logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Asymetria obciążenia faz w sieci nN – jak ZE monitoruje i reaguje na nierównomierny rozkład?

hindoos 12 Cze 2025 10:24 1329 19
REKLAMA
  • #1 21577063
    hindoos
    Poziom 36  
    Posty: 3735
    Pomógł: 287
    Ocena: 656
    Ponieważ jakiś czas temu w rozdzielnicy u mnie w domu zawitał dodatkowy "smart" podlicznik, miałem w końcu możliwość obejrzenia "na żywo" jak wygląda pobór energii na poszczególnych fazach np. kiedy pracuje pralka czy zmywarka. Zauważyłem, że rozkład urządzeń między fazami jest u mnie zrealizowany dość rozsądnie, tzn. gniazda w piwnicy są pod jedną fazą, gniazda w kuchni (w tym piekarnik) jest pod drugą fazą, reszta domu "porozsypywana" między fazami. Dzięki temu mogę jednocześnie włączyć pralkę, piekarnik i suszarkę do ubrań i całość ładnie rozłoży się między fazami, nie przeciąży żadnej linii itd.

    I wiadomo, że jest to w moim interesie, żeby tak właśnie było - niepoprawne ustawienie może spowodować zadziałanie zabezpieczeń nadprądowych.

    Zaciekawiło mnie jednak jak to wygląda po drugiej stronie licznika.

    Jeśli mamy np. osiedle domków jednorodzinnych i ZE doprowadza energię do skrzynek, nie mają przecież oni wpływu na to co dzieje się za licznikiem. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, jeśli elektrycy podepną wszystkim kuchenki indukcyjne do tej samej fazy (tym bardziej jeśli to osiedle "od szablonu" realizowane przez ekipę jednego developera). W efekcie całe osiedle będzie w porze obiadowej mocno obciążać tylko jedną linię.

    Oczywiście podejrzewam, że jeden elektryk włączy tak, drugi włączy inaczej i ta losowość (33% szans na podłączenie urządzenia tego samego typu do tej samej fazy co u sąsiada) spowoduje wyrównanie obciążenia, ale nie jest to przecież gwarantowane - w końcu ktoś czasem trafi szóstkę w lotka ;)

    W jaki sposób rozwiązuje się taką asymetrię obciążenia sieci? Zwłaszcza jeśli potrafi ona być mocno okresowa. Czy pracownicy ZE są jakoś informowani albo mierzą dobowe obciążenia na poziomie transformatora SN/NN? Czy w razie potrzeby zamieniają u losowych odbiorców fazy po "swojej" stronie? Czy mogą zażądać takiej zmiany u odbiorcy albo przysłać swojego technika żeby taką zmianę wykonał?
  • REKLAMA
  • #2 21577249
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    1. W domu masz rozdzielnicę nie rozdzielnie ( Rozdzielnia to pomieszczenie )
    2. Tak się składa że pracuję w Tauronie w brygadzie sieciowej, i jeśli Tauron przypuszcza że jest asymetria napięć na sieci, to zakłada tzw analizator parametrów sieci. Jeśli jest problem w pomiarach analizatora to taki protokół wędruje do naszych inżynierów i oni starają się rozwiązać problem.
    3. A jeśli chodzi o osiedle domków, to po stronie Taurona jest tylko umożliwienie miejsca pobrania energii o określonej mocy, a to co jest już za licznikiem to nie jest Tauronu sprawa.
  • #3 21577264
    hindoos
    Poziom 36  
    Posty: 3735
    Pomógł: 287
    Ocena: 656
    Tak, autokorekta mnie chyba poprawiła, bo miałem na myśli rozdzielnicę.

    Magic_moon napisał:
    taki protokół wędruje do naszych inżynierów i oni starają się rozwiązać problem.

    Wiadomo jakie są możliwości?
  • #4 21577297
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    Wymienia się transformatory, montuje się się na słupach dodatkowe specjalne transformatory które stabilizują asymetrię napięć, dobudowuje się dodatkową stację transformatorową.
  • REKLAMA
  • #6 21577385
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    opornik7 napisał:
    Magic_moon napisał:
    montuje się się na słupach dodatkowe specjalne transformatory które stabilizują asymetrię napięć

    A to ciekawostka ;) A cóż to za transformatory?


