady:
    https://www.youtube.com/watch?v=riAh822FVuM
    https://www.youtube.com/watch?v=uh82QsH6HJU
    Kiedyś słyszałem o tej metodzie ale nie próbowałem.
  • #12
    szeryf3
    Level 26  
    Ja głównie obstawiałem na kondensator w układzie filtrującym na 400V, rezystor/opornik bezpiecznikowy, zimne luty, PC815, trafo, Zenerki.
  • #13
    partyzancik
    Level 21  
    p.kaczmarek2 wrote:
    Producent musiał też w tej serii oferować zasilacz z przełącznikiem pozwalającym wybrać pomiędzy, niech zgadnę, 3.3V, 5V, 9V, 12V, 14V (?), 19V?

    Na uniwersalnych jest zazwyczaj regulacja 15-24V i na przyzwoitszych no-name informacja że przy wyższy napięciu można pobrać niższy prąd. Na tym jest nalepka na trafo że do 12V zasilaczy można stosować .
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
  • #14
    rafcio363
    Level 30  
    Fajny artykuł, przeczytałem cały ;) !
  • #15
    TechEkspert
    Editor
    Kondensatory wyjściowe w tych zasilaczach w formie kostki często potrafią przeżyć resztę elektroniki zasilacza czego nie można powiedzieć o konstrukcjach chociażby starszych zasilaczy ATX czy też modułach zasilaczy w sprzęcie RTV.
  • #16
    E8600
    Level 40  
    Tego typu "zasilacze" zazwyczaj pracują zbyt krótko do ewentualnej awarii by kondensatory mogły być winne. Z drugiej strony to Chiny potrafią pozyskiwać większe elektrolity z elektrośmieci; widziałem taki proceder na YT jak naprawiając nowy zasilacz bodajże Riden autor znalazł stare kondensatory z odzysku (po ostrożnym zdjęciu koszulki na aluminiowej obudowie kondensatora była rysa co potwierdziło, że został "odnowiony").
    Kolego @p.kaczmarek2 co to za pasta lutownicza na zdjęciach?
  • #17
    p.kaczmarek2
    Moderator Smart Home
    @E8600 jedna z tańszych z tego co kojarzę, ale daje radę:
    Naprawa 30 zasilaczy do laptopa - przegląd popularnych usterek
  • #18
    siewcu
    Level 34  
    Te gniazda zasilania to jakaś plaga. Swego czasu przeszło mi przez ręce sporo zasilaczy ale oryginalnych, usterki dwie - wyrwane gniazdo zasilania z płytki albo uszkodzony kabel. Elektronicznie sprawne, producentów nie pamiętam co prawda ale zdecydowana większość to były akurat zasilacze Della.
  • #19
    jarroQ
    Level 31  
    Cześć. Kawał roboty zrobiłeś. Zazdroszczę posiadania takiej ilości wolnego czasu. Sam bym pogrzebał w moich zaległych tematach.
    Szkoda że klient często woli kupić chińczyka za 60zł który nie trzyma parametrów i sieje w eter niesamowicie mocno niż zapłacić za naprawę oryginalnego porządnego zasilacza...
  • #21
    Mateusz_konstruktor
    Level 31  
    jarroQ wrote:
    Szkoda że klient często woli kupić chińczyka za 60zł który nie trzyma parametrów i sieje w eter niesamowicie mocno niż zapłacić za naprawę oryginalnego porządnego zasilacza...

    Tutaj sprawa generalnie rozbija się nie o cenę, a o dostępność w sklepach.
    W momencie awarii oryginalnego zasilacza posiadacz komputera przenośnego ma niemały problem ze względu na to, że ów komputer nie może działać nie będąc ładowanym.
    Natomiast w supermarketach mamy powszechnie dostępne te omawiane tanie i niskiej jakości wyroby.
    W samym wyborze decydujący jest fakt mnogości rodzajów samych wtyków a nawet celowych wbudowanych zabezpieczeń elektronicznych eliminujących możliwość stosowania zasilaczy od innych modeli lub z innym brandem.
  • #22
    sk700
    Level 31  
    p.kaczmarek2 wrote:
    Dostałem 30 uszkodzonych zasilaczy Whitenergy

    Czy posiadasz moze informacje, jaki procent z wszystkich kupionych przez Twoje zrodlo stanowily uszkodzone?
    Przerazajacy jest fakt jak niewiele brakowalo do pozaru w przypadku niektorych zasilaczy.
    jarroQ wrote:
    Szkoda że klient często woli kupić chińczyka za 60zł który nie trzyma parametrów i sieje w eter niesamowicie mocno niż zapłacić za naprawę oryginalnego porządnego zasilacza...

    Tego typu zasilaczy raczej sie w serwisach nie naprawia bo to nieoplacalne oraz ciezko jest taki zasilacz rozkleic a potem skleic aby bylo to estetyczne i nie rozpadlo sie po pierwszym uderzeniu o podloge. Najoptymalniejszym wyjsciem jest kupno uzywanego ale oryginalnego.
  • #23
    Dydelmax
    Level 38  
    Witam.
    Bardzo fajny artykuł, ogromny szacunek dla Autora za poświęcony czas, chęć podzielenia się swoimi spostrzeżeniami oraz bogatą relację wzbogaconą zdjęciami i ujęciami wideo. Przyznam się że wciągają mnie bardzo relacje z napraw urządzeń.
    Zdziwiony jestem "niezawodnością" kondensatorów w opisywanych naprawach. Sam trafiając na kondensatory Ltec wymieniam je w ciemno, żeby nie wracać do tematu w niedługim czasie.
    Co do napraw oryginalnych zasilaczy w serwisach, to - pomijając opłacalność takiej usługi - istotną kwestią jest fakt, iż serwis naprawiając zasilacz może ukręcić na siebie bat. Załóżmy, że naprawiamy zasilacz od np. Lenovo lub Della, gdzie identyfikacja zasilacza wymaga dodatkowego sygnału oprócz linii zasilania i masy. Naprawimy usterkę polegającą na zimnym lucie na gnieździe 230V w zasilaczu. Klient zadowolony odbiera sprzęt, po tygodniu przychodzi zaś wściekły bo ten zasilacz znowu nie działa, ale - co gorsza - laptop również przestał działać. Sprawdzamy sprzęt i okazuje się że tym razem usterka dotyczy obwodu identyfikacji zasilacza, i nie dość że uszkodził się zasilacz, to w efekcie jego usterki czeka nas naprawa płyty głównej. W skrajnych przypadkach, gdy uszkadza się m.in. KBC i PCH, koszt takiej naprawy może kilkukrotnie przewyższyć koszt nowego oryginalnego zasilacza. I nawet jeśli wiemy, że jest to inna usterka i nie dotyczy obszaru zasilacza który naprawialiśmy, to klient nie musi sobie zdawać z tego sprawy.
    Oczywiście szansa na wystąpienie takiego scenariusza (jeśli zasilacz naprawiany jest przez doświadczonego i kompetentnego elektronika) jest niewielka, ale nie zerowa, a czy jest sens ryzykować przy zasilaczu wartym nawet te 300-400 złotych?
  • #24
    andrzejlisek
    Level 29  
    Nie rozumiem, jednej rzeczy. Można odnieść wrażenie, że zimne luty są nagminnym problemem. Z drugiej strony, z tego, co wiem, zimny lut to nie jest objaw zestarzenia się połączenia, tylko nieprawidłowo wykonane połączenie. Czyli zimny lut istnieje już bezpośrednio po wyprodukowaniu urządzenia, a nie że powstaje po 10 czy 15 latach eksploatacji, kiedy dochodzi do usterki spowodowanej zimnym lutem. Czy to jest prawda?

    SMD są lutowane maszynowo (jeden z celów wymyślenia SMD), więc proces lutowania jest kontrolowany i powtarzalny. Nie wiem, jak jest z elementami THT. Jak ktoś ręcznie je lutuje, to prawdopodobieństwo zimnego lutu wydaje się być bardzo małe (trudno nie być mistrzem lutownicy przy pracy z nią codziennie po 8 godzin), a jak równiez na maszynie, to tak samo, proces może być doprowadzony do perfekcji.

    W takim razie, co jest najczęstsza przyczyną zimnych lutów?

    Dodano po 4 [minuty]:

    Dydelmax wrote:
    Załóżmy, że naprawiamy zasilacz od np. Lenovo lub Della, gdzie identyfikacja zasilacza wymaga dodatkowego sygnału oprócz linii zasilania i masy. Naprawimy usterkę polegającą na zimnym lucie na gnieździe 230V w zasilaczu. Klient zadowolony odbiera sprzęt, po tygodniu przychodzi zaś wściekły bo ten zasilacz znowu nie działa, ale - co gorsza - laptop również przestał działać. Sprawdzamy sprzęt i okazuje się że tym razem usterka dotyczy obwodu identyfikacji zasilacza, i nie dość że uszkodził się zasilacz, to w efekcie jego usterki czeka nas naprawa płyty głównej.


    Czy zasilacz z niesprawnym układem identyfikacji może podawać wyższe napięcie, skoro powoduje uszkodzenie laptopa? Jeżeli mam dwa zasilacze do laptopów różnych producentów, ale oba dają to samo napięcie i mają takie same złącza (z drugiej strony, złącza to nie problem przerobić), to czy zamiana zasilaczy może spowodować uszkodzenie laptopów w przypadku, gdy zasilacz, oprócz zasilania ma jeszcze jakąś identyfikację?

    Dodano po 5 [minuty]:

    Mateusz_konstruktor wrote:
    W samym wyborze decydujący jest fakt mnogości rodzajów samych wtyków a nawet celowych wbudowanych zabezpieczeń elektronicznych eliminujących możliwość stosowania zasilaczy od innych modeli lub z innym brandem.

    Wtyk to zawsze można przełożyć z poprzedniego zasilacza, chyba, że właśnie złącze się popsuło, a nie sam zasilacz. Wygląda na to, że jak kupię jakiś zasilacz dający to samo napięcie i co najmniej tą samą wydajność, to może się zdarzyć, że laptop i tak nie będzie działać?
  • #25
    Mateusz_konstruktor
    Level 31  
    @andrzejlisek
    Po kolei.
    andrzejlisek wrote:
    z tego, co wiem, zimny lut to nie jest objaw zestarzenia się połączenia, tylko nieprawidłowo wykonane połączenie

    Zimny lut to jest słabe lub wcale nie istniejące połączenie wykonywane spowiem lutowniczym.
    Prócz klasycznego niedolutowania we fabryce mamy degradację czy też uszkodzenie pierwotnie prawidłowo wykonanego połączenia.
    Zimne luty stały się nagminnym problemem w momencie wprowadzenia nakazu używania spoiwa bezołowiowego.
    W mniejszym stopniu dotyczy to wyrobów markowych i ogólnie drogich, a to ze względu na używanie lepszych jakościowo spoiw.
    Największy problem jest z wyrobami wytwarzanymi w reżimie jak najniższych kosztów i jak najniższej trwałości.

    andrzejlisek wrote:
    Wygląda na to, że jak kupię jakiś zasilacz dający to samo napięcie i co najmniej tą samą wydajność, to może się zdarzyć, że laptop i tak nie będzie działać

    Tak, a to dzieje się poprzez celowe stosowanie przez wytwórców komputerów przenośnychh dedykowanych temu celowi układów elektronicznych. Coprawda nie jest tak w każdym jednym przypadku, lecz jest to powszechnie spotykana praktyka.
    Prócz dwóch biegunów zasilania jest jeszcze sygnał identyfikujący kompatybilność danego zasilacza.
    Komputer przenośny sprawdza poprawność tego sygnału i w przypadku niezgodności nie następuje ładowanie mimo spełnienia wymogów w zakresie napięcia i natężenia prądu.
  • #26
    sk700
    Level 31  
    andrzejlisek wrote:
    Czy zasilacz z niesprawnym układem identyfikacji może podawać wyższe napięcie, skoro powoduje uszkodzenie laptopa?

    Chodzi o sytuacje w ktorych na pinie identyfikacji zasilacza pojawi sie pelne napiecie zasilajace - to uszkadza bebechy laptopa. Zazwyczaj dzieje sie tak w wyniku uszkodzenia wtyku i/lub gniazda w laptopie wiec nie panikowalbym na tym punkcie. Bardziej przejmowalbym sie zakloceniami na wyjsciu zasilacza ktore duzo bardziej obciazaja uklady zasilania/filtracji w laptopie, ktore byly przeciez projektowane do wspolpracy z oryginalnymi akcesoriami.
    andrzejlisek wrote:
    Z drugiej strony, z tego, co wiem, zimny lut to nie jest objaw zestarzenia się połączenia, tylko nieprawidłowo wykonane połączenie.

    Precyzyjniejszym wyrazeniem byloby pekniety lut, jednakze przyjelo sie ze obu nazw uzywa sie zamiennie mimo, ze maja troche inne znaczenie.
  • #27
    Mikrob
    Level 18  
    Fajnie jak się komuś trafi 20 lub więcej zasilaczy dokładnie tego samego modelu i serii wtedy można się dużo nauczyć nie tracąc wielu dni czy tygodni jak trafi się 20 różnych zasilaczy każdy na innym układzie elementach i nie raz nawet budowie . Mam już kilkanaście różnych układów stosowanych w takich zasilaczach , a i tak zawsze potrafi się znaleźć taki którego nie mam i trzeba go zakupić i stracić od kilku dni to tygodni .
  • #28
    szeryf3
    Level 26  
    #23 policz sobie koszt jednej godziny pracy osoby w serwisie, który naprawia zasilacz. A taki serwisant spędzi minimum dwie godziny przy takim zasilaczu.
    Do tego koszt przesłania w jedną jak i drugą stronę zasilacza plus magazynowanie części i podzespołów.
    To tutaj jest pies pogrzebany, który rządzi ekonomią
  • #29
    Dydelmax
    Level 38  
    andrzejlisek wrote:
    Czy zasilacz z niesprawnym układem identyfikacji może podawać wyższe napięcie, skoro powoduje uszkodzenie laptopa?

    Wyższe napięcie może wówczas wystąpić na linii ID, pracującej domyślnie z niskimi napięciami (do 3.3 V bodajże).
    andrzejlisek wrote:
    Jeżeli mam dwa zasilacze do laptopów różnych producentów, ale oba dają to samo napięcie i mają takie same złącza (z drugiej strony, złącza to nie problem przerobić), to czy zamiana zasilaczy może spowodować uszkodzenie laptopów w przypadku, gdy zasilacz, oprócz zasilania ma jeszcze jakąś identyfikację?

    Tak. Pierwszy przykład z brzegu to zasilacze Dell i HP. Mają identyczne wtyki, ale ze względu na odmienny sposób identyfikacji zasilacza ich zamienne zastosowanie może w skrajnych przypadkach doprowadzić do usterki sprzętu.
    szeryf3 wrote:
    #23 policz sobie koszt jednej godziny pracy osoby w serwisie, który naprawia zasilacz.

    Celowo napisałem "pomijając opłacalność usługi", bo wiem ile kosztuje godzina pracy serwisanta.
    szeryf3 wrote:
    A taki serwisant spędzi minimum dwie godziny przy takim zasilaczu.

    W większości opisywanych przez Autora przypadków naprawa zamyka się w 30 minutach, nie licząc późniejszego sprawdzania zasilacza pod obciążeniem. Nadal jednak jest to gra nie warta świeczki, patrząc z punktu widzenia serwisu.
  • #30
    siewcu
    Level 34  
    Takie coś to tylko odesłać do producenta i niech się skośne rączki bawią... Ale faktem jest, że w biegu ciężko o oryginalny zasilacz i zostają zamienniki niestety. Raz miałem zamiennik, tylko dlatego, że sprzęt firmowy - oczywiście się zepsuł(pewnego dnia przestał ładować baterię), zamiast tego kupiłem oryginał i mam spokój.