Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Elektroda.pl
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Tranzystory dla początkujących

18 Lut 2008 21:19 19684 28
  • Poziom 15  
    Hmmm... tak sobie myślę, że warto byłoby opisać zasadę działania tranzystora jak najkrócej a zarazem jak najprzystępniej, tym bardziej że przerabiając kurs Oślej Łączki nie bardzo nie rozumiem co i jak, i do czego... no i mam lekki niedosyt. Może ktoś ma animację komputerową 3d działania tranzystora ;)??
  • Użytkownik usunął konto  
  • Poziom 15  
    Nie chodzi o to, aby poszukać w Google'ach ale żeby pomóc sobie i innym początkującym elektroniką, tak aby ich nie zniechęcić i szybko pomóc.
  • Użytkownik usunął konto  
  • Poziom 15  
    Ale ja umiem szukać. Sztuką jest to uporządkować. Zresztą nieważne - i tak nie skumasz... ehhhh...
  • Użytkownik usunął konto  
  • Poziom 21  
    Ściągnij sobie program CROCCLIP, jest to bardzo prosty symulator obwodów, znakominy dla startujących.
  • Specjalista elektronik
    Tranzystor można porównać do zaworu kulowego.
    Jeśli zawór jest zamknięty(nie płynie prąd bazy Ib) nie wypływa z kranu wada (prąd kolektora też nie płynie).
    Jeśli trochę odkręcimy nasz kran( zacznie płynąc prąd bazy) zacznie wypływać woda z kranu (zacznie płynąc prąd od kolektora do emitera) .
    Czym bardziej odkręcimy nasz kran( czym większy będzie prąd bazy) tym więcej wody będzie wypływać z naszego kranu( tym większy będzie prąd płynący od kolektora do emitera).
    Tranzystor to taki elektroniczny zawór sterowany prądem bazy, czym większy prąd bazy tym większy prąd kolektora. Dokładnie to prąd kolektora będzie beta (β lub inaczej Hfe czy też H21) razy większy od prądu bazy
    Ic=β*Ib
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?p=4794848#4794848
  • Poziom 9  
    Tez od pewnego czasu szukam i czytam o tranzystorach, mam takie pytania do was:
    1)w książkach do technikum jest wspomniane tylko wzmocnienie prądowe, a kursach edw "tranzystory dla początkujacych" jest opisane wzmocnienie napieciowe, jak to jest z tymi wzmocnieniami?Czy mozna wzmacniac w jednych ukladach prad a w innych napiecie?
    2) drugie pytanie to: co tak naprawde doprowadzamy do tranzystora :prad czy napiecie? tzn głównym jakby czynnikiem co jest? nie wiem jak dokładnie sprecyzowac pytanie bo wiadomo ze prad i napiecie sa nie "rozerwalne" . To moze podam wam moje rozumowanie: zeby w układzie kolektor -emiter popłyna wiekszy prad niz w baza - emiter( wiadomo :) ) to musimy podac na baze jakies napiecie poniewaz napiecie ( cisninie) wytwarza prad w bazie.

    A tak bardziej naukowo: w ksiazkach pisze ze aby np. elekton przeskoczył z pasma podstawowego do pasma przewodnictwa to potrzeba dostarczyc odpowiedia ilosc energii(czym jest ta energia? )

    p.s. nie wiem czy moja zagadka ma sens, czy moze mam złe spojrzenie na ta sprawe. Prosze o konkretne odpowiezi :)
  • Specjalista elektronik
    AD1
    Sam tranzystor jest tylko wzmacniaczem prądu (a dokładnie to
    wzmacniaczem transkonduktancyjnym gm=Ic/Ube).
    Wiadomo prąd kolektora jest beta razy większy od bazy.
    Gdzie właśnie beta (Ic/Ib) to wzmocnienie prądowe, które podaje producent i które silnie zależy od prądu kolektora. By tranzystor stał się wzmacniaczem napięciowym, potrzeba jeszcze przynajmniej jednego element (rezystor w obwodzie kolektora).
    I oczywiście ze są układu, które wzmacniają tylko prąd, najprostszym przykładem to wszelkiego rodzaju wtórniki napięć (WK; OC). Lub wzmacniać tylko napięcie (WB; OB).

    AD2.
    Z tym bywa rożnie.
    Generalnie to o prądzie kolektora decyduje napięcie na złączu baza-emiter.
    Tranzystor to źródło prądowe sterowane napięciem (Ube).
    http://www.ise.pw.edu.pl/~burd/dz-bjt.pdf
    http://en.wikipedia.org/wiki/Bipolar_junction_transistor#Large-signal_models
    Ale do zrozumienia większości układów z wykorzystaniem tranzystorów.
    Wystarczy „prądowy punkt widzenia”. Który głosi, że tranzystor to sterowane prądem (bazy) źródło prądowe Ic=Ib*hfe.
  • Poziom 9  
    A jak możecie mi to wytłumaczyc? Autor jednej ksiażki pisze że Tranzystor to urzadzenie ktore może wzmacniać tylko moc,wytwarzając na wyjściu moc sygnału o mocy wiekszej niż moc sygnału na wejściu. I nie można sie odwoływać do "wzmocnienia napiecia' bo to można tylko przyrównać do działania transfof=rmatora? Jak to jest z ta mocą? Co to jest ta moc(zawsze nie mogłem sobie tego wyobrazić). Czemu on pisze ze tylko wzmacnia moc, a inni prąd czy nawet napiecie?
  • Specjalista elektronik
    Czy mówisz o książce W. Marciniaka? "Przyrządy półprzewodnikowe i układy scalone"
    Bo jeśli tak, to źle zrozumiałeś autora. On tam podaje definicję wzmacniacza.
    I tłumaczy ze tranzystor to przyrząd, który za pomocą małej mocy (Ib*Ube).
    steruje przepływem znacznie większą mocą (Ic*Uce) pobieranej z zasilacza.
  • Poziom 9  
    Nie jest to zaczerpniete z "sztuka elek." chodzi mi o takie sformułowanie:"Tranzystor jest najwazniejszym przykladem elementu aktywnego, czyli urzadzenia kotre moze wzmacniac, wytwarzajac na wyjsciu sygnał o mocy wiekszej niz moc sygnalu wejsciowego. Dodatkowa moc pochodzi z zewnetrznego zrodła mocy.Zauwazmy zew okresleniu aktywnosci termin :wzmocnienie mocy" nie moze byc zastapiony terminem :wzmocnienie napieciowe" gdyz, na przykład ,transformator podwyzszajacy napiecie, ktory jest elementem tak samo pasywnym jak rezystor moze wzmacniac napiecie lecz nie moze wzmacniac mocy.Urzadzenia wzmacniajace moc daja sie odroznic od innych zdolnoscia wytwarzania drgan, przez doprowadzenie czesci sygnalu wyjsciowego z powrotem do wejscia"

    mozesz mi to wytłumaczyc?
  • Specjalista elektronik
    Może ten cytat z Marciniaka ci pomoże, bo chodzi w sumie o to samo.

    Tranzystor jest to co najmniej trójkońcówkowy elementem półprzewodnikowy, zdolny do wzmacniania sygnałów prądu stałego i zmiennego. Każdy tranzystor jest zatem wzmacniaczem. A co to jest wzmacniacz ? To pozornie tylko trywialne pytanie warte jest jednoznacznej odpowiedzi. Często rozumujemy w tę sposób:
    „Wzmacniacz – jak wskazuje nazwa – jest przyrządem służącym do wzmacniania, czyli do powiększania czegoś”. Przykładowo lupa lub lornetka teatralna powiększają obraz, dzwignia mechaniczna zwiększa siłę, transformator zwiększa napięcie (lub prąd). Czy te przyrządy są wzmacniaczami ? Nie. Nie są to wzmacniacze, gdyż: „Wzmacniacze jest przyrządem umożliwiającym sterowanie większej mocy mniejszą”. Aby nastąpił efekt wzmocnienia, są konieczne dwie rzeczy: źródło energii i przyrząd do sterowania przepływu tej energii – wzmacniacz. Jeśli na przykład strumień wody z węza ogrodniczego skierujemy na łopatki turbiny, która obracając się będzie wykonywał jakąś prace, to przykręcając kran wody (jest to czynności nie wymagająca dużych energii) można powodować znaczne zmiany energii obracającej się turbiny. W tym przykładzie kran jest przyrządem służącym do sterowania dużej mocy za pomocą małej, czyli jest wzmacniaczem. Wzmacniaczem w ogólnym sensie jest również wyłącznik sieci oświetleniowej, wyłącznik radiowy itp. Transformator natomiast nawet 1000-krotnie podwyższający napięcie lub prąd nie jest wzmacniaczem, gdyż moc wydzielona na jego wyjściu może być co najwyżej równa mocy dostarczanej na wejście.”
  • Poziom 9  
    Wielkie dzieki inne juz ujecie słowami i wiadomo o co chodzi :) , ide zaraz do biblioteki po ta ksiazke Marciniaka.

    Macie moze do zaproponowania jakas ksiazke cos do układów elektronicznych tzn zeby były zestawione jakies podstawowe konfiguracje tranzystorów z rezystorami itp. i zeby był fajnie opisany zasada działania ?
  • Poziom 9  
    jony, jestem początkującym elektronikiem i zawsze mnie fascynowała ta nauka. Od małego siedziałem z lutownicą w łapie i coś ''tworzyłem''. Sterty płytek walających się po pokoju, silniczki, diody, słoiki oporników itp i w zasadzie nie wiedziałem do końca, co do czego. Staram się powoli jakoś poszerzać swoja wiedzę na ten temat. Części z wylutu zazwyczaj przydawały mi się tylko i wyłącznie, jeśli coś się gdzieś zepsuło i widać było uszkodzenie gołym okiem. Wtedy udawało mi się w istocie coś naprawić. Jestem samoukiem. Umiem to, do czego sam doszedłem zazwyczaj metodą prób i błędów,
    ale do rzeczy. Dopiero teraz lepiej pojąłem działanie tranzystora dzięki twojemu postowi. Jestem ci za to ogromnie wdzięczny.
    Mam pytanie, czy znasz może jakieś proste schematy jakichś rzeczy? Wiesz, żeby coś samemu zbudować i żeby działało, bo najlepiej w praktyce się człowiek uczy. Chyba mnie rozumiesz. Łatwiej zrozumieć działanie danej części budując coś, co ja zawiera, niż tylko czytając o niej artykuły, wypowiedzi itp. Z góry dzięki wielkie.
  • Poziom 14  
    Witam
    nie chcę zakładać nowego tematu, mam pytanie do was na temat schematu z kursu Piotra Góreckiego.
    Tranzystory dla początkujących

    Oblicz napięcia w punktach zaznaczonych w układzie z rysunku 39
    (punkty A i B) przy napięciach na wejściu równych 0 oraz +10V, zakładając, że napięcia baza−emiter tranzystorów wynoszą 0,6V.

    Mam nadzieję że nie zaśmiecam tym pytaniem i że temat się nie powtaża. Proszę o podanie sposobu obliczenia tych napięć, bo próbuję na parę sposobów i mi nie wychodzi.
    Odpowiedzi (do rys. 39)
    1. Napięcie wejściowe równe zeru: T1 −zatkany, T2 − nasycony. W punkcie A:
    1,45V. W punkcie B: kilkadziesiąt mV (napięcie nasycenia T2).
    2. Napięcie wejściowe równe +10V: T1 −nasycony, T2 − zatkany. W punkcie A:
    kilkadziesiąt mV (napięcie nasycenia T1). W punkcie B: 3,197V.

    Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedzi
  • Poziom 38  
    Najpierw pochwal się jak to liczyłeś (parę sposobów), my podpowiemy, naprowadzimy...
    Być może dobrze liczysz, gdyż odpowiedź1A jest błędna.
  • Specjalista elektronik
    Schemat ma wyglądać tak.
    Tranzystory dla początkujących
    A sprostowanie ukazało się w EDW 8/98 w rubryce Errare Humanum Est,
  • Poziom 14  
    No wlaśnie Przypadek B gdzie na wejściu jest 10V wydaje się prosty Tranzystory dla początkujących Powstaje chyba takie proste połączenie równoległe gdzie na złączu CE T1 jest ten spadek kilkadziesiąt mV, natomiast T2 jest zatkany więc można go pominąć czyliczę prąd I=10/14700 = 0,0006A x 4700ohm = 3,197V.

    Natomiast no szczerze nie bardzo wiem jak policzyć ten przykład A, jeżeli na wejściu jest 0V
    Tranzystory dla początkujących
    Omijam T1, voltomierz B wskaże spadek kilkanaście mV ponieważ jak t2 się otworzy to R4,7kohm zostanie pominięty i spadek Uce właśnie tyle wyniesie natomiast nie wiem jak policzyć ten spadek na voltomierzu A. Jak widać mierzy on spadek napięcia R100kohm i Ueb. Podane jest, że Ube wynosi 0,6V, ale jak policzyć I??? Czy powinno to być I=10V/110kohm i to co wyjdzie pomnożyć przez100kohm co daje nam 9,09V + 0,6V= 9,69V? coś chyba nie tak.
    Proszę o podpowiedź.
  • Poziom 38  
    Błędy się zdarzają, najgorsze są właśnie tu, gdzie niby temat ma uczyć.
    Używasz w dalszym ciągu schematu błędnego (wartosci elementów) - zmień na ten, który podał kol. jony.
    Na jak nie wiesz - masz tam dzielnik rezystancyjny zasilany z napięć +10V u góry i +0,6V na dole. Tak więc wylicz ile napięcia jest na tym oporniku 100k - czyli w pkt. A będzie napięcie 10V pomniejszone o spadek na 100k, albo wylicz spadek napięcia na 10k, i ten spadek dodany do napięcia dolnego 0,6V da wynik w pktB.
    Obydwa sposoby powinny dać ten sam wynik. Tranzystory dla początkujących
  • Specjalista elektronik
    madiz08 napisał:

    Tranzystory dla początkujących
    Omijam T1, voltomierz B wskaże spadek kilkanaście mV ponieważ jak t2 się otworzy to R4,7kohm zostanie pominięty i spadek Uce właśnie tyle wyniesie natomiast nie wiem jak policzyć ten spadek na voltomierzu A. Jak widać mierzy on spadek napięcia R100kohm i Ueb. Podane jest, że Ube wynosi 0,6V, ale jak policzyć I??? Czy powinno to być I=10V/110kohm i to co wyjdzie pomnożyć przez100kohm co daje nam 9,09V + 0,6V= 9,69V? coś chyba nie tak.
    Proszę o podpowiedź.

    Prawie dobrze. Zobacz na mój poprzedni post gdzie masz zamieszczony poprawny schemat.
    Prąd bazy policzyłeś prawie dobrze zapominałeś o wpływie Ube na prąd.
    Po porostu zastosuj II prawo Kirchhoffa i po sprawie.
  • Poziom 14  
    Jony, nie widziałem twojego postu jak pisałem swój, dziękuję wam za odpowiedzi, teraz już wszystko jasne:), swoją drogą muszę powiedzieć, że ten kurs Piotra Góreckiego jest rewelacyjny w porównaniu do podręczników z suchą teorią, z których próbowałem coś się nauczyć. I pomyśleć, że zostalo to napisane 14 lat temu:), świetny jest też artykuł układy cyfrowe, ale to już inny temat. Jeszcze raz dzięki
  • Poziom 14  
    W linku https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.php?t=2149852&highlight= zamknięto temat, także chcialbym tutaj poprosić o sprawdzenie ćwiczeń 4 i 5 z http://www.elportal.pl/pdf/k01/30_10.pdf
    Tranzystory dla początkujących Nie wiem zbyt wiele o stabilizatorach, ale wydaje sie proste, że bez względu na Uzas, Uwy będzie miało 5V, czyli dla:
    Uzas = 25V --> Ut = 20V
    Uzas = 7V --> Ut = 2V czy tak?
    W kursie jest napisane, że min rezystancja powinna znajdować się pod wykresem Ptot ewentualnie może jej dotykać.
    Tranzystory dla początkujących Także po naniesieniu paraboli wychodzi że dla:
    Uzas = 25V --> Ic = około 60mA
    Uzas = 7V --> Ic = Icmax czyli 100mA

    Próbowałem podstawić do wzoru ze str.27 Pt= Uce x Ic gdzie Pt=Ptot (chyba?) --> czyli Ic=Ptot/Uce --> 0,3W/20V= 15mA czyli ŹLE
    Natomiast po obliczeniu ze wzoru na Rl=Uzas²/4Ptot gdzie zamiast Uzas podstawilem Ut czyli 20V wyszło mi Rl=333,33Ω co daje nam:
    Ic= 20/333,33= 60mA czyli dobrze

    Nie do końca rozumiem dlaczego do tego wzoru podstawić trzeba 20V zamiast 25V. Wydaje mi się, że jeżeli na wyjściu ma być cały czas 5V niezmiennie od Rl to musi być to regulowane rezystancją na tranzystorze czyli ten wzór z kursu na Rl w tym przypadku dotyczy rezystancji na tranzystorze, ale pewien nie jestem.
    zauważyłem, że zazwyczaj informacje do rozwiązania są w tekście, jeszcze raz muszę to przeczytać:)
    Na temat 5 zadania pozwolę sobie zapytać wieczorem (do pracy trzeba się wybrać :D ), ale czy wyniki czwartego są ok?
  • Specjalista elektronik
    Coś ci się pomieszało.

    Cytat:
    ie wiem zbyt wiele o stabilizatorach, ale wydaje sie proste, że bez względu na Uzas, Uwy będzie miało 5V, czyli dla:
    Uzas = 25V --> Ut = 20V
    Uzas = 7V --> Ut = 2V czy tak?

    Tu się zgadzamy

    Cytat:
    Uzas = 25V --> Ic = około 60mA
    Uzas = 7V --> Ic = Icmax czyli 100mA
    Natomiast po obliczeniu ze wzoru na Rl=Uzas²/4Ptot gdzie zamiast Uzas podstawilem Ut czyli 20V wyszło mi Rl=333,33Ω co daje nam:
    Ic= 20/333,33= 60mA czyli dobrze

    Ale w takim razie dla skoro Ic = 60mA i 100mA oblicz moc strat na tranzystorze?

    Ptot = 20V * 60mA = ??
    Ptot = 7V * 100mA = ??

    I jaki wniosek z tego ??

    Cytat:
    Próbowałem podstawić do wzoru ze str.27 Pt= Uce x Ic gdzie Pt=Ptot (chyba?) --> czyli Ic=Ptot/Uce --> 0,3W/20V= 15mA czyli ŹLE

    I czemu niby to jest źle?


    Aha i następnym razem zapisuj obrazki w formie PNG a nie JPG.
  • Poziom 14  
    No tak, niemało mi się pomieszało, faktycznie Ptot = 20V * 60mA to nie będzie 300mW te proste to rezystancje obciążenia i nie wyznaczają max. Ic. Zatem czy rozwiązaniem będzie:
    dla Uzas=25V --> Ut=20V --> P=Ut x Icmax --> Icmax=P/Ut = 0,3W/20V = 15mA
    i tak samo w drugim przypadku?

    Natomiast w ćwiczeniu 5 wydaje mi się że
    Tranzystory dla początkujących
    Czyli I=12V/80Ω = 150mA zatem przy pełnym spadku napięcia na obciążeniu tranzystor może pracować poprawnie, jeżeli diody miały by świecić słabiej rezystancja musi wzrosnąć a to nawet lepiej dla tranzystora, czy tak?
  • Specjalista elektronik
    madiz08 napisał:
    Zatem czy rozwiązaniem będzie:
    dla Uzas=25V --> Ut=20V --> P=Ut x Icmax --> Icmax=P/Ut = 0,3W/20V = 15mA
    i tak samo w drugim przypadku?

    Tak to jest poprawne rozwiązanie.

    madiz08 napisał:

    Natomiast w ćwiczeniu 5 wydaje mi się że
    Tranzystory dla początkujących
    Czyli I=12V/80Ω = 150mA zatem przy pełnym spadku napięcia na obciążeniu tranzystor może pracować poprawnie, jeżeli diody miały by świecić słabiej rezystancja musi wzrosnąć a to nawet lepiej dla tranzystora, czy tak?

    Nie,to nie jest poprawne rozwiązanie. Gdzie się podziały diody? I w zadaniu wyraźnie jest napisane, że chodzi o płynną regulacje jasności