Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

20 Sty 2008 18:18 10158 10
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Witam
    Szukałem odpowiadającego mi schematu, ale niestety nie udało mi się znaleźć. Opiszę moje "poszukiwania",a potem problemy. Składam chłodzenie wodne. Do nawiewu na nagrzewnicę potrzebuję 4-ech wentylatorów 80mm. Oczywiście nie puszczę ich na pełne obroty - 12V, bo nie po to zmieniam chłodzenie, żeby słuchać na okrągło szumu obracających się łopatek ;). Mój początkowy projekt wyglądał tak - na każdy wentylator przypada potencjometr regulujący prędkość - od 0-12V, przełącznik hebelkowy 2-poz. i 2 diody czerw. i ziel. (lub jedna dwukolorowa). Każdy wentylator można włączyć lub wyłączyć przełącznikiem hebelkowym. Gdy jest włączony, można go regulować potencjometrem, świeci się też wtedy dioda zielona. Gdy zmienimy pozycję przełącznika, wtedy wentylator staje i zapala się jedynie dioda czerwona. Do regulacji wentylatora (aby "na chama" nie regulować samym potencjometrem) znalazłem taki schemacik na popularnym i tanim układzie LM317T:

    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

    Schemat jest sprawdzony i działa. Tak więc brakowało mi tylko diodek, które będą sygnalizowały stan wentylatora i przełącznika, który będzie ten stan zmieniał. Szperałem więc dalej i natknąłem się na taki schemat:

    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

    Jest to schemat, który za pomocą diod sygnalizuje, czy wentylator chodzi na 5, czy na 12V. Co prawda jest tam użyty przełącznik 3-poz., bo można też całkowicie wyłączyć wentylatory, ale mi akurat tu o same diody chodziło. Tak więc po pary minutach w paint'cie popełniłem schemat na swoje potrzeby. Oto i on:

    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

    Przełącznik 3-poz. zastąpiłem 2-poz. I tu się pojawiają moje pierwsze pytania i wątpliwości. Jako, że raczej "siedzę" w komputerach, a nie w samej elektronice - czy takie rozwiązanie by działało?
    A. Czy ktoś jest w stanie ocenić schemat i dobór elementów?
    B. Czy aby rezystor 300ohm nie powinien znajdować się przed diodami? C. Czy można w ten sposób podłączyć pod jeden Molex więcej (w domyśle 4 :D ) wentylatorów? Czy może trzeba każdy taki układ do osobnej wtyczki?
    Jednak po rozmyślaniach nad schematem i poszukiwaniu części w internetowych sklepach elektronicznych doszedłem do wniosku, że regulacja każdego wentylatora z osobna nie jest mi potrzebna - wszystkie są rzędem ustawione i raczej i tak chodzić będą z taką samą prędkością, a po co sobie życie komplikować ;). Tak więc mój koncept zmienił założenia - 1 regulator, który reguluje prędkość obrotów wszystkich wentylatorów na raz - od 0-12V, ale zostaje przy przełączniku dla każdego wentylatora (np. aby 2 wyłączyć przy niskim obciążeniu CPU i chłodzić tylko 2-ma) i diodach sygnalizujących stan. Po kolejnych 20-u minutach w paint'cie mój schemat przybrał taką formę:

    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

    Tu już w ogóle - przyznam się szczerze - nie mam pojęcia czy to zadziała. Tak więc pytam 'znawców' tematu:
    A. Czy jeden LM317T może "ciągnąć" 4 wentylatory?
    B. Czy to wszystko na 1 molex'ie będzie działało - czy np. napięcie nie podzieli się na 4 i każdy wentylator dostanie max 3V :?. Czy nie spalę molex'a?
    C. Proszę o pomoc w dobraniu wartości rezystorów R1, R2, R3 i potencjometru P1.
    To chyba tyle - co do moich pytań :). Za pomoc daję "pomógł". Za ew. zmiany w schemacie - jeśli jest zły - punkty mogę porozdawać ;).
    Pozdrawiam
    Holcer
  • Pomocny post
    Poziom 15  
    A. Zależy jaki pobór prądu mają te wentylatory (powinny mieć napisane, należy zsumować wszystkie razem).
    B. Napięcie nie może się podzielić bo wentylatory są połączone równolegle a nie szeregowo, i będzie takie jak na wyjściu LM317. Molex na pewno wytrzyma (stare napędy CD pobierały nawet 2 A).
    C. Standardowy układ dla tego regulatora: http://pdf.elenota.pl/pdf/National_Semiconductor/lm317.pdf

    Ja zmieniłbym układ zasilania wentylatorów w ten sposób że zamiast LM317 dałbym tranzystor i termistor uzyskując w ten sposób płynną regulację ( dla każdego wentylatora osobno lub dla całego układu, tak mam zrobioną regulację na procesorze w kompie i zasilaczu, przez co komp pracuje prawie bezgłośnie) zależną od temperatury chłodzonego elementu.
  • Pomocny post
    Poziom 40  
    Witam
    Jak na kogoś nie siedzącego w elektronice jesteś bardzo dobry, jak najwięcej takich jak Ty przydałoby się na forum. LM317 wytrzyma max 1,5A czyli na jeden wentylator przypada 0,375A co daje 4,5W mocy na wentylator. Będzie potrzebny radiator na LM317, nie zapomnij o nim. Układ ma też wadę polegającą na niemożliwości osiągnięcia 12V na wyjściu, myślę że 10V będzie trudno uzyskać.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Po pierwsze - dzięki za zainteresowanie tematem :)!
    Po drugie:
    A. Nie ma jakichś "standardów" dla wentylatorów 80mm? Moje już dawno nie mają nalepek :?. Chyba, że można to jakoś łatwo sprawdzić? - mam multimetr, więc zmierzyć w jakimś miejscu jakąś wartość nie jest dla mnie problemem.
    B. Czyli skoro na wyjściu normalnie (w schemacie dla jednego wentylatora) było max 12V, to tutaj też każdy dostanie po 12 gdy opór P1 ustawie na minimum?
    C. Standardowy :? ? Z matmy nigdy dobry nie byłem, a tu wykresy, wzory... Skoro tam (w oryginalnym schemacie) było R1 = 260 ohm i R2 = 1k ohm, to może tutaj takie rezystancje zadziałają?
    D. Potencjometr też na 1K ohm, czy większy dobrać?
    E. Jak z diodami sygnalizującymi? Rezystory przestawić przed każdą diodę osobno, a może w ogóle przed przełącznik? Zamierzam użyć diod 5mm.
    Pozdrawiam
    Holcer
  • Poziom 40  
    Wszystko powinno być dobrze, nic nie musisz już zmieniać ale nie uzyskasz 12V na wyjściu, LM317 tego nie zrobi. Lepiej jak R1=240Ω bo 260Ω będzie trudno dostać.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Dar.El napisał:
    Wszystko powinno być dobrze, nic nie musisz już zmieniać ale nie uzyskasz 12V na wyjściu, LM317 tego nie zrobi.


    A mógłbyś doradzić jakiś inny układ, który dałby mi te 12V? Co prawda i tak wątpię, abym potrzebował pełnych 12 na każdy wentylator, ale tak z ciekawości pytam - czy wymagałoby to dużych zmian, czy jest jakaś "kostka", która zastępując LM317 mogłaby dać 12V bez większych zmian w układzie? W radiator zaopatrzyć się sklepowy, czy wystarczy jakiś pozginany kawałek aluminium? Z diod jak rozumiem będzie ok? Rezystor 300 ohm wystarczy?
    Pozdrawiam
    Holcer
  • Pomocny post
    Poziom 40  
    W prosty sposób nie uzyskasz stabilizatora który z 12V daje 12V. Radiator jakikolwiek, sam zobaczysz ile potrzeba, reszta OK.
  • VIP Zasłużony dla elektroda
    Ok. Dzięki wielkie za pomoc. Zamawiam części w elektronicznym, gdy dojdą - polutuję i w razie czego będę pytał ;). Schemat, jeśli się komuś przyda - nie pytać, tylko korzystać ;) - można w takim wypadku zrobić z tego też panel do komputera i sterować wentylatorami w obudowie - regulacja prędkością i wybór - które mają chłodzić - z "sygnalizacją".
    Pozdrawiam
    Holcer

    Jeszcze 2 pytania na koniec:
    1. Czy mogę połączyć "masy"? Chodzi o to, że nagrzewnica będzie trochę dalej od komputera, a mam akurat "ładny" kawałek kabla, ale 3 żyłowego. Czy mogę na 1 dać +5V, na 2 dać +12V, a na 3 masy puścić połączone - te które na schemacie do wtyczki dochodzą? A potem je znów na 2 rozdzielić. Czy to nie wypali?
    2. Przeglądając internetowy sklep elektroniczny natknąłem się na wiele rodzajów potencjometrów. Który będzie do tego zastosowania najlepszy:

    -Potencjometr liniowy: http://sklep.monster.pl/ProduktSzczegoly.aspx?TowarId=6572 ;

    -Potencjometr drutowy: http://sklep.monster.pl/ProduktSzczegoly.aspx?TowarId=5686 (trochę sobie za niego liczą...);

    -Potencjometr pojedynczy: http://sklep.monster.pl/ProduktSzczegoly.aspx?TowarId=11706 ;

    Pozdrawiam
    Holcer
  • Poziom 2  
    Witam serdecznie chciałbym się dołączyć do tematu mam nadzieję, że ktoś mi pomoże z zaprojektowaniem własnego panela do regulacji wentylatorów w obudowie, docelowo chcę kontrolować 7 wentylatorów tj. 2x120mm oraz 5x92mm, jednak narazie chcę kontrolować, aby 1 wiatraczek. Po dogłebnej analizie tego wątku oraz chciałbym podziękować holcer-owi za możliwość skorzystania z jego projektu stworzyłem układ pod moje potrzeby:
    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

    Chciałbym zamontować przełącznik 4 pozycyjny jak widać na załączonym obrazku i mieć pozycję OFF, 12V, Regulację przez potencjometr oraz 5V, czy ten układ który zmodyfikowałem jest ok? Jeśli nie to jakie wprowadzić modyfikację, aby układ działał prawidłowo.
    2 sprawa czy ten układ, który kontrolował by więcej wiatraczków (pokazany niżej) powiedzmy 2 lub 3 a nawet 7 czy jest poprawnie zaprojektowany?
    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.
    3 sprawa czy 1 stabilizator LM317T uciągnąłby 7 wiatraczków? czy potrzebny by był dodatkowo wentylator do chłodzenia radiatora, czy lepiej podzielić na 2 panele tak aby 1 stabilizator maksymalnie obsługiwał 4 wiatraczki a 2 stabilizator 3 wiatraczki? Jak byście mi doradzili tę kwestię?

    i ostatnia 4 sprawa gdzieś w szafie z rzeczami elektronicznymi itp znalazłem chyba jak dobrze go rozpoznałem amperomierz magnetoelektryczny o zakresie 1mA i chciałbym go wykorzystać, aby pokazywał prędkość obrotową, bo z tego co słyszałem to jest jakaś zależność prędkości obrotowej od prądu, zamieszczam na dole fotke tego miernika.
    Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.Regulacja 4-ech wentylatorów do PC+diody - Potrzebna pomoc.

    Jest jakiś haczyk aby go podłączyć i pokazywał co bym chciał ewentualnie może nawet pokazywać prąd, zakres to nie powinno być problemu z powiększeniem dało by się jakiś bocznik i powinna być sprawa załatwiona, no ale czy jest sens go podłączać?
  • Poziom 27  
    Zamiast LM317 zastosuj LM350 ,u mnie chodzą na nim na raz 4 wentylatory i kilka diod.
    Najlepiej jak twój układ miał by oddzielne zasilanie, wtedy dajesz transformator 14V i masz 12 na wyjściu.
    Jeśli chcesz zajrzyj tu ,jest tu opisane moje chłodzenie.
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic985963.html
    Teraz wygląda i pracuje trochę inaczej ,jeśli kogoś zainteresuje zmodyfikuje zawartość.
  • Poziom 2  
    Nie wiem czy jest sens przepłacać za ten LM350 bo wg tej stronki przepłacił bym 3 krotnie, a chciałbym mieć tani, sprawny i działający układ.

    Wracając do zmiany stabilizatora to ja nawet przy 10 kontrolowanych wiatraczkach nie będę wstanie osiągnąć 1,5A (120 ma pobór prądu 0,15A, a 92mm ok 0,13A) więc myślę, że ten wybór na LM317T nie jest zły tym bardziej, że jeszcze myślę, że rozdzielę na 3 takie stabilizatory bo dość tanio to powinno wyjść, i wszystkie to jakiegoś radiatorka ze starego zasilacza z kompa bym przykręcił i może jakiś wentyl 40 mm puszczony na 5V do chłodzenia radiatorka, ewentualnie jakiś większy wiatrak, ale nie wiem czy w ogóle wiatrak będzie potrzebny i czy wogóle taki mały na 5V się będzie kręcił

    Co do transformatora, fakt mam taki dość duży bardzo stary nie wiem skąd go mam ale działający 220/12, i sprawdzając multimetrem ok 13,35V daje na wyjściu, więc 12 mogło by być gdybym podłączył stabilizator (bo z 12V kompa to ok 10,7V mam na wyjściu tego projektu co holcer zmajstrował), ale nie wiem czy jest sens podłączać zewnętrzne zasilanie do wiatraczków. Główny powód to taki, że nie chcę mieć dodatkowych rzeczy po za kompem, ewentualnie można by go do środka wsadzić bo mam Big Towera, ale z tym transformatorem pomyślę, bo w ten czas przełącznik 4 pozycyjny można zmienić na 2, pomyślę, zrobię małą modyfikację i zobaczę co dalej;) dzięki za zainteresowanie


    edit 18.08.2008

    Po długich poszukiwaniach muszę zmienić przełącznik z 4 pozycyjnego na inny, gdyż nigdzie nie mogę znaleźć takiego przełącznika, postanowiłem zastąpić go hebelkowych 3 pozycyjnym oraz dodatkowo kołyskowym 2 pozycyjnym. Przełącznik 3 pozycyjny będę zmieniał napięcie zasilania pomiędzy 5V a 12V a kolyskowy będzie tylko od włączenia regulacji lub też pozostawienie pełnej prędkości wiatrakom tj. przy 12V, dodatkowo przemyślałem sprawę i chcę jeszcze dorzucić diody tak jak holcer to wyżej przedstawił, ale teraz pojawił się mały problem odnośnie dobrania odpowiednich rezystorów, gdyż tutaj proponowaliście holcerowi dobrać 300 omów, a wg Prawa Ohma to prąd na diodach jakie on zastosował to jest aż 40mA a przy diodach jak zauważyłem prąd powinien być nie większy jak 20mA bo wyżej już się dioda może wypalić, może się mylę, ale proszę o małe wyjaśnienie czy będzie wszystko OK z diodą i się nie zjara, bo nie chciałbym po roku albo wcześniej wymieniać diody