Cyfrowe Video stało się bardzo popularne już jakiś czas temu. Jest to spowodowane wieloma czynnikami - choćby dostępnością urządzeń, które potrafią nagrać obraz oraz łatwości dzielenia się nim. Wszyscy znamy przecież portal YouTube czy Vimeo i posiadamy telefon komórkowy z możliwością kręcenia video.
Obecnie również edycja filmów nie jest trudna i nie wymaga od nas posiadania profesjonalnego sprzętu czy wiedzy, ponieważ moc naszych komputerów jest wystarczająca, aby można było dokonać edycji video, nawet w wysokiej rozdzielczości, jaką zapewnia nam stosowany w kamerach amatorskich format AVCHD (rozszerzenie *.MTS). Dodatkowo powstało wiele amatorskich programów wspomagających tworzenie własnych filmów.
Na wstępie trzeba rozdzielić kodek Video od formatu Video.
Formaty Video:
- 3GP
- ASF
- AVI
- DV
- DVD
- FLV
- M2TS2
- MKV
- MOV
- MP4
- MPG
- Ogg
- SMV
- SVCD
- TS
- WMV
- VCD
Parę słów o wybranych formatach:
3GP (3GPP file format)
Format ten jest przeznaczony głównie dla urządzeń mobilnych, choć obecnie przez nagły rozwój tej technologii staje się on rzadkością i zamiast niego stosuje się MPEG-4.
Rozszerzenie: *.3gp, *.3g2
ASF (Active Streaming Format)
Twórca tego formatu to firma Microsoft. Nie jest on popularny, ponieważ został przez nią opatentowany, a na dodatek patent jest bardzo rygorystyczny, np. użytkownicy innych systemów niż Windows nie mogą prawnie z niego korzystać. Nie można również dekodować tego formatu na inny bez zgody firmy Microsoft. Format jest podobny do QuickTime oraz AVI ze względu na określanie strumienia audio/video, a nie jego kodeka. Można w tym formacie zawrzeć dane na temat, np. wykonawcy, gatunku, itp. Specyfikację formatu można pobrać ze strony Microsoftu.
Rozszerzenie: *.asf
AVI (Audio Video Interleave)
Format AVI jest jednym z najpopularniejszych formatów video. Wprowadzony przez firmę Microsoft w 1992 roku i właśnie z nią jest najczęściej kojarzony. Format AVI jest odmianą formatu RIFF. Odczyt obrazu odbywa się poprzez dekodowanie. Obraz w tym formacie może być skompresowany lub też nie. Najczęściej stosowane kompresje obrazu dla AVI to XviD, DivX, Intel Real Time Video, Indeo, Cinepak, Mjpeg, VdoWave, Real Video, Mpeg-4.
Rozszerzenie: *avi
WMV (Windows Media Video)
WMV to format kompresji filmów stworzony przez firmę Microsoft (zaprojektowany jako odwowiedź na format RealVideo). Format ten jest koniecznością dla wszystkich, którzy chcą obejrzeć film na Xbox 360, platformie Windows Mobile czy Microsoft Zune.
Rozszerzenie: *.wmv
VCD (Video Compact CD)
VCD jest to format służący do zapisu obrazu oraz dźwięku na płytach CD. Rozdzielczość tego formatu wynosi zaledwie 352x288 w systemie PAL oraz 352x240 w systemie NTSC. Nośnikiem dla tego formatu były głównie płyty CD o pojemności 700MB, maksymalnie można było zapisać film trwający do 80 minut. Kompresja zapisu to MPEG-1. Rozmiar około 10 MB/min.
>SVCD (Super Video Compact Disc)
SVCD jest formatem podobnym do VCD, lecz obsługującym wyższą rozdzielczość. 480x480 dla systemu NTCS i 480x576 dla formatu PAL stosuje on kompresję MPEG2. Rozmiar od 10-20MB/min na CD zmieścimy od 35 do 60 minut filmu. Można nagrać do czterech ścieżek napisów do filmów oraz do dwóch ścieżek audio.
>CVD (China Video Disc)
Format zapisu obrazu i dźwięku na płytach CD. Podobny do systemu SVCD, jednak różniący się od niego niższą horyzontalną rozdzielczością, która wynosi 352x480 dla NTCS oraz 352x576 dla PAL/SECAM.
DV (Digital Video)
System DV to nic innego jak format nagrywania video na kasety przy pomocy DVC (Digital Video Camcorder). Format powstał dzięki wysiłkom wielu korporacji, które chciały uruchomić tą technologię i spopularyzować ją. Obraz posiada 480 lini przy 60Hz i 576 linii przy Hz. Format obsługuje dźwięk do 4 kanałów.
>DVCPRO
Wersja formatu DV wprowadzona przez firmę Panasonic w 1995 roku. Nie jest dostępny tryb Long Play, format ten daje większe możliwości od standardowego w kontroli długości nagrywania oraz dokładności.
>DVCAM
Wersja formatu DV wprowadzona przez firmę Sony w 1996 roku głównie z myślą o profesjonalistach. Format zwiększa jakość dźwięku, w porównaniu do standardowego DV w DVCAM mamy możliwość dokładniejszej edycji taśmy, ale nie jest on kompatybilny z urządzeniami obsługującymi tylko format DV.
>DVCPRO50
Wprowadzony w 1997 roku przez firmę Panasonic format DVCPRO50 zwiększył przepustowość do 50 Mbit/s, skracając o wiele czas nagrywania. Format został wykorzystany do kręcenia takich seriali jak Space Race (2005 roku) czy Rise and Fall of an Empire (2006 rok), ze względu na swoją przepustowość.
>DVCPRO Progressive
Format wprowadzony przez firmę Panasonic obsługujący 480 lub 576 linii z dwoma formatami (stosunkami) nagrywanego obrazu 16:9 i 4:3 do 50 Mbit/s. Format zastąpiony przez DVCPRO HD.
>DVCPRO HD (inna nazwa DVCPRO100)
Format DVCPRO HD jest ciekawym formatem firmy Panasonic, który należy traktować jako 4 kodeki DV, które pracują równolegle. Format może obsługiwać przepustowość zarówno 40 Mbit/s (dla 24 klatek/s), jak i 100Mbit/s (dla 50 lub 60 klatek/s). Zgodność sprzętu wstecz dla DV/DVCPRO.
DVD (Digital Video Disc)
Format zapisu danych o większej pojemności zapisu w porównaniu do standardu CD-ROM, umożliwiający zapis na płytach DVD-R, DVDR DL, DVD-RW, DVD+R, DVD+R DL, DVD+RW, DVD-RAM. Cechą charakterystyczną formatu jest to, że DVD musi zawierać system plików (jest to rozszerzenie standardu ISO 9660). Format pojawił się po raz pierwszy w Japonii w w 1996 roku, natomiast do Europy dotarł w 1998 roku. DVD korzysta z 650 nm lasera (płyta CD z 780 nm), odstępy wynoszą 0.74 mikrometrów (dla CD 1.6). Pierwsze DVD zapisywały dane z prędkością 1.353 Kb/s.
Dodatki:
System PAL jest to zmodyfikowany system NTSC (stworzony w Niemczech). Zwyczajowo obraz złożony jest z 625 linii na klatkę przy odświeżaniu 50Hz i 25 klatkach na sekundę. System PAL jest wykorzystywany w prawie całej Europie.
System NTSC jest to amerykański system telewizji analogowej. Zwyczajowo złożony z 525 linii na klatkę przy częstotliwości 59.94Hz i 29.97 klatkach na sekundę. Wadą systemu NTSC jest jego tendencja do utraty barw, która szczególnie daje się odczuć na dużych odległościach przesyłu. Z systemu NTSC korzysta przede wszystkim Ameryka Północna oraz Ameryka Środkowa.
System SECAM jest to stworzony we Francji system nadawania koloru w sygnale telewizji analogowej. Dla SECAM D/K mamy 625 linii przy częstotliwości 50 Hz i 25 klatkach. System posiada wady, jedną z nich jest częste pulsowanie jaskrawego koloru na krańcach obiektu. System stosowany w Ameryce Południowej oraz we wschodniej części Afryki.
MPEG* (Moving Picture Experts Group)
Wzmianka o formacie MPEG pojawił się po raz pierwszy w 1988 roku, kiedy to powstała grupa, która miała znaleźć rozwiązanie problemu wielkości obrazu nagranego z kaset na dysk komputera - 1,5-godzinny film zajmował około 160 gigabajtów miejsca. Było to stanowczo za dużo jak na ówczesne dyski twarde.
MPEG-1 w wersji pierwszej został wydany w 1991 roku i pozwalał on na uzyskanie rozdzielczości 352x240 o przepustowości około 1,5 Mb/s.
MPEG-2 został zaprezentowany w 1994 roku, gdzie maksymalny rozmiar obrazu wynosił 1920x1152 z przepustowością od około 4 do 13 Mb/s.
MPEG-3 zaprojektowany dla HDTV został szybko porzucony ze względu na obsługę wysokiej rozdzielczości przez swojego poprzednika.
MPEG-4 to format*, który rozpoczął proces tworzenia takich kodeków jak XviD, które to z kolei zapoczątkowały erę multimediów w sieci. Przejął on wiele cech formatów MPEG-1 i MPEG-2, zwiększając obsługę VRML (Virtual Reality Modelling Language, standard opisujący grafikę trójwymiarową ), pliki złożone (zawierające obiekty zarówno audio, jak i video oraz VRML). Format stosowany jest w WMA, WMV, QuickTime, Nero Digital. Większość nowszych komputerów zapisuje obraz właśnie w tym formacie. Format został przedstawiony w 1998 roku, a druga jego wersja w 1999 roku.
* MPEG jest to kontener, czyli oznaczenie grupy standardów kodowania!!! Znalazł się na tej liście, gdyż jego znajomość ułatwi zrozumienie formatów video.
Rozszerzenie MPEG-4: *.mp4
Obecnie również edycja filmów nie jest trudna i nie wymaga od nas posiadania profesjonalnego sprzętu czy wiedzy, ponieważ moc naszych komputerów jest wystarczająca, aby można było dokonać edycji video, nawet w wysokiej rozdzielczości, jaką zapewnia nam stosowany w kamerach amatorskich format AVCHD (rozszerzenie *.MTS). Dodatkowo powstało wiele amatorskich programów wspomagających tworzenie własnych filmów.
Na wstępie trzeba rozdzielić kodek Video od formatu Video.
Formaty Video:
- 3GP
- ASF
- AVI
- DV
- DVD
- FLV
- M2TS2
- MKV
- MOV
- MP4
- MPG
- Ogg
- SMV
- SVCD
- TS
- WMV
- VCD
Parę słów o wybranych formatach:
3GP (3GPP file format)
Format ten jest przeznaczony głównie dla urządzeń mobilnych, choć obecnie przez nagły rozwój tej technologii staje się on rzadkością i zamiast niego stosuje się MPEG-4.
Rozszerzenie: *.3gp, *.3g2
ASF (Active Streaming Format)
Twórca tego formatu to firma Microsoft. Nie jest on popularny, ponieważ został przez nią opatentowany, a na dodatek patent jest bardzo rygorystyczny, np. użytkownicy innych systemów niż Windows nie mogą prawnie z niego korzystać. Nie można również dekodować tego formatu na inny bez zgody firmy Microsoft. Format jest podobny do QuickTime oraz AVI ze względu na określanie strumienia audio/video, a nie jego kodeka. Można w tym formacie zawrzeć dane na temat, np. wykonawcy, gatunku, itp. Specyfikację formatu można pobrać ze strony Microsoftu.
Rozszerzenie: *.asf
AVI (Audio Video Interleave)
Format AVI jest jednym z najpopularniejszych formatów video. Wprowadzony przez firmę Microsoft w 1992 roku i właśnie z nią jest najczęściej kojarzony. Format AVI jest odmianą formatu RIFF. Odczyt obrazu odbywa się poprzez dekodowanie. Obraz w tym formacie może być skompresowany lub też nie. Najczęściej stosowane kompresje obrazu dla AVI to XviD, DivX, Intel Real Time Video, Indeo, Cinepak, Mjpeg, VdoWave, Real Video, Mpeg-4.
Rozszerzenie: *avi
WMV (Windows Media Video)
WMV to format kompresji filmów stworzony przez firmę Microsoft (zaprojektowany jako odwowiedź na format RealVideo). Format ten jest koniecznością dla wszystkich, którzy chcą obejrzeć film na Xbox 360, platformie Windows Mobile czy Microsoft Zune.
Rozszerzenie: *.wmv
VCD (Video Compact CD)
VCD jest to format służący do zapisu obrazu oraz dźwięku na płytach CD. Rozdzielczość tego formatu wynosi zaledwie 352x288 w systemie PAL oraz 352x240 w systemie NTSC. Nośnikiem dla tego formatu były głównie płyty CD o pojemności 700MB, maksymalnie można było zapisać film trwający do 80 minut. Kompresja zapisu to MPEG-1. Rozmiar około 10 MB/min.
>SVCD (Super Video Compact Disc)
SVCD jest formatem podobnym do VCD, lecz obsługującym wyższą rozdzielczość. 480x480 dla systemu NTCS i 480x576 dla formatu PAL stosuje on kompresję MPEG2. Rozmiar od 10-20MB/min na CD zmieścimy od 35 do 60 minut filmu. Można nagrać do czterech ścieżek napisów do filmów oraz do dwóch ścieżek audio.
>CVD (China Video Disc)
Format zapisu obrazu i dźwięku na płytach CD. Podobny do systemu SVCD, jednak różniący się od niego niższą horyzontalną rozdzielczością, która wynosi 352x480 dla NTCS oraz 352x576 dla PAL/SECAM.
DV (Digital Video)
System DV to nic innego jak format nagrywania video na kasety przy pomocy DVC (Digital Video Camcorder). Format powstał dzięki wysiłkom wielu korporacji, które chciały uruchomić tą technologię i spopularyzować ją. Obraz posiada 480 lini przy 60Hz i 576 linii przy Hz. Format obsługuje dźwięk do 4 kanałów.
>DVCPRO
Wersja formatu DV wprowadzona przez firmę Panasonic w 1995 roku. Nie jest dostępny tryb Long Play, format ten daje większe możliwości od standardowego w kontroli długości nagrywania oraz dokładności.
>DVCAM
Wersja formatu DV wprowadzona przez firmę Sony w 1996 roku głównie z myślą o profesjonalistach. Format zwiększa jakość dźwięku, w porównaniu do standardowego DV w DVCAM mamy możliwość dokładniejszej edycji taśmy, ale nie jest on kompatybilny z urządzeniami obsługującymi tylko format DV.
>DVCPRO50
Wprowadzony w 1997 roku przez firmę Panasonic format DVCPRO50 zwiększył przepustowość do 50 Mbit/s, skracając o wiele czas nagrywania. Format został wykorzystany do kręcenia takich seriali jak Space Race (2005 roku) czy Rise and Fall of an Empire (2006 rok), ze względu na swoją przepustowość.
>DVCPRO Progressive
Format wprowadzony przez firmę Panasonic obsługujący 480 lub 576 linii z dwoma formatami (stosunkami) nagrywanego obrazu 16:9 i 4:3 do 50 Mbit/s. Format zastąpiony przez DVCPRO HD.
>DVCPRO HD (inna nazwa DVCPRO100)
Format DVCPRO HD jest ciekawym formatem firmy Panasonic, który należy traktować jako 4 kodeki DV, które pracują równolegle. Format może obsługiwać przepustowość zarówno 40 Mbit/s (dla 24 klatek/s), jak i 100Mbit/s (dla 50 lub 60 klatek/s). Zgodność sprzętu wstecz dla DV/DVCPRO.
DVD (Digital Video Disc)
Format zapisu danych o większej pojemności zapisu w porównaniu do standardu CD-ROM, umożliwiający zapis na płytach DVD-R, DVDR DL, DVD-RW, DVD+R, DVD+R DL, DVD+RW, DVD-RAM. Cechą charakterystyczną formatu jest to, że DVD musi zawierać system plików (jest to rozszerzenie standardu ISO 9660). Format pojawił się po raz pierwszy w Japonii w w 1996 roku, natomiast do Europy dotarł w 1998 roku. DVD korzysta z 650 nm lasera (płyta CD z 780 nm), odstępy wynoszą 0.74 mikrometrów (dla CD 1.6). Pierwsze DVD zapisywały dane z prędkością 1.353 Kb/s.
Dodatki:
System PAL jest to zmodyfikowany system NTSC (stworzony w Niemczech). Zwyczajowo obraz złożony jest z 625 linii na klatkę przy odświeżaniu 50Hz i 25 klatkach na sekundę. System PAL jest wykorzystywany w prawie całej Europie.
System NTSC jest to amerykański system telewizji analogowej. Zwyczajowo złożony z 525 linii na klatkę przy częstotliwości 59.94Hz i 29.97 klatkach na sekundę. Wadą systemu NTSC jest jego tendencja do utraty barw, która szczególnie daje się odczuć na dużych odległościach przesyłu. Z systemu NTSC korzysta przede wszystkim Ameryka Północna oraz Ameryka Środkowa.
System SECAM jest to stworzony we Francji system nadawania koloru w sygnale telewizji analogowej. Dla SECAM D/K mamy 625 linii przy częstotliwości 50 Hz i 25 klatkach. System posiada wady, jedną z nich jest częste pulsowanie jaskrawego koloru na krańcach obiektu. System stosowany w Ameryce Południowej oraz we wschodniej części Afryki.
MPEG* (Moving Picture Experts Group)
Wzmianka o formacie MPEG pojawił się po raz pierwszy w 1988 roku, kiedy to powstała grupa, która miała znaleźć rozwiązanie problemu wielkości obrazu nagranego z kaset na dysk komputera - 1,5-godzinny film zajmował około 160 gigabajtów miejsca. Było to stanowczo za dużo jak na ówczesne dyski twarde.
MPEG-1 w wersji pierwszej został wydany w 1991 roku i pozwalał on na uzyskanie rozdzielczości 352x240 o przepustowości około 1,5 Mb/s.
MPEG-2 został zaprezentowany w 1994 roku, gdzie maksymalny rozmiar obrazu wynosił 1920x1152 z przepustowością od około 4 do 13 Mb/s.
MPEG-3 zaprojektowany dla HDTV został szybko porzucony ze względu na obsługę wysokiej rozdzielczości przez swojego poprzednika.
MPEG-4 to format*, który rozpoczął proces tworzenia takich kodeków jak XviD, które to z kolei zapoczątkowały erę multimediów w sieci. Przejął on wiele cech formatów MPEG-1 i MPEG-2, zwiększając obsługę VRML (Virtual Reality Modelling Language, standard opisujący grafikę trójwymiarową ), pliki złożone (zawierające obiekty zarówno audio, jak i video oraz VRML). Format stosowany jest w WMA, WMV, QuickTime, Nero Digital. Większość nowszych komputerów zapisuje obraz właśnie w tym formacie. Format został przedstawiony w 1998 roku, a druga jego wersja w 1999 roku.
* MPEG jest to kontener, czyli oznaczenie grupy standardów kodowania!!! Znalazł się na tej liście, gdyż jego znajomość ułatwi zrozumienie formatów video.
Rozszerzenie MPEG-4: *.mp4
Konto firmowe:
