Przykładowy opis budowy i działania czujki płomienia z absorberem UV.
W czujce płomienia wykorzystano absorber ultrafioletu UV, który pochłania słabe promieniowanie ultrafioletowe zawarte w płomieniach. Zasada działania wykorzystuje efekt fotoelektryczny i wyładowanie lawinowe elektronów pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Czujka posiada układ zliczający, który uniemożliwia zadziałanie pod wpływem błyskawicy lub promieniowania kosmicznego.
Wypełniony argonem absorber UV posiada anodę i katodę spolaryzowane wysokim napięciem. Przy odpowiednim doborze punktu pracy, padające promieniowanie ultrafioletowe powoduje emisję fotoelektronów z katody, a tym samym wzrost natężenia prądu, aż do wyładowania lawinowego. Zjawisku lawinowego rozładowania ładunku zgromadzonego w absorberze towarzyszy przepływ prądu w obwodzie zewnętrznym, co powoduje włączenie alarmu.
Powszechnie są stosowane dwa rodzaje czujników dymu.
Czujniki optyczne, które wykrywają tylko dym widoczny i czujniki jonizacyjne, które wykrywają dym widoczny i niewidoczny.
Optyczne czujki dymu nie zawierają żadnych materiałów radioaktywnych, ale mają bardzo zaawansowany system fotokomórek, które wykrywają widoczne cząsteczki dymu wykorzystując wiązki podczerwieni. Działa ona na zasadzie pomiaru promieniowania podczerwonego, rozproszonego przez cząstki dymu (aerozolu) w komorze pomiarowej, niedostępnej dla światła zewnętrznego. Znajdujący się w komorze pomiarowej odbiornik promieniowania - fotodioda, nie odbiera promieniowania podczerwonego, emitowanego przez nadajnik - diodę elektroluminescencyjną, póki do komory nie wnikną cząstki dymu rozpraszające to promieniowanie, kierując je na odbiornik. Po przekroczeniu określonej wartości progowej, układ elektroniczny czujki włącza sygnalizację.
Jonizacyjne czujniki dymu mierzą oporność elektryczną w powietrzu i dlatego też reagują na dym widoczny i niewidoczny. Jonizacyjne czujki dymu uważane są za najbardziej przydatne, ale posiadają materiały radioaktywne.