logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Jak zasilić TL494 w przetwornicy Flyback z sieci 230V?

enraged 11 Mar 2008 21:38 11613 27
REKLAMA
  • #1 4898639
    enraged
    Poziom 17  
    Posty: 249
    Pomógł: 11
    Ocena: 7
    Witam!
    Chciałbym zrobić sobie zasilator do wzmacniacza stosunkowo małej mocy.
    Wymyśliłem, że zbuduję przetwornicę na TL494. Mam tylko mały problem bo wszystko będzie zasilane z sieci i tranzystorki będą sterowane TL'kiem. Także na trafo będzie lecieć wyprostowane 230V z sieci. Tylko co będzie zasilaś TL494? Dowiedziałem się, że w ATX'ach zasila go przetwornica Flyback małej mocy. Tylko czym są sterowane impulsy do trafa tej przetwornicy? Bo przecież w transformatorze prądu stałego nie przerobimy :/ Proszę o pomoc bo nie mam zielonego pojęcia jak to działą. Znalazłem jakiś schemat ATX'a - może na jego przykładzie udzielicie mi wskazówek?
    Jak zasilić TL494 w przetwornicy Flyback z sieci 230V?
    Z góry dziękuję!
    Pozdrawiam!
    Michał
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #2 4898946
    lechoo
    Poziom 39  
    Posty: 5161
    Pomógł: 377
    Ocena: 546
    Jeśli nie potrzebujesz stabilizacji napięcia to daruj sobie przerabianie zasilacza ATX. Za kilka zł kupisz kostkę IR2153, do niej parę mosfetów na 400V (np. IRF740), kilka elementów biernych i masz gotową stronę pierwotną zasilacza. Po szczegóły odsyłam do karty katalogowej:
    http://www.irf.com/product-info/datasheets/data/ir2153.pdf
    Z powodzeniem możesz do tego użyć nieprzewijanego transformatora z zasilacza ATX, po wyprostowaniu uzyskasz napięcie około ±30V - w sam raz do małego wzmacniacza.
  • #3 4898958
    enraged
    Poziom 17  
    Posty: 249
    Pomógł: 11
    Ocena: 7
    Lechoo mam jeszcze jedno pytanko - z jaką częstotliwością to działa? Właśnie czegoś takiego szukałem - gorące Bóg zapłać ;-)

    -- Już znalazłem - jeszcze raz dzięki wielkie

    --Heh to znów ja z kolejnym (pewnie banalnym) pytaniem - ile trzeba nawinąć minimum zwoi na pierwotnym żeby nie strzeliło?
  • Pomocny post
    #4 4898972
    lechoo
    Poziom 39  
    Posty: 5161
    Pomógł: 377
    Ocena: 546
    Częstotliwość dobierzesz elementami RC w obwodzie oscylatora IR2153. Jeśli użyjesz transformatora z ATX (pierwotne 40zw, wtórne 2x7zw) to częstotliwość ustal na 50kHz.
    Przykładowy schemat zasilacza do wzmacniacza z układem IR2153:
    http://danyk.wz.cz/iz_2_35.html
    Zamiast dużych gabarytowo kondensatorów 1000uF/200V możesz użyć jednego 470uF/400V, zaś lewą okładkę kondensatora 2,2uF podłączasz wtedy do minusa kondensatora 470uF/400V.
  • #5 4899003
    enraged
    Poziom 17  
    Posty: 249
    Pomógł: 11
    Ocena: 7
    Ze zmianą kondów dam sobie spokój i tak nie rozumiem twojej wskazówki ;-) Mam jeszcze tylko jedno pytanko - Jakie napięcie trafia na trafo (uzwojenie pierwotne) bo z moich wyliczeń niecałe 70V :/ a przecież zasilane z sieci - czyli po wyprostowaniu około 340V... W szkole nas o tym nie uczą także muszę kogoś zapytać... A mógłbym naprzykład dać na pierwotnym 20 zwoi? (2x10)
  • REKLAMA
  • #6 4899029
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Przetwornica to nie loteria - lechoo Ci dobrze podał i nie kombinuj z ilością zwojów.

    Co do napięcia - w układzie półmostka jest to 160V czyli 4V/zw.
    Na wtórnym masz 2*28V.
  • #7 4901450
    enraged
    Poziom 17  
    Posty: 249
    Pomógł: 11
    Ocena: 7
    Ja to rozumiem tak - T3 to flyback dla zasilania zamiennika TL494 ; T2 - izolacja galwaniczna (??!!) no i T3 przetwornica ta najważniejsza... Ale nie wiem czy dobrze myślę, do tej pory wszyscy mnie wyzywali gdy chciałem się dowiedzieć więcej jak to działa. Niestety nie mam od kogo się uczyć a mój fizyk zrobił oczy jak 5zł jak się go zapytałem ostatnio o przebicia emiter-kolektor na tranzystorach...

