logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Diagnoza uszkodzenia ZX Spectrum+: pionowe pasy i migające krzaczki

MCbx 17 Kwi 2008 12:44 6635 34
Najlepsze odpowiedzi LABEL_AI_GENERATED

Jak zdiagnozować uszkodzenie ZX Spectrum+, gdy na ekranie są pionowe pasy i migające krzaki — czy winny jest RAM, ROM, ULA czy zasilanie?

Najbardziej prawdopodobny jest problem z RAM-em albo jego sterowaniem, nie z ROM-em; w tym wątku ostatecznie okazało się, że uszkodzona była jedna kość RAM [#12417563] Najpierw sprawdź napięcia z przetwornicy, zwłaszcza -5 V i +12 V, bo ich brak potrafi powodować takie objawy i uszkadzać pamięć [#5194370][#5203951] Jeśli zasilanie jest poprawne, testuj górny RAM programowo: zapisuj wzorce 85/170 do zakresu 32768–65535 i sprawdzaj, czy odczyt zgadza się z zapisem [#12406772][#12411989] Gdy zapis/odczyt nie trzyma się adresów, podejrzane są układy sterujące pamięcią: IC24 74LS00, IC23 74LS32, ewentualnie IC25/IC26 74LS157 albo ULA [#12406772] Jeśli komputer przechodzi ten test, a ROM nadal pokazuje błędy, problem leży raczej w dekodowaniu adresów, ścieżkach/przelotkach albo w pojedynczej wadliwej kości RAM niż w samym ROM-ie [#12415360][#12417563]
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA
  • #1 5040089
    MCbx
    Poziom 28  
    Posty: 1543
    Pomógł: 14
    Ocena: 27
    Mam pytanie w sprawie ZX Spectrum+ Mam go w kolekcji, jest uszkodzony. Po włączeniu na ekranie pojawiają się pionowe pasy (jasno i ciemnoszare) na których wyskakują migające czasem różnokolorowe krzaczki. Całość jest na czarnym tle, czasem zielonym.
    Co jest uszkodzone? ROM czy pamięć RAM? Czy może co innego? Jak można sprawdzić RAM odcinając 32kB przy płycie rewizji 6A?
  • REKLAMA
  • #2 5194370
    spektra
    Poziom 18  
    Posty: 332
    Pomógł: 10
    Ocena: 60
    Zamierzchłe czasy. ZX Spectrum. Miał o ile pamiętam przetwornicę napięcia. Na -5V i +12V. Z uwagi na trójnapięciowe zasilanie pierwszego banku pamięci. Gdy zabrakło -5V padały pamięci 16kb, a były one kontrolowane prze ULA. Czasami ULA też padała. Sprawdz napięcia z przetwornicy.

    Pozdrawiam
  • REKLAMA
  • #4 5197827
    spektra
    Poziom 18  
    Posty: 332
    Pomógł: 10
    Ocena: 60
    Jakoś nie pasuje mi to na procesor. Jest dość wytrzymały. Tam samo ROM i mutipleksery. Ale kto wie. Większość usterek tego komputera spowodowana była manipulowaniem na złączu krawędziowym. Wyjścia nie były buforowane. A bym jednak obstawiał bank pamięci obsługiwanej przez ULA lub samą ULE Ferrantiego. A były dwie wersje tego układu z 6 i 5 na początku. Gdzieś powinienem mieć jeszcze orginałkę. Poszukam

    Dodano po 14 [minuty]:

    FERRANTI
    ULA 6C00IE-6
    8338
    Znalazłem taki układzik.

    Kiedyś bardzo mnie kręcił ten komputerek. Dobrobiliśmy razem z kolegą nawet do niego stację dysków 5 1/4 cala. Łza się w oku kręci.

    Diagnoza uszkodzenia ZX Spectrum+: pionowe pasy i migające krzaczki
  • #5 5198116
    ZbeeGin
    Poziom 39  
    Posty: 4330
    Pomógł: 605
    Ocena: 465
    W moim ZX Spectrum 48 (Issue 3) taki objaw właśnie występował w przypadku uszkodzonego procesora. Teraz leży i czeka na folię klawiatury bo oryginalna niestety się rozleciała.
    Drugą ważną sprawą dla Mnie jest ożywienie stacji FDD3000 gdyż uszkodzeniu uległ jeden z układów PAL w interfejsie.

    Emulatory to jednak nie to samo...
  • #6 5198242
    spektra
    Poziom 18  
    Posty: 332
    Pomógł: 10
    Ocena: 60
    Jeśli poległ procesorek to naprawa za grosze. Wyciąć, wlutować niską podstawkę (powinna się zmieścić) i po sprawie . A jeśli nie jest to wina procka, to już jeden element można wykluczyć.
  • #7 5198275
    Konto nie istnieje
    Konto nie istnieje  
  • #8 5199015
    Gelip
    Poziom 36  
    Posty: 5245
    Pomógł: 324
    Ocena: 611
    Może przetwornica nie podaje odpowiednich napięć. Nie wiem jak w oryginalnym ZX ale w jego rosyjskim klonie pasują napięcia od zasilacza PC. Trzeba rozkręcić bajtka, wylutować złącze zasilania i wlutować w jego miejsce złącze molex np. od starego CD-ROMu i we wtyczce molex przełożyć kabelki odwrotnie.
    Diagnoza uszkodzenia ZX Spectrum+: pionowe pasy i migające krzaczki

    Mam tak zasilanie ze starego zasilacza AT i działa ok.

    Plusy:
    - praktycznie brak nagrzewania się zasilacza tak jak miało to miejsce w oryginalnej przetwornicy
    - włącznik sieciowy
  • #10 5202773
    tomaszko
    Poziom 17  
    Posty: 189
    Pomógł: 13
    Ocena: 19
    Ja robiłem coś kiedyś na złączu krawędziowym. Coś mi nie poszło i na ekranie wyskoczyły jakieś krzaki. Na szczęście po odpięciu komputerek wstał. Sprawdź elementy połączone ze złączem krawędziowym.
  • #11 5203693
    spektra
    Poziom 18  
    Posty: 332
    Pomógł: 10
    Ocena: 60
    Złacze krawędziowe nie było buforowane - tak że mogło paść wszystko. W dalszym ciągu stawiam na pierwszy RAM lub ULE
  • #12 5203951
    agran
    Poziom 12  
    Posty: 52
    Pomógł: 1
    Ocena: 18
    Opisane uszkodzenie miałem w swoim Spectrum 48k. Przez przypadek jakiś kabelek dotknął do złącza krawędziowego i natychmiast na ekranie TV pojawiły się przypadkowe kwadraciki. Po wymianie pamięci RAM wszystko wróciło do normy.Do zasilania tych pamięci używane jest też ujemne napięcie. Jeżeli dobrze pamiętam to normalnie po włączeniu powinno ono zasilić pamięć jako pierwsze a pozostałe opóźnione. Spectrum do dziś jest sprawne (w szafie :D ) Pozdrawiam
  • #13 12389267
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    odgrzeje temat
    mam zx spectrum issue 2 i nie laduje mi gier 48 kb 16 kb bez problemu wchodzą
    sprawdziłem programem Memtester i pisze mi ze ram bad , jakies pomysły ?
  • REKLAMA
  • #14 12389281
    jankolo
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 32197
    Pomógł: 1792
    Ocena: 587
    Wymień RAM.
  • #15 12389911
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    jankolo napisał:
    Wymień RAM.


    ale wszystkie kosci?
    nie da się tego jakos zdiagnozować ?
  • #16 12390281
    pgoral
    Poziom 26  
    Posty: 1065
    Pomógł: 27
    Ocena: 107
    może napisz program i sprawdź który bit przekłamuje - będziesz wiedział która kość. Na uaprtego możesz jej zmienić bank na drugi (one mają po 64 kbity i jest używana połowa kości, choć zazwyczaj były tak selekcjonowane, że ta druga połowa była niesprawna - dla obniżenia kosztów)
  • #17 12391194
    PitD

    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3957
    Pomógł: 431
    Ocena: 237
    Jeżeli masz wprawę w diagnostyce to oscyloskopem znajdziesz która to pamięć.
    W przeciwnym razie to najlepiej wlutować podstawki i wtedy mając pewne pamięci zamieniać po sztuce aż do skutku.
    Konto firmowe:
    Kuźnia Komputerowa
    Marsz.J.Piłsudskiego 17, Kraków, 31-110 | Strona WWW: https://www.kuznia.pl
  • #18 12392961
    pgoral
    Poziom 26  
    Posty: 1065
    Pomógł: 27
    Ocena: 107
    ale przecież komp chodzi z grami 16 kb - to można programowo rozpoznać która to kość. Tylko zwróć uwagę, że kolejność kostek pamięci nie odpowiada kolejnym bitom - ale to już dojdziesz która - jak tylko będziesz wiedział który bit przekłamuje.
  • REKLAMA
  • #19 12393525
    ZbeeGin
    Poziom 39  
    Posty: 4330
    Pomógł: 605
    Ocena: 465
    Hmmm. Dziwne, że uszkodziła się "górna" pamięć RAM. Warto najpierw przyjrzeć się zworkom obok gniazda MIC, oraz multiplekserowi IC26 (74LS157).
  • #20 12393702
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    znalazłem program do testowania spectruma test pamięci failed :((
    location - 8000 chyba adres
    test ula , sa chyba dwa po pierwszym reset do ekranu powitalnego
    Przy gnieździe mic nie ma zadnych zworek (issue two może dlatego)
    przyjrzec multiplekserowi - w jakim sensie ?
  • #21 12395028
    pgoral
    Poziom 26  
    Posty: 1065
    Pomógł: 27
    Ocena: 107
    Ale Ty nie szukaj programu do testowania. Tylko wpisz w jakąkolwiek górną komórkę pamięci coś i sprawdź czy "to coś" tam zostaje.

    Jak nie zostaje lub przypadkowe odczyty to problem leży w sterowaniu pamięci.
    I tak najpewniej będzie. Zastosuj się wtedy do rady ZbeeGin.

    Jak zostaje to napisz program który w pętli sprawdzi całą górną część w podobny sposób stosując różne wzorce.

    Jak zamiast "tego coś" pojawia się "coś innego" niż było na początku - ale jest to zawsze regularne przekłamanie to faktycznie któraś kość - albo nie kontaktuje, albo padła.

    W obu ostatnich przypadkach wychwycisz która kość do wymiany. Ale nie zaczynaj naprawy od tyłu - najpierw diagnoza, potem naprawa. Ew. coś co na szybko możesz zrobić.
  • #22 12400264
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    pgoral napisał:
    Ale Ty nie szukaj programu do testowania. Tylko wpisz w jakąkolwiek górną komórkę pamięci coś i sprawdź czy "to coś" tam zostaje.

    Jak nie zostaje lub przypadkowe odczyty to problem leży w sterowaniu pamięci.
    I tak najpewniej będzie. Zastosuj się wtedy do rady ZbeeGin.

    Jak zostaje to napisz program który w pętli sprawdzi całą górną część w podobny sposób stosując różne wzorce.

    Jak zamiast "tego coś" pojawia się "coś innego" niż było na początku - ale jest to zawsze regularne przekłamanie to faktycznie któraś kość - albo nie kontaktuje, albo padła.

    W obu ostatnich przypadkach wychwycisz która kość do wymiany. Ale nie zaczynaj naprawy od tyłu - najpierw diagnoza, potem naprawa. Ew. coś co na szybko możesz zrobić.

    10 clear 32760
    20 for f=32768 to 65535
    30 poke f, 255
    40 if peek f <> 255 then print f, peek f
    50 nexf f

    test pozytywny, pomyslow brak
  • #23 12400318
    pgoral
    Poziom 26  
    Posty: 1065
    Pomógł: 27
    Ocena: 107
    i z 0 zamiast 255 też ok?
    spróbuj jeszcze 170 i 85
  • #25 12400577
    pgoral
    Poziom 26  
    Posty: 1065
    Pomógł: 27
    Ocena: 107
    Choroba, no to mnie zagiąłeś tym problemem. Może komórki są nieco ulotne - np. problem z odświeżaniem. To zrób jedną pętlę co pisze a potem na okrągło odpalaj drugą co czyta. Ale to tak strzelanie w ciemno już.
  • #26 12400655
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    komenda PRINT USR "A" daje 32600
    ponoc powinno być 65368
    wygląda to tak jak by nie widział gornego ramu , ale skoro tak to dlaczego go zapisuje ?
  • #27 12406772
    ZbeeGin
    Poziom 39  
    Posty: 4330
    Pomógł: 605
    Ocena: 465
    arturch1969 napisał:
    wygląda to tak jak by nie widział gornego ramu , ale skoro tak to dlaczego go zapisuje ?

    Napisz nieco inny program. Od adresu 0 do 23295 (ROM+SCREEN) wpisz jakąś wartość, powiedzmy 85 (patern 01010101). Teraz w drugiej pętli zapisuj 170 (patern 10101010) w przedziale adresów 32768 do 56063, ale tu przed każdym zapisem sprawdzaj, czy już nie ma tam wartości 85 i zgłoś jeśli by tak się stało. Jeśli program już w początkowych adresach zgłosi, że znalazł poprzednią wartość to nie działa poprawnie dekodowanie adresów.

    Przyczyn może być kilka (dotyczą również sytuacji, gdyby program jednak przeszedł bez błędów):
    - uszkodzony IC 24, 74LS00 - bramka C jest odpowiedzialna za dekodowanie adresu A15 dla górnej pamięci,
    - uszkodzony IC 23, 74LS32 - bramki służą do sterowania sygnałami RAS i CAS górnej połówki pamięci,
    - uszkodzony jednak jeden z IC 25/IC 26, 74LS157, co mniej prawdopodobne bo twierdzisz, że cały górny RAM zapisuje się bez błędów,
    - uszkodzona ULA, i jej wewnętrzny dekoder adresów, przez co pamięć od adresu 16384 do 32767 powtarza się killkukrotnie w górnej połówce i procedura testująca RAM zaszyta w ZX ROM odrzuca zakres od 32768 do 65535 jako z błędami odczytu.

    Osobiście stawiam na 74LS00 bo od niego zależą sumy A15+RD i A15+WR.
  • #28 12411989
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    ZbeeGin napisał:
    arturch1969 napisał:
    wygląda to tak jak by nie widział gornego ramu , ale skoro tak to dlaczego go zapisuje ?

    Napisz nieco inny program. Od adresu 0 do 23295 (ROM+SCREEN) wpisz jakąś wartość, powiedzmy 85 (patern 01010101). Teraz w drugiej pętli zapisuj 170 (patern 10101010) w przedziale adresów 32768 do 56063, ale tu przed każdym zapisem sprawdzaj, czy już nie ma tam wartości 85 i zgłoś jeśli by tak się stało. Jeśli program już w początkowych adresach zgłosi, że znalazł poprzednią wartość to nie działa poprawnie dekodowanie adresów.

    Przyczyn może być kilka (dotyczą również sytuacji, gdyby program jednak przeszedł bez błędów):
    - uszkodzony IC 24, 74LS00 - bramka C jest odpowiedzialna za dekodowanie adresu A15 dla górnej pamięci,
    - uszkodzony IC 23, 74LS32 - bramki służą do sterowania sygnałami RAS i CAS górnej połówki pamięci,
    - uszkodzony jednak jeden z IC 25/IC 26, 74LS157, co mniej prawdopodobne bo twierdzisz, że cały górny RAM zapisuje się bez błędów,
    - uszkodzona ULA, i jej wewnętrzny dekoder adresów, przez co pamięć od adresu 16384 do 32767 powtarza się killkukrotnie w górnej połówce i procedura testująca RAM zaszyta w ZX ROM odrzuca zakres od 32768 do 65535 jako z błędami odczytu.

    Osobiście stawiam na 74LS00 bo od niego zależą sumy A15+RD i A15+WR.


    wymienione ic 23, ic 24, ic 25, ic 26, ic 3, ic 4
    efektow brak, ULA sprawdzona na innym kompie działa ok, pozostaje ROM?
  • #29 12413977
    ZbeeGin
    Poziom 39  
    Posty: 4330
    Pomógł: 605
    Ocena: 465
    arturch1969 napisał:
    pozostaje ROM?

    Dlaczego? To jest ROM z maską, więc się sam nie przeprogramuje.

    W sumie pierwszy test jaki przeprowadziłeś:
    arturch1969 napisał:
    znalazłem program do testowania spectruma test pamięci failed (
    location - 8000 chyba adres

    Wskazał, że problem leży już w pierwszej komórce bloku 32KB. 8000 to adres 32768 zapisany szesnastkowo.
  • #30 12415149
    arturch1969
    Poziom 11  
    Posty: 11
    ZbeeGin napisał:
    arturch1969 napisał:
    pozostaje ROM?

    Dlaczego? To jest ROM z maską, więc się sam nie przeprogramuje.

    W sumie pierwszy test jaki przeprowadziłeś:
    arturch1969 napisał:
    znalazłem program do testowania spectruma test pamięci failed (
    location - 8000 chyba adres

    Wskazał, że problem leży już w pierwszej komórce bloku 32KB. 8000 to adres 32768 zapisany szesnastkowo.

    wiec dlaaczego moge ta komorke zapisac i poprawnie odczytac ?

Podsumowanie tematu

LABEL_AI_GENERATED
W dyskusji dotyczącej uszkodzenia ZX Spectrum+ opisano problem pojawiania się pionowych pasów i migających kolorowych krzaczków na ekranie, co może wskazywać na uszkodzenie pamięci RAM, układu ULA lub problem z zasilaniem, zwłaszcza z przetwornicą napięcia generującą -5V i +12V. Uszkodzenie procesora Z80A jest mniej prawdopodobne, choć nie wykluczone. Wiele usterek wynikało z problemów na złączu krawędziowym, które nie było buforowane, co mogło powodować uszkodzenia pamięci lub ULA. Diagnostyka RAM może być przeprowadzona programowo poprzez testy zapisu i odczytu w górnej połowie pamięci 32kB, a także sprzętowo za pomocą oscyloskopu. Wymiana poszczególnych układów logicznych (74LS00, 74LS32, 74LS157) odpowiedzialnych za dekodowanie adresów i sterowanie pamięcią jest zalecana, jeśli testy wskazują na problemy z dekodowaniem. Uszkodzenia fizyczne ścieżek na płytce również mogą powodować błędy. W jednym przypadku uszkodzona była jedna kość RAM, której wymiana przywróciła sprawność. Dodatkowo poruszono problem nieprawidłowego odwzorowania kolorów (brak białego, żółty zamiast białego, zielony zamiast niebieskiego) w ZX Spectrum Issue 2, co może być związane z regulacją potencjometrów (podkówek) odpowiedzialnych za strojenie kolorów.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA