logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Radio Sonatina 6175 – spadek o połowę napięcia po nagrzaniu lamp.

AlerkR 26 Cze 2025 12:14 2391 95
Najlepsze odpowiedzi

Dlaczego napięcie z zasilacza w radiu Sonatina 6175 spada do połowy po nagrzaniu lamp i jak to naprawić?

Najpierw wymień kondensatory elektrolityczne filtru zasilacza, zwłaszcza C42 i C41, bo ich wyschnięcie potrafi powodować spadek napięcia po rozgrzaniu lamp; po wymianie C42 napięcie wróciło do ok. 225 V, a warkot zniknął [#21591607] [#21593062] Żarówka przygasa po kilku sekundach od włączenia, bo w tym odbiorniku żarzenie lamp jest połączone szeregowo i zimne włókna mają małą rezystancję, więc ten efekt sam w sobie jest normalny [#21591047] Warto też od razu sprawdzić lub wymienić krytyczny kondensator sprzęgający C36 przy UBL21, a także C37, bo jego upływność może nadmiernie obciążać zasilacz [#21590271] [#21590817] [#21591073] Po naprawie zasilacza należy jeszcze wymienić C41, jeśli nie był ruszany, i dopiero potem stroić dalsze obwody radia [#21593062]
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA
  • #1 21590049
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    Witam,
    Jestem w trakcie uruchamiania radia Sonatina 6175. Poprzepalane oporniki drutowe zastąpiłem nowymi, mam jednak problem z uzyskaniem prawidłowych napięć. Ściślej mówiąc po włączeniu zimnego radia żarówka świeci pełną mocą po czym przygasa praktycznie do lekkiego tylko żarzenia. Z kolei gdy lampa UY1N zacznie działać mam na jej katodzie pełne napięcie stałe napięcie ok 220 V, po czym jak nagrzeją się pozostałe lampy spada do połowy. Pozostałe zaznaczone na schemacie napięcia również wynoszą połowę nominalnej wartości. Przypuszczałem, że któraś lampa ma upływność, ale po ich wymianie nic się nie zmieniło. Proszę Kolegów o wskazówki. Z góry dziękuję.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #2 21590058
    elktrod
    Poziom 41  
    Posty: 5243
    Pomógł: 778
    Ocena: 1376
    Badałeś sprawność kondensatorów? Lampę UY1N też podmieniałeś i żadnej zmiany napięć nie było?
  • Pomocny post
    #3 21590064
    gbksiazczak
    Poziom 31  
    Posty: 1493
    Pomógł: 166
    Ocena: 324
    Pracowałem (jako praktykant) w ZURiT 50 lat temu.
    Skoro nagrzanie lamp powoduje obniżenie napięcia z zasilacza,
    to po takim nagrzaniu, ostrożnie - żeby się nie poparzyć,
    wyjmowałbym poszczególne lampy, żeby sprawdzić która
    przeciąża zasilacz - skoro na zimno daje odpowiednie napięcie.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #4 21590066
    viayner
    Poziom 43  
    Posty: 10628
    Pomógł: 1563
    Ocena: 2051
    Witam,
    skup się na zasilaczu, podejrzewam, że UY1N ma dziwnie dużą rezystancję wewnętrzną lub coś zbyt obciąża układ.
    Wspominałeś o wymianie lamp, a co się dzieje, jak usuniesz lampy pojedynczo? Może lampa mocy jest uszkodzona, obciąża ona bezpośrednio prostownik, sprawdź transformator głośnikowy.
    Pozdrawiam
  • #5 21590139
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    Dzięki za uwagi. UY1N podmieniłem. Odlutowałem także kabel za C41 i napięcie na katodzie utrzymywało się na poziomie 220V (nie pamiętam jaki był poziom świecenia żarówki). Dlatego kondensatory raczej będą OK. Obciąża coś dalej w układzie. Generalnie żarówka przygasa w ciągu kilku sekund, sporo wcześniej od pojawienia się pełnego napięcia na lampie prostowniczej, a następnie jego spadku. Jak sprawdzę Wasze sugestie dam znać.
  • Pomocny post
    #6 21590271
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 2351
    Pomógł: 335
    Ocena: 518
    A kondensator sprzęgający C36 (przy UBL21) zastąpiony sprawnym? Do sprawdzenia też R7, R12, R13 (można wszystkie naraz, mierząc oporność między masą a wyprowadzeniem siatki sterującej).
  • Pomocny post
    #7 21590812
    viayner
    Poziom 43  
    Posty: 10628
    Pomógł: 1563
    Ocena: 2051
    Witam,
    czy możesz załączyć swój schemat, na tym, co znalazłem, są inne oznaczenia kondensatorow lub bez oznaczeń.
    Stawiam na lampę mocy UBL21, w sumie tylko ona może dać tak duże obciążenia, jak ma jakieś zwarcie czy jest otwarta – sprawdź jej polaryzację. Inna możliwość to transformator wyjściowy.
    W przypadku innych lamp obciążają zasilacz przez rezystor, więc nie powinny dawać takich wyników.
    Pozdrawiam
  • Pomocny post
    #8 21590817
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 2351
    Pomógł: 335
    Ocena: 518
    viayner napisał:

    Stawiam na lampę mocy UBL21, w sumie tylko ona może dać tak duże obciążenia, jak ma jakieś zwarcie czy jest otwarta – sprawdź jej polaryzację.

    Owszem, tylko ona, lecz najczęściej przyczyną jest upływność jej kondensatora sprzęgającego i wynikający z tego nadmierny prąd spoczynkowy. Inną przyczyną, obok elementów układu polaryzacji, jest emisja termoelektronowa z siatki sterującej, ale w jej przypadku lampa przez kilka minut od nagrzania katody działa poprawnie.


    viayner napisał:

    Inna możliwość to transformator wyjściowy.

    Jakim cudem?
  • #9 21590857
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    Ponieważ wczoraj byłem na wyjeździe do radia nie zaglądnąłem. Ale z wcześniejszych ustaleń. Również podejrzewałem upływność UBL21 dlatego zamontowałem nówkę z kartonika i nic się nie zmieniło. Kondensatora sprzęgającego nie wymieniałem i od tego zacznę. Transformator wyjściowy już odpinałem. Zastanawia mnie tylko dlaczego żarówka przygasa niemal natychmiast po ok 3 s od włączenia, zanim jeszcze U1YN zacznie pracować i w układzie pojawi się napięcie stałe, które z początkowej nominalnej wartości spada o połowę po kolejnych ok 10s.
    Co do schematów to korzystam z tych w załącznikach
    Załączniki:
    • radiomuseum-unitra-diora-sonatina-6175-1371174.pdf (183.6 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Radio Sonatina 6175 – spadek o połowę napięcia po nagrzaniu lamp. 00036_240510184556_Trusz_035_Nokturn_i_Sonatina.jpg (390.59 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #10 21590869
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    >>21590271 Jeszcze tylko jedno pytanie. Ze schematu wynika, że C36 jest ekranowany. Czy nie będzie stanowiło problemu jeśli wstawię bez ekranu?
  • #11 21590873
    cirrostrato
    Poziom 38  
    Posty: 4891
    Pomógł: 285
    Ocena: 956
    gbksiazczak napisał:
    Pracowałem (jako praktykant) w ZURiT 50 lat temu.
    Skoro nagrzanie lamp powoduje obniżenie napięcia z zasilacza,
    to po takim nagrzaniu, ostrożnie - żeby się nie poparzyć,
    wyjmowałbym poszczególne lampy, żeby sprawdzić która
    przeciąża zasilacz - skoro na zimno daje odpowiednie napięcie.
    To radio z zasilaniem uniwersalnym, wyjęcie jakiejkolwiek lampy unieruchamia radio bo żarzenie lamp szeregowe, jak żarówek na choince.
    AlerkR napisał:
    >>21590271 Jeszcze tylko jedno pytanie. Ze schematu wynika, że C36 jest ekranowany. Czy nie będzie stanowiło problemu jeśli wstawię bez ekranu?
    Możesz wstawić bez ekranu.
  • Pomocny post
    #12 21590879
    elktrod
    Poziom 41  
    Posty: 5243
    Pomógł: 778
    Ocena: 1376
    Wyjmij wszystkie lampy i sprawdź pojedynczo również stan podstawek lampowych, czy nie przegrzane i jaka oporność nóżek 1 i 8 do siebie i do masy?
  • Pomocny post
    #13 21590949
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7356
    Pomógł: 1020
    Ocena: 1339
    Zmierz napiecie na R3 - ma być ok. (-) 7V a nie jak na schemacie 75V.
    Zmierz napiecie na S1(3.) UBL21 - powinno być ujemne, takie jak na R3, ale wynik pomiaru zależy Rw od Twojego miernika bo w szeregu od R3 jest duża rezystancja R12, R13.
  • Pomocny post
    #14 21591047
    kris8888
    Poziom 41  
    Posty: 7019
    Pomógł: 536
    Ocena: 1921
    AlerkR napisał:
    Transformator wyjściowy już odpinałem. Zastanawia mnie tylko dlaczego żarówka przygasa niemal natychmiast po ok 3 s od włączenia

    Gratulacje jeśli odpinałeś transformator wyjściowy przy załączonym napięciu, prosta droga do uszkodzenia lampy UBL21.
    Żarówka przygasa po 3s bo jest włączona szeregowo z włóknami żarzenia lamp a tuż po włączeniu zimne włókna żarzenia mają niską rezystancję i następuje nieduży udar prądowy, który po tych 3s zanika. Chyba że w układzie odbiornika będzie Urdox, ale dość rzadko był stosowany w polskich odbiornikach.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #15 21591073
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7356
    Pomógł: 1020
    Ocena: 1339
    kris8888 napisał:
    Chyba że w układzie odbiornika będzie Urdox

    Urdox spotkać można chyba tylko w Pionierach?

    Dodano po 29 [minuty]:

    A jak nie masz C36 to na próbę możesz go odłączyć.
    Jak napięcie Ua będzie poprawne to on do wymiany.
  • #16 21591220
    gbksiazczak
    Poziom 31  
    Posty: 1493
    Pomógł: 166
    Ocena: 324
    cirrostrato napisał:
    bo żarzenie lamp szeregowe

    Nie wiedziałem - dziękuję.
    Pięćdziesiąt lat minęło...:)
  • #17 21591471
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    Ze względu na ograniczoną ilość czasu na szybko sprawdziłem wszystkie sugestie Kolegów i sytuacja wygląda następująco:

    1. napięcie na żarówce/R3 - -2,9V.
    2. C36 obustronnie odpięty - nadal spadek napięcia jak z podłączonym.
    3. W moim egzemplarzy brak R7. Do S1 L3 podłączone bezpośrednio R13 820kOhm (pomiar tyle pokazał) oraz C36, R12 również prawidłowe 150kOhm,
    4. Na próbę odpiąłem C40 - bez zmian.
    5. Na wszystkich lampach oprócz L1 oporność między 1 i 8 oraz masą praktycznie nieskończoność. Na L1 między 1 a masą 490Ohm.
    Tyle zdążyłem sprawdzić. Dodam, że z głośnika wydobywa się warkot/szum, a na falach długich po podpięciu anteny da się odebrać jakiś sygnał, ale nie słychać nic poza zmienioną barwą szumu.
    Pozdrawiam
  • #18 21591503
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 2351
    Pomógł: 335
    Ocena: 518
    I dopiero teraz piszesz, że jest warkot? C42 sprawdzałeś? Może mieć konkretnie zawyżoną ESR. Bez poboru prądu przez lampę głośnikową naładuje się do tych ponad 200 V, a potem napięcie przysiada i rosną tętnienia.
  • #19 21591510
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7356
    Pomógł: 1020
    Ocena: 1339
    Jeżeli napięcie na R3 wynosi minus 2,9V to prąd anodowy wszystkich lamp wynosi 24mA.
    Nie ma więc mowy o dużym obciążeniu.
    Odłącz na próbę C37. Często go szlag trafia.
  • #20 21591513
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    C42 sprawdzałem, czy nie ma przebicia do masy i nie miał. Podmienię w wolnej chwili na nowy i dam znać jaki dało to efekt.
  • #21 21591607
    OTLamp
    Specjalista - urządzenia lampowe
    Posty: 2351
    Pomógł: 335
    Ocena: 518
    AlerkR napisał:
    C42 sprawdzałem, czy nie ma przebicia do masy i nie miał.

    Znacząca większość wyschniętych kondensatorów elektrolitycznych też nie ma przebicia, a przy okazji nie ma też pojemności. Więc to żaden test, nawet jeśli wykonany przy napięciu znamionowym danego kondensatora. Kondensatory elektrolityczne filtru zasilacza powinny zostać sprawdzone jeszcze zanim to radio zostało w ogóle włączone do sieci. Przy braku możliwości sprawdzenia, powinny zostać na czas uruchomienia zastąpione nowymi. Podobna sytuacja dotyczy krytycznych kondensatorów C36 i C37, przy czym tych nawet nie ma sensu sprawdzać przed pierwszym włączeniem, tylko od razu zastąpić sprawnymi.
  • #22 21591711
    elktrod
    Poziom 41  
    Posty: 5243
    Pomógł: 778
    Ocena: 1376
    AlerkR napisał:
    Na wszystkich lampach oprócz L1 oporność między 1 i 8 oraz masą praktycznie nieskończoność. Na L1 między 1 a masą 490Ohm.
    Przyjrzyj się temu dokładnej z jakiej przyczyny tak jest? Odlutuj przewód z jedynki lampy L1 na chwilę i zmierz ponownie czy nadal tak jest? Zbadaj czy z jedynki idzie przewód na wtyczkę zmiany zakresów 127/220V i jeżeli tak to w okolicy tej wtyczki szukaj przyczyny tej małej oporności do masy. Może ta wtyczka lub jej podstawka jest przegrzana? Rozpatrz czy ta oporność jest właściwa? Przed wyjęciem wtyczki zmiany napięcia zasilania 127/220V oznacz i zapamiętaj sobie dokładnie jej pozycję abyś się nie pomylił przy ponownym jej wkładaniu...
    Radio Sonatina 6175 – spadek o połowę napięcia po nagrzaniu lamp.
    Coś mi nie pasują Twoje pomiary przy wyjętych lampach bo z żarzenia lampy L2 z jedynki lub z ósemki na Twoich schematach jest opornik R3 120 Ohm do masy a Ty zmierzyłeś tam nieskończoność? Więc przeanalizuj wszystko jeszcze raz i ew. narysuj swój schemat zasilania żarzenia jaki jest w rzeczywistości? Podaj dokładnie parametry żarówki jaką masz wstawioną w miejscu symbolu i oznaczenia żarówki? Zmierz i podaj wartość opornika R3 w obwodzie jak i po jego wylutowaniu?
    Nie pomyliłeś czasem oznaczenia lampy L1 z L2 podczas pomiaru i/lub podawania w/w wartości oporności?
  • #23 21591839
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7356
    Pomógł: 1020
    Ocena: 1339
    Faktycznie pomiar 1. L1 do masy podano 490 omów a powinno być 120 omów!

    Dodano po 1 [minuty]:

    Mój błąd, R3 podłączony jest do jednego wyprowadzenia obwodu żarzenia lampy L2 a nie L1.
    Na widocznym schemacie nie oznaczono lamp w obwodzie żarzenia.
  • REKLAMA
  • #24 21593062
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    I sprawa się wyjaśniła. C42 i 41 wyschnięte całkowicie. Aż mi wstyd, że tego nie sprawdziłem. Na razie zamontowałem nowy C42 (jutru kopię drugi) i napięcie utrzymuje się teraz na poziomie 225V. Warkotu już nie ma. Dźwięku na razie też. Na długich tylko donośny szum a na średnich w jednym miejscu skali słychać, że jakąś stację złapał, ale nic poza tym. Jak zrobię porządek z zasilaczem to będę szukał dalej.
  • #25 21595028
    DIORADIO
    Poziom 32  
    Posty: 1722
    Pomógł: 187
    Ocena: 316
    O ile dobrze pamiętam to to radio ma żarzenie lamp połączone w szereg, jak wyjmiesz lampę jedną to reszta nie swieci a żarówka oświetlająca skalę jest jednocześnie bezpiecznikiem. Mogę się mylić to kawał czasu.
  • #26 21595103
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    >>21595028 Jest dokładnie tak jak piszesz. Na szczęście po wymianie wyschniętego C42 żarówka także zaczęła świecić już w miarę normalnie. Muszę jeszcze wymienić C41. A potem zająć się siłą sygnału.
  • #27 21597635
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    Witam wszystkich,
    temat napięć mogę uznać za zamknięty - są prawidłowe. Radio nawet zaczęło grać ale tylko na falach krótkich. Na długich tam gdzie powinien być PR1 pojawia się tylko donośny szum. Zero sygnału dźwiękowego. Skoro na krótkich całkiem dobrze łapie jakieś azjatyckie stacje to cały tor w.cz. p.cz. i m.cz. jest w miarę poprawny. Co zalecacie sprawdzić? Na średnich raczej nikt już nie nadaje (sprawdzałem na swojej Sabie), kręcąc skalą pojawiał się miejscami jakiś słaby sygnał, ale Saba też niczego nie złapała, a na długich PR1 odbiera bardzo dobrze, zatem sygnał jest i to całkiem silny.
  • Pomocny post
    #28 21597726
    DIORADIO
    Poziom 32  
    Posty: 1722
    Pomógł: 187
    Ocena: 316
    Podpowiem jeszcze tak chcąc odbierać jakoś znośnie na DŁ - Wa - Wę 1 to blisko okna lub na parapecie. W gniazdo antenowe włożyć kawałek przewodu 2-3m . To radio nie ma anteny ferrytowej.
  • #29 21597769
    AlerkR
    Poziom 9  
    Posty: 147
    Ocena: 28
    Antenę mam taką jak na zdjęciu. Dzięki niej odbieram audycje na krótkich. Problem musi być gdzieś indziej.
    Załączniki:
    • Radio Sonatina 6175 – spadek o połowę napięcia po nagrzaniu lamp. 20250704_210233.jpg (3.76 MB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • Pomocny post
    #30 21597951
    jozgo
    Poziom 42  
    Posty: 7356
    Pomógł: 1020
    Ocena: 1339
    AlerkR napisał:
    Radio nawet zaczęło grać ale tylko na falach krótkich. Na długich tam gdzie powinien być PR1 pojawia się tylko donośny szum

    No to albo obwód heterodyny jest na Dł. odstrojony (utrata pojemności kondensatora w obwodzie) albo na tym zakresie heterodyna nie działa. Przerwa w cewce, przełączniku itp.
    Sprawdź czy na Dł. heterodyna działa - zmierz napięcie na siatce S1 triody pierwszej UCH21 - nóżka 4.
    Powinno być minus parę woltów.

Podsumowanie tematu

✨ W radiu Sonatina 6175 występował problem spadku napięcia zasilania do połowy wartości po nagrzaniu lamp, co objawiało się przygasaniem żarówki i obniżeniem napięć na katodzie lampy prostowniczej UY1N oraz innych punktach układu. Przyczyną okazały się wyschnięte kondensatory elektrolityczne C42 i C41, które po wymianie przywróciły prawidłowe napięcia i eliminowały warkot z głośnika. Po ustabilizowaniu zasilania radio zaczęło odbierać fale krótkie, natomiast na falach długich i średnich pojawiał się tylko szum lub brak sygnału. Diagnostyka wykazała prawidłową pracę heterodyny (częstotliwość około 690 kHz na falach długich) oraz ciągłość cewek i przełącznika zakresów, jednak obwody wejściowe fal długich i średnich wymagały strojenia i ewentualnej wymiany kondensatorów. Wskazano na konieczność stosowania anteny zewnętrznej (long wire) ze względu na zakłócenia elektromagnetyczne w środowisku mieszkalnym, które znacznie utrudniają odbiór fal długich i średnich w odbiornikach bez anten ferrytowych. Po wymianie kondensatorów i poprawnym zestrojeniu obwodów wejściowych radio zaczęło poprawnie odbierać stacje na falach krótkich i średnich, a problem z falami długimi został częściowo złagodzony przez zastosowanie anteny zewnętrznej. Dyskusja zawierała także szczegółowe wskazówki dotyczące pomiarów napięć, sprawdzania kondensatorów sprzęgających (C36, C37), rezystorów (R3, R7, R12, R13), stanu podstawek lampowych, ciągłości cewek oraz strojenia obwodów rezonansowych i heterodyny. W toku naprawy zwrócono uwagę na specyfikę konstrukcji Sonatina 6175, m.in. szeregowe połączenie żarzeń lamp i rolę żarówki jako bezpiecznika. Ostatecznie radio zostało zestrojone z użyciem generatora sygnałowego DDS i oddane do użytku z pełną funkcjonalnością na falach krótkich i średnich.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA