pozwolę sobie zacytować książkę "PODRĘCZNIK BUDOWY ZESTAWÓW GŁOŚNIKOWYCH" Friedeman Hausdorf
8.1. Materiały do budowy obudów
Do konstrukcji obudów głośnikowych można używać drewna, rozmaitych naturalnych i sztucznych kamieni, jak również
szkła akrylowego i innych “egzotycznych” materiałów budowlanych.
Materiały te różnią się, czasem znacznie, zachowaniem akustycznym (rezonansy własne), techniką obróbki, właściwościami
powierzchni i oczywiście ceną!
Przed wyborem materiału powinniśmy zatem znów odpowiedzieć sobie na kilka pytań:
1. Jaka ma być powierzchnia gotowej kolumny? (lakierowana, fornirowana, bejcowana, naturalna itd.)
2. Czy ciężar kolumny będzie mieć znaczenie? (ważne, jeśli chcemy użyć sztucznego lub naturalnego kamienia)
3. Czy dysponujemy odpowiednimi narzędziami do obróbki?
4. Jakie jest zachowanie akustyczne danego materiału?
5. Jaka grubość materiału wchodzi w rachubę?
6. Jaki drogi jest dany materiał i gdzie można go zdobyć?
Poniżej omówiono - wg tego katalogu pytań - najczęściej stosowane materiały konstrukcyjne:
- płyty wiórowe
Zaliczają się one do najczęściej stosowanych materiałów na obudowy głośnikowe. Powierzchnie zewnętrzne płyt
wiórowych można pokrywać fornirem, foliować, oklejać lub lakierować. Aby osiągnąć powierzchnię wysokiej jakości,
należy płytę wiórową wyszlifować, wypełnić szpary i wygładzić, co związane jest z dużym nakładem pracy. Zalecana
grubość materiału to 19 mm. W małych zestawach regałowych może być ona zredukowana do 16 mm w celu powiększenia
objętości netto. Dzięki tłumieniu wewnętrznemu i związanemu z nim tłumionemu rezonansowi własnemu, płyty
wiórowe mają “łagodne” zachowanie akustyczne. Przykrojone płyty wiórowe można stosunkowo tanio nabyć w sklepach
z materiałami budowanymi.
- płyty spilśnione (MDF)
Materiał ten, składający się z włókien drewnianych znacznie delikatniejszych niż normalne płyty wiórowe, wymieszany
pod dużym ciśnieniem ze środkiem wiążącym, ma niemal idealne własności jako materiał na samodzielną budowę
obudów. Własności akustyczne są nieco lepsze niż w płycie wiórowej. Dla powierzchni zewnętrznych i grubości
obowiązują takie same reguły jak w płycie wiórowej. Dzięki bardziej gęstemu materiałowi i gładszej powierzchni płyty
MDF łatwiej poddają się obróbce. Dlatego też przygotowanie ich do fornirowania i lakierowania wiąże z o wiele
mniejszym nakładem pracy.
Wskazówka praktyczna: Należy nawiercić otwory montażowe, bo inaczej śruby mogą się odłamać.
Płyty MDF są droższe od płyt wiórowych.
- sklejka
Chodzi tu w zasadzie o materiał z płyty klejonej (sklejki), który dzięki mocnej powierzchni nadaje się szczególnie na
zestawy do dyskotek i sal tanecznych. Bejcowaniem i (albo) lakierowaniem możemy przy stosunkowo niskim nakładzie
pracy uszlachetnić powierzchnię. Zachowanie akustyczne, ze względu na słabsze tłumienie wewnętrzne, jest nieco
gorsze niż w płytach wiórowych i MDF, i trzeba je poprawić usztywniając obudowę (patrz rozdz. 8.3). Sklejka i płyty
stolarskie są osiągalne w handlu i powinny mieć grubość 19 mm. Cena, w zależności od wykonania, jest porównywalna
z MDF.
- sosna
Spośród materiałów z prawdziwego drewna należałoby wymienić sosnę, ponieważ większość sklepów z materiałami
budowlanymi ma ją na składzie w standardowych wymiarach. Materiał ten jest bardzo lekki i dzięki temu rezonanse
własne przesunięte są w kierunku dużych częstotliwości. Odpowiednia byłaby grubość materiału minimum 19 mm.
Wzmocnienia obudowy (patrz rozdz. 8.3) są tu szczególnie ważne. Zaletą sosny jest to, że zwykłym lakierowaniem
możemy uzyskać piękną powierzchnię.
Do wykonania wszelkich wykrojów z materiałów drewnianych potrzebne są narzędzia do obróbki: piła do otworów,
polerka i szpachla oraz klej do drewna. Ciężar konstrukcji obudowy odgrywać będzie rolę jedynie w przypadku, kiedy
zestawy zamontowane będą na ścianie czy suficie, albo jeśli będą często transportowane.
- marmur
Najdroższe i najszlachetniejsze są konstrukcje z marmuru. Jeśli nie jest się zawodowym kamieniarzem lub rzeźbiarzem,
to powinno się zlecić tę robotę fachowemu zakładowi. Zachowanie akustyczne marmuru jest, jak to stwierdzono w
czasie doświadczeń nad materiałami w laboratoriach VISATON-u, zdecydowanie lepsze niż MDF-u o tej samej grubości.
O tym, że marmur jest jednym z najszlachetniejszych materiałów budowlanych świadczą nie tylko prace artystów z
czasów antycznych, ale i współczesne wzornictwo. Jeśli zatem ktoś nie boi się ogromnych nakładów finansowych i jeśli
spory ciężar gotowego zestawu nie stanowi dla niego przeszkody, nie powinien się wahać i wykonać swoją wymarzoną
obudowę z marmuru. - lekki beton i sztuczny kamień
Jeśli chodzi o wykonanie, wagę i cenę, to ma tu zastosowanie to, co było już omawiane przy konstrukcjach z marmuru.
Zachowanie akustyczne obudów z betonu i kamienia sztucznego nie było wprawdzie badane, można jednak przyjąć, że
jest doskonałe.
- akryl
Obudowy z pleksi i szkła akrylowego są atrakcyjne wizualnie, można więc z nich budować interesujące zestawy. Konstrukcja
takich obudów podejmowana powinna być przez fachowe zakłady albo bardzo biegłych majsterkowiczów.
Obudowy z pleksi i szkła akrylowego są bardzo drogie i często ich ciekawa optyka może przytłumić istotne walory
akustyczne.
Wskazówka praktyczna: Z materiału tłumiącego należy uformować kawałki wielkości dłoni i pofarbować je różnymi
farbami batikowymi. Ukształtowanymi w kulki, luźno wypełnić obudowę ze szkła akrylowego.
8.2. Rezonanse obudowy
Ruchy membrany głośnika niskotonowego i niskośredniotonowego powodują wahania ciśnienia akustycznego wewnątrz
obudowy, leżące w zakresie od 20 Hz do ok. 500 Hz. Wahania te pobudzają ściany obudowy do drgań własnych w
zależności od wymiarów i materiału. Jest to przyczyną powstawania dźwięku, który podczas pracy zestawu głośnikowego
powoduje zniekształcenia brzmienia. Efekt ten nie może być wprawdzie całkowicie stłumiony, jednak przez odpowiednią
konstrukcję i tłumienie obudowy (patrz rozdz. 8.7) można go na tyle osłabić, że zakłócenia praktycznie nie będą
słyszalne. Aby stłumić ten przykry efekt, należy między równoległymi ścianami obudowy zamocować usztywnienia.
Zazwyczaj wkleja się tu krzyże usztywniające (listwy poprzeczne i podłużne) do łączenia obu ścian bocznych oraz ściany
tylnej i akustycznej wewnątrz obudowy.
Dlatego czekam na propozycje od Was, żeby to rozważyć. Tylko czy muszę zmienić cztery czy tylko 2?? Skoro chciałbym poprawić tylko najniższe pasmo. No i jak sprawa ze zwrotnicą.
miałem również okazję porównywać z UPJ-1P oraz MSL czy CQ1, CQ2 i paroma innymi. Selenium to oczywiście nie szczyt możliwości ale duuuzo lepszy, i wierniej brzmiący.