    Dokładnie to nie pamiętam, ale jestem pewny to że były firmy Ensto.
  • #7 21577390
    tyqva
    Poziom 36  
    Posty: 2760
    Pomógł: 332
    Ocena: 1151
    opornik7 napisał:
    Magic_moon napisał:
    montuje się się na słupach dodatkowe specjalne transformatory które stabilizują asymetrię napięć

    A to ciekawostka ;) A cóż to za transformatory?

    Ensto Phase Balancer.
    Załączniki:
    • phase_balancer_pv_2023-a4.pdf (1.08 MB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #8 21577392
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    tyqva napisał:
    opornik7 napisał:
    Magic_moon napisał:
    montuje się się na słupach dodatkowe specjalne transformatory które stabilizują asymetrię napięć

    A to ciekawostka ;) A cóż to za transformatory?

    Ensto Phase Balancer.


    Dokładnie to montowałem na słupie, i z tego co mi wiadomo, to nic nie dało.
  • #9 21577393
    opornik7
    Specjalista elektryk
    Posty: 4505
    Pomógł: 316
    Ocena: 1568
    Magic_moon napisał:
    Dokładnie to nie pamiętam, ale jestem pewny to że były firmy Ensto.


    Cytat:
    Redukuje asymetrię i rozwiązuje problemy zawyżania i zapadów napięcia
    w sieciach nasyconych fotowoltaiką
    • Istotnie zmniejsza rezystancję pętli zwarcia – poprawa skuteczności działania ochrony
    przed porażeniem prądem elektrycznym
    • Zmniejsza prąd płynący w przewodzie neutralnym - redukcja strat
    i poprawa efektywność dystrybucji energii
    • Zapewnia stabilizację i możliwość efektywnej regulacji napięcia w transformatorze SN/nn
    • Zmniejsza średnio o 65% zawartości wyższych harmonicznych napięcia
    i blisko 80% dla składowej zerowej (3,6,9 itd.)
    • Istotnie zmniejsza poziom migotania światła


    Ale autora interesuje coś innego czyli
    Cytat:
    Asymetria obciążenia faz w sieci nN – jak ZE monitoruje i reaguje na nierównomierny rozkład?

    czyli przypadek gdy w sieci na L1 jest 20kW, na L2 jest 40kW a na L3 jest 100kW.
    Ensto Phase Balancer tej sytuacji nie rozwiązuje dlatego zadałem pytanie.
  • #10 21577396
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    opornik7 napisał:
    L1 jest 20kW, na L2 jest 40kW a na L3 jest 100kW.


    To jedynie zostają przełączenia odbiorców pomiędzy fazami.
  • #11 21577776
    hindoos
    Poziom 36  
    Posty: 3735
    Pomógł: 287
    Ocena: 656
    Magic_moon napisał:
    jedynie zostają przełączenia odbiorców pomiędzy fazami.

    Ale w którym miejscu? Na poziomie skrzynki od zewnętrznej strony licznika?
  • #12 21578345
    zbich70
    Poziom 43  
    Posty: 17173
    Pomógł: 1171
    Ocena: 6633
    Z tego co mi wiadomo, to OSD niespecjalnie interesuje się asymetrią obciążenia, dopóki od odbiorców nie wpływają skargi i reklamacje.
    Mogą to być zgłoszenia dotyczące zaniżonego lub nieregularnie "pełzającego" napięcia na jednej fazie, a w skrajnych przypadkach, zaniki napięcia spowodowane zadziałaniem zabezpieczeń.
    Dawniej obciążenia mierzyło się chwilowo ręcznym amperomierzem cęgowym, później weszły rejestratory zapisujące dane w sposób ciągły, ale niestety ich odczyt był możliwy dopiero po zdemontowaniu urządzenia i podłączeniu pod komputer w siedzibie.
    Natomiast współcześnie coraz szersze kręgi zatacza system AMI (Advanced Metering Infrastructure), który w czasie (prawie) rzeczywistym przesyła dane pomiarowe, nad którymi nikt nie ślęczy, ale system sam je analizuje i sygnalizuje nieprawidłowości.
    Dane są zbierane zarówno z liczników u odbiorców, jak i pomiarów w trafostacjach.
    Nie wiem na jakim etapie jest ten system u poszczególnych operatorów, ale o ile dobrze pamiętam, to "death line" dla wszystkich to rok 2031.

    Dodano po 12 [minuty]:

    hindoos napisał:
    Ale w którym miejscu?
    Dowolnym. Tam gdzie jest najłatwiejszy dostęp i potrzeba najmniej czasu i wysiłku.
    W przypadku ZKP z listwą zaciskową na odpływie, to najlepiej właśnie tam.
    Czasem najwygodniej jest tam, gdzie osznurowanie jest przewodem linkowym, którym rzecz jasna łatwiej się manewruje niż litym drutem.
  • REKLAMA
  • #13 21578918
    CYRUS2
    Poziom 43  
    Posty: 17908
    Pomógł: 1237
    Ocena: 3508
    Magic_moon napisał:
    jedynie zostają przełączenia odbiorców pomiędzy fazami.
    W Polsce odbiorcy są zasilani z 3 faz.
    hindoos napisał:

    Ale w którym miejscu? Na poziomie skrzynki od zewnętrznej strony licznika?
    Skutkiem nierównomiernego obciążenia są spadki napięcia na liczniku.
    Obecne liczniki mierzą napięcie , dlatego takie informacje mogą być przekazane do operatora.
    zbich70 napisał:
    Z tego co mi wiadomo, to OSD niespecjalnie interesuje się asymetrią obciążenia, dopóki od odbiorców nie wpływają skargi i reklamacje.
    Mogą to być zgłoszenia dotyczące zaniżonego lub nieregularnie "pełzającego" napięcia
  • #14 21578946
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    CYRUS2 napisał:
    W Polsce odbiorcy są zasilani z 3 faz.


    Nie prawda. Czasami z 1 a czasami 2.
  • REKLAMA
  • #15 21578968
    Ktoś_tam
    Poziom 40  
    Posty: 5335
    Pomógł: 504
    Ocena: 2881
    Magic_moon napisał:
    CYRUS2 napisał:
    W Polsce odbiorcy są zasilani z 3 faz.


    Nie prawda. Czasami z 1 a czasami 2.

    Cyrus2 też jest z jednej fazy zasilany o czym często pisze, ale na przekór powie że odbiorcy są z 3 faz zasilani.

    Co się tyczy głównego tematu, to podejrzewam że nikt się asymetrią nie przejmuje o ile napięcia mieszczą się w widełkach. Zresztą ciężko byłoby coś z tym robić skoro sam autor pytania zaznaczył że ta asymetria jest okresowa, a ja jeszcze dodam że zmieniająca się na poszczególnych fazach. Tak jak w mieszkaniu tego nikt nie pilnuje aby nie powodować asymetrii np poprzez włączanie trzech odbiorników dużej mocy w tym samym czasie na 3 fazach tak po drugiej stronie licznika nikt tego nie robi. Możliwe że jedyne kroki jakie normalnie podejmują to przy podłączaniu odbiorcy 1f podpinają go do odpowiedniej fazy. Ale to się rzadko zdarza, bo w blokach nie mają wpływu, a w domkach większość chce mieć 3f.
  • #16 21579084
    CYRUS2
    Poziom 43  
    Posty: 17908
    Pomógł: 1237
    Ocena: 3508
    CYRUS2 napisał:
    W Polsce odbiorcy są zasilani z 3 faz.
    Magic_moon napisał:
    Nie prawda. Czasami z 1 a czasami 2.
    Magic_moon - znasz odbiorców zasilanych z 2 faz ?
    Jaki ZE tak robi ?
    Ktoś_tam napisał:
    Cyrus2 też jest z jednej fazy zasilany o czym często pisze, ale na przekór powie że odbiorcy są z 3 faz zasilani.
    Nie pisze na przekór.
    Wyjaśniam Ktoś_tam – który nie ogarnia co to znaczy zasilanie z 3 faz.
    Jestem podłączony do WLZ 3f .
    Jestem podłączony do fazy L1, a dwóch pozostałych lokatorów na piętrze jest podłączonych do L2 i L3.
  • #17 21597985
    hindoos
    Poziom 36  
    Posty: 3735
    Pomógł: 287
    Ocena: 656
    Czyli podsumowując wątek, dopóki nic się dzieje (nie zostaje przeciążona jedna z faz na transformatorze zasilającym daną okolicę powyżej jej dopuszczalnych możliwości) to ZE ma to gdzieś - a jak już jest przeciążona powodując skargi, to robi się to po linii najmniejszego oporu zależnie od tego co będzie łatwiejsze w tym konkretnym przypadku. Czy coś pominąłem? :)
  • #18 21597988
    Magic_moon
    Poziom 32  
    Posty: 2044
    Pomógł: 193
    Ocena: 337
    hindoos napisał:
    Czyli podsumowując wątek, dopóki nic się dzieje (nie zostaje przeciążona jedna z faz na transformatorze zasilającym daną okolicę powyżej jej dopuszczalnych możliwości) to ZE ma to gdzieś - a jak już jest przeciążona powodując skargi, to robi się to po linii najmniejszego oporu zależnie od tego co będzie łatwiejsze w tym konkretnym przypadku. Czy coś pominąłem?



    Wszystko się zgadza.
  • #19 21598118
    zbich70
    Poziom 43  
    Posty: 17173
    Pomógł: 1171
    Ocena: 6633
    hindoos napisał:
    Czyli podsumowując wątek, dopóki nic się dzieje...
    Dokładnie tak, jeśli nic się nie dzieje, nie ma wyłączeń, skarg mieszkańców i interwencji pogotowia energetycznego, to nikt się tym nie interesuje.
  • #20 21599448
    Wirnick
    Poziom 30  
    Posty: 1774
    Pomógł: 72
    Ocena: 240
    Monitorowanie asymetrii to taka praca dla ukrycia bezrobocia - to taki sygnalista.
    Asymetria w sieci jest nie do regulacji bez nadążnej kompensacji mocy.
    Ale poco to kompensować jeśli jest to chwilowe dla małych odbiorców energii elektrycznej - wielcy już są zmuszeni do kompensacji?

Podsumowanie tematu

✨ Asymetria obciążenia faz w sieci niskiego napięcia jest monitorowana przez Zakłady Energetyczne (ZE) głównie w sytuacjach, gdy pojawiają się skargi lub problemy z napięciem, takie jak spadki czy zaniki spowodowane zadziałaniem zabezpieczeń. ZE stosują analizatory parametrów sieci, które rejestrują dane i w przypadku wykrycia problemów przekazują protokoły do inżynierów w celu rozwiązania. W praktyce operatorzy sieci dystrybucyjnej (OSD) nie ingerują w rozkład obciążenia za licznikiem, gdyż jest to odpowiedzialność odbiorcy. W przypadku nierównomiernego rozkładu mocy na poszczególnych fazach (np. L1=20kW, L2=40kW, L3=100kW) stosuje się głównie przełączenia odbiorców pomiędzy fazami, aby wyrównać obciążenie. Dodatkowo montowane są specjalne transformatory stabilizujące asymetrię, takie jak Ensto Phase Balancer, jednak ich skuteczność bywa ograniczona. W Polsce odbiorcy są zazwyczaj zasilani z trzech faz, a obecne liczniki potrafią mierzyć napięcie na każdej fazie i przesyłać dane do operatora, co umożliwia systemy AMI (Advanced Metering Infrastructure) do monitorowania i analizy parametrów sieci w czasie niemal rzeczywistym. Dopóki nie dochodzi do przeciążeń lub skarg, asymetria obciążenia nie jest aktywnie korygowana przez ZE.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA