logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ

Peef 26 Lis 2007 17:49 8332 8
REKLAMA
  • #1 4523218
    Peef
    Poziom 14  
    Posty: 172
    Pomógł: 1
    Ocena: 24
    Witam!

    Mam proste zadanie z teorii obwodów :)

    Mam układ podany jak poniżej.
    Jest to część rozwiązania układu metodą Nortona (etap z policzeniem prądu Iz, opór dwójnika Rab policzyłem :) ).

    Mam pytanie, czemu na U1 napięcie jest równe 0, w związku z czym Iz=J?

    Dlaczego takie jest wyznaczenie tego prądu? Mógłby ktoś to jakoś policzyć po kolei?

    Dane do zadania:
    J=10mA, R1=2kohm, R2=4kohm, R3=6kohm,, g=0,25mS, Ro=2kohm.

    Dzięki
    Pozdrawiam
    Załączniki:
    • Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ teoria_obwodow.jpg (10.71 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • #2 4523261
    Quarz
    Poziom 43  
    Posty: 14357
    Pomógł: 1646
    Ocena: 629
    Witam,
    Peef napisał:
    Witam!

    Mam proste zadanie z teorii obwodów :)

    Mam układ podany jak poniżej.
    Jest to część rozwiązania układu metodą Nortona (etap z policzeniem prądu Iz, opór dwójnika Rab policzyłem :) ).

    Mam pytanie, czemu na U1 napięcie jest równe 0, w związku z czym Iz=J? [to akurat, jak spojrzeć na schemat, jest aż nadto oczywiste dla stanu zwarcia zacisków A i B ... dop. - Quarz]

    Dlaczego takie jest wyznaczenie tego prądu? Mógłby ktoś to jakoś policzyć po kolei?

    Dane do zadania:
    J=10mA, R1=2kohm, R2=4kohm, R3=6kohm,, g=0,25mS, Ro=2kohm.

    Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ

    pokaż tu swoje obliczenia. Coś czuję, iż porobiłeś w tym zadaniu błędy.
    W obwodzie, oprócz źródła autonomicznego; J, jest jeszcze źródło sterowane (źródło prądu; g•U1, sterowane napięciem; U1) i w związku z tym należy postępować w odpowiedni sposób przy wyznaczaniu rezystancji wewnętrznej widzianej z pary wybranych zacisków.

    Pozdrawiam
  • #3 4523917
    Peef
    Poziom 14  
    Posty: 172
    Pomógł: 1
    Ocena: 24
    Dzięki za odpowiedź.

    Generalnie to jest część zadania z książki, więc sądzę, że jest ok zrobione. :) W tym etapie nic nie liczyli tylko napisali, że U1=0, więc J=Iz. Chodzi mi w zasadzie tylko o ten etap dla wyznaczenia napięcia U1.

    Właśnie wiem, że to jest oczywiste, ale jakoś nie mogę tego zrozumieć (z tym U1) :D
    Dlaczego tak się dzieje, bo trochę nie łapię tego? To z oczka wynika tego przy J? Czy chodzi o to, że tak jest jak cały układ jest zwarty bez oporu? A co dzieje się w innych przypadkach (np. układ taki ze źródłem napięciowym rozwarty)? Czy Ro można traktować jako opór wewn. J? To z jakiejś definicji jest czy prostego równania? :)

    Mógłbyś wymienić co się dzieje w innych przypadkach? Generalnie, takie podejście, że U=0 dotyczy schematu tego typu, czy zawsze tak jest? :)

    Btw- jest jeszcze druga metoda, jeśli by się chciało policzyć Uab (czyli zaciski rozwarte AB). W książce napisali, że to bardziej skomplikowane. W jaki sposób wtedy to rozwiązać, przejść na źródło napięciowe z oporem wewn. Ro?

    A przy wyznaczeniu oporu wewn. dwójnika AB to sobie normalnie wyrzucam źródło J (rozwarcie) a sterowane zostawiam, tak? :)

    Dzięki
    Pozdrawiam
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #4 4524768
    Quarz
    Poziom 43  
    Posty: 14357
    Pomógł: 1646
    Ocena: 629
    Peef napisał:
    Dzięki za odpowiedź.

    Generalnie to jest część zadania z książki, więc sądzę, że jest ok zrobione. :) W tym etapie nic nie liczyli tylko napisali, że U1=0, więc J=Iz. Chodzi mi w zasadzie tylko o ten etap dla wyznaczenia napięcia U1.

    Tu, jak i w każdym innym przypadku, wartość sterującą źródła sterowanego należy wyznaczyć wykorzystując Prawa Elektrotechniki.
    W tym przypadku jest to napięcie U1, które można wyznaczyć, np. z Prawa Ohma, a to implikuje wyznaczenie wartości prądu płynącego przez rezystor R1, ale można też inaczej, np. wykorzystując MPW (Metodę Potencjałów Węzłowych) gdzie należy znaleźć wartości potencjałów węzłów których różnica jest właśnie wartością napięcia sterującego U1.

    Peef napisał:
    Właśnie wiem, że to jest oczywiste, ale jakoś nie mogę tego zrozumieć (z tym U1) :D
    Dlaczego tak się dzieje, bo trochę nie łapię tego? To z oczka wynika tego przy J? Czy chodzi o to, że tak jest jak cały układ jest zwarty bez oporu? A co dzieje się w innych przypadkach (np. układ taki ze źródłem napięciowym rozwarty)? Czy Ro można traktować jako opór wewn. J? To z jakiejś definicji jest czy prostego równania? :)

    To nie tak, należy pamiętać, iż poszukujemy parametrów (wynikających z twierdzenia Nortona) źródła zastępczego (dla złożonego i liniowego obwodu elektrycznego) którego charakterystyka zewnętrzna ma być identyczna z charakterystyką owego źródła złożonego dla wybranej pary zacisków.
    Z twierdzenia Nortona o zastępczym rzeczywistym źródle prądowym wynika, iż jest to równoległe połączenie idealnego źródła prądu o wydajności JN z rezystorem o rezystacji RN.
    Charakterystykę zewnętrzną tego źródła zastępczego, a więc zależność napięcia UN na jego zaciskach od pobieranego prądu IN można zapisać zależnością:
    UN = (JN - IN)•RN = JN•RN - IN•RN, z ostatniej równości wynika ważne spostrzeżenie dla dwóch krańcowych punktów pracy tego źródła zastępczego:
    - stan biegu jałowego; czyli IN = 0, a wtedy UN = U0 = JN•RN, oraz:
    - stan zwarcia; czyli UN = 0, a wtedy IN = IZ = JN.
    Powyższe zależności są ogólnie (dla tw. Nortona) słuszne, czyli jeśli znajdziemy wartości parametrów dla źródła złożonego dla jego krańcowych stanów:
    - zwarcia z wybranej pary zacisków A i B, czyli wyznaczymy wartość prądu zwarcia IZAB, oraz:
    - biegu jałowego dla wybranej pary zacisków A i B, czyli wyznaczymy wartość napięcia biegu jałowego U0AB, oraz przyrównamy je ze sobą odpowiednio, czyli:
    IZAB = JN, oraz:
    U0AB = JN•RN,
    to znajdziemy poszukiwane parametry źródła zastępczego.
    Jak to zrobić, to Imć Pan Norton w swym Twierdzeniu nie wskazał ale nie należy zapominać, iż fundamentalne Prawa Elektrotechniki zawsze obowiązują i należy z nich skwapliwie (i umiejętnie) skorzystać.
    Wyżej napisane zależności są ogólnie słuszne dla obwodów liniowych i stacjonarnych, czyli niezależnie od tego czy rozpatrywane źródło złożone, dla którego poszukujemy parametrów źródła zastępczego, zawiera w sobie tylko elementy bierne i źródła autonomiczne, czy również źródła sterowane (a tych może być łącznie aż cztery rodzaje).

    Z powyższego wynikają następujące wnioski, istotne dla wyznaczenia parametrów źródła zastępczego:
    Dla danego źródła złożonego należy z wybranej pary jego zacisków, dla której wyznacza się parametry źródła zastępczego, wyznaczyć odpowiednie parametry dla stanów:
    - biegu jałowego,
    - stanu zwarcia.
    Należy również zauważyć, iż raz wyznaczone parametry z wybranej pary zacisków dla źródła złożonego są również przydatne dla schematu zastępczego szeregowego, a wynikającego z Twierdzenia Thevenena, dla którego schemat zastępczy to szeregowe połączenie idealnego źródła napięcia ET i rezystancji RT.
    Przyrównanie odpowiednich parametrów dla w/w Twierdzenia, a wyznaczonych wcześniej przeze mnie (w sposób ogólny) dla źródła złożonego pozostawiam autorowi (i zainteresowanym czytelnikom) tematu.

    Peef napisał:
    Mógłbyś wymienić co się dzieje w innych przypadkach? Generalnie, takie podejście, że U=0 dotyczy schematu tego typu, czy zawsze tak jest? :)

    Nie, to akurat dla tego schematu tak jest, iż wartość sterowana jest zerowana dla stanu zwarcia wybranej pary zacisków.
    W ogólności tak być nie musi i należy analizować, zgodnie z Prawami Elektrotechniki, otrzymany obwód po zwarciu (rozwarciu) jego zacisków.

    Peef napisał:
    Btw- jest jeszcze druga metoda, jeśli by się chciało policzyć Uab (czyli zaciski rozwarte AB). W książce napisali, że to bardziej skomplikowane. W jaki sposób wtedy to rozwiązać, przejść na źródło napięciowe z oporem wewn. Ro?

    Patrz wyżej... należy zawsze znaleźć wartość prądu zwarcia IZAB, oraz wartość napięcia biegu jałowego U0AB.

    Peef napisał:
    A przy wyznaczeniu oporu wewn. dwójnika AB to sobie normalnie wyrzucam źródło J (rozwarcie) a sterowane zostawiam, tak? :)

    W ogólnym przypadku nie wolno tego zrobić, jeśli w tym obwodzie są również źródła sterowane ! ! !
    Metodą ogólnie słuszną jest policzenie ilorazu z wartości napięcia biegu jałowego U0AB przez wartość prądu zwarcia IZAB , oczywiście z pozostawieniem źródeł sterowanych i ich zależności pomiędzy wartością sterowaną a sterującą, czyli:
    U0AB/IZAB i zechciej zauważyć, iż ten iloraz dla obu schematów zastępczych, czyli wynikających z twierdzenia Thevenena jak i z twierdzenia Nortona równy jest rezystancji wewnętrznej odpowiedniego źródła zastępczego.
    Co pozostawiam do sprawdzenia... :D

    Powracając do tego konkretnego zadania to przy pisaniu równań, wynikających z Praw Elektrotechniki, na początku nie rozróżniamy rodzai źródeł (autonomiczne, czy sterowane) tylko zapisujemy stosowne zależności.
    Następnie znajdujemy (poprzez inne) wartość parametru sterującego (tu U1) i podstawiamy do równania źródła sterowanego (tu g•U1) w ten sposób znika w równaniach nieznana wartość sterująca (U1) a pozostaje tylko znany parametr charakteryzujący źródło sterowane (tu wartość g), a następnie równania porządkujemy i wyznaczamy z nich nieznane a poszukiwane parametry.

    Na koniec chcę zaznaczyć, iż metoda wyznaczania rezystancji zastępczej, z wybranej pary zacisków, dla obwodów ze źródłami tylko autonomicznymi, gdzie idalne źródła napięciowe (autonomiczne) były zwierane, a idealne źródła prądowe (autonomiczne) były rozwierane w przypadku istnienia w obwodzie źródeł sterowanych nie ma zastosowania.
    Oczywiście dla obwodu w którym jest (są) tylko źródło (źródła) sterowane w celu wyznaczenia jego rezystancji zastępczej, widzianej z wybranej pary zacisków, należy skorzystać z idealnego źródła (napięciowego, lub prądowego, co lepsze w danym przypadku) pomocniczego dołączonego do owej wybranej pary zacisków i policzyć iloraz wynikający z Prawa Ohma.

    Pozdrawiam
  • #5 4530529
    Peef
    Poziom 14  
    Posty: 172
    Pomógł: 1
    Ocena: 24
    Wielkie dzięki za tak wyczerpującą odpowiedź! :)

    Mam jeszcze takie dwa pytania do prostych obwodów.

    Pierwszy (rys. 4.4-23) podpunkt a).

    Nie wiem za bardzo jak jest wyznaczany ten stosunek U2/U1. Pewnie jest to jakoś przerabiany ten dwójnik na dzielnik napięcia. Ale jak ten schemat sobie uprościć, bo tego nie wiem? Czy dolną część obwodu trzeba obrócić o 180 stopni? Tylko jak wtedy policzyć Z1 i Z2 z takiego układu (kwadrat :) )?

    I analogiczne pytanie do schematu Z-3.12. W jaki sposób można coś takiego uprościć? Lub jak liczyć? :)

    I jeszcze jedno pytanie :) W jaki sposób można przedstawić w liczbach zespolonych sygnał prostokątny o amplitudzie 1V?

    Pozdrawiam
    Załączniki:
    • Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ teoria_obwodow1.jpg (64.71 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ teoria_obwodow2.jpg (62.56 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • Pomocny post
    #6 4530796
    Quarz
    Poziom 43  
    Posty: 14357
    Pomógł: 1646
    Ocena: 629
    Witam,
    Peef napisał:
    Wielkie dzięki za tak wyczerpującą odpowiedź! :)

    Mam jeszcze takie dwa pytania do prostych obwodów.

    Pierwszy (rys. 4.4-23) podpunkt a).

    Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ

    Nie wiem za bardzo jak jest wyznaczany ten stosunek U2/U1. Pewnie jest to jakoś przerabiany ten dwójnik na dzielnik napięcia. Ale jak ten schemat sobie uprościć, bo tego nie wiem? Czy dolną część obwodu trzeba obrócić o 180 stopni? Tylko jak wtedy policzyć Z1 i Z2 z takiego układu (kwadrat :) )?

    nalezy policzyć zgodnie z TOE (Teorią Obwodów Elektrycznych), a jest to przecież czwórnik i tu kłania się Teoria Czwórników.
    Powyższy układ nosi w Elektrotechnice Teoretycznej, czy jak kto chce w TOE, nazwę; korektora fazowego, a co wynika z jego właściwości transmisyjnych w funkcji częstotliwości przenoszonego sygnału;
    - charakterystyka amplitudowa: K(ω) = |U2(j•ω)/U1(j•ω)| =1, nie zależy od częstotliwości (pulsacji) i ma wartość jeden (moduł z ilorazu = ilorazowi modułów licznika i mianownika).
    Zechciej też zauważyć, iż policzono tu moduł z ilorazu wielkości zespolonych (co w treści zadania jest zapisane w skrócie i nie do końca, z tego powodu, poprawnie) i jest to moduł z charakterystyki amplitudowo-fazowej:
    K(j•ω) = U2(j•ω)/U1(j•ω), dla tego czwórnika.
    - charakterystyka fazowa: φ(ω), jest zależna od częstotliwości (pulsacji), co pokazano na rys. 4.4-23-c.

    Peef napisał:
    I analogiczne pytanie do schematu Z-3.12. W jaki sposób można coś takiego uprościć? Lub jak liczyć? :)

    Metoda Nortona – wyznaczanie prądu Iz, dlaczego U1=0 w układzie z J=10mA, R1=2kΩ, R2=4kΩ

    Co uprościć? Jak policzyć (ogólny algorytm zawsze słuszny) to już w poprzednim moim poście napisałem.
    I dla zadania 3.13 należy, jak najbardziej, skorzystać z twierdzenia Thevenena.
    Natomiast do zadania 3.12 jest podpowiedź i ja nie mam tu nic do dodania.

    Peef napisał:
    I jeszcze jedno pytanie :) W jaki sposób można przedstawić w liczbach zespolonych sygnał prostokątny o amplitudzie 1V?

    Rozwinąć w Szereg Fouriera i policzyć dla każdej harmonicznej oddzielnie... co jest przysłowiową "robotą Murzyna", dlatego też dla analizy odpowiedzi, przy takim wymuszeniu, stosuje się inne narzędzia, np. Transformatę Laplace'a.

    Pozdrawiam
  • REKLAMA
  • #7 4531298
    Peef
    Poziom 14  
    Posty: 172
    Pomógł: 1
    Ocena: 24
    Dzięki za odpowiedź!

    Nie za bardzo rozumiem z tym czwórnikiem.

    W jaki sposób można wyprowadzić ten wzór? Ponieważ w książce (Podstawy Teorii Obwodów) nie ma w ogóle czegoś takiego opisanego - tzn. analizy konkretnych czwórników. To jest złożenie jakiś dzielników? Nie wiem za bardzo jak to policzyć :)

    Dzięki
    Pozdrawiam
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #8 4531484
    Quarz
    Poziom 43  
    Posty: 14357
    Pomógł: 1646
    Ocena: 629
    Peef napisał:
    Dzięki za odpowiedź!

    Nie za bardzo rozumiem z tym czwórnikiem.

    W jaki sposób można wyprowadzić ten wzór? Ponieważ w książce (Podstawy Teorii Obwodów) nie ma w ogóle czegoś takiego opisanego - tzn. analizy konkretnych czwórników. To jest złożenie jakiś dzielników? Nie wiem za bardzo jak to policzyć :)

    należy, przede wszystkim, poszukać lepszego podręcznika... :cry:
    Jeśli zastosować tu zapis operatorowy to nie ma co liczyć (dla stanu biegu jałowego tego czwórnika), ponieważ wartość prądu (operatorowa) Ig(s) w każdej z dwóch gałęzi szeregowych R - C a dołączonych do wejścia, o napięciu U1(s), równolegle wynosi:
    Ig(s) = U1(s)/[1/(s•C) + R] , natomiast napięcie U2(s) na wyjściu (zgodnie z drugim Prawem Kirchhoffa) wyniesie:
    U2(s) = U1(s) - Ig(s)•(R + R) = U1(s) - {U1(s)/[1/(s•C) + R]}•2•R = U1(s)•{1 - 2•R/[1/(s•C) + R]} = U1(s)•{[1/(s•C) - R]/[1/(s•C) + R], podstawiając za s = j•ω i porządkując otrzymamy:
    U2(s = j•ω)/U1(s = j•ω) = [1/(j•ω•C) - R]/[1/(j•ω•C) + R] = (1 - j•ω•R•C)/(1 + j•ω•R•C), cnu.

    Pozdrawiam
  • #9 4539952
    Peef
    Poziom 14  
    Posty: 172
    Pomógł: 1
    Ocena: 24
    Wielkie dzięki za wyjaśnienie tych zagadnień!

    Mam jeszcze pytanie, jakie podręczniki/książki polecasz, które w prosty sposób opisywały by zagadnienia Podstawy Teorii Obwodów?

    Dzięki
    Pozdrawiam

Podsumowanie tematu

LABEL_AI_GENERATED
Dyskusja dotyczy zastosowania metody Nortona do wyznaczania prądu Iz w układzie z elementami: źródłem prądowym J=10mA, rezystorami R1=2kΩ, R2=4kΩ, R3=6kΩ, przewodnością g=0,25mS oraz rezystancją Ro=2kΩ. Kluczowym zagadnieniem jest wyjaśnienie, dlaczego napięcie U1 w danym etapie obliczeń jest równe zero, co skutkuje równością Iz=J. Wyjaśniono, że w układzie występuje źródło sterowane prądowo zależne od napięcia U1, a przy wyznaczaniu parametrów zastępczych według twierdzenia Nortona (źródło prądowe równoległe z rezystorem) należy uwzględnić charakterystykę zewnętrzną obwodu. U1=0 oznacza zwarcie zacisków, co jest standardowym warunkiem przy wyznaczaniu prądu źródła zastępczego w metodzie Nortona. Wskazano, że napięcie U1 można wyznaczyć z prawa Ohma lub metodą potencjałów węzłowych, a rezystancję wewnętrzną Ro traktuje się jako rezystancję zastępczą źródła prądowego. Omówiono również, że w innych konfiguracjach, np. z rozwartym źródłem napięciowym, warunki i obliczenia będą się różnić. Dodatkowo poruszono temat analizy czwórników i ich charakterystyk amplitudowo-fazowych, a także przedstawiono sposób wyprowadzenia wzoru na stosunek napięć U2/U1 w układzie RC z wykorzystaniem zapisu operatorowego i prawa Kirchhoffa. Na koniec zasugerowano poszukiwanie bardziej rozbudowanych podręczników do teorii obwodów dla lepszego zrozumienia zagadnień.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA