Sanyo VHR-3100EE - wciąga kasetę, nie nawija taśmy i wygina kasetę przy eject

Kidloveoldeletcronic napisał:

Dzień dobry

Mój magnetowid Sanyo VHR-3100EE

Wciąga kasetę, ale nie nawija taśmy na bęben (głowicę). Po wciśnięciu Play ▶️ wydaje dziwne dźwięki, kiedy się wciska eject ⏏️ kaseta wychodzi, a p...

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

To nie jest „timer” w sensie programatora nagrywania. To wygląda na zadziałanie zabezpieczenia mechanizmu: magnetowid próbuje załadować taśmę, ale nie dostaje prawidłowego potwierdzenia z mechaniki albo nie widzi poprawnego ruchu talerzyków. Wtedy procesor wycofuje taśmę, przechodzi w STOP/EJECT i stąd efekt: „naciąga taśmę, po chwili ściąga, wygina kasetę, próbuje zjeść i oddaje”.

Najbardziej prawdopodobne przyczyny w Sanyo VHR-3100EE:

1. Zużyte paski napędowe — szczególnie pasek mechanizmu ładowania i/lub napędu talerzyków.
2. Zaschnięty smar w mechanizmie ładowania taśmy — prowadnice dochodzą z oporem albo nie dochodzą do końca.
3. Brak prawidłowego dowijania taśmy na prawy talerzyk — wtedy taśma robi luz, schodzi z toru i zostaje zgnieciona przy EJECT.
4. Brudny lub zużyty przełącznik funkcji / mode switch — elektronika „nie wie”, w jakiej pozycji jest mechanizm.
5. Zabrudzone czujniki obrotu talerzyków lub czujniki położenia mechanizmu.
6. Problem z zasilaczem lub przeciążenie silnika — skoro transformator bardzo się nagrzewa, nie należy dalej męczyć magnetowidu.

Na tym etapie nie wkładaj już wartościowych kaset. Do testów używaj tylko kasety przeznaczonej na straty.

Szczegółowa analiza problemu

Co dzieje się w sprawnym magnetowidzie VHS

Po włożeniu kasety mechanizm wykonuje kilka kroków:

1. Winda kasety opuszcza kasetę na mechanizm.
2. Silnik ładowania napędza przekładnie i krzywki.
3. Ramiona prowadzące wyciągają taśmę z kasety.
4. Taśma zostaje opasana wokół bębna głowicy wizyjnej.
5. Mechanizm dochodzi do pozycji PLAY.
6. Prawy talerzyk kasety zaczyna lekko dowijać taśmę, aby nie powstał luz.
7. Capstan i rolka dociskowa stabilizują przesuw taśmy.
8. Czujniki potwierdzają procesorowi, że mechanizm jest w prawidłowej pozycji.

Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, magnetowid zatrzymuje operację i próbuje się „ratować” przez cofnięcie mechanizmu. Dla użytkownika wygląda to jak samoczynne wyrzucanie kasety albo „jedzenie taśmy”.

Dlaczego taśma naciąga się i po chwili schodzi

Jeżeli napisałeś, że taśmę jednak naciąga, ale za chwilę ją ściąga, to mechanizm prawdopodobnie startuje, ale nie kończy cyklu poprawnie.

Typowe scenariusze:

Objaw	Prawdopodobna przyczyna
Prowadnice wychodzą tylko częściowo	ślizgający pasek ładowania, zaschnięty smar, blokada mechaniczna
Prowadnice dochodzą prawie do końca, po czym mechanizm cofa	mode switch, czujnik pozycji, przeciążenie silnika
Taśma opasuje bęben, ale robi się luz	brak dowijania na prawy talerzyk, uszkodzony idler/sprzęgło
Przy EJECT taśma zostaje poza kasetą	prawy talerzyk nie zwija taśmy podczas wycofywania
Słychać terkotanie/przeskakiwanie	zużyta przekładnia, pęknięte koło zębate, przeskakujący pasek
Transformator szybko robi się gorący	mechanika przeciąża silnik lub zasilacz ma usterkę

Najważniejsze: kaseta nie jest wyginana dlatego, że elektronika chce ją „zjeść”, tylko dlatego, że taśma nie wraca prawidłowo do kasety podczas EJECT. Winda kasety idzie do góry, a luźna taśma zostaje w mechanizmie i zostaje zgnieciona.

Najpierw sprawdź mechanikę, nie elektronikę

W takich magnetowidach po latach najczęściej zawodzą elementy mechaniczno-gumowe. Elektronikę zostawiłbym na drugi etap, poza oczywistą kontrolą zasilacza z powodu grzania transformatora.

1. Paski napędowe

Paski gumowe po latach zwykle:

- rozciągają się,
- twardnieją,
- robią się błyszczące i śliskie,
- pękają,
- zamieniają się w lepką maź.

Silnik może się kręcić, ale napęd nie jest przenoszony z odpowiednim momentem. Wtedy mechanizm ładowania nie dochodzi do końca albo dochodzi z opóźnieniem, a procesor uznaje to za błąd.

Co zrobić:

1. Odłącz magnetowid od sieci.
2. Zdejmij górną pokrywę.
3. Zlokalizuj paski.
4. Sprawdź, czy nie są luźne, popękane lub śliskie.
5. Jeśli są podejrzane — wymień komplet, nie tylko jeden pasek.

Nie polecam gumek recepturek jako naprawy docelowej. Mogą posłużyć co najwyżej do krótkiego testu, ale mają zły profil, zły naciąg i szybko degradują.

2. Mechanizm ładowania taśmy

Jeżeli magnetowid nie był czyszczony, prawdopodobnie smary w prowadnicach i krzywkach są zaschnięte. Silnik wtedy walczy z dużym oporem, a transformator i sterownik silnika dostają większe obciążenie.

Do sprawdzenia:

- czy ramiona prowadzące chodzą płynnie,
- czy nie zatrzymują się w połowie,
- czy nie ma pękniętych plastikowych zębatek,
- czy mechanizm nie przeskakuje na zębach,
- czy nie ma starego, żółtego/brązowego, twardego smaru.

Czyszczenie:

- stary smar usuń alkoholem izopropylowym albo benzyną ekstrakcyjną,
- świeży smar nakładaj bardzo oszczędnie,
- nie smaruj pasków, rolek gumowych, capstana, bębna głowicy ani toru taśmy.

3. Dowijanie taśmy — bardzo ważne przy „jedzeniu kaset”

Podczas PLAY prawy talerzyk kasety powinien mieć niewielki, ale wyczuwalny moment dowijania. Podczas EJECT mechanizm musi zwinąć taśmę z powrotem do kasety. Jeżeli tego nie robi, taśma zostanie na zewnątrz i zostanie pogięta.

Winne mogą być:

- pasek napędu talerzyków,
- idler,
- gumowa oponka idlera,
- sprzęgło cierne,
- pęknięta zębatka,
- zabrudzony czujnik obrotu talerzyka.

Prosty test obserwacyjny:

1. Zdejmij pokrywę.
2. Włóż kasetę testową.
3. Obserwuj talerzyki kasety.
4. Przy PLAY prawy talerzyk powinien się obracać/dowijać.
5. Przy EJECT taśma powinna zostać wciągnięta do kasety zanim kaseta wyjedzie do góry.

Jeżeli taśma jest jeszcze na zewnątrz, a kaseta już idzie do góry — masz problem z dowijaniem lub synchronizacją mechanizmu.

4. Mode switch, czyli przełącznik funkcji

To częsta usterka w starszych magnetowidach. Mode switch informuje procesor, w jakiej pozycji znajduje się mechanizm: EJECT, STOP, LOAD, PLAY, FF, REW itd.

Jeżeli styki są zabrudzone albo utlenione, procesor dostaje sprzeczne informacje. Wtedy magnetowid może:

- rozpocząć ładowanie i natychmiast je cofnąć,
- próbować wykonać nieprawidłowy ruch,
- sam przejść do EJECT,
- zatrzymywać się w połowie cyklu.

Czyszczenie mode switcha wymaga ostrożności. Przed demontażem trzeba zaznaczyć jego położenie względem mechanizmu, bo przestawienie o jeden ząbek może całkowicie rozjechać synchronizację.

Zalecenie:

- najpierw zdjęcia z każdej strony,
- markerem zaznaczyć pozycję kół i przełącznika,
- dopiero potem demontaż,
- czyszczenie IPA lub odpowiednim preparatem do styków,
- po użyciu agresywnego środka typu Kontakt 60 trzeba go zmyć, np. Kontakt WL/IPA, i zabezpieczyć Kontakt 61.

5. Capstan i rolka dociskowa

Jeżeli taśma już dojdzie do toru, ale zaraz schodzi, warto obejrzeć:

- wałek capstana,
- rolkę dociskową,
- prowadnice taśmy,
- napinacze.

Rolka dociskowa po latach może być:

- twarda,
- owalna,
- popękana,
- śliska,
- zabrudzona osadem z taśm.

Capstan powinien być czysty, metaliczny, bez nalotu. Rolki gumowej nie należy zalewać rozpuszczalnikami. Jeżeli jest zniszczona mechanicznie, czyszczenie nie wystarczy.

Transformator bardzo mocno się nagrzewa

To jest istotna informacja i nie należy jej lekceważyć.

Możliwe są dwie grupy przyczyn:

A. Przeciążenie przez zablokowaną mechanikę

Jeżeli silnik ładowania długo pracuje, próbuje pokonać opór, zatrzymuje się lub stale powtarza cykl, pobór prądu rośnie. Transformator może się wtedy grzać bardziej niż normalnie.

W takim stanie nie wykonuj wielu prób PLAY/EJECT, bo możesz uszkodzić:

- silnik ładowania,
- driver silnika,
- stabilizatory w zasilaczu,
- transformator,
- bezpiecznik termiczny transformatora.

B. Usterka zasilacza

Ponieważ sprzęt jest stary, trzeba też brać pod uwagę:

- wyschnięte kondensatory elektrolityczne,
- zwarcie po stronie wtórnej,
- przeciążony stabilizator,
- uszkodzony mostek prostowniczy,
- zwiększony pobór przez silnik lub elektronikę sterowania.

Jeżeli transformator robi się „parzący” po kilku minutach, nie używaj magnetowidu do czasu pomiarów.

Minimalne pomiary, które warto wykonać:

1. Zmierzyć napięcia wtórne zasilacza.
2. Sprawdzić, czy nie ma nadmiernych tętnień na elektrolitach.
3. Sprawdzić temperaturę transformatora po 5, 10 i 20 minutach bez wkładania kasety.
4. Sprawdzić pobór prądu z sieci, jeśli masz watomierz.
5. Obejrzeć kondensatory: wycieki, wybrzuszenia, przebarwienia płytki.

Uwaga: wewnątrz magnetowidu występuje napięcie sieciowe 230 V. Jeśli nie masz doświadczenia, nie wykonuj pomiarów po stronie pierwotnej zasilacza.

Proponowana kolejność naprawy

Etap 1 — przestać testować na dobrych kasetach

Używaj kasety serwisowej albo zwykłej kasety przeznaczonej do zniszczenia. Każda kolejna próba może pogiąć taśmę i pogorszyć stan mechanizmu.

Etap 2 — zdjęcia i obserwacja

Zdejmij pokrywę i zrób zdjęcia:

- całego mechanizmu z góry,
- okolic silnika ładowania,
- paska/pasków,
- windy kasety,
- prawego i lewego talerzyka,
- mechanizmu od spodu, jeśli zdejmiesz dolną pokrywę.

Nie przestawiaj ręcznie kół zębatych na siłę. Jeżeli mechanizm jest zsynchronizowany, łatwo go rozregulować.

Etap 3 — sprawdzenie pasków

Jeśli paski są stare — wymiana kompletu. W magnetowidzie w tym wieku to nie jest „opcjonalny serwis”, tylko punkt obowiązkowy.

Etap 4 — czyszczenie mechanizmu

Usunąć stary smar z prowadnic i krzywek. Nałożyć niewielką ilość świeżego smaru w miejscach mechanicznego ślizgu.

Etap 5 — sprawdzenie dowijania

Po wymianie pasków sprawdzić, czy prawy talerzyk zwija taśmę podczas PLAY i EJECT. Jeżeli nie — trzeba sprawdzić idler/sprzęgło.

Etap 6 — mode switch i czujniki

Jeśli po naprawie mechaniki nadal sam cofa taśmę, wtedy sprawdzić:

- przełącznik funkcji,
- czujniki optyczne obrotu talerzyków,
- czujniki krańcowe/windy,
- taśmy połączeniowe i złącza.

Etap 7 — zasilacz

Jeżeli transformator nadal mocno się grzeje po odłączeniu obciążenia mechanicznego albo przy pracy bez kasety, trzeba diagnozować zasilacz. Wymiana elektrolitów w zasilaczu jest często wskazana, ale nie „na ślepo” bez sprawdzenia, czy nie ma zwarcia za stabilizatorem.

Czego nie robić

Nie polecam:

- wkładać kolejnych kaset „dla sprawdzenia”,
- pomagać mechanizmowi palcem przy włączonym zasilaniu,
- smarować wszystkiego WD-40,
- kręcić przypadkowymi kołami zębatymi bez oznaczenia położenia,
- czyścić bębna głowicy patyczkiem dociskanym pionowo do szczelin głowic,
- używać gumek recepturek jako stałej naprawy,
- ignorować grzejącego się transformatora.

Najbardziej prawdopodobna diagnoza

Na podstawie opisu stawiałbym kolejność podejrzeń tak:

1. Paski + stary smar w mechanizmie ładowania — najbardziej prawdopodobne.
2. Brak dowijania prawego talerzyka / idler — bardzo możliwe, bo kaseta jest wyginana przy wyjmowaniu.
3. Mode switch — możliwy, jeśli mechanizm wykonuje nielogiczne ruchy i sam zmienia decyzję.
4. Czujnik obrotu talerzyków — możliwy, jeśli talerzyki się kręcą, a procesor mimo to wyrzuca kasetę.
5. Zasilacz — do sprawdzenia ze względu na mocno grzejący się transformator, ale objawy mechaniczne najpierw wskazują na przeciążenie przez mechanikę.

Co napisz albo pokaż dalej

Żeby dało się wskazać konkretniej usterkę, przydałyby się:

1. Zdjęcie mechanizmu po zdjęciu górnej pokrywy.
2. Krótki opis: czy ramiona prowadzące dochodzą do końca wokół bębna.
3. Informacja, czy prawy talerzyk obraca się podczas PLAY.
4. Informacja, czy przy EJECT taśma zdąży wrócić do kasety.
5. Po jakim czasie transformator robi się bardzo gorący: po 1 minucie, 5 minutach, 20 minutach?
6. Czy transformator grzeje się również wtedy, gdy magnetowid jest tylko włączony bez kasety.

Najrozsądniejszy pierwszy ruch: otworzyć, zrobić zdjęcia, wymienić paski, oczyścić zaschnięte smary i sprawdzić dowijanie taśmy. Dopiero potem diagnozować mode switch i zasilacz.

Bezpośrednia odpowiedź

Ta sprężyna nie jest na swoim miejscu — na zdjęciu leży luzem, więc w magnetowidzie brakuje naciągu jakiejś dźwigni, hamulca, napinacza albo elementu windy kasety.

Z samego zdjęcia nie da się wskazać na 100% dwóch zaczepów, ale po kształcie jest to sprężyna naciągowa — powinna być zaczepiona między:

- jednym stałym punktem obudowy/mechanizmu,
- a jedną ruchomą dźwignią.

Przy Twoich objawach najbardziej podejrzane są trzy miejsca:

1. mechanizm windy kasety — bo pisałeś, że kaseta wychodzi pod złym kątem i magnetowid ją ponownie „zjada”;
2. mechanizm dowijania / idler / hamulce talerzyków — bo taśma jest naciągana i po chwili cofana;
3. napinacz taśmy / hamulec lewego talerzyka — bo brak tej sprężyny powoduje luz taśmy i gniecenie kasety.

Na razie nie wkładaj kasety i nie uruchamiaj PLAY/EJECT, bo mechanizm jest niekompletny.

Co sprawdzić najpierw

1. Sprawdź okolice windy kasety

Patrząc na Twoje zdjęcie, najpierw szukałbym w górnej i prawej części mechanizmu, tam gdzie są szare blachy, białe zębatki i czarny element dźwigniowy. To jest obszar związany z ładowaniem/windą kasety.

Sprężyna tej wielkości bardzo często pracuje właśnie przy:

- podnoszeniu/opuszczaniu kosza kasety,
- zatrzasku windy,
- dźwigni blokującej kasetę,
- hamulcu zwalnianym przez windę.

Jeżeli brakuje jej w tej części, kaseta może:

- wjeżdżać krzywo,
- wychodzić pod złym kątem,
- nie osiągać poprawnej pozycji,
- powodować awaryjne cofanie mechanizmu.

2. Porównaj lewą i prawą stronę mechanizmu

W wielu magnetowidach mechanizm windy ma elementy symetryczne. Jeżeli z jednej strony widzisz sprężynę, a z drugiej strony podobny zaczep jest pusty — to masz mocną wskazówkę.

Szukaj:

- małego haczyka w blasze,
- wystającego plastikowego bolca,
- dźwigni, która „lata” luźno,
- otworu lub nacięcia z wytartym miejscem po sprężynie.

Miejsce po sprężynie często jest lekko błyszczące, wytarte albo ma ślad pracy drutu.

3. Sprawdź okolice prawego talerzyka i idlera

Drugi podejrzany obszar to prawa dolna część mechanizmu, przy talerzyku odbiorczym, białych dźwigniach i kołach zębatych.

Jeżeli ta sprężyna była od idlera albo hamulca talerzyków, objawy będą bardzo podobne do Twoich:

- taśma wychodzi z kasety,
- mechanizm próbuje przejść w PLAY,
- prawy talerzyk nie dowija taśmy,
- taśma robi pętlę,
- magnetowid wycofuje taśmę,
- przy EJECT taśma zostaje zgnieciona.

4. Sprawdź napinacz taśmy po lewej stronie

Trzecie miejsce to okolice lewego talerzyka i ramienia napinającego taśmę. Brak sprężyny napinacza powoduje brak prawidłowego naprężenia taśmy. Magnetowid może wtedy uznać, że taśma nie idzie prawidłowo i wycofać mechanizm.

Jak rozpoznać właściwe miejsce

Sprężyna powinna być założona tak, aby:

- w pozycji spoczynkowej była lekko napięta,
- po poruszeniu dźwignią wracała ona samoczynnie,
- sprężyna nie ocierała o zębatki, pasek ani tor taśmy,
- przy pełnym ruchu mechanizmu nie była rozciągana „do oporu”.

Nie zakładaj jej „gdzie pasuje”, bo w magnetowidzie wiele zaczepów wygląda podobnie. Źle założona sprężyna może zablokować mechanizm i połamać zębatki.

Praktyczna metoda szukania

1. Odłącz magnetowid od sieci.
2. Wyjmij kasetę.
3. Połóż sprężynę obok, nie zgub jej.
4. Latarką obejrzyj mechanizm z góry i z boków.
5. Szukaj dźwigni, która nie wraca sama.
6. Delikatnie poruszaj podejrzanymi dźwigniami palcem — bez użycia siły.
7. Sprawdź, czy w pobliżu są dwa zaczepy oddalone od siebie mniej więcej o długość sprężyny plus kilka milimetrów naciągu.
8. Porównaj obie strony windy kasety.

Ważna uwaga bezpieczeństwa

Instrukcja do pokrewnego Sanyo VHR-310 opisuje automatyczne ładowanie kasety i ostrzega, aby nie wkładać ręki ani przedmiotów do szczeliny kasety podczas pracy mechanizmu. Przy otwartym magnetowidzie to ostrzeżenie jest tym bardziej aktualne — mechanizm może nagle ruszyć. (manualzz.com)

Dodatkowo pisałeś wcześniej, że transformator mocno się nagrzewa. Dopóki sprężyna nie wróci na miejsce i mechanizm nie będzie chodził lekko, nie rób wielu prób z zasilaniem. Zablokowany mechanizm może przeciążać silnik i zasilacz.

Co teraz najlepiej wrzuć na forum

Żeby dało się wskazać dokładniej miejsce montażu, zrób jeszcze:

1. zdjęcie górnej prawej części mechanizmu — okolice windy kasety i szarych blach;
2. zdjęcie prawej dolnej części mechanizmu — okolice prawego talerzyka i kół zębatych;
3. zdjęcie lewej strony przy talerzyku i napinaczu taśmy;
4. zdjęcie mechanizmu z boku, jeśli da się podejść aparatem;
5. podaj długość sprężyny w milimetrach.

W sieci są dostępne lub katalogowane instrukcje/serwisówki dla modeli Sanyo VHR-310/VHR-3100, więc warto też porównać Twój mechanizm z rysunkiem z service manuala. (manualzz.com)

Najkrócej

Ta sprężyna najprawdopodobniej powinna być przy windzie kasety albo przy mechanizmie dowijania/hamulców talerzyków. Bez dodatkowych zbliżeń nie wskazałbym jej na ślepo, bo można narobić większej szkody. Najpierw szukaj pustych zaczepów w górnej/prawej części mechanizmu oraz przy prawym talerzyku.