Radmor 5412 - przyczyna palenia tranzystora T503 typu BD650

Mam problem z Radmorem 5412, pali tranzystor T503 typu BD650.


Dość długo nad nim już siedzę, nie mogę znaleźć przyczyny usterki.
Generalnie sprawdziłem wszystkie elementy bloku B5:
- w zasianiu 0V, +18V, +42V, +29V (zamiast +26V)
- tranzystory, rezystory, kondensatory, potencjometry, diody - wszystko sprawne.

Sprawdziłem tranzystory i diody na płytkach B6 - wszystkie sprawne.

Tranzystor T503 pali się włącznie z bezpiecznikiem Bz502. Wymieniałem już tranzystor T503 3-krotnie na różne sztuki, więc możemy wykluczyć wadliwy element. Zamieniałem miejscami płytki B6, zawsze pali tranzystor T503, zatem uszkodzenie płytki B6 też można wykluczyć.

Proszę o podpowiedź co sprawdzić bo już skończyły mi się pomysły.

A tranzystor T 501 i napięcia na nim?

Tranzystor ulega uszkodzeniu bez podłączonego obciążenia (głośnika)?

Na czas naprawy zamiast bezpieczników Bz 501/502 wstaw żarówki lub rezystory,

Wylutuj oba tranzystory mocy, następnie wlutuj opornik 100-470 Ohm w miejsce złącza B-E tranzystora T503.
W takiej konfiguracji zmierz na początek napięcie stałe na wyjściu oraz w punktach gdzie były bazy tranzystorów T502 i T503

Wylutowałem tranzystory mocy T502 oraz T503. Między bazę i emiter T503 wlutowałem rezystor 470 Ohm. W miejsce bezpieczników Bz501 oraz Bz502 wlutowałem rezystory 100 Ohm. Wzmacniacz podłączony przez żarówkę wolframową 40W w szeregu na przewodzie zasilającym AC 230V. Potencjometr głośności skręcony na minimum, brak podłączonych wejść z sygnałem audio, brak podłączonych głośników na wyjściu. Sam tranzystor T502 sprawdzałem i przewodzi tylko w dwóch kierunkach B-C oraz B-E, zatem zakładam, że jest sprawny. Płytki sterujące B6 i kable sterujące podłączone.

Pomiary:
- napięcie na wyjściu na zaciskach głośników na prawym kanale: -80 do -90 mV
- napięcie na wyjściu na zaciskach głośników na lewym kanale: -300 mV
- napięcie w miejscu gdzie była baza tranzystora T502: 2,14 V
- napięcie w miejscu gdzie była baza tranzystora T503: -0,37 V
- napięcie na tranzystorze T501: B: 0,33 V, C: 2,15 V, E: 0,36 V (czy ten pomiar T501 cokolwiek wnosi przy wylutowanych tranzystorach mocy?)

leszek95b napisał:

- napięcie na tranzystorze T501: B: 0,33 V, C: 2,15 V, E: 0,36 V (czy ten pomiar T501 cokolwiek wnosi przy wylutowanych tranzystorach mocy?)

Wnosi. te pomiary wskazują że ten tranzystor jest niesprawny tak więc sprawdź go i jeśli niesprawny to wymień.

leszek95b napisał:

- napięcie w miejscu gdzie była baza tranzystora T502: 2,14 V
- napięcie w miejscu gdzie była baza tranzystora T503: -0,37 V

Ok, podłącz miernik jedną końcówką do bazy T502, drugą do bazy T503 i ustaw to napięcie na minimalną możliwą wartość za pomocą potencjometru r502 i napisz jaka to wartość.

Zmierz na zakresie diody oba tranzystory mocy pomiędzy bazą i emiterem jaką konkretną wartość pokazuje.

Dodano po 9 [minuty]:

leszek95b napisał:

Wylutowałem tranzystory mocy T502 oraz T503. Między bazę i emiter T503 wlutowałem rezystor 470 Ohm. W miejsce bezpieczników Bz501 oraz Bz502 wlutowałem rezystory 100 Ohm. Wzmacniacz podłączony przez żarówkę wolframową 40W w szeregu na przewodzie zasilającym AC 230V. Potencjometr głośności skręcony na minimum, brak podłączonych wejść z sygnałem audio, brak podłączonych głośników na wyjściu. Sam tranzystor T502 sprawdzałem i przewodzi tylko w dwóch kierunkach B-C oraz B-E, zatem zakładam, że jest sprawny. Płytki sterujące B6 i kable sterujące podłączone.

To jest doskonały przykład jak powinny być robione opisy tego co się wykonuje. Jest tu wszystko jasne, niczego nie trzeba się domyślać. Prawie jakbym tam był i to wszystko widział.

Dodano po 12 [minuty]:


Te tranzystory które się spaliły rozbij młotkiem aby zobaczyć jakiej wielkości struktura jest w środku.

Wylutowałem tranzystor T501, sprawdziłem multimetrem na pomiarze diody. Wyniki: B-C: 618; B-E: 627; pozostałe (C-E, C-B, E-B, E-C): nieskończoność. W mojej ocenie sprawny. Wlutowałem z powrotem.

Między miejscami, w których były bazy T502 i T503, podłączyłem miernik, opory przy skrajnych położeniach R502 to od 5,58 kOhm do 7,83 kOhm (wychodzi 2,25 kOhm, zatem R502 powinien być sprawny). Po włączeniu wzmacniacza zgodnie z opisem z poprzedniego postu sprawdziłem napięcia między miejscami gdzie były bazy T502 i T503 na skrajnych położeniach R502 i wychodzi od 1,82 V do 4,10 V. Minimum 1,82 V.

Pomiary tranzystorów na zakresie diody:
- T502: B-E: 590, B-C: 587, C-E: 118, E-C: 113, C-B: 1555, E-B: 1543 - jeśli dobrze rozumuję to jest uszkodzony, bo tylko dla B-E i B-C powinny być wartości, reszta nieskończoność?
- T503 był spalony, pomierzyłem nowy: E-B: 700, C-B: 600, E-C: nieskończoność, B-C: nieskończoność, B-E: 1367, C-E: 496 - także uszkodzony?

Tylko jeden spalony mam, reszta na wysypisku już. Rozbiłem, jakieś 4mm jeśli dobrze zmierzyłem. Załączam zdjęcie.


SlawekKedra - co do opisów to staram się tak, aby wszystko było jasne bez zbędnego domyślania się co autor miał na myśli .

leszek95b napisał:

SlawekKedra - co do opisów to staram się tak, aby wszystko było jasne bez zbędnego domyślania się co autor miał na myśli .

Zauważyłem to i muszę powiedzieć że czytanie Twoich opisów to przyjemność. Taki sposób pisania zdarza się tutaj niezwykle rzadko. Gdyby każdy tak pisał....

leszek95b napisał:

Minimum 1,82 V.

Ok, pozostaw to w takim położeniu.

leszek95b napisał:

- T502: B-E: 590, B-C: 587, C-E: 118, E-C: 113, C-B: 1555, E-B: 1543 - jeśli dobrze rozumuję to jest uszkodzony,

Tak, jest uszkodzony.

leszek95b napisał:

bo tylko dla B-E i B-C powinny być wartości, reszta nieskończoność?

Generalnie tak, ale te wartości też muszą być odpowiednie, nie jakiekolwiek, poza tym nie dotyczy to darlingtonów.

leszek95b napisał:

T503 był spalony, pomierzyłem nowy: E-B: 700, C-B: 600, E-C: nieskończoność, B-C: nieskończoność, B-E: 1367, C-E: 496 - także uszkodzony?

Ten jest Darlingtonem i wygląda na sprawny ale te pomiary to nie wszystko. Musi on mieć jeszcze odpowiedniej wielkości strukturę oraz wytrzymałość napięciową. W dawnych czasach jeśli na tranzystorze pisało np BDP650, to można było założyć że wewnątrz obudowy jest tranzystor którego paramentry są takie jak w jego specyfikacji. Chińczycy wpadli jednak na genialny pomysł pakowania do obudów byle jakich struktur i opatrywania ich takimi oznaczeniami jakie chce klient. Stąd obecnie wiele problemów z uruchomieniem układów z takimi elementami. Dlatego też rozbicie tranzystora stanowi często pomocną wskazówkę.
W tym rozbitym na zdjęcdiu, struktura wygląda dobrze zatem można przypuszczać że tranzystor ten ma odpowiednią wytrzymałość prądową jak również odpowiednią dopuszczalną moc strat, natomiast wielkość struktury niczego nie mówi na temat wytrzymałości napięciowej.
Przed wlutowaniem nowych tranzystorów trzeba sprawdzić czy są one Darlingtonami ponieważ zdarza się że zwykłe tranzystory oznaczane są symbolami Darlingtonów. Zwykłe w tym układzie będą się palić.
Następnie można sprawdzić ich wytrzymałość napięciową w następujący sposób:
Tranzystor NPN - podłączyć kolektor do plusa zasilania a emiter do minusa zasilania tego układu w którym on normalnie pracuje, baza nigdzie nie podłączona i poczekać kilka minut. Jeśli nic się nie dzieje można go uznać za odpowiedni.
Tranzystor PNP - emiter do plusa, kolektor do minusa, baza nigdzie.
Tranzystory warto podłączyć na dłuższych przewodach i umieścić je w takim miejscu aby ewentualne odpryski obudowy niczego nie uszkodziły jeśli tranzystor okazałby się złej jakości.
Teraz można je wlutować do układu ale kolektory podłączyć do zasilania przez oporniki 100 Ohm, mogą być małej mocy. Jeśli coś pójdzie nie tak, to spalą się one ograniczając prąd tranzystorów do bezpiecznego dla nich prądu.
Oczywiście przedtem rozłącz ten opornik B-E ktory wlutowałeś w miejsce tego złącza.

SlawekKedra napisał:

W tym rozbitym na zdjęcdiu

Nie mam już takich jak rozbity. Rozbiłem producenta PH (zamontowany tam kilkanaście lat temu), teraz zostało mi po 1 sztuce BD650 i BD649 firmy AMI (jeśli dobrze odczytałem z logo na obudowie), które kupiłem niedawno w lokalnym sklepie. Jak się spali to też rozbiję i zobaczymy jak wygląda w środku.

SlawekKedra napisał:

Tranzystor NPN - podłączyć kolektor do plusa zasilania a emiter do minusa zasilania tego układu w którym on normalnie pracuje, baza nigdzie nie podłączona i poczekać kilka minut. Jeśli nic się nie dzieje można go uznać za odpowiedni.
Tranzystor PNP - emiter do plusa, kolektor do minusa, baza nigdzie.

Czyli w przypadku T502 i T503 kolektory i emitery darlingtonów podłączyć do oryginalnych miejsc na płytce gdzie kolektory i emitery powinny być?

SlawekKedra napisał:

Tranzystory warto podłączyć na dłuższych przewodach i umieścić je w takim miejscu aby ewentualne odpryski obudowy niczego nie uszkodziły jeśli tranzystor okazałby się złej jakości.

One się normalnie mocno grzeją, nie trzeba przykręcać żadnego radiatora?

leszek95b napisał:

Czyli w przypadku T502 i T503 kolektory i emitery darlingtonów podłączyć do oryginalnych miejsc na płytce gdzie kolektory i emitery powinny być?

Nie, przeczytaj jeszcze raz to co napisałem, nie wiem jak to jeszcze prościej napisać.

leszek95b napisał:

One się normalnie mocno grzeją, nie trzeba przykręcać żadnego radiatora?

Nie, podczas tego testu one się wogóle nie nagrzeją.

SlawekKedra napisał:

Tranzystor NPN - podłączyć kolektor do plusa zasilania a emiter do minusa zasilania tego układu w którym on normalnie pracuje, baza nigdzie nie podłączona i poczekać kilka minut. Jeśli nic się nie dzieje można go uznać za odpowiedni.
Tranzystor PNP - emiter do plusa, kolektor do minusa, baza nigdzie.

Nowe tranzystory sprawdzone, każdy około 10 minut, przeżyły, nic się nie wydarzyło. Sprawdziłem po tym teście na zakresie diody i jest tak jak przed testem.

Rezystor 470 Ohm wcześniej zamontowany tymczasowo między B-E tranzystora T503 wylutowany. Tranzystory T502 i T503 zamontowane w oryginalne miejsca, baza i emiter podłączone bezpośrednio, kolektory podłączone przez rezystory 100 Ohm. Wzmacniacz włączyłem, tranzystory przeżyły. Na wskaźniku poziomu świecą dwa pierwsze LEDy kanału prawego. Sprawdziłem napięcie stałe na wyjściu głośników:
- kanał L: -0,35 V
- kanał P: -0,1 V

Sprawdziłem napięcia na nóżkach tranzystorów:
- T502: B: 0,5 V; C: 22 V, E: -0,35 V
- T503: B: -1,2 V, C: -21,5 V, E: -0,34 V

Rozbiłem jeszcze uszkodzony tranzystor BD649 firmy AMI (taki sam jak końcówki które właśnie zamontowałem), załączam zdjęcie:


Wartości z pomiarów napięć nie są schematowe, ale mam wstawione rezystory zamiast bezpieczników oraz w kolektorach tranzystorów mocy, do tego żarówka na zasilaniu.
Czy to już ten moment, aby wyciągnąć rezystory z kolektorów oraz bezpieczników i ustawiać prąd spoczynkowy?

Nie w którym wypadku nie wydalaj rezystory, ponieważ wymierzone tobą napięcie, jeśli wymierzone poprawnie, nie odpowiadają nominalnym. Na bazach T502 T503 napięcie powinno być 1.15V, lecz różnej biegunowej . Na E obu 0.02V, co będzie odpowiadało prądowi spoczynkowemu blisko 30mA.Na kolektorach obu tranzystorów napięcie musi składać 36V, różnej biegunowej. Weź z Internetu schemat wzmacniacza i sam będziesz orientował się w odpowiedniości wymierzonego napięcia oznaczonym na schemacie. Na gniazdach głośników napięcie nie musi przekraczać 50mV.

leszek95b napisał:

Sprawdziłem napięcia na nóżkach tranzystorów:
- T502: B: 0,5 V; C: 22 V, E: -0,35 V

Jak wyglądają pomiary tego tranzystora na zakresie diody?

leszek95b napisał:

Rozbiłem jeszcze uszkodzony tranzystor BD649 firmy AMI

Wygląda dobrze.

leszek95b napisał:

ale mam wstawione rezystory zamiast bezpieczników

Te możesz usunąć ponieważ ograniczają one napięcie całego stopnia mocy. Te w kolektorach są zupełnie wystarczające i nie wpływają na resztę układu.

leszek95b napisał:

Czy to już ten moment, aby wyciągnąć rezystory z kolektorów oraz bezpieczników i ustawiać prąd spoczynkowy?

Za chwilę, napisz tylko jakie sa pomiary na zakresie diody tego tranzystora T502

Masz 2 kanały wzmacniacza-sprawny i uszkodzony. Dlaczego nie mierzysz napięć w obu i nie porównujesz ich.

SlawekKedra napisał:

Jak wyglądają pomiary tego tranzystora na zakresie diody?

T502: B-C: 585, B-E: 693, C-E: nieskończoność, C-B: nieskończoność, E-B: 1566, E-C: 540.

SlawekKedra napisał:

Te możesz usunąć ponieważ ograniczają one napięcie całego stopnia mocy. Te w kolektorach są zupełnie wystarczające i nie wpływają na resztę układu.

OK, usunę i wstawię bezpieczniki, na początek mniejsze niż docelowe 1,6A, mam 100mA oraz 500mA.

aksakal napisał:

Dlaczego nie mierzysz napięć w obu i nie porównujesz ich.

Ponieważ w uszkodzonym kanale mam jeszcze rezystory zamiast bezpieczników na czas naprawy.

aksakal, pisałem Ci już kiedyś że takie porównania nie mają sensu ponieważ jeśli ktoś ma niewielkie pojęcie, to i tak nie wymyśli dlaczego jakieś napięcia się różnią a jeśli ktoś ma pojęcie to nie będzie potrzebował robić porównań gdyż wystarczą mu napięcia z uszkodzonego kanału

Dodano po 6 [minuty]:

leszek95b, zgodnie z Twoimi pomiarami ten tranzystor T502 wygląda na sprawnego darlingtona

Bezpieczniki wstaw 500mA

Możesz przystąpić do ustawiania prądu spoczynkowego

Napięcie żasilania końcowki 36 V. Masz na kolektorze 22V . Nawet jeśli sumaryczny opór rezystorów w kolektorze i w zamian bezpiecznika składa 200Om to przy prądzie spoczynkowym 30мА, spadek napięcia złoży 6V, a masz spadek 14V . Szukaj przyczynę zwiększenia prądu. Sprawdź potencjometr regulacji prądu spocz.. R502, być może utracił kontakt. Wymierzyj również opór między B T501 i bazami T502, T503 Kolego, SlawekKedra! Myślę.ty niezupełnie praw ! Metoda porównania, jeśli i umiesz korzystać, pomaga w poszukiwaniu problemu i przy czym dosyć efektywnie, zwłaszcza jeśli nie masz schematu.

Wstawiłem 100mA bezpieczniki (nie mogę znaleźć 500mA) zamiast rezystorów w miejsca Bz501 i Bz502. Usunąłem rezystory z kolektorów, usunąłem żarówkę z zasilania 230V. Brak obciążenia, brak sygnału na żadnym ze źródeł, głośność na minimum. Ustawiłem prąd spoczynkowy potencjometrami montażowymi (40mV na skrajnych nóżkach obu rezystorów mocy).

Pomiary:
- napięcia na zaciskach głośników: L: -25mV, P: -10mV (nie wiem czy to wina miernika, ale czasami skacze na chwilę zwyczajowo około +/- 100mV, najniższa wartość jaką widziałem to około -300mV, najwyższa +10mV)
- tranzystory:
- T501: B -0,85V, C: 1,04V, E: -1,55V
- T502: B: 1,04V, C: 40,3V, E: -0,24V
- T503: B: -1,55V, C: 39V, E: -0,28V

Wartości odbiegają od schematowych (nieznacznie?), ale czy wymaga to dalszego diagnozowania czy zrobić już test z podłączonymi głośnikami i źródłem sygnału?

Ok, prąd spoczynkowy masz wyregulowany więc można by zaryzykować pracę z głośnikami.

Te napięcia które podałeś a konkretnie to, że odbiegają nieco od katalogowych, prawdopodobnie wynika stąd że tranzystory mocy nie są ściśle komplementarne ponieważ inny jest spadek napięcia B-E dla jednego i drugiego. Nie oznacza to że nie będzie to działać mając na uwadze to, że pomiary wykazały że oba są darlingtonami. Tak więc myślę że można spróbować go uruchomić z głośnikami.

Dodano po 1 [minuty]:

Ale do pracy z głośnikami trzeba wymienić bezpieczniki ponieważ te 100mA spalą się.

Podłączyłem głośniki, wzmacniacz przeżył. Poprawnie załącza przekaźnik, napięcia jak na pomiarach z poprzedniego postu. I to na tyle dobrych informacji.
Podłączyłem sygnał (odtwarzacz CD) do wejścia Magnetofon 1 oraz Magnetofon 2, w głośnikach cisza. Podłączyłem również słuchawki, także cisza. Wybrałem źródło UKF oraz AM, w głośnikach cisza.
Sprawdziłem przewody i wtyczki przedwzmacniacza, poprawnie podłączone, kable sprawne. Na W403 napięcie na pinie 5 to 42V, na pinie 2,6 jest masa, czyli poprawnie.


Chciałem sprawdzić napięcia na płytkach sterujących B6, ale widzę, że moje nie są w pełni zgodne ze schematem. Wyglądają natomiast na oryginalne, nie przerabiane. Różnice to m.in:
- zamiast C603 wstawiona dioda BAP811,
- brak tranzystora T605,
- zamiast rezystora R605 wstawiona zwora.

Zdjęcie mojej płytki:


Czy schemat mojej wersji płytki istnieje?

Pomierzyłem tylko napięcia na T606 w obu płytkach i wartości na obu są jednakowe z dokładnością do 100mV - E : +41,3V, C: +1V, B: +40,7V.

Kolego, Sławekkedra! Dziwi mnie to, że nie zwracasz uwagi na 10-krotny wzrost napięcia na emiterach tranzystorów T502 T503 i różnicę napięcia w ich bazach. Trzeba regulować prąd spoczynkowy . Trzeba przynajmniej porównać napięcia na emiterach i bazach tranzystorów końcowych obu kanałów. Być może autor tematu źle mierzy.

aksakal napisał:

Dziwi mnie to, że nie zwracasz uwagi na 10-krotny wzrost napięcia na emiterach tranzystorów T502 T503

Co wskazuje na 10krotny wzrost napięcia na emiterach T502 i T503?

Dodano po 9 [minuty]:

leszek95b napisał:

w głośnikach cisza.

Czy cisza jest w obu kanałach czy tylko w tym uszkodzonym?

SlawekKedra napisał:

Czy cisza jest w obu kanałach czy tylko w tym uszkodzonym?

Cicho w obu kanałach. Po włączeniu wzmacniacza w prawym kanale słychać tylko typowe "pyk" po załączeniu przekaźnika.

Kolego , SlawekKedra!W post#19 autor przedstawił wyniki pomiaru napięcia na tranzystorach T502-T503. Napięcia na emiterach wynoszą, odpowiednio, 0.24 V i 0.28 V, a zgodnie ze schemat napięcia te powinny wynosić 0.02V, lub 20mV, co odpowiada prądowi spoczynkowemu około 30mA. Przy wskazanych przez autora napięciach 0.24V i 0.28 V prąd spoczynkowy wynosi odpowiednio 353mA i 411mA. Jak myślisz, to jest normalne?

Mylisz się aksakal, prąd zmierzony przez autora wynosi 40mA. Nie czytasz dokładnie co jest napisane.

Dodano po 4 [minuty]:

leszek 95b, z tego co napisałeś wynikałoby że coś nie tak jest z przedwzmacniaczem ale aby się upewnić należałoby podać jakiś regulowany sygnał bezpośrednio na wejścia wzmacniaczy mocy

SlawekKedra napisał:

jakiś regulowany sygnał

Nie mam generatora, czy znasz jakiś prosty domowy sposób na uzyskanie sygnału, czy mam się zaopatrzyć w prosty generator?

SlawekKedra napisał:

na wejścia wzmacniaczy mocy

Masz na myśli wejście na wtyczce W601 płytek sterujących B6?

Kolego, SławekKedra! Przepraszam, ale nie mogę zrozumieć, dlaczego prąd spoczynkowy wynosi 40mA. Podziel się doświadczeniem, będę wdzięczny.

Aksakal, autor zmierzył to miernikiem. Napięcie pomiędzy emiterami wynosi 40mV a dwa oporniki emiterowe mają oporność 1,36 Ohma zatem prąd wynosi 34mA dokładnie.

Leszek 95b, prostym sposobem jest podanie sygnału np. z telefonu ale potrzebny jest kabelek z odpowiednią wtyczką do słuchawek do telefonu. Trzeba pamiętać na początku o wyciszeniu sygnału do zera i ostrożnym zwiększaniu go.
Tak, chodzi o wejście sygnału na płytce B6

Dodano po 4 [minuty]:

To są te punkty które oznaczyłeś ptaszkiem na schemacie z wpisu 21

Kolego, Sławekkedra! Dziękuję! Rozumiem. Myślałem, że autor zmierzył spadek napięcia na Rem.