logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Symulacja wzmacniacza z 3 tranzystorami w PSPICE - konfiguracje sprzężenia zwrotnego

different 15 Wrz 2007 09:59 3923 18
REKLAMA
  • #1 4285064
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Poszukuję osoby, która odpłatnie pomoże mi w wykonaniu symulacji układu wzmacniacza z 3 tranzystorami ( zaprojektowany przeze mnie do pracy dyplomowej) - z różnymi konfiguracjami sprzężenia zwrotnego.
    Pozdrawiam.
  • REKLAMA
  • #2 4287888
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    To pokaż schemat tego wzmacniacza.
    A może coś wymyślimy.
  • #3 4338922
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Załączam schemat wzmacniacza. Potrzebuję zasymulować działanie układu bez sprzężenia zwrotnego na początek - badając jego pasmo , impedancję wejściową i wyjściową. Następnie obejmuję pętlą SZ 1 stopień wzmacniacza , a potem cały układ , badając przy tym te same parametry ( pasmo, oraz impedancje we/wy) . Potrzebuję tego by później porównać wyniki tej symulacji z badaniami rzeczywistymi w laboratorium . Jeśli ktoś zauważył błędy merytoryczne w samym wzmacniaczu proszę również o uwagi. ( punkty pracy nie są nastawione na duże wzmocnienie ,a raczej na dopasowanie do siebie i nie obciążanie się wzajemne ).
    Dziękuję z góry za pomoc.
    Załączniki:
    • Układ 3tranz.zip (2.31 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Symulacja wzmacniacza z 3 tranzystorami w PSPICE - konfiguracje sprzężenia zwrotnego schemat.JPG (119.48 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #4 4375318
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    O impedancji wejściowej decyduje stopień na Q1
    I z obliczeń ręcznych wychodzi ok 250 z symulacji 350. Rozbieżność wynika z tego ze od obliczeń ręcznych przyjąłem beta =100 a w rzeczywistością jest większa 188 czyli Rwe=(beat*(26mV/Ic)=450)||(R11||R21)=330
    O Rwy decyduje Q3 a konkretnie to Rc3.
    Rwy=Rc3=350
    Co do pasma to ty obliczałeś te wartości tych kondensatorów ? Bo wydają sie błędne i Ce2 jest zbędny i uniemożliwia poprawną prace.
    Wzmocnienie całości obliczone ręcznie wynosi ok
    KU=86*0.5*113=4.8K [V/V]
    A symulacja pokazuje 4.57K [V/V]
    Rożnica wynika z uproszczenia do minimum obliczeń ręcznych.
    I tak 86 to wzmocnienie tranzystora Q1 0.5 to wzmocnienie Q2 i 113 to wzmocnienie Q3

    A tak wygląda poprawiony schemat.
    Dodałem Re4, i zwiększyłem rezystory w kolektorach do 680.
    Co daje ku=2.17K [V/V] (bez Re4 Ku=14K [V/V])
    Rwe=880; Rwy=680

    Aha i schemat narysowałem trochę inaczej (głównie Q3) ale jest to ten sam schemat, bo ja wole bardziej "ściśnięte" schematy.

    Jak coś to pisz, to ci powiem jak wyznaczyć to wszystko w pspicu.
    Bo jak włączysz mój schemat to otrzymasz wzmocnienie. I charakterystykę częstotliwości.
    Załączniki:
    • 3tranz.rar (2.24 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • #5 4377015
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Udało mi się dzisiaj dopiero zdobyć PSPICE 9.2 więc dopiero odpisuję:) Odpalam symulację.. Wszystko w porządku - dziękuję za poprawki ( teraz pasmo wydaje się sensowniejsze z nowymi wartościami kondensatorów ). Mam na początek pytanie odnośnie samego wzmocnienia - czy jeśli odpalę układ praktyczny takie wzmocnienie nie uszkodzi mi tranzystorów ( czy nie należałoby przy tych punktach pracy przed tranzystorem Q3 dać jakiegoś dzielnika napięcia ? - przypomnę tylko ,że generator używany do tego będzie miał amplitudę rzędu mV - jednak wolę mieć zapas bezpieczeństwa).
    Drugie pytanie odnośnie impedancji wejściowej i wyjściowej w samym PSPICE - tutaj próbowałem z prawa Ohma dać stosunek napięcia i prądu ,ale chyba coś błędnie ustawiam bo pokazuje mi wartości nieco różne od obliczonych ( zarówno jedna jak i druga w granicach 880 Ohm ) - jak więc wyznaczyć w programie imp we/wy ?
    Dzięki za pomoc:)
  • #6 4378270
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    different napisał:
    Mam na początek pytanie odnośnie samego wzmocnienia - czy jeśli odpalę układ praktyczny takie wzmocnienie nie uszkodzi mi tranzystorów ( czy nie należałoby przy tych punktach pracy przed tranzystorem Q3 dać jakiegoś dzielnika napięcia ? - przypomnę tylko ,że generator używany do tego będzie miał amplitudę rzędu mV - jednak wolę mieć zapas bezpieczeństwa).

    Nic sie nie spali, po prostu wzmacniacz sie nasyci i zacznie obcinać wierzchołki sygnału wejściowego.
    Zresztą przeprowadź sobie analizę w dziedzinie czasu Transient
    I ustaw tak i zobaczysz jak będzie sygnał na wyjściu. A potem zmień VAMPL na 1mV i zobacz też
    Symulacja wzmacniacza z 3 tranzystorami w PSPICE - konfiguracje sprzężenia zwrotnego

    different napisał:

    Drugie pytanie odnośnie impedancji wejściowej i wyjściowej w samym PSPICE - tutaj próbowałem z prawa Ohma dać stosunek napięcia i prądu ,ale chyba coś błędnie ustawiam bo pokazuje mi wartości nieco różne od obliczonych ( zarówno jedna jak i druga w granicach 880 Ohm ) - jak więc wyznaczyć w programie imp we/wy ?
    Dzięki za pomoc:)


    Dobrze kombinujesz
    Zwe=Uwe/Iwe
    Co na schemacie odpowiada
    Zwe=V(Eg:+) / I(Eg) i właśnie to trzeba V(Eg:+) / I(Eg) wpisać w wykresie.
    Zobacz
    Symulacja wzmacniacza z 3 tranzystorami w PSPICE - konfiguracje sprzężenia zwrotnego
    Zwe dla F=1KHz wynosi 881Ω.

    Teraz Zwy obliczymy tak samo.
    Czyli źródło napięcia Eg wstawiasz zamiast rezystora Ro.
    Symulacja wzmacniacza z 3 tranzystorami w PSPICE - konfiguracje sprzężenia zwrotnego

    I wtedy Zwy=Eg/Ieg czyli V(Eg:+) / I(Eg)

    Symulacja wzmacniacza z 3 tranzystorami w PSPICE - konfiguracje sprzężenia zwrotnego
    I jak widać Zwe=654Ω troche mniej niż obliczyłem ale to wina nie uwzględnienia w obliczeniach H22. Zresztą błąd jest mały i w praktyce do pominięcia.
    Oczywiste można inaczej wyznaczyć Zwe jak i Zwy, ale ten jest najprostszy.
    I co wszystko sie zgadza?
  • REKLAMA
  • #7 4381311
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Wszystko się zgadza:) Mam jeszcze pytania odnośnie samego PROBE'a - czy można ustawić prostą , która 'oddzieli' pasmo 3dB ( kombinuję sobie aby od wartości max odjąć 3dB,ale nie wiem do końca jak to fizycznie zrealizować). Po 2 - czy można wyeksportować wykresy w postaci obrazków , tak by potem wkleić je do Worda czy konieczne jest działanie z Prt Scr i wklejanie tego do programu graficznego ?
    W razie dalszych pytań będę dopisywał swoje wątpliwości.
    Tymczasem dzięki:)
  • #8 4384169
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    Tak trzeba odjąć 3dB, czyli w skali liniowej pomnożyć przez 0.707.
    Bo czestotliwosc graniczna to taka czestotliwosc dla której wzmocnienie malej o 3dB czyli 1/√2=0.707.
    Jak mamy Ku=2.17K to 3dB będzie dla F dla której wzmocnienie wynosi
    Fd=2.17K*0.707=1.53419K i ta wartosc trzeba wpisać w probe a będziesz miał to zaznaczone na wykresie.
    Jasne?
    AD2.
    No niestety tylko Prt Scr.
  • #9 4385262
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Wszystko się zgadza w mierze liniowej :) JEdnak troszkę dziwnie mi wychodzi gdy zastosuję opcję DB - wzmocnienie w funkcji f wychodzi na poziomie 66.731 ( maksymalne ) . Aby dorobić 'prostą 3dB' - wykombinowałem coś takiego :
    (DB(MAX(V(RO:2)))-3dB) - wychodzi głupota
    lub
    MAX(DB(V(RO:2))) - wychodzi idealnie prosta będąca odzwierciedleniem wartości maksymalnej mojej funkcji
    ale po odjęciu 3DB
    MAX(DB(V(RO:2)))-3dB - znowu mi coś nie pasuje ( max funkcji jest przecież na poziomie 66.731 ,a owa funkcja ma wartość 65.331 - gdzie tu różnica 3dB ? chyba ,że nie kontaktuję już dzisiaj dobrze:D)
  • #10 4387020
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    Wklep to powinno działać
    (max(VDB(Ro:2)))-3
  • #11 4388160
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    To chyba póki co wszystkie wątpliwości;)
    Jeszcze raz dziękuję.
  • #12 4477067
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Mam jeszcze jedną prośbę . Wiem z jakich 'uproszczonych' wzorów liczy się pojemności we wzmacniaczu, jednak w pracy dyplomowej nie mogę takowych podać ( muszę się powołać na konkretne źródło z literatury) - czy mógłbyś mi napisać jak liczyłeś wartości tych pojemności ?
  • Pomocny post
    #13 4479736
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    W sumie to kondensatorów nie obliczałem tylko przyjąłem takie a nie inne na postawie doświadczenia i symulacji.
    No ale spróbujmy coś tam obliczyć.
    Najłatwiej będzie obliczyć Cg1; Ce1; Co; C23.

    Kondensator Cg1 „widzi” na swoich zaciskach rezystancja równe RweQ1, bo Rg=0.
    Czyli
    Cg1=1/(2pi*F*RweQ1)=1/(6.28*20Hz*880)=0.16/(F*RweQ1)=9uF=10uF
    Ce1 „widzi” w zasadzi tylko Re4
    Ce1=0.16/(F*Re4)=533uF=680uF
    Co “widzi” Ro jak i RwyQ3 połączone szeregowo
    Co=0.16/[F*(Ro+RweQ3)]=4.8uF=6.8uF
    C23 „widzi” głównie równolegle połączone R13||R23 i reaktancja tego kondensatora powinna być mniesz od tej wartości.
    Xc<<R13||R23
    Xc<<1.25K
    C23>0.16/F*1.25K=6.4uF=10uF

    Teraz trochę trudnej.
    Cg2 z jedne strony widzi RwyQ1 a z drugiej strony RweQ2. A jak wiadoma na RweQ2 ma wpływ też Q3
    RwyQ1=Rc||1/h22=654
    RweQ2=R12||R22||Rwe2
    Rwe2=hfe*(reQ2+Re2||reQ3||Re3)=188*(2.3+150||2.3||150)=188*4.53=851
    RweQ2=1.25K||851=506
    Cg2=0.16/F*(RwyQ1+RweQ2)=0.16/(20*(654+506)=0.16/(20*1.16K)=0.16/23.2K=
    =6.8uF=10uF


    No i został Ce3 który widzi RweQ3 jak i RwyQ2
    RwyQ2=Re2|[reQ2+(RwyQ1||R12||R22/hfe)]=4.4
    RweQ3=reQ3||Re3=2.26
    Ce3=0.16/F*(4.4+2.26)=1200uF.

    Skoro mamy tu sześć filtrów RC połączonych kaskadowo wszystkie na Fd równą ok. 20Hz
    To Fd będzie większa na skutek wzajemnego oddziaływania na siebie flitów.
    Fd tego układu będzie w takim razie równe ok.
    $$Fd=\frac{Fd1}{\sqrt{\sqrt[n]{2}}-1}=\frac{20}{\sqrt{\sqrt[6]{2}}-1}=\frac{20}{0.35}=57Hz$$
    Wynik z pspica to 61hz
    W praktyce można jeszcze bardziej sobie to uprościć. Uwzględniając tylko jedną cześć z tych widzianych rezystancji przez kondensator (ta która jest za kondensatorem).
    I tak dla Co uwzględniamy tylko Ro
    Co=8uF=10uF
    Ce3=0.16/F*RweQ3=3460uF=4700uF
    Cg2=0.16/F*RweQ2=16uF=22uF
    co da Fd=47Hz
    I właśnie dlatego inżynierowie stosują ta metodę doboru kondensatorów, niby obliczenia uproszczone, ale popełniamy błąd w dobrą stronę, która daje większa pojemność czyli mniejszą fd.
    I to by było na tyle tych uproszczonych obliczeń.

    PS. Mama nadziej ze sie nigdzie nie pomyliłem, wzory te pisałem bezpośrednia ze schematu, oprócz wzoru na Fd który pochodzi z książki
    "Projektowanie i analiza wzmacniaczy małosygnałowych".
  • #14 4901963
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Witam ponownie. Wracam do tematu symulacji wzmacniacza z pętlami sprzężenia zwrotnego. Problem polega na tym ,że po podłączeniu czwórnika sprzężenia zwrotnego ( połączenie równoległe - napięciowe) - nie widać efektów w pasmie przenoszenia układu ( zmieniając wartości parametrów czwórnika w bardzo szerokim zakresie ) . Czy jest coś, co przeoczyłem w podłączeniu ? Może inny czwórnik ( jednak zależy mi by był jak najprostszy) będzie lepiej obrazował wpływ działania sprzężenia na mój wzmacniacz ? (chociażby zawężenie górnej ,a potem dolnej części pasma). Dzięki z góry za podpowiedzi.
    Załączniki:
    • Schematics0001.tif (122.48 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #15 5054145
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Mam jeszcze jeden problem. Otóż wyniki symulacji znacząco różnią się od wyników uzyskanych podczas pomiarów. Mała ciekawostka - do tej pory odłączony ( moja nieuwaga ) był kolektor 2 tranzystora od masy i układ działał prawidłowo - to znaczy uzyskiwałem przyzwoite wzmocnienie oraz nie zniekształcony przebieg na wyjściu. Gdy natomiast zauważyłem te uchybienie i poprawiłem takowe - wzmocnienie znacząco spadło i na wyjściu pojawiły się śmieci. Co może być powodem? Układ zmontowany jest na pająka na płytce uniwersalnej i sporo tam mostków - może coś się zbudza przez to ? Po wtóre - czy układ na pewno jest poprawny pod względem merytorycznym ? Dzisiaj usiądę raz jeszcze i sprawdzę poprawność połączeń- może coś znajdę. Ponawiam też pytanie - jakie czwórniki ( dość proste ) sprzężenia w układzie napięciowym równoległym oraz napięciowym szeregowym wstawić by uzyskać wyraźne wyniki ? Wstawiałem w różnych konfiguracjach czwórnik RC ,ale nie jestem pewien czy takie charakterystyki będą wystarczające ( do pokazania działania sprzężenia).
  • #16 5087223
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    Witaj.
    Powiedz mi jaki ostatecznie wygląda schemat.
    I jakich tranzystorów użyłeś?
    I pamiętaj ze układ ma bardzo duże wzmocnienie.
  • #17 5088648
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Ostatecznie użyłem N2222 . Schemat zgodny z tym jaki poprawiłeś, sprawdzałem poprawność wykonania ( w sumie póki co na płytce uniwersalnej) i wszystko się zgadza,a wzmocnienie wciąż znacznie mniejsze niż w symulacji. Do tego wzmocnienie rzędu 20 V/V przy 1kHz uzyskane jest z odłączonym kolektorem wtórnika ( czyli 'środkowego' tranzystora). Po podłączenie wzmocnienie jeszcze maleje. Aby nie przedłużać myślałem aby wyrzucić stopień wtórnika z układu - oba stopnie nie powinny się wzajemnie obciążać prawda ?
  • #18 5090692
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7550
    Pomógł: 1823
    Ocena: 885
    To zrób tak.
    Zmierz napięcia na bazie, emiterze i kolektorze, wszystkich trzech tranzystorów.
    Aha i jak wyrzucisz wtórnik wzmocnienie spadnie do ok. 24[V/V]
    I może zrób zdjęcie tego układu

    Aha i zobacz jak powinno prawidłowo dołączać sie zdjęcie do postu
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic595877.html
  • #19 5129841
    different
    Poziom 15  
    Posty: 192
    Pomógł: 8
    Ocena: 5
    Witam. Układ na 2 tranzystorach pokrywa się w pomiarach praktycznie w 100% z symulacją ( przynajmniej jeśli chodzi o wzmocnienie , z pasmem gorzej ,ale mam świadomość ,że układ zmontowany jest jeszcze na pająka więc dużą rolę przy wyższych f odgrywają pojemności montażowe). Kolejne pytanie dotyczy pomiaru praktycznego impedancji we/wy przy f ok 10kHz ( tutaj wzmocnienie jest największe w pomiarach ). Jak byłoby najwygodniej i najprościej go zrealizować? Znalazłem kilka informacji w literaturze i w necie ,ale były to raczej trochę zagmatwane metody. Wiem ,że zawsze będzie to metoda pośrednia..ale może macie jakieś materiały dotyczące tego tematu (mam tu na myśli pomiar bez pętli i z pętlą sprzężenia) ?

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy symulacji wzmacniacza z trzema tranzystorami w programie PSPICE 9.2, ze szczególnym uwzględnieniem różnych konfiguracji sprzężenia zwrotnego. Autor poszukuje pomocy w symulacji układu zaprojektowanego do pracy dyplomowej, badając parametry takie jak pasmo przenoszenia oraz impedancje wejściową i wyjściową. W toku rozmowy omawiane są kwestie doboru wartości kondensatorów i rezystorów, wpływ punktów pracy tranzystorów na wzmocnienie oraz metody wyznaczania impedancji w PSPICE poprzez stosunek napięcia do prądu na odpowiednich węzłach. Poruszono także problematyczne aspekty praktycznej realizacji układu, takie jak różnice między symulacją a pomiarami, wpływ montażu na parametry oraz problemy z podłączeniem czwórnika sprzężenia zwrotnego, który nie wykazywał oczekiwanych efektów w pasmie przenoszenia. Wskazano na konieczność dokładnego sprawdzenia połączeń i pomiarów napięć na bazach, emiterach i kolektorach tranzystorów. Omówiono również metody obliczania pojemności kondensatorów w układzie na podstawie rezystancji i częstotliwości granicznej, a także sposoby wyznaczania pasma 3dB w programie PSPICE. Wzmacniacz zbudowany jest na tranzystorach NPN typu N2222. Dyskusja zawiera praktyczne wskazówki dotyczące symulacji, pomiarów oraz interpretacji wyników w kontekście pracy dyplomowej i rzeczywistych badań laboratoryjnych.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA