Elektroda.pl
Elektroda.pl
X

Search our partners

Find the latest content on electronic components. Datasheets.com
Elektroda.pl
Please add exception to AdBlock for elektroda.pl.
If you watch the ads, you support portal and users.

Wstępne diagnozowanie uszkodzeń wzmacniaczy mocy.

dybas 07 Nov 2007 13:56 127996 18
Altium Designer Computer Controls
  • #1
    dybas
    Level 37  
    W związku z powtarzającymi się tematami typu "z wzmacniacza poszedł dym, co robić" chciałbym podać kilka wskazówek ułatwiających mniej doświadczonym Kolegom podjęcie naprawy.
    Artykuł dotyczy głównie wzmacniaczy polskiej konstrukcji, z uwagi na powszechność i podobieństwo układowe. Wszelkie uwagi i uzupełnienia będą mile widziane.
    1. Po awarii lub mając do czynienia z nieznanym egzemplarzem należy przed włączeniem do sieci zmierzyć rezystancję między wyjściem a masą.
    Prawidłowa wartość pomierzona tanim miernikiem to ok. 600 Ω.
    2. Wartość "∞" świadczy o prawdopodobnym przepaleniu bezpiecznika na
    wyjściu. Następnym krokiem jest weryfikacja tej hipotezy, oraz oględziny końcówki mocy pod kątem przepaleń.
    Należy zwrócić uwagę na rezystory emiterowe (ceramiczne lub drutowe),
    oraz polaryzujące zasilanie tranzystorów sterujących.
    3. Jeżeli po włączeniu do sieci na wyjściu stwierdzamy obecność połowy
    zasilania (prawidłowo 0±100 mV) przy silnym grzaniu się rezystorów
    emiterowych świadczy to o uszkodzeniu tranzystorów stopnia mocy.
    Jeżeli napięcie stałe na wyjściu jest, a rezystory nie nagrzewają się,
    szukamy usterki w okolicach wzmacniacza różnicowego oraz źródła
    prądowego. Częstą usterką jest uszkodzenie tranzystorów wzmacniacza
    różnicowego. Zamiennie dobre są BC556 lub podobne.
    4. W przypadku wymiany tranzystorów mocy wskazane jest wymienić je
    wszystkie. Jako zamienniki wstawiamy 2N6488-2N6491
    lub BD911-BD912.
    5. Przy uruchamianiu pożądane jest użycie zasilacza z limitem prądu.
    6. Pomiary i regulacja prądu spoczynkowego powinna być wykonywana
    po wygrzaniu wzmacniacza i zamontowaniu elementów mocy na radiatorze
    W przeciwnym razie prąd zacznie lawinowo rosnąć.
    7. Wszystkie wymieniane elementy powinny być zgodne z katalogiem.
    Chodzi głównie o moc rezystorów i wartości bezpieczników. Niecelowe i
    szkodliwe jest ich zwiększanie, w rezultacie wzmacniacz i tak się uszkodzi
    ale skutki mogą być znacznie poważniejsze.
    Na koniec sprawa, od której powinienem zacząć. Posiadanie schematu
    jest właściwie nieodzowne, a znajomość teorii - wielce pożądana.
    Mój mentor zawsze mówił:
    - Wzmacniacze są proste... dopóki działają.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #2
    chaka
    VIP Meritorious for electroda.pl
    Poradnik ogólny ale rzeczowy. Pozwolę sobie go trochę rozwinąć.

    Po wystąpieniu jakiejkolwiek awarii, odłączamy głośniki od wzmacniacza. Nigdy nie wiadomo czy i kiedy pojawi się napięcie stąle na wyjsciu, które uszkodzi głosniki. Potencjometr głośności ustawiamy na minimum.

    Wzmacniacz po naprawie uruchamiamy a ograniczeniem prądowym, zrealizowanym w postaci żarówki 230V 60W wlutowanej szeregowo z uzwojeniem pierwotnym transformatora zasilającego końcówkę mocy, wygodnie jest podłączyć ją do styków oprawki bezpiecznika sieciowego, pamietając oczywiście o jego wyjęciu.

    W razie zwarcia, niepoprawności montażu itp, zaświeci się zarówka a nie wzmacniacz.

    Po każdym wyłączeniu wzmacniacza z sieci, a przed wylutowaniem czegokolwiek rozładowujemy kondensatory zasilacza, najlepiej przez opornik drutowy 20-100ohm (2-5W) Pomijając ten krok ryzykujemy uszkodzenie kolejnych podzespołów.

    Wraz z uszkodzeniem tranzystorów mocy, najczęściej padają także tranzystory sterujące, zawsze warto brać to pod uwagę.

    Do pierwszych testów, potencjometr prądu spoczynkowego, ustawiamy w pozycji w której rezystancja pomiędzy bazą a emiterem tranzystora regulującego prąd spoczynkowy, bedzie maksymalna. (minimalny prąd spoczynkowy)


    Jeśli ktoś ma konkretne i fachowe porady dotyczące napraw wzmacniaczy domowych, proszę o dopisywanie kolejnych wiadomości.
  • Altium Designer Computer Controls
  • #3
    radiogaga
    Service technician RTV
    Mały dodatek-po wymianie koncowych tranzystorów mocy sprawdzić,czy nie nastąpiło zwarcie kolektorów do masy-uszkodzenie podkładki mikowej.
  • #4
    zibisound
    Level 23  
    Witam. Dodam do wypowiedzi kolegów, że należy też dobrać tranzystory
    sterujace i mocy do pary i ja to robię metodą techniczną: do zasilacza z
    miliamperomierzem, dołączam tranzystor, zgodnie z polaryzacją, między
    kolektor i emiter. Zakres miliamperomierza to ok. 0,5-1 A. Zapięcie zasilania
    ok. 10 V. Następnie między bazę a kolektor włączam rezystor 10 kom i
    prąd bazy będzie płynął ok 1 mA. Na skali miliamperomierza odczytujemy
    prąd kolektora i mamy przybliżone wzmocnienie Beta tranzystora. Oczywiście
    wzmocnienie wynika z podzielenia prądu kolektora przez prąd bazy. Metoda
    dotyczy tranzystorów średniej i dużej mocy. Pomiar należy wykonywać
    krótko, szczególnie dla tranzystorów dużej mocy-chodzi o nagrzewanie.
    Kto wykonuje naprawy często to może wykonać prosty przyrząd do dobierania Bety. Pozdrawiam- Zygmunt.PS. Zalecam jeszcze po lutowaniu
    wymienianych elementów, umyć plytkę spirytusem i obejrzeć luty, bo zdarzają się mikrozwarcia.
  • #5
    Teresa3181
    Level 11  
    Sprawdzic zawsze uklad odsprzegajacy na wyjsciu, tzn. pojemnosc 0.1-0.47nF i w szereg do masy rezystor 1-4.7om.
    Uszkodzenie tych elementow powoduje wzbudzenie sie koncowki i wysiadka !
    Jezeli masz do dyspozycji auto-trafo zaczynaj od napiecia 60-80v zasilania sieciowego, mniej spalisz elementow! Sprawdzaj napiecia na bazach tranzystorow koncowych - winny byc zawsze +0.5-max 0.7V- PRAWIE ROWNO, NA EMITERACH prawie 0V.
    W ukladach z bezposrednim wyjsciem, tzn. bez elektrolitow ustaw rezystorem nastawnym minimalny prad zerowy - przy skreconym potencjometrze sily glosu na min., bez obciazenia:
    --wlacz miliamperomierz miedzy + i - na wyjsciu i reguluj.
    Zawsze sprawdz uklad tranzystorow w ukladzie roznicowym na wejsciu wzmacniacza koncowego.
  • #6
    na maxa
    Level 11  
    Gdy wymienialismy duzo elementow w kolo koncowki mocy,i zeby miec pewnosc mozemy nie wlutowywac tranzystorow koncowych,z zalozonymi opornikami emiterowymi oczywiscie,one musza byc bo niema innej mozliwosci sprawdzenia innych napiec ktore mamy podane w schematach,sprawdzic prad spoczynkowy (ja ustawiam na 15) podlaczyc wzmacniacz i sprawdzic jego dzialanie na samych sterujacych (wczesniej sprawdzam czy niema stalego napiecia),bedzie gral ciszej oczywiscie nie krecimy go na maxa :),w tym celu podlanczam glosnik wysokotonowy 4 om/20 w,caly czas tak robie i nic zlego sie nie stalo.
    Wazna rzecza jest czytanie schematow szczegolnie tych w formie elektronicznej poniewaz sa one kserowane w wiekszosci i sa to negatywy orginalow,kilka razy spotkalem sie jak ktos wizualnie montowal elementy ktore mialy byc z innej strony.

    Typowe zamienniki:

    PNP - BDP396 = 2N6491 = BD912

    NPN - BDP395 = 2N6488 = BD911

    W unitrze PW8010 :
    BDP285 = mozna dac BD911
    BDP286 = mozna dac BD912

    Rezysory drutowe ktore emiterowe ktore sa nie produkowane juz zastepuje rezystorami ceramicznymi,maja wartosc 0,47 om i sa 5 watowe,a i sa 5%, (o przekroju kwadratu,podluzne,z bialej ceramiki)

    Pozdrawiam i dobrego nowego roku !
  • #7
    KaW
    Level 34  
    1- w stanie niewłączonym -w zal. od umiejetności -lokalizuje sie
    stan tranzystorów koncowych -szukając zwartych złącz
    typu C-E/B-E/ -trafic się mogą też E/B/C .
    szuka się nie tylko w tranz. mocy ale w sterujących też.
    Jeśli ktoś może, to można wylutowywac i po sprawdzeniu wlutowywać .
    Czasami -przy lekkim przebiciu -tranzystor przewodzi bez wysterowania bazy -ponadto reaguje na wysterowanie z wilgotnego palca -dotykając złącza B/C.Taki tranzystor eliminujemy.
    2-NIE POWINNO BYC stosowania dokładania do jakiegoś tranzystora -tzw
    -dokładania pary-.Pary składane w fabryce są nie do pobicia.
    Na naszym rynku -można -mając po 100 szt danego typu
    wybrać faktycznie pary -nawet pary par.

    3-podobnie pary sterujące .Jeżeli one będą niewłaściwe też nic nie będzie działac prawidłowo.
  • #10
    leonsocio
    Level 28  
    a jeśli końcowe nie będą to co? mój znajomy twierdzi, ze końcówka może, ale nie musi być parowana.
  • #11
    DawiDD
    Level 28  
    musi i powinna - pewnie ze jak nie będzie pary to będzie grac - tylko kwestia jak? poza tym wzmacniacz będzie dużo bardziej podatny na uszkodzenia, wzbudzenie zniekształcenia dźwięku itd. Nie tylko końcówka powinna być para ale tez prawy i lewy kanał powinien być wykonany na tych samych tranzystorach - ma to wpływ na końcowy efekt brzmienia wzmacniacza
  • #12
    leonsocio
    Level 28  
    mam teraz harmana w naprawie i jeden kanał działa prowidłowo, w drugiem na 100% padnięte koncowe i sterujące, to musze je sparowa z tymi która działają w pierwszym kanale? to będzie nieco kłopotliwe...

    Dodano po 28 [minuty]:

    bo rozumiem, że jeśli koncowe są zwarte to są uszkodzone. i co dalej radzicie?
  • #13
    KaW
    Level 34  
    1-może się zdarzyć , ze w kanale popsutym zainstaluje się parę
    o nieco innym wzmocnieniu -wtedy wyjdzie to przy odsłuchu -po wykonaniu naprawy.Jest to do omówienia z klientem i pokazania ,że można to usunąć zrównoważeniem kanałów .
    2-czasami znajdzie się zestaw "para par" -ale to rzadko bardzo.

    3-co do HARMANA -naprawiac drugi kanał tak jak wyjdzie -
    oczywiście wymieniac wszystko co popsute -parowane .Dopiero rezultat sprawdzic na różnicę napięć -może być nawet obciążenie zarówkowe -na obu kanałach.Będzie widać różnicę .Dopiero wtedy dobierac tranzystory wejściowe na "betę "-w obu stopniach-jeśli jest różnica.
  • #15
    homesky
    Level 14  
    Witam Nie wiem Koledzy dlaczego rozpisujecie sie na temat Wzmacniaczy z tranzystorowym stopniem mocy jesli niestety jest to juz pewnego rodzaju archaizm , czy ktos moze wypowiedziec sie na diagnozowaniau wzmacniaczy ze sterownaiem cyfrowym na rozbudowanym ukladzie mocy??? Pozdrawiam wszystkich:?:
  • #16
    cdkaz
    Level 22  
    Witam.

    >>>homeski
    Nie rozumiem twojego postu.Tak samo sie diagnozuje uszkodzenia elementów.Poza tym nie jest to archaizm ponieważ większość wzmacniaczy jest analogowa.
    Co to znaczy rozbudowany stopień mocy?Większość wzmacniaczy cyfrowych jest zintegrowanych w układzie scalonym tylko tranzystory mocy są dyskretne.
  • #17
    DawiDD
    Level 28  
    ludzie piszą tu o swoich prywatnych przypadkach, dziękują za ten temat - a ja napisałem o ustawaniu prądu - moim zdaniem to bardzo odpowiednie miejsce - taka informacja powinna tu być - ale skoro nie ma to sa ja zamieszczę - przy naprawie wzmacniacza powinno sie ustawić prąd spoczynkowy na 0. Wzmacniacz powinien chwile grac, żeby wygrzać elementy głownie kondensatory, a później podpiętym miernikiem równolegle do rezystora emiterowego ustawiamy napięcie na ok 3-5mV w zależności jak instrukcja serwisowa podaje. Przy tym ustawianiu powinna być w szeregu z transformatorem sieciowym wpięta żarówka 60W 230V - zapobiegnie to ewentualnym uszkodzenia tranzystorów przy zbyt dużym ustawieniu prądu spoczynkowego. Z doświadczenia wiem ze dobrze mięć 2 mierniki podpięte jednocześnie do 2 kanałów lewego i prawego i ustawiać oba na raz - i tak je skalibrować żeby na obu kanałach było dokładnie to samo
    pozdrawiam


    Czy Kolega może objaśnić P.T. Publiczność, jaki wpływ ma "wygrzewanie kondensatorów, które w sprawnym wzmacniaczu nie powinny się nagrzewać w ogóle, na wartość prądu spoczynkowego?
    GM
  • #18
    cdkaz
    Level 22  
    Witam.
    Z tego co widzę mylisz pojęcia a twój wpis należy traktować jak twoje prywatne zdanie a nie jako przesłankę dla innych użytkowników.
    Prąd spoczynkowy ustawia się w/g instrukcji urządzenia w której jest napisane po jakim czasie od włączenia urządzenia można wyregulować ma to na celu ustalenie się temperatury wszystkich elementów.
    Zbyt mały spowoduje pojawienie się zniekształceń na wyjściu, zbyt duży spowoduje nadmierne grzanie(co może w konsekwencji uszkodzić stopień mocy).

    Offtop:
    Temat ten służy informacją jak wstępnie diagnozować usterki wzmacniaczy mocy.Nie służy on do odpowiedzi na konkretne przypadki tylko informuje o procedurze naprawy i na co zwracać uwagę przy naprawie.
    Od konkretnych przypadków służy forum.
    Nie róbmy śmietnika z tego tematu!
    Poza tym proszę przestrzegać zasad pisowni!
  • #19
    zbyszekskibinski
    Level 33  
    Po wymianie tranzystorow w stopniu roznicowym sprawdzic czy na wyjsciu mocy wystepuje tzw. 'offset' czyli napiecie stale spowodowane wstawieniem niedobranej pary roznicowej. W razie wstawienia tranzystorow mocy o innych parametrach upewnic sie, ze prad spoczynkowy nie jest zbyt wysoki, bo niektore zamienniki maja nizszy 'prog zalaczania'. W przypadku wystepowania zabezpieczen, sprawdzic czy elementy zabezpieczenia i obwodow tzw. '[muting'(glownie tranzystory) tez sie nie uszkodzily. Jezeli para tranzystorow roznicowych jest poprawna, w razie pojawienia sie niewielkiego napiecia stalego na wyjsciu, sprawdzic czy jest poprawna symetria zasialnia (rowne +/-napiecia zasilania). Tranzystory na koniec trzeba wysterowac z generatora az do obcinania sygnalu (Clipping) i upewnic sie ze pobor pradu wtedy za bardzo nie wzrasta, albowiem jest to spowodowane wstawieniem niewlasciwych tranzystorow sterujacych.