Jak poprowadzić nową instalację elektryczną do piwnicy w starej kamienicy?

Witam,

Od razu informuję, że jestem prawie zielony (prawie tzn. uczę się czytając w internecie, ale nigdy nie mam pewności co do tych informacji) ze spraw elektrycznych, dlatego też piszę ten temat z prośbą o konkretną pomoc i doradzenie, jak należy postąpić.

Sprawa przedstawia się tak, mieszkam w starej kamienicy przed wojennej jeszcze, zakład energetyczny to Vattenfall, na klatce schodowej jak każdy - mam swój licznik na tablicy i bezpiecznik topikowy 16A, w instalacji są tylko po dwa przewody (neutralny i fazowy do i od licznika do mojego mieszkania do pierwszej puszki wiadomo wszystko jest stare w aluminium, w mieszkaniu już wszystko miedź). Pierwsze piętro.

Planuję w piwnicy założyć swój mały warsztacik, dlatego też muszę mieć tam nowy prąd (aktualny prąd do oświetlenia żarówki jest z przedsionka 24V). Postanowiłem już częściowo, że nową instalację w piwnicy pociągnę wprost z skrzynki licznika z klatki schodowej, tzn. drugi bezpiecznik topikowy 16A podpięty równolegle do licznika na tablicy. I już tutaj nie wiem, czy tak będzie dobrze, w każdym bądź razie - jeśli będzie pobierany prąd w piwnicy, to największe obciążenie przypadać będzie tylko i wyłącznie w czasie, gdy w domu nikogo nie będzie. Kabel (bo taki posiadam) jaki chcę wykorzystać do pociągnięcia tego to YDY 3 x 2.5mm² , myślę, że wystarczy?

Odnośnie w ogóle tego, co będzie tam tym prądem zasilane. Planuję mieć kilka osobnych obwodów na osobnych automatycznych wyłącznikach nadprądowych po np. 6A każdy (jeśli dobrze rozumiem, w razie zwarcia lub przeciążenia jednego z obwodów wybije tylko jeden bezpiecznik?), dlatego, iż będą pracować tam urządzenia, które niestety ale chciałbym mieć w taki sposób zabezpieczone, że w razie właśnie awarii jakiegoś obwodu, reszta pozostanie ciągle zasilana (nie tknięta). W sumie będzie 5 lub 6 takich obwodów.

Kolejna sprawa, to zabezpieczenie całości tej instalacji w piwnicy, mianowicie mam na myśli wyłącznik różnicowo-prądowy - czy warto w takim wypadku zastosować to urządzenie (zaznaczam, że wilgotność powietrza w piwnicy jest na znacznym poziomie ok. 80-90%) ? Drugi (mój szalony pomysł) to zastosowanie ochronnika przepięć - będą tam pracować aż 3 komputery, czasami u nas w sieci zdarzają się różne dziwne przepięcia lub skoki. Nie chciałbym ryzykować uwalenia sprzętu. Jak wygląda też sprawa piorunochronna, czy taki ochronnik przepięć wystarczy? Oczywiście planuję osobno wykonać uziom pionowy w tejże piwnicy wprost do ziemi na np. 2 lub 3 metry, jako "PE".

Podsumowując, po kolei swoją mini skrzynkę rozdzielczą wyobrażam się tak:
• lampka sygnalizacyjna "Legrand L303";
• rozłącznik izolacyjny dwu biegunowy do całkowitego odłączenia prądu w razie ew. modyfikacji podzespołów skrzynki "Legrand FR302 40A";
• wyłącznik nadprądowy (dla całej instalacji w piwnicy) "Legrand 302 B16A";
• licznik jednofazowy (dla siebie żeby rozliczyć się z kosztami prądu zużytego dla mieszkania/warsztatu) np. "F&F LE-01";
• ochronnik przepięć klasy B+C "????";
• wyłącznik różnicowo-prądowy "Legrand P312 C16A";
• wyłącznik nadprądowy (dla każdego obwodu osobny) - 5 lub 6szt. - "Legrand 301 B6A";

Będzie to zamontowane na szynie DIN TH35 w jakiejś natynkowej skrzynce metalowej.

Licząc cały pobór energii przy załączonych wszystkich odbiornikach wyszło mi na poziomie ok. 5kW (z sporym naddatkiem), nie wiem czy przypadkiem nie przesadziłem, no ale tak z wyliczeń wyszło, przy uruchomionych wszystkich urządzeniach, wydaje mi się ale, że jakaś 1/3 z tego nie będzie uruchomiona w trakcie pracy pozostałych.

Drodzy koledzy, za wszelką pomoc, porady dotyczące co źle kombinuję, propozycje jakiś zmian, cokolwiek, będę bardzo wdzięczny za odpowiedzi.
Jeśli temat w złym dziale, przepraszam i proszę moderatora o przeniesienie.

Dziękuję najmocniej i pozdrawiam!

Jaki układ sieci?

Miniax napisał:

Jaki układ sieci?

Jak się domyślam po informacjach wyczytanych, to układ sieci jest raczej "TT", nie daleko (jakieś 70m od domu) jest transformator, więc możliwe też, że jest to układ "TN-C", ale pewności nie mam, musiałbym się konkretnie dowiedzieć.

Gregory_bg napisał:

Chcesz to zrobić ot tak? bez niczyjej zgody? jeżeli tak to zaniechaj tego zamiaru.

Jak najbardziej rozumiem dlaczego kolega pyta, ale może pozostawmy ten temat oddzielnie (nie będziemy o tym dyskutować) - więc uznajemy, że zgoda na wszystko jest i nie będzie żadnych problemów ze samym ciągnięciem kabla, inaczej już w przypadku wpięcia się za licznik, to już wiem, iż modernizację będę musiał zgłosić do ZE o zerwanie plomby, a później o ponowne jej założenie za opłatą.

Ok - skoro tak odpowiadasz - pominiemy kwestie administracyjne, jesteś świadomy - projektu, zgody właściciela, uprawnień elektrycznych itd.

Jaką masz moc odbiorczą w mieszkaniu w/g umowy z energetyką ?

3*2,5mm powinieneś zabezpieczyć bezpiecznikiem 16A - w przypadku Twoich 5kW, to za mało - położyłbym 3*4mm, zabezpieczenie 20A np. R301 . Co do selektywności zabezpieczeń - w zabezpieczeniu przedlicznikowym powinieneś założyć min C20A - wyłącznik selektywny - ale to tylko w uzgodnieniu z energetyką (co za tym idzie także zwiększenie zapotrzebowania na moc odbiorczą, pisałeś coś o 16A)
Rozdzielnia w piwnicy - najlepiej IP54, obudowa PCV, w niej wyłącznik główny FR301 (min 25A) na "L"-ce - niech koledzy mnie poprawią, nie wiem czy sieciach TT, wymagany jest wyłącznik także na torze N - nie słyszałem.

Wyłącznik różnicowo-prądowy o charakterystyce A (min 25A) ale skoro chcesz mieć niezawodny system - wyłączników min 2 szt, lub RCD z członem nadmiarowo-prądowym na każdy obwód, jednak B6 typ A mogą być bardzo drogie.
Ochronnik przepięć B+C oraz na końcu D - do tego jakiś przewód sterujący między mieszkaniem a piwnicą, w celu informacji o zadziałaniu ochronnika przepięć czy inna funkcja, no chyba, że będziesz tam przesiadywał bardzo długo i pod nosem będziesz miał rozdzielnie elektryczną.

pzdr

Czyli póki co układ sieci nieznany.
W związku z tym zadam kolejne pytanie, bo bez odpowiedzi na wcześniejsze nie ma nawet za bardzo mowy o konkretnej pomocy.

Jak zamierzasz sprawdzić wartość rezystancji uziemienia i jaką wartość chcesz osiągnąć?

Więc tak, doszukałem się umowy, z której wynika, iż moc przyłączeniowa cyt.: "(...) wynika z zabezpieczeń przedlicznikowych (...)", była też wzmianka o jakimś współczynniku tgφ0 = 0,4 . Także, jak większość lokatorów (jest to stary blok mieszkalny po 3 klatki, w każdej po 6 mieszkań) ma bezpieczniki po 16A. Powiem tak, że ogólnie to należałoby konkretnie sprawdzić w jakiś sposób (nie wiem może zawołać kogoś z ZE) na ile sieć pozwoli, gdyż wszyscy "elektrycy" którzy do tej pory cokolwiek robili tutaj, są po prostu niekompetentni - są to ludzie z MZBM'u, dla przykładu gdy jakiś bezpiecznik wywali na klatce (nie wiem jak się to poprawnie nazywa, ale z tego co mi wiadomo jest to rozdzielenie 3 faz z linii napowietrznej na dwa piony osobno + oświetlenie klatki schodowej ), przyjeżdża ktoś i wsadza obojętnie co ma w torbie, byle znowu "prąd wróci" Mniejsza o to, żeby nie robić bałaganu, w każdym bądź razie - system sieci jest mi nadal nie znany, w umowie na jego temat nic nie ma. Musiałbym po prostu zadzwonić (chyba do ZE) i doinformować się.

Co do uziomu, który planuje w razie czego wykonać. Powiem tak, iż nie zagłębiałem się już w szczegóły o co chodzi z tą rezystancją, a w szczególności jaką wartość należy osiągnąć. Wyszukałem taki "system" uziomów pionowych pewnej firmy, której broszurę załączam poniżej - takie jak coś chciałem wykonać.

W takim razie wybacz, ale z Twoich wypowiedzi wynika, że jednak zadanie, którego chcesz się podjąć Cię przerasta. Sugeruję mimo wszystko poszukać jakiegoś dobrego i kumatego elektryka i zlecić Mu tą robotę. Niby coś tam powierzchownie wiesz, ale masz jednak jeszcze dużo istotnych braków (których nie da się ot tak w kilku postach na forum wyjaśnić), które mogą istotnie wpłynąć na pogorszenie bezpieczeństwa wykonanej przez Ciebie instalacji.

Najmocniej przepraszam, ale chyba nie uwzględniłem tego w moim "mętnym" pierwszym poście - owszem wiem niewiele, ale samo wykonanie tj. podłączenie wszystkiego w całość (oprócz takich błahych spraw jak pociągnięcie peszli, przewiercenie, zamocowanie skrzynki w piwnicy etc. chciałbym zrobić sam) chcę jak najbardziej zlecić wykonanie elektrykowi z uprawnieniami (może nawet znajomy da rady, podobno ma SEP do 1kV) - rozumiem zagrożenie i wynikające z nieodpowiedzialnej lub nieodpowiednio wykonanej pracy skutki, także nawet nie myślałem samemu się podejmować podpinania tego do kupy.

Chciałem tylko dostać odpowiedzi w formie doradztwa, czy to, co kombinuję tj. zestaw przedstawionych przeze mnie wszystkich modułów, jak ochronniki, wyłączniki nadprądowe na osobny obwodach - czy zda to wszystko egzamin? Czy będzie działać w sposób opisany i czy konkretnie zabezpieczy (np. ochronnik przed uderzeniem w instalacji pioruna w trakcie burzy)?
Oczywiste, że na te pytania może udzielić mi odpowiedzi ten elektryk, który będzie mi to podłączać, ale powiem tak - nie ufam w tak poważnych sprawach tylko jednej osobie, bo z tego co już często zauważyłem np. tutaj na forum, mimo wszystko osoby z doświadczeniem mają różne zdania, i w tematach dążą do pomocy i uzyskania najlepszej, że tak powiem "poprawności".

W takim razie postaram Ci się to pobieżnie wytłumaczyć.
Ochronniki możesz jak najbardziej zastosować. Jednak jeżeli chcesz mieć pewnie zabezpieczony komputer, to wypadałoby dodatkowo zainwestować w UPS-a. RCD musisz zastosować obligatoryjnie, więc tutaj nie ma dużo do gadania. Przy zastosowaniu ochronników należy także pamiętać, że uziemienie musi uzyskać odpowiednio niską wartość rezystancji.
Z tego zabezpieczenia bym zrezygnował:
• wyłącznik nadprądowy (dla całej instalacji w piwnicy) "Legrand 302 B16A";

Odnośnie wyprowadzenia przewodu PE, wszystko zależy od układu sieci jaki masz w budynku.

• wyłącznik różnicowo-prądowy "Legrand P312 C16A"; - to jest wyłącznik różnicowoNADPRĄDOWY. Poszukaj jakiegoś bez członu nadprądowego.

Rozumiem bardzo dziękuję za udzielenie odpowiedzi. Co do wyłącznika różnicowo-prądowego, wkradł się chyba jakiś błąd w oznaczeniu, gdyż patrzyłem na zwykłe bez członu nadprądowego, a wpisał się taki heh.

Mam jeszcze pytanie odnośnie ochronników przepięć - z tego co czytałem, to żeby faktycznie miało to sens i działało pewnie, to musi składać z kilku segmentów, po kolei klasy A w skrzynce przyłącza prądu, klasy B bliżej, jeszcze klasy C gdzieś indziej itd., czy w moim przypadku mogę zastosować taki zespolony ochronnik klasy B+C (czyli jakby 2 w 1) i spełni on na pewno swoje zadanie, czy będzie tylko "polepszeniem samopoczucia"? Czytałem również na temat opinii różnych firm takich ochronników, wnioskuję, iż cena i firma "lepsza", tym równie rośnie poziom zabezpieczenia tak? Czy można na to pobieżnie patrzeć i wybrać z tej samej firmy co reszta osprzętu do skrzynki rozdzielczej (taki dziwak ze mnie, że lubię mieć wszystko jednej firmy/serii hehe)?

Dziękuję bardzo i pozdrawiam!

Ochronniki klasy A, to działka energetyki więc tutaj nie masz za dużo do roboty.
Możesz jedynie zastosować ochronnik B+C (łączony), oraz dodatkowo na poszczególne gniazda ochronniki typu D.
Co do osprzętu, to z reguły robi się tak, aby cała aparatura była jednego producenta. Jeżeli zależy Ci na jakości osprzętu, to polecam firmy: Eaton Moeller, Hager, lub Legrand, opcjonalnie Fael.

Miniax napisał:

Możesz jedynie zastosować ochronnik B+C (łączony), oraz dodatkowo na poszczególne gniazda ochronniki typu D.

Witam

Moeller ma wygodne rozwiązanie - SPD-S-1+1 http://www.moeller.pl/DesktopDefault.aspx?PageID=320 nie trzeba zachowywać minimalnej odległości 10m od ochronnika C, montaż na szynę DIN, razem z innym osprzętem.

pzdr

Witam
Tak krótko w sprawie ochronników.
Nie ma 100% gwarancji że nie uszkodzi się sprzęt jak gdzieś walnie piorun.
Pracowałem wiele lat w TPSA, jeden przypadek miałem jak spadła linia 16kV na 400V.
Ochronniki B+C pięknie zadziałały. W kilku innych przypadkach wyładowania doziemne pioruna spaliły wszystko pomimo ochronników.
Zawsze warto się ubezpieczyć. Te dodatkowe zabezpieczenia pozwolą wynegocjować lepsze warunki ubezpieczenia.
pozdrawiam