    BTW, mógłby ktoś wytłumaczyć zasadę działania półmostka tylko tak po kolei i powoli ;-)
    Czytałem trochę i dowiedziałem się tyle, że te tranzystory w półmostku otwierają się naraz ale dlaczego tam jest napięcie 2x mniejsze niż te co w zasilaniu??

    Z góry dziękuję.
    Michał
  • #8 4901456
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Samowzbudna to ona nie jest - jest sterowana przez U3
  • #9 4908163
    lechoo
    Poziom 39  
    Posty: 5161
    Pomógł: 377
    Ocena: 546
    -RoMan- napisał:
    Samowzbudna to ona nie jest - jest sterowana przez U3

    Potrafi jednak zamienić się w samowzbudną w przypadku uszkodzenia sterownika w wyniku zbyt dużego napięcia z przetwornicy pomocniczej stand-by. Zdarzało się to często w najtańszych zasilaczach atx - zwykle po takiej awarii ulegały uszkodzeniu wszystkie podzespły w komputerze w wyniku 2-krotnego wzrostu napięć.
  • #10 4908402
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Na szczęście nigdy nie gustowałem w tanich zasilaczach...

    BTW: co to za kontroler?
  • #11 4908638
    Quarz
    Poziom 43  
    Posty: 14357
    Pomógł: 1646
    Ocena: 629
    -RoMan- napisał:
    Na szczęście nigdy nie gustowałem w tanich zasilaczach...
    Nie ma reguły, ten jest zaprojektowany poprawnie i nie powinien "zabierać do grobu" otoczenia...

    -RoMan- napisał:
    BTW: co to za kontroler?
    Taki All in One... TL494 + Power Good (LM393).
  • #12 4909890
    arch_x
    Poziom 21  
    Posty: 444
    Pomógł: 23
    Ocena: 142
    Quarz napisał :
    Cytat:
    Nie ma reguły, ten jest zaprojektowany poprawnie i nie powinien "zabierać do grobu" otoczenia...


    w przeciwieństwie do tego zasilacza z linku powyżej :
    http://danyk.wz.cz/iz_2_35.html

    w którym po padzie jednego z mosfetów, układ nie przestaje pracować i generuje napięcie wyjściowe 2 krotnie wieksze.
    Miałem niedawno okazję sprawdzić to namacalnie...

    Pozdrawiam.
  • #13 4919562
    enraged
    Poziom 17  
    Posty: 249
    Pomógł: 11
    Ocena: 7
    To ten zasilator z linka zamieszczonego w wypowiedzi przedmówcy jest bezpieczny czy raczej odpada? bo właśnie chciałem taki robić...

    Pozdrawiam!
  • #14 4919592
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Jest bezpieczny. Żeby doprowadzić do podanej sytuacji trzeba mieć bardzo małą pojemność kondensatorów na wyjściu, "oszczędzić" na kondensatorze szeregowym przy uzwojeniu pierwotnym i wsadzić gwoździe zamiast bezpieczników. Przy upaleniu jednego tranzystora na przerwę, owszem - układ przechodzi do pracy w nietypowym trybie i rdzeń transformatora powinien się szybko nasycić, generując tak wysoki prą, że powinno wywalić bezpieczniki. Gdyby był kondensator szeregowy, to w ogóle nie doszłoby do takiego efektu - naładowałby się do 160V i tyle. Na wtórnym napięcie spadłoby do zera i koniec.

    Po prostu "oszczędności" się nie opłacają.
  • REKLAMA
  • #15 4919657
    enraged
    Poziom 17  
    Posty: 249
    Pomógł: 11
    Ocena: 7
    -RoMan- Mam do Ciebie pośbę (jeżeli to nie sprawia kłopotu oczywiście) - mógłbyś wytłumaczyć mi na czym poleg ten cały półmostek i dlaczego napięcie jest mniejsze o połowę na uz. pierwotnym?
  • Pomocny post
    #16 4919735
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Bo inaczej być nie może. Na jednym końcu masz uzwojenia pierwotnego +160V a na drugim na zmianę 0 albo +320V, czyli +/- 160V względem drugiego końca.

    Nie potrafię prościej tego tłumaczyć.
  • #17 4919938
    k4be
    Poziom 31  
    Posty: 2129
    Pomógł: 102
    Ocena: 333
    Quarz napisał:
    -RoMan- napisał:
    BTW: co to za kontroler?
    Taki All in One... TL494 + Power Good (LM393).
    ... i zabezpieczenia przeciążeniowe, podnapięciowe i nadnapięciowe + sterownik regulatora 'amplistatowego' 3V3. A czym tak w ogóle różnią się kontrolery 2002, 2003, i 2005 (innych podobnych nie widziałem)?
  • #18 4920880
    arch_x
    Poziom 21  
    Posty: 444
    Pomógł: 23
    Ocena: 142
    RoMan napisał :
    Cytat:
    Jest bezpieczny. Żeby doprowadzić do podanej sytuacji trzeba mieć bardzo małą pojemność kondensatorów na wyjściu, "oszczędzić" na kondensatorze szeregowym przy uzwojeniu pierwotnym i wsadzić gwoździe zamiast bezpieczników. Przy upaleniu jednego tranzystora na przerwę, owszem - układ przechodzi do pracy w nietypowym trybie i rdzeń transformatora powinien się szybko nasycić, generując tak wysoki prą, że powinno wywalić bezpieczniki. Gdyby był kondensator szeregowy, to w ogóle nie doszłoby do takiego efektu - naładowałby się do 160V i tyle. Na wtórnym napięcie spadłoby do zera i koniec.


    Wykonałem przetwornicę z tego wątku powyżej http://danyk.wz.cz/iz_2_35.html
    nie oszczędzałem na czasie i zamiast w pająku wykonałem ją na płytce
    Jak zasilić TL494 w przetwornicy Flyback z sieci 230V?
    Jak zasilić TL494 w przetwornicy Flyback z sieci 230V?

    schemat :
    Jak zasilić TL494 w przetwornicy Flyback z sieci 230V?

    W jednym stopniu wyjściowym kondensator 2200uF i w drugim 4700uF, nie oszczędzałem na kondensatorze szeregowym i dałem MKT 2,2uF/400V no i zamiast gwoździa był bezpiecznik WT-AT 2A. Mosfety to IRF840. Rdzeń ETD34.
    Po około 15 minutach pracy bez obciążenia - nic się nie grzało.
    Po rozpoczęciu obciążania dwu uzwojeń - pierwszego (16V) prądem 1A i drugiego uzwojenia (12V) prądem 5A, po około 10 minutach padł jeden z tranzystorów. Przetwornica zaczęła natychmiast dość głośno piszczeć i napięcie podskoczyło w uzwojeniach z 12V do 30V a z 16V do 40V. Żarówki obciążające zaczęły natychmiast strzelać i koniec. Tak więc przetwornica nie zatrzymała się. Gdyby podłączona była do urządzenia to po urządzeniu.
    A wystarczy dołożyć sprzężenie zwrotne - na wtórnym dioda zenera czy TL431 i transoptorem poprzez C-E zwieramy wyjście CT IR2153 z masą i mamy shutdown. Można go ustawić kilka woltów powyżej napiecia znamionowego i przynajmniej przetworka będzie się wyłączać nie niszcząc niczego dookoła.
    Sposób podłączenia SD jest w nocie katalogowej IR2153 na pierwszej stronie tutaj :
    http://www.elenota.pl/d.php?pid=23713&pdf=ir2153
  • #19 4920958
    k4be
    Poziom 31  
    Posty: 2129
    Pomógł: 102
    Ocena: 333
    Może się i nie znam, ale:
    - czemu uzwojenia podpisane -5 i 15 są obciążone niesymetrycznie?
    - którędy ma 'wracać' prąd z dławików przy tak włączonych diodach prostowniczych?
  • #20 4921030
    arch_x
    Poziom 21  
    Posty: 444
    Pomógł: 23
    Ocena: 142
    @k4be
    Uzwojeń +15V i -5V nie obciążałem (nie zdążyłem). Miały służyć do zasilania gałęzi mostka, dlatego są galwanicznie rozdzielone.
    Środkowe wyprowadzenia każdego uzwojenia to masy i prądy z gałęzi dla napięć dodatnich i ujemnych tam się zamykają.
    Pozdrawiam.
  • #21 4921841
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Bez zwarcia C9 lub uzwojenia pierwotnego transformatora napięcie nie miało prawa wzrosnąć. Stawiam na przebicie uzwojenia pierwotnego.

    Poza tym - nie rozumiem Twoich pretensji do kontrolera - nie znam takiego, który by się automagicznie zatrzymywał.

    Uzwojenia niesymetryczne są wykonane nieprawidłowo.
  • #22 4922013
    arch_x
    Poziom 21  
    Posty: 444
    Pomógł: 23
    Ocena: 142
    Właśnie nie byłem pewien co do przyczyny wzrostu napięcia.
    Transformator nawinąłem dość solidnie - pierwotne DNE 0,7, wtórne taśmą 0,1mm, izolacja międzyuzwojeniowa Nomex 0,2. Taśma miedziana w izolacji z taśmy poliestrowej. Trochę grube przekładki międzyuzwojeniowe wymusiły nawinięcie prawie na wcisk i ponieważ druga część uzwojenia wtórnego była na samym wierzchu to mogło właśnie w tej warstwie się przebić.
    Jednak trzeba pamiętać, aby koniecznie zostawić minimum 1mm luzu pomiędzy wierzchem uzwojenia i rdzeniem :-)
    Podejrzewałem też przebicie któregoś kondensatora elektrolitycznego 220uF/400V.
    Na wyjściach L i H IR2153 były regularne prostokąty, więc kontroler pracował. Po rozebraniu płytki jeden z tranzystorów był spalony i w związku z powyższym, przyczyna spalenia tranzystora mogła być skutkiem wcześniejszego przebicia.
    Tak nawiasem mówiąc dobrze byłoby gdyby kontroler mógł się zatrzymać po wiekszym wzroście napięcia na wtórnym
    W każdym bądź razie oprócz transformatora, diód i dławików i paru drobiazgów wyrzuciłem całość do kosza. Wykonałem wersję końcową jako flyback 160W (16V/10A).
    Pozdrawiam i dziękuję za pomoc :-)
  • #23 4922100
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Tylko, że przy przebiciu prąd powinien wzrosnąć na tyle szybko, że bezpiecznik powinien się spalić, zanim napięcie na wtórnym by wzrosło. Podobnie przy zwarciu na C9 i uwaleniu górnego tranzystora (na przerwę) - przetwornica zaczyna pracować jak flyback ale rdzeń bez szczeliny błyskawicznie się nasyca i też powinno wywalić bezpieczniki. Przy sprawnym C9 nie ma mowy, żeby upalenie górnego tranzystora spowodowało wzrost napięcia - z braku zasilania. Kilka taktów do czasu naładowania C9 a to nie starczyłoby do podniesienia napięcia na wtórnym.

    Ot, trafił się jeden z wielu bardzo dziwnych przypadków i tyle.

    Co do zabezpieczenia strony wtórnej - w pecetowych zasilaczach tego nie ma a zasilają sprzęt droższy niż żarówki :(

    Będę musiał spróbować kiedyś wywołać podobną awarię. I zacznę wstawiać transile po wtórnej ;)
  • REKLAMA
  • #24 4922406
    arch_x
    Poziom 21  
    Posty: 444
    Pomógł: 23
    Ocena: 142
    W tym układzie w/g tej czeskiej strony na wejściu jest jeszcze ten nieszczęsny NTC który to miał zapewniać łagodny start przetwornicy. Zastosowałem jakiś z serii SCK i on mógł na tyle ograniczać prąd zwarciowy, że nawet szybki bezpiecznik 2A nie wyleciał, a układ pracował dalej.
    Jeżeli miałbym budować jeszcze raz ten półmostek to wrzuciłbym dodatkowo to sprzężenie zwrotne (na czerwono). Koszt coś około 2zł, a przynajmniej po niekontrolowanym wzroście napięcia na wtórnym, cały układ zatrzyma się :-)
    Jak zasilić TL494 w przetwornicy Flyback z sieci 230V?
  • #25 4923244
    trol.six
    Poziom 31  
    Posty: 1650
    Pomógł: 151
    Ocena: 381
    Ogólnie miałeś dziwne uszkodzenie, bo ja jeszcze nie widziałem kontrolera który przeżyłby po zwaleniu mosfeta. Zwykle wyjście pada razem z tranzystorem.

    Jeżeli padnie tranzystor w taki dziwny sposób że nie zwiera mu sie struktura, to rzeczywiście może tak nastąpić jak piszesz arch_x. Trafo sie tak nie nasyci do tego stopnia żeby popłynął prąd wystarczający do spalenia bezpiecznika. Bo pracuje tylko jedna połówka.

    Mimo wszystko prądy impulsowe będa duże, i dziwne że jeden tranzystor pada, a drugi wytrzymuje te katorgi.

    Jeżeli tutaj pada jeden tranzystor, to trafo podczas gdy ma pracować uszkodzony tranzystor, rozładowywuje swoją energie przez obwód z diodą w tranzystorze, i przez to prawdopodobnie przetwornica pracuje w stylu typowej jednotranzystorowej forward.

    W takim przypadku bezpiecznik sie nie przepali bo średni prąd będzie niski.

    Wątpie by był w stanie termistor NTC ochronić bezpiecznik przed 5 krotnym wzrostem prądu. Przecież to jest kilka omów na 300V! Zaraz jeszcze napiszecie że można go podłączyć bezpośrednio do sieci i sie nic nie stanie. Jeżeli nawet zostanie ten prąd ograniczony, to przecież nastąpi zgodnie z prawem oma, odłożenie napiecia, i jeżeli już to dojdzie do spalenia termistora zamiast bepiecznika

    Może zamiast NTC użyłeś PTC? Wtedy taki efekt mógłby nastąpić.
  • #26 4923312
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Przy uwaleniu górnego tranzystora na przerwę w obwodzie brakuje zasilania - kondensator C9 nie przepuści składowej stałej.
    Przy uwaleniu dolnego tranzystora na przerwę - nie ma ładowania kondensatora bootstrap i górny też przestaje pracować, poza tym również nie ma zasilania - znów kondensator C9.
    Przy zwarciu kondensatora C9 i równoczesnym upaleniu górnego tranzystora - układ działa jak kulawy flyback ale też do czasu - energii w kondensatorze wejściowym braknie, symetria się rozjeżdża i drugi kondensator wejściowy przepuszcza. W ostatecznym efekcie duży prąd i powinno wywalić bezpiecznik.

    Stawiam na przebicie części uzwojenia pierwotnego - nie widzę innej możliwości. Tylko wtedy mogło dość do dłuższego podwyższenia napięcia na wyjściu. Ale bezpiecznik powinien się spalić - spalił się tranzystor - zdarza się.
  • #27 4923369
    trol.six
    Poziom 31  
    Posty: 1650
    Pomógł: 151
    Ocena: 381
    Wydaje mi sie że jeżeli padnie dolny podczas pracy to bootstrap powinien pracować, ale mimo wszystko to C9 musi tez przy okazji paść. Na nodze 6 podczas wyłączenia górnego dostajesz -0.6 od prądu trafa
  • #28 4923653
    -RoMan-
    Poziom 42  
    Posty: 8780
    Pomógł: 766
    Ocena: 407
    Nie ma co mnożyć bytów. I tak nie dowiemy się, co się naprawdę stało - trzeba by delikatnie rozwinąć transformator (o ile nie został zalakierowany) i pod lupą, zwój po zwoju, szukać śladów przebicia. Na przebicie wskazuje hałasujący nagle transformator. Przy pełnym zwarciu nie byłby słyszalny a i nie wierzę w to, żeby bezpiecznik wytrzymał.

Podsumowanie tematu

LABEL_AI_GENERATED
Dyskusja dotyczy zasilania układu sterującego TL494 w przetwornicy flyback zasilanej bezpośrednio z sieci 230V. Problemem jest zapewnienie odpowiedniego napięcia zasilającego TL494, gdy na transformator pierwotny podawane jest wyprostowane napięcie sieciowe. Wskazano, że w zasilaczach ATX układ TL494 jest zasilany z małej przetwornicy flyback, której impulsy sterujące pochodzą z układu sterownika, a nie z transformatora. Zaproponowano alternatywę w postaci układu IR2153 wraz z mosfetami IRF740, który umożliwia prostą budowę przetwornicy półmostkowej z wykorzystaniem transformatora z ATX. Omówiono dobór częstotliwości pracy (około 50 kHz) i liczbę zwojów uzwojenia pierwotnego (np. 40 zwojów) dla transformatora. Poruszono temat pracy półmostka, gdzie napięcie na uzwojeniu pierwotnym jest efektywnie połową napięcia zasilania (np. 160 V z 320 V), co wynika z naprzemiennego przełączania tranzystorów. W dyskusji pojawiły się problemy z uszkodzeniami tranzystorów i transformatora, prawdopodobnie spowodowane przebiciem uzwojeń lub niewłaściwym zabezpieczeniem, co skutkowało wzrostem napięcia na wyjściu i awarią. Zwrócono uwagę na konieczność stosowania odpowiednich kondensatorów, bezpieczników oraz elementów zabezpieczających, takich jak termistory NTC i sprzężenia zwrotnego do zatrzymania układu przy przeciążeniach. Omówiono także zachowanie układu przy uszkodzeniu tranzystorów i rolę kondensatora bootstrap (C9) w pracy półmostka. Podkreślono, że przetwornice ATX często nie mają zabezpieczeń wtórnych, co może prowadzić do uszkodzeń sprzętu. Wskazano na schematy i przykłady konstrukcji dostępne w sieci, które mogą służyć jako wzór do budowy zasilacza do małej mocy wzmacniacza.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA