logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Gasik RC po raz kolejny. Jak dobrać wartości R oraz C?

Obleśny Szczur 30 Paź 2009 19:27 14398 9
REKLAMA
  • #1 7194961
    Obleśny Szczur
    Poziom 17  
    Posty: 338
    Pomógł: 4
    Ocena: 16
    Witam!

    Zbudowałem regulator na kostce u2008b, jako triak zastosowałem bt138-600. Żarówki dają się regulować bardzo płynnie, ale docelowo układ będzie sterował silnikiem wiertarki Un=230V In=2,1A (takie dane są na wiertarce) więc konieczny jest gasik RC między anodami triaka, pytanie tylko jak dobrać wartości R oraz C. Standardowo przyjmuje się C 10-100nF i R 100-1000Ohm ale chciałem podejść do sprawy bardziej profesjonalnie, przeszukałem literaturę i w książce Diody i Tyrystory Mocy (aut. B.Bany, W.Tęsny) znalazłem takie oto wzory:

    C=700*I/U^2

    R=900/(C*U^2)

    gdzie C jest prawdopodobnie w uF, a reszta w jendostkach podstawowych, piszę prawdopodobnie bo niestety obok wzoru tego nie podano, ale we wszystkich wzorach w tym rozdziale książki C jest w uF.

    Wszystko pięknie i ładnie ale dla moich wartości prądu i napięcia daje mi to 28nF czyli ok, ale za to R wychodzi 0,6Ohm!!!! a to w porównaniu typowo stosowanymi wartościami raczej trochę mało. Pytanie czy błędne są wzory?
  • REKLAMA
  • #2 7200574
    Konto nie istnieje
    Konto nie istnieje  
  • REKLAMA
  • #3 7200662
    Obleśny Szczur
    Poziom 17  
    Posty: 338
    Pomógł: 4
    Ocena: 16
    Też mam tą książkę i nawet próbowałem liczyć według opisanych tam metod, ale właśnie brak mi dokładnych parametrów silnika który jest w wiertarce, a mając do dyspozycji multimetr raczej za wiele nie zmierzę.
    Dziwi mnie fakt, że z wzorów w pierwszym poście wychodzi wartość R mniejsza od typowo stosowanej o kilka rzędów wartości. Chyba, że ktoś był taki wspaniałomyślny i zapomniał dodać w tej książce, że to R wychodzi w kOhm :) wtedy mogłoby nawet pasować.
  • #4 7200786
    bonanza
    Spec od Falowników
    Posty: 3098
    Pomógł: 283
    Ocena: 421
    Moja sufitowa teoria mówi, że R powinno być takie, aby rezystor przejmując prąd odbiornika w pierwszej fazie wyłączania wytworzył spadek napięcia rzędu 300...600V - zależy, na ile oceniasz wytrzymałość chronionych elementów. Czyli R powinna być trochę większa od impedancji odbiornika.
    C dajemy możliwie duże, ale na tyle małe, aby kondensator nie stanowił znaczącego bocznika dla klucza - aby prąd gasika powodował powstanie na odbiorze napięcia max. 5V. Czyli reaktancja pojemnościowa powinna być dla 50Hz rzędu 50...100xR.
  • #5 7203811
    Obleśny Szczur
    Poziom 17  
    Posty: 338
    Pomógł: 4
    Ocena: 16
    Czyli biorąc pod uwagę że prąd silnika wynosi 2,1A można szybko obliczyć że impedancja wyniesie ok. 105Ohm.
    Przyjmijmy więc opornik 120R. Dla tego opornika Xc przyjmiemy 10kOhm (ok 80xR), czyli C = 318nF, weźmiemy taki 330nF. Wychodzi całkiem znośnie, na rezystorze maksymalnie wydzieli się wtedy ok. 5W.
    Tylko nadal pozostaje pytanie skąd autorzy książki wzięli takowe wzory?
  • #6 7208011
    Konto nie istnieje
    Konto nie istnieje  
  • REKLAMA
  • #7 7208152
    bonanza
    Spec od Falowników
    Posty: 3098
    Pomógł: 283
    Ocena: 421
    Tutaj chodzi o ochronę triaka przed zbyt dużym dU/dt, bo wtedy może w niezamierzony sposób przejść w stan przewodzenia. I o zachowanie ciągłości prądu w triaku, aby się nie wyłączał przy komutacji.
    Przedstawiłem ogólną sufitową teorię gasików, niekoniecznie do triaka.
  • #8 7208439
    Obleśny Szczur
    Poziom 17  
    Posty: 338
    Pomógł: 4
    Ocena: 16
    Bronek22 napisał:

    Pierwsze pytanie po co ten gasik ? Żaden z was nie zadal sobie takiego pytania.

    Gdybym nie zadał sobie tego pytania to bym nie zakładał tematu :P
    Gasik po to aby ochronić triak przed zbyt dużymi dU/dt jak już napisał kolega bonanza.
    Bronek22 napisał:
    Filtr jest po to,żeby twój regulator nie zakłócał sąsiadowi kompa.

    Z powodu mieszkania w kamienicy w bardzo wesołej dzielnicy:
    a)moi sąsiedzi nie mają komputerów i widzieli je tylko w TV
    b)jedynym urządzeniem, które mogę im zakłócić to podłączony na lewo grzejnik hand-made
    c)zakłócają mi życie średnio co dwa dni, to ja raz na miesiąc też mogę :P
    Bronek22 napisał:
    Z wyłączaniem nie ma problemu bo wylączanie jest w zerze, na niskim napięciu i niskim prądzie.

    Nie powiedziałbym, że przy takim niskim jest wyłączanie, wiertarka jest dość leciwa i stanowi niezłe obciążenie indukcyjne, z tego co liczyłem to w momencie przejścia prądu przez zero napięcie będzie miało wartość ponad 150V :P
  • REKLAMA
  • #9 7215748
    Obleśny Szczur
    Poziom 17  
    Posty: 338
    Pomógł: 4
    Ocena: 16
    Założyłem gasik z rezystora 120R i kondensatora 150nF i jak na razie wiertarka śmiga, ale czy rzeczywiście coś tłumi powiem jak obejrzę przebiegi na oscyloskopie.
  • #10 7216462
    Konto nie istnieje
    Konto nie istnieje  

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy doboru wartości rezystora (R) i kondensatora (C) w gasiku RC stosowanym do ochrony triaka BT138-600 w regulatorze zbudowanym na układzie U2008B, który ma sterować silnikiem wiertarki 230V, 2,1A. Autor pyta o poprawność wzorów z książki „Diody i Tyrystory Mocy” (B. Bany, W. Tęsny), które dają bardzo niską wartość R (0,6 Ω), znacznie odbiegającą od typowych wartości 100–1000 Ω. W odpowiedziach podkreślono, że dobór gasika RC jest złożony i wymaga analizy charakterystyk zabezpieczanego elementu, a uniwersalnych wzorów brak. Zaproponowano podejście praktyczne: rezystor powinien generować spadek napięcia rzędu 300–600 V przy prądzie odbiornika, a pojemność kondensatora powinna zapewniać reaktancję około 50–100 razy większą niż rezystancja przy 50 Hz, aby nie stanowić bocznika. Przykładowo dla silnika 2,1 A dobrano R=120 Ω i C=330 nF, co daje rozsądne parametry i moc strat na rezystorze około 5 W. Podkreślono, że gasik RC chroni triak przed zbyt dużym dU/dt, zapobiegając niezamierzonemu załączeniu i problemom z komutacją prądu. Wskazano, że gasik nie jest filtrem przeciwzakłóceniowym dla sieci, a jego rola jest specyficzna dla ochrony triaka. W praktyce zastosowano gasik 120 Ω i 150 nF, który działa poprawnie, choć pomiary oscyloskopowe będą weryfikacją skuteczności. W dyskusji pojawiły się uwagi, że impulsy zakłóceniowe w sieci domowej są zazwyczaj tłumione i nie stanowią dużego problemu.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA