Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

TVN w Radomiu. Odbiór z nadajnika naziemnego na kanale 53.

slajdolot 15 Lis 2006 22:40 5623 5
  • #1 15 Lis 2006 22:40
    slajdolot
    Poziom 11  

    Witam, nie wiem cyz to kogo kolwiek yainteresuje ale w Radomiu jest mozliwosc odbioru TVN z nadajnika naziemnego na kanale 53.

    0 5
  • #2 16 Lis 2006 02:33
    yes2mike
    VIP Zasłużony dla elektroda

    Super!

    To jakies tajne otwarcie nadajnika bylo ?


    EOT

    0
  • #3 16 Lis 2006 08:02
    slajdolot
    Poziom 11  

    Już podobno jakis czas działa ja znalazłem go wczoraj całkowicie przypadkowo. Podobno nadają z wacyna.

    0
  • #4 16 Lis 2006 22:49
    mobil1
    Poziom 10  

    pewnie z radiostacji, widzałem jak coś któregoś dnia majstrowali na jednym słupie na szczycie i to pewnie to TVN'a zakładali

    0
  • #5 17 Lis 2006 00:32
    Jerzy Cieślański
    Poziom 19  

    RADOM: TVN JUŻ NADAJE

    Podaję za komunikatem na;
    www.radiopolska.pl

    " W piątek 10 listopada TVN uruchomił nowy nadajnik w Radomiu.
    Emisja odbywa się na kanale 53 z ERP 1,0 kW z masztu Emitela przy ul.Przytyckiej w Radomiu.
    Przy sygnale stacji jest nadawany teletekst.
    (.......)
    Kanał 53 w Radomiu był w latach 1996-2005 używany przez telewizję Polsat.
    Jednakże z powodu uruchomienia w 2003 roku nowego nadajnika dużej mocy na kanale 60 z Radiowego Centrum Nadawczego Przysucha/Kozłowiec i pokrycia Radomia tymże sygnałem postanowiono zrezygnować z emisji na kanale 53."

    Z "Katalogu lokalizacji anten nadawczych stacji "radiowych" nadających w Polsce", (zamieszczonego na stronie internetowej "Radiopolska");
    Maszt nadajnika (RON) EmiTel Radom "Wacyn" ul. Przytycka, znajduje się na północno-zachodnim skraju miasta Radomia.
    - Pozycja geograficzna masztu nadajnika; <21°06'30"E, 51°24'30"N>
    - Wysokość (podstawa 172 metrów. nad. poziomem. morza. + maszt 140m nad. poziomem. terenu)
    Teoretycznie, (jeśli nie nastąpiła jakaś pomyłka na stronie internetowej), to "telewizyjne" anteny nadawcze kanału 53 TV, (UHF-TV) mogą więc być zawieszone nawet jakieś 20 metrów wyżej, w stosunku do "radiowych" anten UKF-FM 87.5-108MHz, czyli nawet; 160m nad poziomem terenu (a 172m + 142m +20m = ok. 330 metrów nad poziomem morza).
    - Skuteczna moc promieniowana ERP=1kW


    CELEM PRZYBLIŻENIA ZASAD TEORETYCZNEGO SZACOWANIA:
    - spodziewanego natężenia pola fal elektromagnetycznych konkretnym w miejscu odbioru,
    - wymaganego do dobrego odbioru, zysku energetycznego anten odbiorczych,
    - spodziewanego napięcia użytecznego na wejściu antenowym odbiornika,
    przytaczam poniżej troszkę teorii z poradnika "anteny i instalacje antenowe"- Janusza Batora.

    OSZACOWANIE NATĘŻENIA POLA
    Według wykresu charakterystyk propagacyjnych CCIR na zakres IV-V-(tv UHF), dla:
    - mocy skutecznej promieniowanej ERP, równej 1kW,
    - skutecznej wysokości zawieszenia anteny nadawczej przyjętej umownie za H=150m,
    - wysokości zawieszenia anteny odbiorczej 10m nad poziomem terenu,
    mediana natężenia pola elektromagnetycznego (K), sygnału TVN, powinna wynosić dla odległości (L) pomiędzy antenami nadajnika a anteną odbiorczą równej:
    L=10km;....K=77.0dBu,
    L=15km;....K=66.0dBu,
    L=20km;....K=62.0dBu,
    L=25km;....K=56.5dBu,
    L=30km;....K=51.5dBu,
    L=35km;....K=47.5dBu
    L=40km;....K=44.0dBu,
    L=45km;....K=40.5dBu,
    L=50km;....K=37.6dBu,
    L=60km;....K=32.5dBu,
    L=70km;....K=27.5dBu,

    Jak pisze Janusz Bator, w poradniku anteny i instalacje antenowe;
    (Wartość statystyczna natężenia pola fal elektromagnetycznych, spodziewana w co najmniej 50% miejsc odbioru, w ciągu co najmniej 50% czasu odbioru, nazywa się wartością medialną (tzn. statystycznie przeciętną) lub medianą natężenia pola (K).




    Wyraża się ją za zwyczaj w dB względem 1 uV/m, tzn. w dBu(V/m).
    Natężenie pola w ściśle określonym miejscu, gdzie umiejscowiona jest antena odbiorcza abonenta (np. 3m nad dachem budynku) zależy od wielu czynników przypadkowych a zwłaszcza od rzeźby pobliskiego terenu i obecności obiektów naziemnych, jak budynki, drzewa, instalacje elektryczne itp. znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie tej anteny.
    Czynniki te powodują, że nie można jednoznacznie obliczyć natężenia pola w konkretnym, dowolnie wybranym miejscu odbioru.
    Posługując się metodami matematyki statystycznej można jednak obliczyć wartość natężenia pola, jakiej należy oczekiwać w określonym (założonym) procencie miejsc, losowo rozmieszczonych w rejonie odbioru (np. terenie rozległej miejscowości lub niewielkiej jednostki administracyjnej) w ciągu pewnego czasu odbioru wyrażonego również jako procentowa część całkowitego czasu odbioru.

    Charakterystyki propagacyjne pozwalające na obliczenie medialnej wartości natężenia pola w zależności od;
    - odległości,
    - mocy skutecznej promieniowanej ERP,
    - wysokości skutecznej zawieszenia anten nadawczych H,
    - ukształtowania terenu na trasie sygnału określanego współczynnikem delta(h),
    zostały opracowane w ramach programu wieloletnich badań CCIR.
    Obliczenia szacunkowe natężenia pola mogą być dokonywane tą metodą, jeżeli odległości od stacji nadawczej są większe od 10km, gdyż w pobliżu anteny nadawczej natężenie pola ulega bardzo silnym wachaniom w zależności od warunków lokalnych i charakterystyk anteny nadawczej.


    WARTOŚĆ NAPIĘCIA Ua
    Na podstawie mediany natężenia pola można obliczy teoretyczną spodziewaną wartość napięcia sygnału Ua indukowanego na zaciskach dipola pólfalowego, zawieszonego na wysokości 10 metrów nad ziemią.

    Odczytując spodziewaną wartość mediany pola K, (w dBuV/m) w danym miejscu odbioru,
    z wykresów charakterystyk propagacyjnych CCIR, dla synału TVN na kanale 53 (-UHF-tv) nadawanego z nadajnika,
    po uwzględnieniu:
    - odległości miejsca odbioru od nadajnika,
    - skutecznej mocy promieniowania anten nadajnika, ERP,(tu dla TVN; ERP=1kW)
    - poprawki mocy- dP, dla nadajników o mocy ERP, różnej od wzorcowego ERP=1kW, (tu,dla TVN; dP=0.0dB)
    - parametru (dUind), określającego zależną od długości fali elektromagnetycznej pomocniczą wartość poziomu napięcia indukowanego na antenie w postaci rzeczywistego pojedynczego dipola pólfalowego, (tu dla TVN na k.53; dUind=-23.7dB),
    - przyjętej do obliczeń (szacunkowych), skutecznej wysokości zawieszenia anten nadawczych (tu dla TVN; H=150m)
    otrzymujemy teoretyczne, przybliżone poziomy napięć Ua (dBuV), indukowane na zaciskach anteny odbiorczej (w postaci pojedynczego dipola pólfalowego) zawieszonej 10 metrów nad poziomem terenu, w 50% miejsc odbioru.

    WSPÓŁCZYNNIK KOREKCJI dKdh
    Istnieje jeszcze współczynnik korekcji dKdh, dla odczytywanych wartości mediany pola, zależny od przeciętnej falistości (pofałdowania) terenu -delta(h)- w odległości nie większej niż 100 km od nadajnika.
    W wykresach charakterystyk propagacyjnych CCIR, mediany pola podano dla delta(h)=50m, jako typową wartość pofałdowania terenów nizinnych.
    Dla większośći rozpatrywany przez nas obszarów odbioru wokół Radomia, w promieniu 30km od nadajnika RON Radom-Wacyn, tj. płaskich terenów nizinnych pradoliny Wisły) parametr delta(h) możemy przyjąć równy zero, dla którego wartość współczynnika korekcji dKdh=+10dB.

    Warto zauważyć, że jeśli na rzeczywistej drodze fal elektromagnetycznych pomiędzy anteną nadawczą a anteną odbiorczą, pofałdowanie terenu nie będzie "zasłaniać"sygnału, w którym kolwiek miejscu, to analogicznie wartość współczynnika korekcji dKdh może przyjąć wartość +10dB.

    Taka sytuacja występuje np. w przypadku bezpośredniej "widoczności elektromagnetycznej" pomiędzy anteną nadawczą a anteną odbiorczą.
    Na ogół, bezpośrednią "widoczność elektromagnetyczną", przy typowym nizinnym pofałdowaniu terenu, możemy uzyskać przez podniesienie anteny odbiorczej na odpowiednią wysokość nad poziom terenu, czyli uzyskując "przewyższenie" nad zasłaniającymi częściowo sygnał, dalszymi i bliższymi wyniesieniami terenu lub zabudowy.
    W takim przypadku spodziewane wartości mediany natężenia pola i napięcia Ua, też można oszacować jako wyższe dziesięciokrotnie, czyli o wartość współczynnika korekcji dKdh=+10dB.



    WARTOŚĆ NAPIĘCIA Ua wyraża się wzorem;

    Ua= K+(dP)+(dUind)+(dPdh)
    gdzie;
    - K, mediana pola, w dBu(V/m),
    - dP, ujemna lub dodatnia poprawka mocy dla nadajników o skutecznej promieniowanej mocy ERP (Effectiv Radiated Power), różnej od standardowej ERP=1kW, (w dB)
    - dUind, parametr określający zależną od długości fali elektromagnetycznej poprawkę poziomu napięcia indukowanego na antenie w postaci rzeczywistego dipola pólfalowego, w dBu(V), (tu dla układu antena -przewód antenowy-wejście antenowe odbiornika o impedancji równej Z=75 ohm),
    wyprowadzony z wzoru na obliczenie wysokości skutecznej anteny (hsk)
    Przykładowo, parametr dUind dla zakresu UHF, (to podany dla impedancji 75ohm) przyjmuje następujące wartości ujemne w poszczególnych kanałach tv;
    k.21;....dUind=-20.0dB,
    k.31;....dUind=-21.1dB,
    k.39;....dUinf=-22.2dB,
    k.50;....dUind=-23.3dB,
    k.53;....dUind=-23.7dB
    k.60;....dUind=-24.4dB
    Wartości dUind do "szacunków" dla innych kanałów UHF można w przybliżeniu określić metodą interpolacji.

    WYSOKOŚĆ SKUTECZNA ANTENY ODBIORCZEJ
    Cytat z poradnika "Anteny i instalacje antenowe"-J. Bator.:
    "Wysokością skuteczną anteny odbiorczej nazywamy stosunek (wartości skutecznych) siły elektromotorycznej wzbudzonej na zaciskach anteny E do natężenia pola fal elektromagnetycznych K, w miejscu odbioru.
    Wysokość skuteczną anteny telewizyjnej można obliczyć znając rezystancję wejściową Ra(ohm) i zysk energetyczny g(W/W), odniesiony do dipola półfalowego.
    Należy pamiętać, że pojęcie wysokości skutecznej nie ma nic wspólnego ze skuteczną wysokością zawieszenia anteny nad ziemią.
    Jest to pojęcie umowne, umożliwiające szacunkowe obliczenia indukowanych napięć.
    W katalogach anten za zwyczaj nie podaje się wartości wysokości skutecznej anten, ponieważ jest to wielkość pochodna od zysku energetycznego i impedancji wejściowej.
    Określa się natomiast parametry podstawowe którymi są;
    - znamionowa impedancja wejściowa, Ra
    - WFS na wejściu anteny,
    - zysk energetyczny Ga,
    - stosunek promieniowania głównego do wstecznego, P/T (F/R)
    - szerokość wiązki głównej,
    - szerokość pasma roboczego B.

    W polu o stałym natężeniu K napięcie Ua jest tym mniejsze im większa jest częstotliwość.
    Aby te straty napięcia zrekompensować, w zakresach większych częstotliwości stosuje się anteny o większym zysku energetycznym.
    Przykładowo, jeśli wymagane do dobrego odbioru napięcie na zaciskach anteny Ua, miałoby wynosić np. 1mV dla impedancji Ra=300ohm, przy natężeniu pola w miejscu odbioru; K=200uV/m to antena odbiorcza powinna posiadać wysokość skuteczną hsk=10m
    Do spełnienia tego warunku w I zakresie częstotliwości antena może posiadać zysk Ga=0dB,ale już w zakresachIV/V zysk ten powinien wynosić przynajmniej Ga=20dB."


    MINIMALNE WYMAGANE NAPIĘCIE SYGNAŁU Uużmin NA WEJŚCIU ODBIORNIKA

    Według wspomnianego poradnika J. Batora:
    Cytat:
    "Napięcie skuteczne sygnału użytecznego (Uuż), na wejściu odbiornika musi być znacznie większe od napięcia szumów (Usz).
    W przeciwnym wypadku obraz na ekranie telewizora jest za mało kontrastowy i niewyraźny ("zaszumiony").

    O jakości tego obrazu decyduje stosunek napięcia (lub mocy) sygnału użytecznego Uuż, do napięcia (lub mocy) szumów Usz, wyrażony wzorem;
    N = Uuż / Usz
    tj. w postaci ilorazu (Uuż dzielone przez Usz),
    gdzie Uuż i Usz wyrażone są w uV, czyli mikrovoltach),
    a wartość "stosunku" N, wyrażona jest w liczbie nie mianowanej

    lub wzorem;
    N = 20lg (Uuż / Usz),
    czytaj; dwadzieścia logarytmów dziesiętnych (20lg) z ilorazu (Uuż / Usz), gdzie Uuż i Usz wyrażone jest w [uV], czyli w mikrovoltach,
    a wartość "stosunku" N wyrażona jest w dB, czyli w decybelach.

    albo wzorem;
    N = Uuż - Usz,
    czyli w postaci różnicy (Uuż - Usz), gdzie Uuz i Usz podane jest w dBu, czyli w decybelach poziomu napięcia odniesionych do wspólnego poziomu odniesienia równego jeden mikrovolt,
    a wartość "stosunku" N wyrażona jest w dB, czyli w decybelach.

    (przypis cytującego:
    Nie wiedziałem, czy nawiasy kwadratowe, których używa się w matematycznym zapisie do wyrażania "mian" liczb, -na których operuje wzór matematyczny-, nie spowodują w trakcie wklejania na forum internetowego, "zniknięcia" tych mian, czyli mikrowoltów i decybeli, jeśli spróbuję umieścić je w nawiasach kwadratowych na forum,
    stąd ten długi opis prostych wzorów.)

    Za minimalną wymaganą wartość N zapewniającą obraz całkowicie "niezaszumiony" przyjmuje się za zwyczaj liczbę 40dB.
    Tranzystorowe głowice wejściowe "współczesnych" (lata 1980) odbiorników" telewizyjnych charakteryzują się współczynnikiem szumów od ok. 8dB dla najmniejszych częstotliwości zakresu VHF do ok. 10dB dla największych częstotliwości zakresu UHF.

    Zakładając średnie wartości współczynnika szumów oraz przyjmując warunek N = 40 dB (Uuż=100Usz) na podstawie wykresu z rys.5.1 można przyjąć następujące wartości Uuż minimalne, (dla impedancji wejściowej odbiornika równej 75 ohm);

    w zakresie III, _____Uuż minimalne = 400uV (52 dBu),
    w zakresach IV-V, ___Uuż minimalne = 500uV (54 dBu),

    W praktyce możliwy jest odbiór dla kilkakrotnie (ok. 10 dB) mniejszych wartości Uuż, ale jakość obrazu zależy wtedy od egzemplarza odbiornika i może być różnie oceniana zależnie od subiektywnej wrażliwości użytkownika.

    Napięcie wejściowe nie powinno być także zbyt duże z uwagi na możliwość "przesterowania...
    .....Maksymalne dopuszczalne wartości napięcia wejściowego Uuż maks. wynoszą dla typowych odbiorników o głowicach tranzystorowych ok.30 mV (milivolt), -inaczej 0,03 V" <<-- koniec cytatu.



    NAPIĘCIE SYGNAŁU UŻYTECZNEGO Uuż NA WEJŚCIU ODBIORNIKA
    (wyrażone w dBuV)w typowej instalacji antenowej bez przedwzmacniacza obliczamy według wzoru:

    Uuż = Ua + Ga - Asym - Aprz - Azwr

    gdzie;
    Ua - napięcie indukowane na zaciskach antenowych dipola pólfalowego wyrażone w dBuV,
    Ga - zysk energetyczny anteny wieloelementowej wyrażony dB (decybelach) odniesiony do zysku dipola półfalowego,
    Asym - straty sygnału wynikające z tłumienia i nie-idealnego dopasowania symetryzatora wyrażone w dB,
    Aprz - straty sygnału wyrażone z tłumienia toru przesyłowego tj. tłumienia przewodu, wyrażonego w dB,
    (ewentualnie innych pasywnych (tzn. nie wzmacniających poziomu sygnału) rozgałęźników, zwrotnic antenowych, sumatorów sygnału, pułapek częstotliwości, pasywnych filtrów, separatorów zasilania, transformatorów rozwidlających do łączenia anten w układy synfazowe itp.)

    Przykładowo , tłumienie 25 merów przewodu produkowanego w Polsce typu; WDXpek 75-1.0/4.8, pe-spieniony,
    - dla kanału 34 (TV4 -Radom), wynosi ok. 4dB,
    - dla kanału 57-(TVP3 -Przysucha/Kozłowiec), wynosić ok. 4.9dB
    - dla kanału 53 (TVN -Radom) wynosi ok. 4.5dB,
    Tłumienie zwrotnicy UHF/UHF od 3dB do 6dB, w zależności od "rozkładu" sumowanych częstoliwości,
    Straty symeryzatora na zakres UHF moga wynosić w zależności od typu od 0.5dB do 1.6dB.
    Zysk energetyczny anten typu-Yagi-Uda, najbardziej dostępnych na naszym rynku na zakres UHF, w zależności od typu i wymiarów, od10dB do 15dB.
    A największych, lecz nie drogich, szerokopasmowych anten wdłużno kierunkowych z elementami typu X nawet do 17dB w kanałach 50-57 (w kanałach 21-30; 10.5db do 13dB, w kanałach 35-45; 14-15dB).
    Straty symeryzatora na zakres UHF mogą wynosić w zależności od typu, od 0.5dB do 1.6dB.


    TYLE TEORYJI, A TERAZ WRAŻENIA PRAKTYCZNE.
    Rzeczywiście działa.

    Dla instalacji indywidualnych z typową anteną szerokopasmową z reflektorem płaskim tzw. siatkową
    - która ma za zwyczaj zysk energetyczny w kanałach 21-60, rosnący wraz ze wzrostem częstotliwości od 10.5 dB do 13.5db,
    - z przedwzmacniaczem antenowym,
    - zawieszoną ok.10 metrów nad ziemią,
    TVN z Radomia powinien dać się odebrać z dobrą jakością, w odległości co najmniej 20-30 km, na terenach wiejskich i podmiejskich, po południowo-zachodniej, zachodniej, północnej i północno-wschodniej stronie Radomia.

    Na przedmieściach Radomia po stronie wschodniej i południowej, zasięg dobrego odbioru TVN-Radom może wynosić trochę mniej, tj, 10-15km.
    To oczywiście przypuszczenia czynione na odległość, bo właściwą mapkę zasięgu TVN-Radom uaktualnioną o praktyczne pomiary zapewne można będzie uzyskać przez internet u nadawcy.
    Po stronie południowo-wschodnie i południowej kierunek na nadajnik TVN będzie chyba zbliżony do kierunku na nadajnik RTCN-Przysucha -Kozłowiec,
    co powinno pozwolić na odbiór z jednej anteny;
    - TVN, TVP1, TVP2, TVP3, Polsat,
    a w szczególnym przypadku terenów podmiejskich nawet TV-4 z komina CM-Południe.

    W pobliżu samego nadajnika na Wacynie oczywiście stosowanie przedwzmacniacza antenowego na TVN jest zbędne, a może nawet pogarszać odbiór, przez przesterowanie przedwzmacniacza zbyt silnym sygnałem.

    Gorzej może być w samym Radomiu, gdzie wysokie bloki mogą utrudniać odbiór z anten indywidualnych na domkach parterowych i jednopiętrowych.
    Poza tym w samym mieście i na części obszaru terenów podmiejskich trzeba będzie do odbioru wszystkich wymienionych programów, stosować przynajmniej dwie lub nawet trzy anteny kierunkowe,
    z których sygnały będa sumowane za pomocą zwrotnicy antenowej.
    W bardziej wyszukanych instalacjach indywidualnych, warto skorzystać z telmorowskiego wzmacniacza wielozakresowego WWK−861 z wbudowanymi na jego wejściu strojonymi przedwzmacniaczami jednokanałowymi.

    " WWK-*861 świetnie sprawdza się w instalacjach antenowych RTV - w domkach jednorodzinnych, motelach, pensjonatach, ośrodkach wczasowych, itp.
    Posiada;
    - 2 wejścia antenowe na pasma UHF, umożliwiające selektywne (jednokanałowe) wzmocnienie do 6 sygnałów,
    - 1 wejście UHF pasmowe,(tj. na całe pasmo UHF k.21-60) niestrojone,
    - 1 wejście VHF pasmowe(k.6-12) niestrojone
    - oraz 1 wejście FM.
    Umożliwia niezależne wzmocnienie 6 sygnałów pasma UHF, sygnałów pasma VHF oraz radiofonicznych zakresu FM,
    nawet, gdy znajdują się one w miejscach o trudnych warunkach odbioru, w których występują sygnały o zróżnicowanych poziomach, nadawane z kilku kierunków.
    Zastosowanie wzmacniacza WWK-861 umożliwia odbiór tych sygnałów, wyrównanie ich poziomów oraz wzmocnienie.
    Układ wzmacniacza automatyczne wykrywa obecności przedwzmacniaczy antenowych dołączonych do wejść UHF1, UHF2 i UHF3.
    Przystosowany jest do transmisji sygnałów analogowej oraz cyfrowej telewizji naziemnej.
    W przypadku uruchomienia nowych stacji TV, lub zmiany kanałów nadawania, jego adaptacja i samodzielne przestrojenie nie sprawia kłopotu,
    Dzięki wysokiemu poziomowi wyjściowemu istnieje możliwość współpracy z dużą liczbą gniazd RTV.
    Uniwersalny wzmacniacz WWK-861 łączy funkcje zwrotnicy oraz selektywnego wzmocnienia sygnałów wyjściowych.
    Oznacza to, że niezależnie od układu kanałów, kierunków odbioru oraz poziomów sygnałów, instalacja RTV z tym wzmacniaczem nie wymaga dodatkowych elementów takich jak: zwrotnica antenowa, sumator czy filtr kanałowy." <- to tyle z info producenta.
    W samym Radomiu jest chyba jakaś firma sprzedająca i instalująca osprzęt antenowy f-my Telmor.


    Szkoda, tylko, że TV4 i TVN nie nadają z tego samego miejsca,
    "było by prościej" z wykonywaniem indywidualnych instalacji antenowych do ich odbioru.

    PZDR. J.C.

    0
  • #6 17 Lis 2006 22:36
    Jerzy Cieślański
    Poziom 19  

    Dla Forumowiczów mających problemy z dobrym odbiorem programów telewizyjnych na granicy zasięgu nadajników naziemnych TV, przytaczam jeszcze trochę teorii z poradnika "anteny i instalacje antenowe" J. Batora,
    a dotyczącej wymaganego minimalnego napięcia sygnału użytecznego, na wejściu odbiornika TV, niezbędnego do dobrego odbioru programów TV.


    MINIMALNE WYMAGANE NAPIĘCIE SYGNAŁU Uużmin NA WEJŚCIU ODBIORNIKA

    Według wspomnianego poradnika J. Batora:
    Cytat:

    Napięcie na zaciskach wejściowych odbiorników TV, w skrócie napięcie wejściowe, Uuż powinno mieć co najmniej taką wartość, aby przy maksymalnym wzmocnieniu odbiornika (największy "kontrast") pozwalało ma uzyskanie obrazu o dobrej jakości technicznej, odpowiadającego normom technicznym.
    Minimalna wartość tego napięcia Uużmin, nazywana także czułością użytkową odbiornika, zależy nie tylko od wzmocnienia jakie może zapewnić odbiornik TV, ale przede wszystkim od tzw. właściwości szumowych odbiornika.
    Odbiornik jest bowiem źródłem sygnałów nie pożądanych szczególnego rodzaju, zwanych szumami własnymi, które decydują o czułości użytkowej.

    Nie wnikając w złożone przyczyny powstawania szumów, określać nimi będziemy sygnały o przypadkowym przebiegu w czasie i niezmiernie małej mocy (rzędu 10 "do minus 15-tej potęgi" W), zajmujące bardzo szerokie pasmo częstotliwości, powstające w każdym elemencie przewodzącym prąd, a głównie w rezystorach, lampach elektronowych, przyrządach półprzewodnikowych itp.
    Najistotniejsze są te szumy, które powstają w stopniach wejściowych (głowicy w.cz.), ponieważ zostają one wzmocnione przez dalsze stopnie odbiornika.

    W celu scharakteryzowania właściwości szumowych odbiornika wprowadza się parametr, nazywany współczynnikiem szumów F, który określa ile razy moc szumów danego odbiornika z przyłączoną do niego dopasowaną anteną przewyższa moc szumów odbiornika idealnego tzn. takiego którego szumy pochodzą jedynie z przyłączonej anteny.

    Współczynnik szumów jako stosunek mocy można wyrażać albo w liczbach nie mianowanych, albo w dB, przy czym F(dB)=10lgF.
    Poziom szumów odbiornika określa się ilościowo jako napięcie o wartości Usz, które pojawia się na zaciskach wejściowych, niezależnie od sygnału użytecznego Uuż.
    Skuteczna wartość tego, napięcia szumów na wejściu zależy od;
    - współczynnika szumów odbiornika,
    - temperatury elementów odbiornika wytwarzajacych szumy,
    - szerokości pasma częstotliwości przenoszonych przez stopnie w.cz. odbiornika,
    - rezystancji wejściowej odbiornika.
    (........)
    (Uwaga cytujęcego;
    "Przykładowo, przy tym samym współczynniku szumów własnych odbiornika Fo, rezystancja wejściowa Z=75ohm wiąże się z nieco większym poziomem szumów na wejściu, niż w odbiornikach z rezystancją wejściową Z=50ohm.
    A poziom szumów na wejściu odbiornika z rezystancją wejściową Z=300ohm jest o 6dB (czterokrotnie) większy niż poziom szumów na wejściu odbiornika z rezystancją wejsciową Z=75ohm, o takim samym współczynniku szumów własnych Fo.
    Ale jak to bywa w technice zbytnie obniżanie rezystancji też pociąga za sobą jakieś inne problemy.
    W układach wzmacniających np. rosną chyba jakieś niekorzystne parametry; np. zniekształcenia sygnału.
    W przewodach antenowych koncentrycznych, przy zachowaniu tej samej średnicy żyły wewnętrznej decydującej o tłumieniu sygnału w przewodzie, wraz ze zmianą impedancji zmieniają się wymiary ich przekroju poprzecznego, -średnica zewnętrzna "żyły" ekranującej").

    W odbiornikach TV największe szumy powstają w torze wizji, z uwagi na znaczną szerokość pasma częstotliwości, która dla standartu OIRT wynosi 6MHz.

    Przykładowo;
    zależność napięcia (Usz) szumów na wejściu odbiornika TV od współczynnika szumów odbiornika (Fo), (wg. stanadardu OIRT) dla odbiorników o znamionowej rezystancji wejściowej Z=75ohm kształtuje się następująco;
    Fo=0.0dB; Usz=2.5dBu,
    Fo=1.0dB; Usz=3.5dBu,
    Fo=2.0dB; Usz=4.5dBu,
    Fo=3.0dB; Usz=5.5dBu,
    Fo=4.0dB; Usz=6.5dBu,
    Fo=5.0dB; Usz=7.5dBu,
    Fo=6.0dB; Usz=8.5dBu,
    Fo=7.0dB; Usz=9.5dBu,
    Fo=8.0dB; Usz=10.5dBu,
    Fo=9.0dB; Usz=11.5dBu,
    Fo=10.0dB; Usz=12.5dBu,
    Fo=11.0dB; Usz=13.5dBu,
    F0=12.0dB; Usz=14.5dBu,



    "Napięcie skuteczne sygnału użytecznego (Uuż), na wejściu odbiornika musi być znacznie większe od napięcia szumów (Usz).
    W przeciwnym wypadku obraz na ekranie telewizora jest za mało kontrastowy i niewyraźny ("zaszumiony").

    O jakości tego obrazu decyduje stosunek napięcia (lub mocy) sygnału użytecznego Uuż, do napięcia (lub mocy) szumów Usz, który może być wyrażony wzorem;
    N = Uuż - Usz,
    czyli w postaci różnicy (Uuż - Usz), gdzie Uuz i Usz podane jest w dBu(V), czyli w decybelach poziomu napięcia odniesionych do wspólnego poziomu odniesienia równego jeden mikrovolt,
    a wartość "stosunku" N wyrażona jest w dB, czyli w decybelach.

    Za minimalną wymaganą wartość N zapewniającą obraz całkowicie "niezaszumiony" przyjmuje się za zwyczaj liczbę 40dB.
    Tranzystorowe głowice wejściowe "współczesnych" (lata 1980) odbiorników" telewizyjnych charakteryzują się współczynnikiem szumów od ok. 8dB dla najmniejszych częstotliwości zakresu VHF do ok. 10dB -12dB dla największych częstotliwości zakresu UHF.

    Wymagane do dobrego odbioru w standardzie OIRT wartości Uużmin (dBu) dostarczonego na wejście antenowe odbiornika telewizyjnego, możemy wyliczyć dla danego odbiornika o współczynniku szumów własnych Fo (dB) i odpowiadającej mu wartości szumów na wejściu Usz(dBu) z wzoru;

    Uużmin=40dB+Usz

    Przykładowo dla odbiornia TV w współczynniku szumów Fo=3dB i odpowiadającej mu wartości Usz=5.5(dBu) minimalma wymagana do dobrego odbioru programów telewizyjnych nadawanych w standardzie OIRT wartość dostarczonego na wejście odbiornika sygnału (np. z anteny) powinna wynosić;

    Uużmin=40dB+5.5dBu=45.5dBuV.

    Zakładając średnie wartości współczynnika szumów oraz przyjmując warunek N = 40 dB (Uuż=100Usz) na podstawie wykresu z rys.5.1 można przyjąć następujące wartości Uuż minimalne, (dla impedancji wejściowej odbiornika równej 75 ohm);
    wyliczone z wzoru;
    Uużmin =Usz+40dB;

    w zakresie III, _____Uuż minimalne = 400uV (52 dBu),
    w zakresach IV-V, ___Uuż minimalne = 500uV (54 dBu),

    W praktyce możliwy (jest nieco gorszy odbiór) dla kilkakrotnie (ok. 10 dB) mniejszych wartości Uuż, tj. ok. Uuż=44dBuV,
    ale jakość obrazu zależy wtedy od egzemplarza odbiornika i może być różnie oceniana zależnie od subiektywnej wrażliwości użytkownika. <<-- koniec cytatu.

    Zapewne dzisiejszy współczynnik szumów własnych Fo odbiornika TV na wejściu może być o kilka dB niższy.
    (Na ogół jednak producenci nie podają w typowych instrukcjach obsługi dostarczanych w komplecie nabywcy telewizora, żadnych danych o czułości odbiornika, czy też jego współczynniku szumów Fo.)

    Przykładowo dla odbiornika TV o współczynniku szumów Fo=3dB (Usz=5.5dBu)taki nieco gorszy odbiór, teoretycznie powinien więc być możliwy jeszcze przy napięciu sygnału użytecznego, (dostarczonego na wejście antenowe odbiornka), mniejszym o 10dB, czyli wynoszącym; Uuż=35.5dBu(V).

    O ile się nie mylę, dla standardu CCIR szerokość pasma częstotliwości (mająca wpływ na właściwości szumowe odbiornika) wynosi chyba 5MHz,
    więc odbiorniki telewizyjne tego typu, powinny odbierać programy TV w standarcie CCIR, z dobrą jakością, przy nieco niższych poziomach natężenia pola fal elektromagnerycznych w miejscu odbioru, niż dla standardu OIRT-6MHz.
    Jeśli się mylę, to jako stolarz z wykształcenia, proszę specjalistów o korektę,
    ewentualnie podanie wartości owej różnicy Usz, w dB na korzyść CCIR jeśli taka znacząca różnica rzeczywiście istnieje pomiędzy standardem OIRT i CCIR).

    MINIMALNY WYMAGANY POZIOM NATĘŻENIA POLA K(dBu),
    niezbędny do uzyskaniana wejściu antenowym odbiornika TV, minimalnego napięcia sygnału użytecznego Uużmin, wymaganego do poprawnego odbioru programu,
    można "obniżyć" przez zastosowanie przedwzmacniacza antenowego w danej instalacji antenowej.
    Pozwala to też, (zamiennie, opcjonalnie) w niektórych sytuacjach, zrezygnować z podwyższania masztu antenowego, lub zakupu większych wymiarowo i droższych anten o wyższym zysku energetycznym Ga.

    Po zastosowaniu przedwzmacniacza antenowego na zaciskach anteny, czyli po:
    - polepszeniu łącznego wynikowego stosunku S/N (Sygnał do Szumu) na wejściu antenowym odbiornika o wartość zbliżoną do wartości Q(dB), określonej wzorem;
    Q=Fo-Fp+Aprz+Aep
    dobry odbiór będzie możliwy nawet przy natężeniu K(dBu), jednorodnego pola fal elektromagnetycznych w miejscu, (a raczej przestrzeni) zawieszenia anteny odbiorczej,
    niższym o wartość dK(dB) równą Q(dB).
    gdzie;
    - Fo-współczynnik szumów odbiornika wyrażony w dB,
    - Fp-współczynnik szumów przedwzmacniacza antenowego wyrażony w dB,
    - Aprz - straty sygnału wynikajace z tłumienia toru przesyłowego tj. tłumienia przewodu antenowego, wyrażonego w dB,
    - Aep- straty sygnału wyrażone w dB, wnoszone przez tłumienie innych pasywnych (tzn. nie wzmacniających poziomu sygnału) elementów toru przesyłowego sygnału; rozgałęźników, zwrotnic antenowych, sumatorów sygnału, pułapek częstotliwości, pasywnych filtrów, separatorów zasilania, transformatorów rozwidlających do łączenia anten w układy synfazowe itp.)









    TVN NA 53 KANALE Z RADOMIA MOŻNA OGLĄDAĆ NAWET W GARWOLINIE, (WOJ.MAZ.)
    (na mojej antenie).

    Obraz nie jest idealny, bo występuje lekka "morra" od interferencji z innymi sygnałami zakłócającymi.
    Ale szumów prawie nie widać.
    Nawet jeśli jest całkowite zachmurzenie, powodujące za zwyczaj nieco większe tłumienie synału w.cz. (730MHz) w eterze.
    W dni słoneczne sygnał jest na tyle silny, że szumów nie widać wcale i zakłócenia interferencyjne też są mniej widoczne, a okresami zanikają całkiem.
    Ciekawe jak będzie z poziomem sygnału podczas intensywnych opadów deszczu lub śniegu.

    Bez wątpienia, w Garwolinie,
    - przy tej odległości od nadajnika RON na Wacynie, (północno-zachodni skraj miasta Radomia) równej 65 km i ERP=1KW,
    - rozpowszechnieniu w okolicy, indywidualnych anten szerokopasmowych,
    - w dodatku z przesterowanymi przedwzmacniaczami szerokopasmowymi słabej jakości,
    zakłócenia interferencyjne w postaci "morry" na ekranie telewizora, mogą być widoczne przez większość czasu.

    Notabene, z podobną jakością odbieram w Garwolinie na tej samej antenie, TV-4 nadawany z nadajnika Radom- komin CM-Południe, (południowo-wschodni skraj miasta Radomia)
    pozycja gegraficzna <21* 06' 30"E, 51* 21' 30"N>,
    - skuteczna moc promieniowania też ERP=1kW
    - odległość do Garwolina w lini prostej 70km,

    Pisząc obrazowo, z bliska struktura obrazu na ekranie tv, wygląda tak jakby wyświetlano go z projektora kinowego 36mm na płótnie lnianego prześcieradła,
    (obraz czysty, ale z bliska widać delikatne oddziaływanie szumów imitujących "strukturę włosków tkaniny").
    A "morra", którą mam na myśli, to delikana siateczka z powyginanych "sinusoidalnie" linii, falująca na obrazie ekranu telewizyjnego.
    Ale w tutejszej TV-Kablowej na blokach mieszkalnych (podobno też firma z Radomia) połowa programów satelitarnych ma podobną jakość obrazu.

    Moja antena odbiorcza włoskiej firmy Emme-esse, wzdłużno-kierunkowa typu SV-100, na kanale 53 ma ponoć zysk energetyczny Ga=18dB-19dB???, a zysk energetyczny dla k.34 Ga=16dB,
    Antena ta zawieszona jest na wysokości; ok. 150m n. p. m. (131m.nad.poziomem.morza + 19m nad poziomem terenu) i "ma czysty", tj. nie zasłonięty widok w stronę Radomia.
    Antena zamontowana jest na zdalnie sterowanej obrotnicy umożliwiającej zmianę nastawienia kierunku odbioru, za pomocą pokrętła na urządzeniu sterująco-zasilającym, umiejscowionym obok telewizora w mieszkaniu.

    Przy dobrej przejrzystości powietrza widać gołym okiem, z dachu budynku na którym mam maszt antenowy, odległe o 25km (w lini prostej) kominy elektrowni Kozienice nad Wisłą.
    Kierunek na Radom "widziany" z centrum Garwolina to jakieś 5 stopni na zachód od tych kominów.

    W antenie zastosowany jest "do puszkowy" przedwzmacniacz antenowy szerokopasmowy firmy GPS, mocowany bezpośrednio na zaciskach wejściowych elementu czynnego anteny;
    - jego deklarowany współczynnik szumów tp Fp=1.8dB (a liczony wraz z szerokopasmowym symetryzatorem wejściowym ok. F=3.5dB)
    - jego wzmocnienie na kan.53tv ok. Gp=32dB.

    Natomiast na antenach szerokopasmowych tzw. "siatkowych",
    zawieszonych niżej, tj. ok. 1Om metrów nad poziomem terenu,
    "w środku" Garwolina, gdzie sygnał TVN z Radomia zasłaniają dachy piętrowych budynków i czteropiętrowych bloków mieszkalnych, jest znacznie gorzej,
    -obraz TVN z Radomia na kanale 53 jest ledwie widoczny.

    Ale "telmorowska" 27-elementowa antena typu Yagi-Uda na kanały 51-55, (ATV-27/51-55 k.),
    - z telewizyjnym przedwzmacniaczem antenowym, kanałowym do montażu w puszce antenowej PAK-820, na kanał 53,
    - zamontowana na maszcie anteny zbiorowej AZART, na czteropiętrowym bloku mieszkalnym tj. ok. 25m nad poziomem tutejszych terenów (czyli w sumie ok. 155-165m.n.p.m) powinna odbierać TVN z Radomia bez problemu, czyli z dobrą jakością.

    Rzecz jasna, że przy zbliżonych kierunkowo możliwościach odbioru na terenie Garwolina; TV4 i TVN, z Radomia, oraz; TVP1, TVP2, TVP3, Polsat, z RTCN- Przysucha-Kozłowiec,
    może okazać się, że lepiej wygodniej i taniej, jest w instalacji AZART, zastosować antenę szerokopasmową wzdłużno-kierunkową typu Fesa 818-N60, lub Fesa 817-N60 niemieckiej f-my Hirschman,
    z jednym niskoszumowym przedwzmacniaczem szerokopasmowym, ("równoważącym" straty rozgąłęźnika sygnału przed przemienikami częstotliwości),
    niżli montować na maszcie cztery lub pięć anten 27 elementowych typu Yagi-Uda z przedwzmacniaczami kanałowymi.

    Przy dzisiejszym osprzęcie, solidny zestaw antenowy AZART do odbioru naziemnego, może być na jednym bloku osiedla a pozostałe bloki można zasilać po kablu przerzuconym na 3-4 sąsiednie bloki mieszkalne, z zastosowanem wzmacniaczy budynkowych szerokopasmowych.
    Mniej masztów i anten na dachach bloków, czyli mniej niezbędnych konserwacji.
    Zresztą, w praktyce, firmy i ludzie wynajmowani "ostatnimi czasy" (kapitalizm) do obsługi AZART'ów i tak na ogół nie wykonywali corocznych przeglądów i konserwacji anten na dachach,
    tylko "interweniowali", kiedy naprawdę cóś całkiem padło lub wręcz spadło, z masztu na dach.
    Przy zastosowaniu jedno-wstęgowych przemienników częstotliwości i wzmacniaczy jedno-kanałowych umożliwiających rozprowadzanie sygnału w kablu sąsiednio-kanałowo,
    z sygnałami TVP1,TVP2, TVP3, Polsatu, TVN, TV4 i TVpuls, można się swobodnie "zmieścić" w kanałach 6-12 TV,
    bez wchodzenia w kanały specjalne (S).
    Z racji rozpowszechnienia prywatnych telewizji kablowych, osiedlowe instalacje AZART są jednak w zaniku.


    NADAJNIK RADOM "WACYN"

    WYSOKOŚĆ SKUTECZNA ZAWIESZENIA ANTEN NADAJNIKA
    Pomiędzy Radomiem a Garwolinem jest szeroka dolina rzeki Wisły obniżająca się nawet do 100m. n. p. m.
    można więc swobodnie przyjąć, że wysokość skutecznego zawieszenia anten nadawczych (umowna) przyjęta do odczytania mediany pola dla Garwolina, z charakterystyk CCIR, wynosi H=150m,


    WARTOŚĆ Ua (w Garwolinie) DLA SYGNAŁU TVN k.53 Z RADOMIA

    - Pozycja geograficzna nadajnika; <21°06'30"E, 51°24'30"N>
    - Kierunek z Garwolina na nadajnik; N +212 stopni
    - Wysokość zawieszenia anten wynosi; 172.n.p.m. + 140m - (160m?)
    - Wysokość skutecznego zawieszenia anten nadawczych (umowna) przyjęta do odczytania mediany pola dla Garwolina; H=150m,
    - Odległość do nadajnika; 65km,
    - Według wykresu charakterystyk propagacyjnych CCIR na zakres IV-V-(tv UHF), dla podanych wyżej parametrów:
    mediana natężenia pola elektromagnetycznego sygnału TVN, powinna wynosić K=30.0dBu.


    Z racji przebiegu fal elekromagnetycznych (nadawanych z anten nadajnika (RON) EmiTel Radom "Wacyn, umieszczonych na łącznej wysokości ok. 300-330m.n.p.m.) nad doliną Wisły o średnim poziomie dna doliny 100-140m.n.p.m. parametr delta(h) należałoby przyjąć prawdopodobnie jako równy zero,
    czyli podwyższyć spodziewane poziomy Ua dla pojedynczego dipola pólfalowego o wartość współczynnika korekcji dKdh=10dBuV,
    (patrz w zestawieniu powyżej, -wartość podana w nawiasach).

    Napięcie Ua= K + dP - dUind (dla dipola półfalowego, zawieszonego 10m nad poziomem terenu)
    TVN __k.53/1kW _Ua =30dBu +0dB -23.7dB = 6.3dBu (16.3dBu)

    Zastosowanie anteny wzdłużno-kierunkowej o zysku energetycznym Ga=18dB (w stosunku do dipola półfalowego) podwyższa wartość napięcia Ua indukowanego na zaciskach elementu czynnego takiej anteny o wartość Ga=18dB.
    Czyli Ua' na zaciskach anteny wzdłużno-kierunkowej,
    - o zysku energetycznym Ga=18dB,
    - niczym nie zasłoniętej od strony nadajnika,
    - zawieszonej 10m nad poziomem terenu,
    wyniesie nawet;
    Ua'= Ua+ dKdh+Ga =6.3dBu+10.0dB+18.0dB =34.3dBu

    A przy zawieszeniu jej (w podobnych warunkach, jeszcze 10-15m wyżej), 19-25m nad poziomem terenu, może to być wartość Ua' jeszcze większa.
    Jak "podłapię" kogoś z porządnym miernikiem poziomu sygnału i stosunku S/N (sygnał do szumu) to napiszę, ile to "więcej " wynosi na mojej antenie.
    Z dobrego obrazu na moim telewizorze można wnioskować, że może to być nawet jakieś plus 10.0 dB.

    No i oczywiście, przy tego rodaju "kalkulacjach", należy pamiętać o korzyściach stosowania niskoszumowych przedwzmacniaczy antenowych, w miejscach odbioru o bardzo niskim poziomie natężenia pola fal elektromagnetycznych K.
    PZDR, Jerzy Cieślański.

    0
  Szukaj w 5mln produktów