Ile lat wytrzymują kondensatory elektrolityczne i jak objawia się ich zużycie?

Mam pytanie jako początkujący w naprawach, do ludzi z doświadczeniem.
Otóż zastanawia mnie kwestia elektrolitów. Po ilu latach wymagają wymiany. Wiem że to zależy od wielu czynników. Aczkolwiek chodzi mi o informację że np czasami już po 3 latach, a czasami to dopiero po 10 latach.
Chodzi mi o te przedziały czasowe.

Drugie pytanie. Czy elektrolity potrafią paść z dnia na dzień. Czy jednak raczej objawia się to wcześniejszymi awariami, a dopiero później totalnym padnięciem urządzenia?

Nie ma reguły... Bo zależy jeszcze od obwodu w jakim pracują i czasami już po roku wysiadają a nawet wcześniej bo to zależy jak słusznie zauważyłeś od wielu czynników... Mogą "paść" z dnia na dzień a nawet wybuchnąć z minuty na minutę... Objawy także zależą od układu w jakim elektrolity pracują. Np. w zasilaczach audio ich powolne starzenie się (psucie) objawia się pojawieniem się tzw. buczenia czyli przydźwięku 50 Hz sieci z braku dobrej filtracji, a w zasilaczach LED np. mogą one zacząć migać w sposób uciążliwy dla oczu itd itp... Gdy zaczynasz przygodę z elektroniką to warto zaopatrzyć się w tester lub miernik ESR dla kondensatorów...

Jest kilka zależności.
Głównie:
- Temperatura pracy/przechowywania.
- Napięcie pracy
- Prądy panujące na zaciskach pojemności.
- Jakość wykonania.


A czas przydatności to tak średnio ok. 2 lat do ponad 20lat w zależności od powyższych i ogólnie ich aplikacji. W tanich i wyżyłowanych konstrukcjach może się zdarzyć szybsza degradacja elementu.
I idąc tą drogą, to ten sam kondensator może posłużyć 20lat w zasilaczu klasycznym, a w impulsiaku np. po 2 latach zrobi spustoszenie.

Osobiście dobierając pojemność do zastosowania, biorę pod uwagę 2 parametry dodatkowe - ESR dla danej f oraz d (rozproszenie na okładzinach dielektryka, czyli po prostu straty).
Z porządnym mostkiem RLC życie na prawdę jest prostsze

Objawy:
Natomiast w układach impulsowych jest fajny objaw dużo wcześniej zapowiadający awarię - rośnie EMI urządzenia.
Spada czystość przebiegu napięcia na obciążonym wyjściu.
Problemy z wydajnością to już w ostatniej fazie degradacji.

W analogówce albo "brumi", albo "szumi", albo zmieniają się parametry filtrów wszelkiego rodzaju i odjeżdżają impedancje czy nawet wzmocnienia.

W obu przypadkach bardzo powszechnie znany objaw to "urządzenie musi się nagrzać, aby zaczęło działać". Co poniekąd jest w pewnym sensie prawdą.

Rodzaje uszkodzeń:
No najczęściej albo puchną, albo wysychają. Obie prowadzą do utraty pojemności i wzrostu strat lub w wariancie podsychania, początkowo tylko do wzrostu strat, nie wpływając jeszcze jakoś wyraźnie na ESR. Dla tego mierząc samo ESR, można się czasami sfrajerować
Dużo rzadziej dostają zwarć, lecz to szczególnie dotyczy pojemności w technice MLCC SMD. Dla tego termowizja to zbawienie w diagnostyce.
I bardzo ogólnie (bo to wcale nie reguła) można przyjąć z pewną dozą prawdopodobieństwa iż, pojemności katowane prądami i napięciami puchną, a traktowane delikatnie, dużo poniżej swoich wartości nominalnych, wysychają.

Mam 10 lat drukarkę która wysiadła po zacięciu papieru. Kupiłem drugą ale pozamieniałem wszystkie komponenty i nie udało się złożyć działającej. Zastanawiam się czy warto znowu rozbierać i wymieniać elektrolity. Ale z tego co piszecie to raczej warto. Tzn szkoda 3 tonerów które mam.

Ile lat?
Zależy od prądu, jakim je traktujesz.
Zechcesz przetestować ESR metodą "zwarciową", to już w trzecim podejściu stwierdzisz, że jest duża. B-)