Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Sklep HeluKabel
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Fala świetlna. Jak zbudować?[??]

szybki100 09 Sty 2007 22:59 12678 91
  • #31 09 Sty 2007 22:59
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Akurat takiej funkcji (ze świeceniem po dwie lampy) w prosty sposób nie uzyskamy, ale można by pokombinować,
    żeby świeciły tak: szybko na zmianę A i H, potem B i G, C i F, D i E, E i D, F i C, G i B, H i A - nie będzie widać
    tego szybkiego migania, więc będzie wyglądało jakby chodziły razem dwa światła symetrycznie, można by też
    zrobić tylko po pół okresu - czyli zaczynać od E i D, a kończyć na H i A - to już by było to, o co chodzi. Problemy:
    (1) miganie szybko na zmianę dwóch lamp oznacza dla LED-ów, że będą świecić z połową normalnej jasności,
    a dla żarówek chyba jeszcze gorzej - żarówki będą pobierać prąd prawie za dwie, a świecić chyba za pół...
    (2) szybkość migania można uzyskać np. 160/sekundę, więc przy szybkim ruchu będzie widać, że to jest miganie.
    (3) każda poprawka to dodatkowa bramka lub dwie, więc pewnie będzie potrzebny kolejny układ scalony...
    (4) aha, i okres skróci się o połowę, jak na okres mają przypadać 4 zmiany zamiast 8.

    Żeby cokolwiek próbować, będziesz potrzebował jakiegoś układu wykonawczego - najprostszy możesz zrobić
    z kilku (np. 8 ) zastawów: tranzystor + opornik (lub dwa, jeśli nie podłączasz do oporników na wyjściach) + LED.

    Powiedzmy, że masz tranzystory NPN (jakieś BC547), i chcesz móc je zasilać z napięcia do 30V, to wypada użyć
    opornika 1.5k szeregowo z LED-em, włączasz to między kolektor a plus zasilania, emiter do masy (minusa), do
    bazy podłączasz opornik 10k - drugi koniec tego opornika możesz podłączyć do dowolnego punktu w układzie
    sterującym, żeby zobaczyć co tam się dzieje: jak jest stan wysoki, to LED zaświeci, jak niski - nie zaświeci.

    Aha, czy masz podstawki pod te układy scalone? Wiele lutownic potrafi przepuszczać jakiś prąd przez grot, i mogą
    uszkodzić te układy - bezpieczniej by było zrobić połączenia między końcówkami podstawek, i potem wetknąć scalaki.
    Jak już koniecznie masz lutować ze scalakami, to chyba najbezpieczniej zwykłą małą lutownicą (z transformatorową
    jest większe ryzyko), i uziemiając zarówno grot lutownicy, jak i siebie. Ale może przesadzam, zwykle te układy mają
    zabezpieczenia do 10mA, a to już jest prąd, który się poczuje, jakby taki popłynął przez palce.

    Nastawiaj się na to, że trzeba będzie zrobić dużo połączeń, i to tak, by się orientować, które skąd i dokąd idzie.
    Dobrze jest mieć do tego dość cienkie przewody i dobrze, żeby mieć jak najwięcej kolorów. Profesjonaliści
    używają do tego "kynaru" - drut grubości chyba poniżej 0.2mm, w kolorowej izolacji, z izolacją ma około 0.3mm.
    Przez otwór 1mm daje się przełożyć całą wiązkę takich drucików, i dużo łatwiej "upchać" takie połączenia.

    Ponadto będziesz potrzebował paru kondensatorów najlepiej ceramicznych 100nF - układy scalone potrafią źle działać,
    jeśli w pobliżu nie ma kondensatora między ich nóżkami zasilania; może być jeden nieco większy kondensator do
    kilku układów, ale pod warunkiem, że połączenia pomiędzy nim a masą i zasilaniem każdego układu scalonego będą
    bardzo krótkie, po parę centymetrów - to będzie wymagało dość ciasnego "upychania" układów, więc lepiej nie.

    Na czym to montować... jedna z możliwości to poszukać płytki drukowanej do montaży próbnych - bo do jednego układu
    to raczej nie warto projektować płytki drukowanej, zwłaszcza że ilość połączeń będzie duża więc i tak trzeba raczej robić
    je kabelkami, płytka drukowana musiałaby być dwustronna, a i to ciężko byłoby zmieścić tyle połączeń.
    Jeśli nie masz, to można (może ktoś się na forum będzie na to zżymał) wziąć płytkę izolacyjną grubości około 1.5mm,
    wywiercić otwory na nóżki podstawek, włożyć w nie podstawki i przykleić je do płytki. I potem łączyć drucikami...

    Jeszcze co do rodzajów migania - czy pasowałby taki zestaw: światło w prawo (ABCDEFGH), w prawo (HGFEDCBA),
    od środka (DE, CF, BG, AH robione przez szybkie miganie na zmianę D i E przez 0.3s, C i F przez kolejne 0.3s, itd.),
    do środka (AH, BG, CF, DE taką samą techniką), i jeszcze można dodać krzyżujące się światła (AH, BG, CF, DE, ED,
    FC, GB, HA) i połówki linii (A,B,C,D albo H,G,F,E)... nie wiem ile z tego uda się w prosty sposób zrobić; natomiast
    bez migania: wszystkie włączone / wszystkie wyłączone (bo akurat z takim miganiem będzie chyba najtrudniej)?

  • Sklep HeluKabel
  • #32 12 Sty 2007 14:24
    szybki100
    Poziom 14  

    wczoraj zaczołem walczyć z tym układem. CD 4060 podłączyłem zgodnie z rysunkiem i działa(użyłem do tego dwóch oporników po 10K i kondensator 100 nF), podaje różne częstotliwości błysków. No i dalej klapa poprostu się już w tym totalnie zamotałem.
    Piszesz że mam połączyć nóżki adresowe CD 4051 czyli 11,10,9 do wyjść CD4030 czyli 3,4,10,11 TU JEST JEDNO JEDNO WYJśCIE WIęCEJ, KTóRE POMINąć?
    Nóżki adresowe CD4051 podłączasz do wyjść CD4030, z odpowiadających im wejścia jedno z każdej pary (każdemu
    wyjściu odpowiada para wejść) łączysz z sygnałem, który nazwiemy KIERUNEK (później się zastanowimy, co to będzie),
    a drugie z wyjściem CD4060, każde z innym - na początek wybierasz do tego Q12,Q13,Q14, potem zmienisz na Q8-Q10.
    A Z TEGO TO JUż POPROSTU NIC NIE ROZUMIEM

  • #33 12 Sty 2007 17:20
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Jest wszystko jedno, które wyjście CD4030 pominiesz - to są cztery jednakowe bramki, użyjesz dowolnych trzech.
    (to trochę tak, jakbyś kupił cztery śruby, i okazało się, że masz trzy otwory na śruby - i problem, którą pominąć ;))

    Ale i tak układ trzeba będzie trochę pozmieniać i pokombinować, bo chcemy uzyskać inne sposoby migania.
    Nie napisałeś jeszcze nic o tym, co myślisz na temat tych sposobów migania lampek, które ostatnio opisałem.

    Do migania w zwolnionym tempie (16 razy wolniej) użyjesz wyjść Q12,Q13,Q14; do normalnego Q8,Q9,Q10.
    Zwolnione tempo przyda się, żeby dokładnie obejrzeć, jak wygląda kolejność, bo potem będzie za szybko.

  • #34 12 Sty 2007 17:51
    szybki100
    Poziom 14  

    Czy Q12,Q13,Q14 musze zmostkować? Do którego pina w 4030 mam podłączyć przewód z 4060? Odnośnie migania które opisałeś myśle że trzeba by zrobić próbe i zobaczyć jaki bedzie efekt.

  • #35 12 Sty 2007 21:25
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Można by z bramek zbudować coś takiego, jak na rysunku miganie-w-linii-1.gif.
    Bramkę X być może wymienimy na NOR, jakby EOR była do czegoś potrzebna.

    Z0, Z1, Z2, ZS podłączamy do wyjść CD4060 - do prób Z0=Q12, Z1=Q13, Z2=Q14, ZS=Q10.
    A, B, C podłączamy do wejść CD4051 o takich samych nazwach; X1,X2,X3,X4 są do sterowania:

    X1 X2 X3 X4 sekwencja migania
    0 | 0 | 1 | 1 | 0 1 2 3 4 5 6 7
    0 | 0 | 1 | 0 | 4 5 6 7 0 1 2 3 (czyli to samo)
    0 | 1 | 1 | 0 | 0 1 2 3 0 1 2 3
    0 | 1 | 1 | 1 | 4 5 6 7 4 5 6 7
    1 | 1 | 1 | 1 | 7 6 5 4 7 6 5 4
    1 | 1 | 1 | 0 | 3 2 1 0 3 2 1 0
    1 | 0 | 1 | 0 | 7 6 5 4 3 2 1 0
    1 | 0 | 1 | 1 | 3 2 1 0 7 6 5 4 (czyli to samo)

    ale coś mi dalsze nie wychodzą chyba za dobrze... spróbuję inaczej.
    Rysunek miganie-w-linii-2.gif, zasady te same, tylko nie ma X4.
    X1 X2 X3 sekwencja migania
    1 | 0 | 0 | 4 5 6 7 0 1 2 3
    1 | 0 | 1 | 3 2 1 0 7 6 5 4
    1 | 1 | 0 | 0 1 2 3 0 1 2 3
    1 | 1 | 1 | 7 6 5 4 7 6 5 4
    0 | 0 | 0 | 3+4 2+5 1+6 0+7 7+0 6+1 5+2 4+3
    0 | 1 | 0 | 7+0 6+1 5+2 4+3 7+0 6+1 5+2 4+3
    ... a zmiana X3 zamienia końce linii - mamy tylko 8 sposobów migania,
    i chyba nie te, co trzeba - można to poprawić wstawiając gdzieś bramkę
    NOR jako inwerter, żeby odwrócić sygnał idący na C, wtedy zamiast
    ostatniej linii byłoby 3+4 2+5 1+6 0+7... albo zamiast EOR z X3 wstawić
    NOR, i użyć tę EOR w tej roli, ale z możliwością sterowania - żeby mogła
    w zależności od sygnału odwracać lub nie - wtedy światła będą mogły
    biegać zarówno od środka do brzegu, jak i od brzegu do środka...
    ale jak jest potrzebny tylko od środka do brzegu, to nie trzeba bramki,
    można inaczej ustawić lampy (zamienić lewą i prawą czwórkę).

  • Sklep HeluKabel
  • #36 13 Sty 2007 10:22
    szybki100
    Poziom 14  

    Ze mną to chyba trzeba jak z małym dzieckiem. Prosze zrób mi rozpiske, kabelek po kabelku co ma być z czym połączone np.
    cd 4060
    pin 8i12 do masy
    pin 16 do zasilania
    itd.
    Wiem że jestem upierdliwy ale inaczej chyba nie dam rady tego zrobić.

  • #37 13 Sty 2007 12:17
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Akurat CD4060 masz narysowany w https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?p=2988669#2988669
    i opisany w https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?p=884879#884879 - piny 8-12 i 16 musisz podłączyć
    według schematu, z pozostałych podłączasz tylko te, których chcesz użyć, na schemacie z CD4060 jest podane,
    które Q jest na którym pinie - do prób łączysz Q10=p15=ZS, Q12=p1=Z0, Q13=p2=Z1, Q14=p3=Z2.
    Z0,Z1,Z2,ZS masz na schemacie z bramkami, jako wejścia - mają być połączone z pinami CD4060.

    Na schemacie z bramkami masz jako wejścia X1,X2,X3,X4 - łączysz je przez oporniki np. 10k (można i 100k)
    z plusem zasilania (np. 12V), i podłączasz wyłączniki między te wejścia, a masę (zakładam, że masz tylko
    wyłączniki, które mogą albo łączyć, albo nie - jakieś bardziej złożone pozwoliłyby zaoszczędzić nieco bramek
    - ale chyba nie warto specjalnie takich kupować, bo bramki są pewnie tańsze, niż wyłączniki). ;)

    Co do tego który pin od bramki ma być który: one są zamienne, jak masz na schemacie symbol bramki, to
    wybierasz jedną bramkę z układu scalonego, wpisujesz numery pinów od tej bramki na schemacie, i tak je
    łączysz - tylko nie pomyl wyjścia (to, co na schemacie jest z prawej) z wejściem; wejścia można zamieniać,
    tylko dobrze jest zapisać, co gdzie się połączyło, żeby jak się zechce poprawiać to wiedzieć gdzie szukać.

    Na jednym z rysunków umieściłem schematy połączeń wewnątrz CD4001 i CD4030.
    Aha: na układzie jest oznakowana strona, z której jest pin 1, takim wcięciem, żeby nie pomylić.

    Połączenia CD4051: piny 8,7,6 łączysz z masą, 3 przez opornik (albo i wprost) do plusa (w innej wersji
    może być do masy - to zależy, jakie tranzystory chcesz sterować), 16 do plusa; 11=A,10=B,9=C z układu
    bramek; pozostałe to będą wyjścia, w kolejności: 13,14,15,12,1,5,2,4 - do każdego z nich podłączysz
    bazę jednego tranzystora (jak 3 jest połączone przez opornik 10k, to to połączenie jest bezpośrednio).

    Uff... mam nadzieję, że niczego nie pominąłem. Chyba lepiej zrobić według rysunku miganie-w-linii-4.gif
    na rysunku jedna bramka ma wejścia połączone do masy, a wyjście nie połączone - jest taka zasada dla
    układów CMOS, że wejścia muszą być do czegoś połączone, nawet jeśli część układu, w tym przypadku
    jedna bramka, nie jest wykorzystywana - np. do masy; może później wymyślimy, jak ją wykorzystać.

    Aha: jak pin 3 CD4051 jest połączony w plusem przez opornik np. 10k, to LED-y można podłączać wprost
    do wyjść (między piny 13,14,15,12,1,5,2,4 CD4051 a masę) - będą słabo świecić, ale za to prościej.

    Jeszcze jeden kawałek do tego układu - mam zastosowanie do tej bramki NOR, która została.
    Rysunek miganie-w-linii-r.gif - wejścia X1, X2, X4 podłączasz do tych, co już masz na miganie-w-linii-4.gif
    (do X2 i X4 nie potrzebujesz już oporników do plusa), na wejście XS (z kreską nad - miało być ZS z kreską,
    ale się pomyliłem) podłączasz wyjście bramki, na którą wchodzi ZS, wyjście INH podłączasz do pinu 6
    układu CD4051 (i już nie łączysz go z masą), a wyjścia "wyjścia" podłączasz do ośmiu wyjść CD4051.
    Działa to tak, że ani X2, ani X4 nie jest zwarty do masy, to LED-y będą migać na zmianę w grupach po 4,
    albo nie będą świecić wcale (chciałem żeby mogły migać 8 razem, ale nie udało mi się wykombinować).
    Oporniki baza-zasilanie (przy tranzystorach) nie powinny być zbyt małe - proponuję ze 33k.

    Swoją drogą na tych diodach i opornikach zrobiłem 3 bramki AND - aż się prosi użyć jakiegoś scalaka - są
    CD4073 (3 bramki 3-wejściowe) i CD4081 (4 bramki 2 wejściowe - 1 by została wolna) - ale mi się nie chce.

  • #38 16 Sty 2007 19:40
    szybki100
    Poziom 14  

    A więc tak udało mi się połączyć wszystko jak na rysunku miganie w linji 4gif i coś nie działa to jak powinno otóż po włączeniu zasilania diody zaczynają migać lecz nie według żadnej z funkcji które założyliśmy w tym projekcie. Po podłączeniu zasilania do któregokolwiek z x-ów nic się nie zmienia.
    Jakich tranzystorów użyć do wykonania bramek i wogule jakich części bede potrzebował do sfinalizowania tego projektu. Obawiam się że mogłem coś pokręcić przy lutowaniu dlatego hyba złoże tą płytke od nowa.
    Odnośnie wykorzystania ostatniej bramki to jeszcze się powstrzymam, niech najpierw zacznie coś działać jak należy.

  • #39 16 Sty 2007 21:32
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Proponuję podłączyć: masę do X2 i X4, plus zasilania do X1 i X3, i sprawdzić, jak będą migać LED-y:
    podłączone do wyjść A,B,C z rysunku "miganie-w-linii-4gif". Następnie X3 do masy zamiast plusa,
    i takie samo sprawdzenie. Podłączanie X1 do masy powoduje bardziej złożone miganie, więc raczej
    nie należy tego próbować, zanim się nie sprawdzi, że inny funkcje działają prawidłowo.

  • #40 17 Sty 2007 09:47
    szybki100
    Poziom 14  

    Musze połączyć wszystko od nowa bo zrobiła mi się z tego naprawde niezła pajęczyna.W związku z tym musze wybrać się na zakupy niestety do opola bo w okolicy zabardzo nie można nic kupić. Prosze podaj mi listę czego mi jeszcze brakuje. Planuje zbudować także coś w rodzaju takiego mrygacza na dwie lampy chciałbym żeby działało to tak jak jest tam opisane czyli dwa razy jedna lampa i dwa razy dróga efekt jak najbardziej zbliżony do stroboskopu.Czy można to zbudować na układach serji CD40xx ? I co potrzebuje do tego projektu?

  • #41 17 Sty 2007 12:37
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Można, opisz dokładnie jakie sekwencje migania lamp są ci potrzebne. Czy to ma być jeden układ,
    i zarówno linia jak i te dwie lampy mają migać w tym samym tempie, czy dwa niezależne układy?
    Jeśli jeden, to nie będzie potrzebny kolejny egzemplarz CD4060, bo już generator masz.

    Przykładowe miganie na dwie lampy może być tak: t=0:L1=0,L2=0, t=1:L1=1,L2=0, t=2:L1=0,L2=0,
    t=3:L1=1,L2=0, t=4:L1=0,L2=0, t=5:L1=0,L2=1, t=6:L1=0,L2=0, t=7:L1=0,L2=1; co sprowadza się
    do warunków: t=t0+2*t1+4*t2 (gdzie t0,t1,t2 mają kolejno wartości 0,0,0, 1,0,0, 0,1,0, 1,1,0, 0,0,1,
    1,0,1, 0,1,1, 1,1,1), L1=t0^~t2, L2=t0^t2, lub nt0=NOR(t0,0), L1=NOR(nt0,t2), L2=NOR(nt0,NOR(t2,0))
    - taki układ można zrobić na 4-ch bramkach NOR, czyli na CD4001. A można chyba prościej:
    L1=NOR(t0,t2), L2=NOR(t0,L1) - na 2-ch bramkach, i będzie migać tak samo (w innej fazie).

    Ale jak bierzesz pod uwagę możliwość, że będziesz chciał coś rozbudować, to pewnie lepiej mieć trochę
    tych 40xx na zapas, z dużym prawdopodobieństwem mogą się przydać: bramki NOR (CD4001), NAND
    (CD4011), EOR (CD4030), OR (CD4071), AND (CD4081), i zapasowe CD4060 i CD4051. Ewentualnie
    jeszcze podwójny przerzutnik D (CD4013), jakby się chciało zrobić coś, co na bramkach nie wyjdzie.

    A druga sprawa to elementy układu wykonawczego - to będzie zależało od tego, jakich lamp użyjesz:
    układy CD40xx dają prąd wyjściowy około 1mA, tranzystor np. BC337-40 może to wzmocnić do 250mA
    - wystarczy do sterowania LED-ów 1W lub sporej ilości małych LED-ów (ponad 60-ciu), do żarówki nie;
    typowy tranzystor Darlingtona może dać prąd wystarczający do żarówki około 60W (przy 24V); można
    też użyć mosfetów, którym w takim układzie wystarczy bardzo mały prąd do sterowania; ale trzeba
    jeszcze dobrać tranzystory pod względem parametrów dopuszczalnych (prąd, napięcie)...

    Będzie potrzebne zasilanie zmniejszonym napięciem układu sterującego - można na LM7812
    - CMOS-y pobierają niewiele, ale jak z tego zasilisz jakieś tranzystory, to zużyją sporo prądu
    (powiedzmy, że zechcesz sterować żarówki, i użyć do nich tranzystora mocy + sterującego, i prąd
    tego sterującego z 24V przez opornik - możesz mieć z 5W mocy strat w tym oporniku).

    Jeśli chcesz stosować LED-y, to najprawdopodobniej one będą najdroższe z tego wszystkiego
    - trzeba się dobrze zastanowić jakie LED-y i gdzie kupisz, żeby nie były wadliwe ani zbyt drogie.

    Kupić można przez Internet, tylko wtedy kosztuje wysyłka, a jak jeździć do sklepu, to przejazd. A może
    sklep, w którym byś kupował, udostępnia w Internecie listę elementów, które ma w sprzedaży?

  • #42 17 Sty 2007 13:05
    szybki100
    Poziom 14  

    Nie chciałbym komplikować już istniejącego projektu dlatego drugi sterownik to bądzie osobna konstrukcja. Sekwencje migania drugiego sterownika to: A,A,B,B,A,A itd. Czy dokupić jeszcze jakichś oporników diód itp?
    Jak znajdziesz chwilke to mugłbyś mi to rozrysować jak np na rys. miganie w linji 4 gif ?

  • #43 28 Sty 2007 18:28
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Podaję dwie wersje - jedną na bramkach NAND, drugą na NOR, obie dają na wyjściu '1', jak ma świecić -
    z tego powodu na NAND są użyte dwie dodatkowe bramki, bo jakby zrobić taki układ, jak na NOR, to byłoby
    odwrotnie - '0' jak ma świecić. Z0 i Z2 powinny być podłączone do wyjść CD4060, ale nie sąsiednich, a o 2
    (czyli np. Q12 i Q14), żeby migało A A B B A A B B ...; jak połączyć "o 3", to będzie A A A A B B B B A ...

    Co do dokupywania innych elementów - wszystko zależy od tego, jakie zaplanujesz układy wykonawcze.

  • #44 29 Sty 2007 13:59
    szybki100
    Poziom 14  

    Połączyłem układ przy użyciu CD4001 jako sterowanie wybrałem Q8 (Z2) i Q6 (Z0) i jestem bardzo zadowolony z uzyskanego efektu :D
    Czy na częstotliwość migania mają wpływ wartości podzespołów które są w CD4060?

    _jta_ napisał:
    Co do dokupywania innych elementów - wszystko zależy od tego, jakie zaplanujesz układy wykonawcze.

    No właśnie niewiem jakie zastosować. Czy możesz mi doradzić jakie i jak je podłączyć?

  • #45 29 Sty 2007 22:11
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Częstotliwość migania opisałem w https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?p=884879#884879
    - okres jest proporcjonalny do iloczynu Rx i Cx. Pewnie możesz wykorzystać pozostałe bramki, żeby
    zrobić jeszcze dwa takie światła, migające z inną częstotliwością, albo i z inną ilością mignięć.

    Co do układów wykonawczych, to co chcesz móc dać na końcu? żarówki? LED-y mocy? dużo małych?
    Żarówki mają mały opór w chwili włączenia - to oznacza duży impuls prądu w tranzystorze, lub straty
    mocy w nim (jeśli tranzystor ograniczy prąd - i wtedy żarówka wolniej się włącza, za to dłużej podziała
    - dla niej włączanie co parę sekund i to z impulsem dużego prądu wcale nie jest zdrowe); LED-y mają
    dobrze określony prąd, który ma przez nie płynąć cały czas, i jest on znacznie mniejszy; do tego LED 1W
    potrzebuje ponad 250mA (niebieski, żółty jeszcze więcej), a małe LED-y w dużej ilości o łącznej mocy
    1W około 48mA (przy zasilaniu z 24V). Jeszcze są jakieś LED-y zawierające wiele diód w jednej
    obudowie, działające przy wyższym napięciu - gdyby ich użyć, to też może być dość mały prąd.
    A dla żarówki 75W w chwili włączenia prąd może być do 25A, i tyle powinien wytrzymać tranzystor.

    Reasumując: prądy różnych lamp mogą się różnić o czynnik około 500, i od tego będzie zależał układ
    wykonawczy. Oczywiście, można podejść tak: montujemy na wyjściu tranzystory na 25A, jakiś układ
    do ograniczania prądu dla LED-ów, i wtedy można podłączać dowolnie, na co przyjdzie ochota...
    jeśli użyjemy do tego tranzystorów mosfet, to np. STP36NE06 kosztują poniżej 2zł/sztukę, są na
    prąd 36A, napięcie 60V, więc mogą być do żarówek choćby i 100W, tylko jeszcze pozostanie
    wymyślenie układu ograniczania prądu dla LED-ów - niestety dla różnych typów będzie różny,
    choć nie powinno być problemu z wymyśleniem tego tak, by zmieniały się tylko oporniki.

  • #46 30 Sty 2007 12:51
    szybki100
    Poziom 14  

    Walczyłem z tym wczoraj do drógiej w nocy i nic. Jest bez zmian dalej niedziała jak powinno. zrobiłem próbe jak opisałeś wcześniej dzyli X2 X4 do masy X1 X3 do plusa i oto efekt:
    c ab c ab abc abc bc a bc a ac b ac b c ab c ab abc abc bc a bc a ac b ac b c ab c ab abc abc itd.

    Podłączenie X2,3,4 do masy i X1 do plusa:
    abc a bc a bc b ac b ac ab c ab c przerwa abc abc a bc a bc b ac b ac ab c ab c przerwa abc abc itd.

    Połączenie tylko X3 do plusa:
    abc bc ac c abc bc ac c abc bc ac c abc bc ac c itd.

    zbuduje lampy z wieloma ledami przypuszczam że będzie po 50-55 szt w jednej lampie chciałbym połączyć je szeregowo po 10, 11 szt.

  • #47 30 Sty 2007 20:49
    _jta_
    Specjalista elektronik

    X3 to jest zmiana kierunku (lub inaczej: odbicie symetryczne - zamiana prawej i lewej strony), więc dziwne, że
    zmiana tylko X3 spowodowała, że raz występowała przerwa (2-ga kombinacja), a inny raz nie (1-sza).

    Na pewno przy wstępnych testach trzeba łączyć X1 (wejście tej bramki, na której inne wejście podaje się ZS)
    do plusa, bo inaczej sekwencja jest bardzo skomplikowana; można też połączyć z plusem X2, żeby sekwencja
    była jeszcze prostsza - wtedy C nie powinien się zmieniać (jego wartość będzie zależeć od X3 i X4).

    Te sekwencje, które podałeś, wyglądają - w przetłumaczeniu na numery 0-7 tak:
    pierwsza: 43437761615252 w kółko - wygląda, że dwa razy przegapiłeś 0;
    druga: 7 161625253434077 161625253434077 - teraz 0 przegapione raz, między 7;
    trzecia: 7654 7654 ... - taki miał być układ "z jednej strony od brzegu do środka".

    Wszystkie sekwencje wyglądają, jakby X4 był połączony z plusem zasilania (wtedy X2 jest nieistotne);
    w tym trzecia, jakby X1, X3 były połączone z plusem zasilania; pozostałe dwie, jakby X1 był połączony z masą.

    Na jakie napięcie mają być te LED-y? Niebieskie są na 3.5-3.6V - można łączyć do 6 szeregowo; żółte
    - nieco ponad 2V (może da się połączyć 10 szeregowo, co do 11 to wątpię - chyba 24V nie wystarczy).

    Należy się upewnić jeszcze co do jednej sprawy - zgodności koloru i migania świateł z przepisami.
    Niebieskie są chyba zastrzeżone dla pojazdów uprzywilejowanych - może to trzeba jakoś załatwić?
    W każdym razie dobrze byłoby mieć dokument z policji, w którym byłoby napisane, że macie prawo
    używać takiej sygnalizacji na samochodzie - żeby nie było kłopotów, kiedy pojedziecie do pożaru.
    Hm... a może raczej dobrze żeby lokalna policja drogowa wiedziała, że legalnie używacie takich świateł. ;)

  • #48 30 Sty 2007 22:17
    szybki100
    Poziom 14  

    Dalej niewiem jakie tranzystory kupić. Pozatym prawo musze troche nagiąć bo jest przepis który mówi że wszystkie zewnętrzne źródła światła muszą mieć homolgacje i być zamontowane w odpowiedni sposób chodzi tu o odległość od obrysu pojazdu i ilość z przodu. Samochody pożarnicze są pojazdami uprzywilejowanymi w ruchu także z tym to akurat nie ma problemu. A jakby coś to powiem że skopiowałem lampy firmy elfir oni przecież takie produkują.

    A więc jest postęp! Fala działa w lewo i w prawo :!: :D
    X1 do + X2,X3,X4(bez X4 też) do - fala w prawo od 1 do 8 (to jest to :D )

    X1,X2 do + X3,X4 do - fala w lewo od 8 do 1 (to jest to :D )

    X1 do - X4 lub X2 do + od zewnątrz do środka naprzemiennie po 2x (A,H,A,H,B,G,B,G,C,F,C,F,D,E,D,E,A,H itd.) To nie jest to ale jeśli będą sie zmieniać 160x/s może zostać ale trzeba jeszcze tą funkcje odwrócić żeby było od środka na zewnątrz.
    I udało się od środka na zewnątrz działa jak połączeX1,X4 do - X2,X3 do +

    Wydaje mi się że trzeba zbudować jeszcze układ który będzie włanczał poszczególne funkcje bo z przełącznikami będzie to bardzo skomplikowane. (musiało by ich być bardzo dużo i było by dużo kombinacji)

  • #49 31 Sty 2007 12:51
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Z tranzystorami jest kwestia pewnego wyboru - odporności na uszkodzenie w przypadku zwiększonego napięcia
    zasilania, albo zwarcia w lampie. Poza tym kwestia: czy łącząc wiele LED-ów równolegle chcemy wymuszać równy
    podział prądu używając do tego układu tranzystorowego, czy zadowolimy się użyciem oporników - to drugie może
    wymagać sprawdzania napięcia przewodzenia LED-ów, i dobierania nieco różnych oporników, by uzyskać równe
    prądy, zwłaszcza jeśli chcemy, żeby prawie całe napięcie szło na LED-y, a tylko niewielkie na oporniki.

    Jedno z możliwych rozwiązań, to takie: stabilizator napięcia (pytanie, jakiego - kwestia jakie najniższe napięcie
    może być w instalacji; stabilizator musi dawać na wyjściu o 2-3V mniej; można użyć LM317 + 2 oporniki, żeby móc
    dobrać napięcie do możliwości zasilania); dobrany opornik do każdej "gałęzi" LED-ów; do każdej lampy tranzystor
    BC337-40 (w ostateczności może być BC337-25 - ma mniejsze wzmocnienie i starczy tylko "na styk") i opornik do
    ograniczenia prądu bazy (z 10k będzie w sam raz)... ale o tych opornikach to już pisaliśmy, pewnie je już masz.
    Ten LM317 może być jeden do wszystkich lamp, nawet jak będzie i linia 8 lamp, i te dwie dodatkowe.

    Wada tego rozwiązania: jak się zrobi zwarcie w lampie, to spali się tranzystor BC337. Można na LM317 zamiast
    stabilizatora napięcia zrobić ogranicznik prądu - wtedy w razie zwarcia w lampie tranzystorowi nic się nie stanie,
    ale w razie przerwy w podłączeniu części LED-ów spalą się pozostałe, i to będzie kosztować dużo więcej, niż
    tranzystor... a może użyć dwóch LM317, jeden do ograniczenia prądu, drugi do stabilizacji napięcia? Ale wtedy
    do każdego układu świateł (linia i dwa odrębne) będą potrzebne po dwa LM317... ale są dość tanie.

    Inne, to dla każdej "gałęzi" odrębny ogranicznik prądu na tranzystorze - jak lampy będą miały np. po 9 gałęzi,
    to trzeba 9 takich ograniczników do całego układu (ale odrębnie dla linii, i dla tych dwóch); w razie zwarcia ten
    ogranicznik musiałby wytrzymać moc około 0.5W - można użyć np. BD136 + opornik, i do wszystkich wspólny
    układ polaryzacji baz: opornik 1k/1W i dwie diody (np. 1N4001). Do sterowania lamp BC337-40, jak poprzednio.

    Taki układ powinien "przeżyć" zwarcie na dowolnej lampie, i przerwa nie będzie grozić spaleniem LED-ów.
    Dodatkowa zaleta: jak się zrobi zwarcie któregoś LED-a w gałęzi, to pozostałe dostaną taki sam prąd - układ
    z LM317 i opornikami dawałby większy prąd na gałąź, w której LED się zwarł, paląc w niej resztę LED-ów;
    i oczywiście (dalszy ciąg tego samego) żadnego dobierania oporników do LED-ów, ilości LED-ów w gałęzi,
    można zrobić gałąż, w której będzie ich o połowę mniej, i też będzie dobrze działać (taki sam prąd).
    Natomiast poważna wada: 72 przewody zasilania+ od układu do lamp, 8 sterujących - do każdej lampy
    będzie szło 9 przewodów od tych BD136 (tych samych 9 do wszystkich), i 1 od BC337 (odrębny)...

    Oczywiście do sterowania lamp można równie dobrze użyć tamtych mosfetów, o których pisałem - wydać
    na nie prawie 20zł (za BC337 zapłacisz pewnie poniżej 2zł), ale bez problemów możesz założyć żarówki.

  • #50 31 Sty 2007 13:52
    szybki100
    Poziom 14  

    Jak już napisałem na samym początku "możliwie najprościej zbudować" Ja sobie to wyobrażam tak do sterownika założyć po tranzystorze na każde wyjście żeby móc zasilić je z napięcia 24V (trzeba pamiętać że napięcie w instalacji się wacha od 22 do 28V i ten fakt skłonił mnie do łączenia diód w szereg po około 10 szt. będzie większa tolerancja napięcia na każdej z gałęźi) i na wyjściu gotowego sygnału mieć 24V żeby nie było tak dużych strat napięcia bo od sterownika do lampy będe potrzebował około 10m kabla.
    Czy dobrze myśle??

    Odnośnie zabezpieczenia może najprościej założyć po bezpieczniku na każde z ośmiu wyjść.
    Wobec powyższego czy mam zastosować tranzystory BC337? bo troche sie już w tym pogubiłem.

  • #51 31 Sty 2007 17:41
    _jta_
    Specjalista elektronik

    LED-y mają jakąś tolerancję dla prądu, ale dla napięcia nie - powinny być zasilane z ograniczaniem prądu.

    Jak połączysz ich dużo w szereg, to duża część napięcia zasilania odłoży się na LED-ach, i wtedy na opornik
    włączony szeregowo z LED-ami pozostanie niewiele, więc jego prąd będzie się dużo zmieniał przy zmianach
    napięcia zasilania. Na przykład, jeśli weźmiesz 10 LED-ów, które przewodzą i świecą przy 2.2V, i napięcie
    zasilania będzie od 22 do 28V, to na oporniku będzie od 0 do 6V - wypada tak go dobrać, żeby nawet przy
    28V prąd LED-ów nie był za duży... ale nie ma sposobu na to, by nie był za mały przy 22V.

    Jeśli jednak ograniczysz się do 5 LED-ów, to na opornik zostanie od 11 do 17V, nadal pozostanie zależność
    prądu LED-ów od napięcia zasilania, ale już mniejsza - około 1.5 raza między minimalnym i maksymalnym.
    To niestety za cenę 50-60% mocy w oporniku... lepiej wyjdzie, jak użyjesz stabilizatora napięcia, np. LM7818,
    który będzie zawsze dawał na wyjściu 18V, będzie to za mało, żeby połączyć 8 LED-ów, ale do 7 w sam raz.
    Stosując LM317 i ustawiając jego napięcie na 19V możesz użyć 8 LED-ów (8*2.2=17.6, zostaje 1.4V na opornik).

    To wszystko dla LED-ów o napięciu 2.2V; niebieskie mają 3.5-3.6V, więc z LM317 możesz dać ich do 5, i jeśli
    napięcie zasilania może spadać do 22V, to więcej nie możesz: 3.6*6=21.6, i 0.4V to za mało na regulację.

    Bezpieczniki nie na wiele się przydadzą, bo elektronika pali się szybciej od bezpieczników.

    Jak chcesz minimalizować ilość kabli, to od sterownika kable z kolektorów BC337 do lamp, a w lampach układ
    ograniczania prądu (czyli doprowadzasz tam napięcie zasilania, które może być od 22 do 28V, i np. obniżasz je
    na LM317 do 19V, które podajesz przez oporniki na LED-y w lampach, i od LED-ów prąd płynie do BC337).

  • #52 31 Sty 2007 19:31
    szybki100
    Poziom 14  

    nierozumiem tego ostatniego:
    " i od LED-ów prąd płynie do BC337"
    to w jaki sposób mają być połączone te ledy z LM317 i BC337??

  • #53 31 Sty 2007 20:01
    _jta_
    Specjalista elektronik

    +zasilania -> stabilizator napięcia na LM317 -> opornik -> kilka LED-ów (-|>|--|>|-) -> kolektor BC337.
    Na drugiej strzałce rozgałęzienie. Jeśli nie bawimy się w indywidualny dobór oporników do LED-ów,
    to na trzeciej też można (LED-y z różnych lamp mogą używać wspólnego opornika - mniej oporników -
    świeci jedna naraz). Na czwartej łączą się gałęzie LED-ów z tej samej lampy. Emiter BC337 do masy.

    Zastanów się dobrze nad wyborem LED-ów - żeby dawały dobrą jasność. Może jakieś superflux-y?

  • #54 01 Lut 2007 09:32
    szybki100
    Poziom 14  

    Wydaje mi się że trzeba zbudować jeszcze układ który będzie włanczał poszczególne funkcje bo z przełącznikami będzie to bardzo skomplikowane. (musiało by ich być bardzo dużo i było by dużo kombinacji)
    Jade zaraz do opola i postaram sie co nieco kupić.

  • #55 24 Lut 2007 17:43
    szybki100
    Poziom 14  

    Kurcze już minął prawie miesiąc a ja dalej jestem w martwym punkcie.

  • #56 24 Lut 2007 19:40
    _jta_
    Specjalista elektronik

    A którą wersję wypróbowałeś, bo jakoś tego, co opisałeś, jak działa, nie mogę dopasować do żadnej.
    Chyba, że pomyliłeś np. X2 z X3, i to jest miganie-w-linii-4. Jeśli tak, to została jeszcze jedna bramka.
    X4 we wszystkich kombinacjach było do '-', więc można go tak połączyć na stałe; X3 (a na schemacie X2)
    miałeś podłączony do '-', żeby mieć falę, a do '+', żeby dwie rozbieżne, X1 odwrotnie - więc można użyć
    tej wolnej bramki, jej wejście podłączyć do X1, wyjście do X3 (czy X2), i będą potrzebne tylko 2 sygnały:
    jeden do wyboru, czy jedna fala, czy dwie, drugi do wyboru kierunku fali w lewo lub w prawo.

    Pewnie najlepiej byłoby wykombinować tak, żeby jednym przełącznikiem wybierać, czy jedna fala, czy
    dwie, a drugim dla jednej kierunek, dla dwóch - czy od środka na zewnątrz, czy z zewnątrz do środka.
    Ale to się raczej nie uda na tej jednej bramce ;) trzeba by ich chyba mieć z kilka - jeden scalak więcej.

    To miganie naprzemienne oczywiście można przyśpieszyć - kwestia wyboru nóżki CD4060 - tylko do
    uruchamiania układu lepiej było wszystko mieć spowolnione, żeby zdążyć obejrzeć, co się dzieje.

  • #57 27 Lut 2007 20:15
    szybki100
    Poziom 14  

    Sprawdziłem jeszcze raz:
    X3,X4 - X1 + "fala w prawo"
    X2,X4 -X1,X3 + "fala w lewo"
    Tutaj zmiana polaryzacji na X3 powoduje zmiane kierunku.
    X1 - X2,X4 + "od zewnątrz do środka"
    X1,X4 - X2 + "od środka na zewnątrz"
    Tutaj zmiana polaryzacji na X4 powoduje zmiane funkcji.
    I ciekawostka w dwóch ostatnich funkcjach nie używam X3 i kiedy dotknę go palcem jest efekt migania naprzemiennego czyli bardzo zbliżony do ostatecznego efektu.

    Jeśli trzeba dołożyć jeszcze jakieś dodatkowe bramki to nie ma problemu mam jeszcze różne bo zrobiłem zakupy według twoich instrukcji. Chciałbym żeby włanczanie poszczególnych funkcji było jak najprostsze najlepiej gdyby każdą włanczało się oddzielnie osobnym przełącznikiem, a może by zastosować jakiś mikrostyk który będzie zmieniał funkcje na odpowiednią do adekwatnej sytuacji na drodze.

  • #58 27 Lut 2007 23:07
    _jta_
    Specjalista elektronik

    To rozumiem, że interesują nas cztery tryby działania, i odpowiadają im takie sygnały sterujące:
    1. X1+ X2- X3- X4- = "fala w prawo"
    2. X1+ X2- X3+ X4- = "fala w lewo"
    3. X1- X2+ X3x X4+ = "od zewnątrz do środka"
    4. X1- X2+ X3x X4- = "od środka na zewnątrz"

    X3 rzeczywiście nie powinien zauważalnie zmieniać funkcji 3 i 4, bo on robi zamianę lewa<->prawa,
    a te funkcje z założenia są symetryczne ;) z dokładnością do kolejności szybkiego migania.

    Można by wstępnie zrobić generowanie X2 i X4 z X1 i X3: X2=not(X1), X4=nor(X1,X3) - bramka NOR
    to nawet jedna została wolna, NOT można zrobić z tranzystora i dwóch oporników, i mieć sterowanie
    z dwóch sygnałów: X1+ by wybierał asymetryczny, X1- symetryczny, i X3 kierunek:
    1. X1+ X3-
    2. X1+ X3+
    3. X1- X3-
    4. X1- X3+
    I teraz można albo zrobić przy użyciu dwóch przełączników, albo dołożyć trochę elementów po to,
    żeby mieć cztery przyciski, i każdy z nich by przełączał układ na jedną z czterech funkcji.

    Można jeszcze - jeśli zrezygnujemy np. z funkcji 3 - używać przełącznika 3-pozycyjnego
    - zdaje się, że taki jest w samochodzie do kierunkowskazów - a może podłączyć pod ten,
    co jest (tylko nie wiem, jak to jest połączone w samochodzie) i mieć takie sterowanie,
    że jak wrzucasz kierunkowskaz, to masz falę w tę stronę, a jak nie, to "od środka"?

  • #59 28 Lut 2007 08:05
    szybki100
    Poziom 14  

    _jta_ napisał:
    albo dołożyć trochę elementów po to,
    żeby mieć cztery przyciski, i każdy z nich by przełączał układ na jedną z czterech funkcji.


    Tak tak tak to mi się podoba i chciałbym żeby to tak działało.
    Jak to podłączyć i co do tego potrzebuje :?:

  • #60 28 Lut 2007 15:11
    _jta_
    Specjalista elektronik

    Dwa warianty (jeszcze z podwariantami - w jednym z nich to będzie istotne): do uzyskania sygnałów
    X1, X3 potrzebne są dwa przerzutniki RS, zrobione albo na bramkach NAND, albo na bramkach NOR,
    każdy na dwóch bramkach (chyba, że masz układ z takimi przerzutnikami... ale niewiele by to dało,
    bo tak czy siak wychodzi jeden układ, tyle że takie z RS-ami wykorzystałoby się tylko w połowie);

    do tego układ zapewniający sterowanie dwoma przerzutnikami z jednego przycisku - można go zrobić
    na bramkach, tylko muszą być dobrane do tych, których użyjesz do zrobienia RS-ów: jeśli RS-y są na
    NOR-ach, to ten układ może być na OR-ach albo NAND-ach, a jak RS-y na NAND-ach, to ten na NOR-ach
    albo AND-ach; można też w każdym przypadku zamiast tych bramek użyć 8-miu zwykłych diód...

    Od wyboru rodzaju bramek na wejściu będzie zależeć znak sygnału, który ma przychodzić z przycisku;
    jeśli użyje się diód, to znak sygnału musi być dobrany do bramek, z których zrobi się przerzutniki RS:
    jeśli bramki są OR albo NOR, to sygnały na wejściu powinny być '+zasilania';
    jeśli bramki AND albo NAND, to sygnały na wejściu powinny być 'masa'.

    Przypuszczam, że wygodniej jest zwierać przyciskiem do masy, ale to sprawa wyboru, podobnie
    jak diód czy konkretnych bramek - trzeba wybrać taką wersję, żeby zachować sobie zapas bramek
    każdego typu, i mieć je na wypadek, gdyby któryś układ się uszkodził i trzeba było wymienić.

    W sumie potrzebne są albo 2 układy po 4 bramki, albo 1 taki układ i 8 diód, i zawsze + 4 oporniki.

    Może przyda się tabelka z wykazem wariantów:

    Code:
    Nr RS-y wejściowe polaryzacja
    
    1. NOR  NAND      -
    2. NOR  OR        +
    3. NOR  diody     +
    4. NAND NOR       +
    5. NAND AND       -
    6. NAND diody     -