Beethoven II - cewka Sp5 w głowicy, problem z ustawieniem do 100 MHz

Nie chciałem zakładać nowego wątku dlatego piszę tutaj. Jako miłośnik techniki lampowej stałem się posiadaczem Beethovena II w prawie dziewiczym stanie (za wyjątkiem przestrojonej na dolne pasmo głowicy UKF). Zresztą mój egzemplarz to jakaś hybryda, bo posiada głowicę wywodzącą się chyba z Beethovena I (brak opornika W1a 30 ohm pomiędzy środkowym odczepem cewki w obwodzie wejściowym a masą). Tak czy inaczej po dokładnym przeanalizowaniu schematu doprowadziłem ją do stanu prawie fabrycznego (dlaczego prawie to za chwilę). Poniżej zdjęcie głowicy w stanie w jakim ją zastałem nr 1.
Usunąłem dwa kondensatory zaznaczone na zielono oraz wylutowałem dodatkową cewkę (na czerwono) w obwodzie wzmacniacza i zespoliłem oryginalną z końcówką trymera. Teraz wygląda to wszystko tak - forka nr 2.

Mam tylko wątpliwość co do cewki Sp5 łączącej kondensator C6 20 pF w mieszaczu z masą (zaznaczony czerwoną strzałką). Nawinąłem ją tak jak na zdjęciu, ustawiłem tak żeby łapała do ok. 100 MHz. Ale problem jest taki, że przy maksymalnym zestrojeniu dla danej stacji (max wychylenie listków magicznego oka), dźwięk jest przesterowany – dopiero zjechanie (odstrojenie) powoduje, że dźwięk jest czysty. Nie mniej jednak dolną część pasma mam obciętą – kończy się na 91 MHz, góra to ok. 101 MHz. Jako wzorca używam nieprzestrajanej nigdy Saby Meersburg 7. Dodatkowo czułość Beethovena jest dużo niższa jak Saby, która na wewnętrznej (wbudowanej) antenie ma taką czułość, że listki w magicznym oku zachodzą na siebie.
Dodatkowo zauważyłem, że ułożenie wykonanej przeze mnie cewki ma duży wpływ na czułość głowicy. Dlatego proszę o pomoc kolegów, którzy na Beethovenach znają się dużo lepiej ode mnie. Jak i z jakiego drutu powinna być nawinięta cewka? Ile zwojów i czy w ogóle powinna być nawinięta na cewce od heterodyny? Podczas prac pomagałem sobie analizując zdjęcia głowic, które można znaleźć na różnych forach. Dodatkowo proszę o informację - jakie pojemność powinny posiadać trymery znajdujące się na głowicy, bo na schemacie nie napisali, a przynajmniej jeden raczej będzie martwy - kręcenie nim nie ma wpływu na parametry odbioru.
Będę bardzo wdzięczny za pomoc w postaci fachowych wskazówek.

Witam,

Ku pomocy podsyłam dwa zdjęcia z właśnie przywracanego na górne pasmo Juwela (taka sama głowica).
W tym przypadku, nie przez mnie bezpośredniu, ale kolegę też "Beethovenowca", któremu pomagam i kibicuję.
Moje Beethoveny miały szczęście nie zaniżone do OIRT. Ale trafiło sie to Sternowi 7E86.

Co ciekawe dozwajana była tylko cewka sprzężenia zwrotnego, kolor drutu też jakiś taki znajomy.

Po resekcji pozostały 2 zwoje. Efekt jest konkretny.

Przy strojeniu stacje występują pojedynczo i selektywnie. Po tych manewrach napięcie stałe w detektorze wzrosło z ok 2V do ok 12 V (na drucie). Jest fajnie.

Trzymam kciuki i wyglądam wieści.

Wojciech

Witam,
dziękuję za odpowiedź i wskazówki. Cewkę nawinąłem innym drutem tak jak na fotce.
Sytuacja jest taka, że podobnie jak i poprzednio, górna część zakresu od 100MHz do 94MHz pokrywa się ze wskazaniami na skali. Natomiast dół jest całkowicie rozjechany i kończy się na 92MHz w moim przypadku ostatnia stacją jaką radio łapie to I program PR, a do 88MHz jest jeszcze daleko. Odbiór stacji, które da się złapać jest dosyć dobry (przyzwoita jakość na kawałku drutu). Jednak zastanawia mnie dlaczego gdy oko wskazuje maksymalne dostrojenie dla danej stacji jakość jest marna (dźwięk charczący - niewyraźny). Dodam, że kondensator w detektorze 4uF już wymieniłem. Był całkowicie wyschnięty, ale po zamontowaniu nowego nic się nie zmieniło.
Ale żeby nie było tak pesymistycznie to muszę powiedzieć, że dźwięk z Beethovena jest niesamowity. Bardziej podoba mi się jak Saby. Musze jeszcze popracować nad zakresami AM, bo odbiór jest bardzo mizerny - ale wszystko po kolei. W torze m.cz. posprawdzałem wszystkie kondensatory, część elektrolitów wymieniłem (wpakowałem w stare rurki i wyglądają jak oryginalne).
Pozdrawiam
Aleksander

AlerkR napisał:

Jednak zastanawia mnie dlaczego gdy oko wskazuje maksymalne dostrojenie dla danej stacji jakość jest marna (dźwięk charczący - niewyraźny). Dodam, że kondensator w detektorze 4uF już wymieniłem. Był całkowicie wyschnięty, ale po zamontowaniu nowego nic się nie zmieniło.

Rozumiem, ze obwód rezonansowy detektora próbowałeś już dostroić na minimum zniekształceń? Czy tor p.cz jest dobrze zestrojony? Jak z kondycją lampy EABC80?

Detektora, ani toru p.cz. jeszcze nie ruszałem. EABC80 mam zamówioną (raczej prewencyjnie - nie wiem w jakim stanie jest ta którą posiadam w radiu) i czekam na dostawę. Z lamp wymieniłem EL84 (L9 i L10 parowane) oraz L11, zresztą zamiast L10 jakiś dowcipniś wstawił PCC84, a także ECH81.
Czy obwód rezonansowy detektora to Sp108/110? A jeśli tak, to jak bez strachu, że będzie jeszcze gorzej go dostroić?
Nie mam jeszcze generatora sygnałowego (choć zamierzam sobie sprawić), dlatego jeśli nie ma takiej potrzeby to wole zbytnio nie kręcić, bo metodą "macajewa", to mogę jeszcze pogorszyć sprawę. A przy okazji to jaki sprzęt do strojenia polecasz, ew. jakiego używasz?
I ostatnie pytanie - dlaczego zakres FM kończy mi się na 92MHz, gdy góra to 100MHz (ostatnia stacja - Radio Merkury jeszcze się łapie)?
Dziękuje za cierpliwość i czekam na wskazówki

Witam z nowego miejsca,
melduję, że sprawy ruszyły z miejsca. Po sugestiach kolegi kris8888 przyjrzałem się dokładnie detektorowi (lampę EABC80 zamieniłem na Telefunkena z Saby - nic się nie zmieniło ani w Beethovenie ani w Sabie). Co prawda nie posiadam specjalistycznych przyrządów, ale zmajstrowałem sobie stroik i na słuch oraz wskazania 6E1P (którą zastąpiłem wypaloną EM80) zestroiłem obwód rezonansowy detektora. Musze przyznać, że efekt jest niesamowity. Dodatkowo bardzo ostrożnie dostroiłem obwód p.cz. tak aby listki wychyliły się jak najmocniej, co oczywiście przełożyło się na siłę sygnału. Nie wiem jak moje dokonania wyglądałyby po podłączeniu przyrządów pomiarowych, ale na słuch jest prawie idealnie. Piszę prawie, ponieważ porównuję osiągi Beethovena do Saby i ta druga wydaje z siebie minimalnie czystszy dźwięk. Może to oczywiście moje subiektywne odczucie, zresztą są to inne odbiorniki i trudno oczekiwać, że będą brzmiały identycznie. Z Beethovena słyszalne jest minimalne buczenie. Początkowo było strasznie upierdliwe, ale po wymianie kondensatorów 2x8uF (jeden miał tylko 50nF) zjawisko to prawie ustąpiło, ale zwłaszcza jak radio gra cicho, to jest słyszalne. Kondensatorów 50uF (C121 i 122) nie wymieniałem bo pomierzyłem je i o dziwo obydwa mają po 50uF. Ale to drobiazg.
Zastanawia mnie natomiast dlaczego dół UKF kończy się na ok. 92MHz. Góra to tak jak już pisałem - równe 100MHz. Proszę znawców tematu o sugestie i wskazówki.
Co do dalszych moich planów to muszę doprowadzić do ładu przełącznik zakresów. Wstępnie przeczyściłem już styki wacikiem nasączonym lexitem, ale zakresy AM dalej nie łączą. Dlatego będę musiał akcje powtórzyć.

Jeżeli nie udaje się zjechać z heteredyną do przepisowych 88MHz (przy prawidłowych cewkach) to przyczyny szukać należy w kondensatorach obwodu rezonansowego.
Trymet\r powinien ładnie i szeroko stroić. U mnie kiedyś uszkodzony przesuwał częstotliwość o 700kHz - miał przerwę pomiędzy trzpieniem a talerzykiem.

Wczorajszego wieczoru także Juwel odzyskał pełnię zakresu (do 87,5 MHz) - odłączony był kondensator 8pF równoległy do trymera.

Teraz walczymy z obwodem wejściowym.

pozdrawiam,

Wojciech

Witam,
kondensatory mam już wymienione (poszły na pierwszy ogień, bo jeden był wylany). Zapakowane w stare rurki . Dzisiaj spróbuję prewencyjnie podlutować nowe pod 50uF (C121 i 122). Nie wymieniałam ich celowo, bo wg. przyrządu trzymają idealnie pojemność, ale rzeczywistość może być inna.
Pozdrawiam
Aleksander

Dodano po 13 [minuty]:

Dzięki tarasw. Jak już gdzieś wyżej napisałem trymer od obwodu rezonansowego miałem całkowicie zimny. Kręcenie nim nie powodowało żadnej zmiany. Nie wyrzucając do na razie podlutowałem 5,5-18pF (bo taki udało mi się zdobyć). I tu mam pytanie: jaką pojemność powinien mieć odpowiedni, bo nigdzie nie znalazłem informacji na ten temat. Dodatkowo sprawdzę wieczorem jak u mnie wygląda sprawa z tym równoległym 8pF.
Pozdrawiam
Aleksander

PS. Trzymam kciuki za obwód wejściowy.

AlerkR napisał:

I tu mam pytanie: jaką pojemność powinien mieć odpowiedni, bo nigdzie nie znalazłem informacji na ten temat.

1-25pF.
Równoległy 8pF do usunięcia.
Tu masz opis:
http://muzeum-radia.c-v.us/beethoven-renowacja-radia-krok-po-kroku/#comments

Witam,
dzięki za link. Teraz zaczyna być wszystko jasne. Właśnie kupiłem na allegro trymery 3-25pF - fotka poniżej. Jak dotrą to mam nadzieję, że uda mi się zamknąć temat głowicy. A za chwilę przystępuję do dalszych prac (buczenie).
kagiva - Twój wątek czytałem wielokrotnie i bardzo mi pomógł w początkowym etapie prac. Ale czasami trzeba zadać konkretne pytania, na które bywa, że nie znajdzie się odpowiedzi w opisach innych.
Pozdrawiam
Aleksander

To buczenie jest cały czas tzn nawet na skręconym potencjometrze siły głosu?
Sprawdź kondensatory siatek EL84 te 25nF ja je wymieniałem przed włączeniem radia do sieci.
U mnie był spalony rezystor katodowy i trzeba było wymienić i jego i kondensatory.
Po tylu latach można się cudów spodziewać po podzespołach z NRD-owa.
Dla przykładu rezystory katodowe miały mieć 350 Ohm a ten co przeżył miał 470.

I sprawdź jeszcze uzwojenie sprzężenia zwrotnego wzmacniacza m.cz. To częsta przypadłość tego modelu.

Delikatne buczenie słyszalne jest przy całkowicie skręconym potencjometrze. Ale sam już nie wiem, czy nie jestem zbyt upierdliwy. W zasadzie to trzeba się wsłuchać, żeby je usłyszeć. Dla pewności kondensatory C121 i 122 na chwilę zastąpiłem współczesnymi 47uF i bez różnicy - zatem oryginały przetrwały w stanie nienagannym. Kondensatory siatkowe miałem już pozastępowane współczesnymi, ale jak pomierzyłem smolaki to miały przepisowe 25nF i po kolei je z powrotem montowałem obserwując co się dzieje. Różnic nie zaobserwowałem więc 25nF i 10nF zostawiłem stare. Jednak wtedy detektor miałem rozstrojony więc i jakość dźwięku nie była taka jak teraz. Może teraz różnica byłaby słyszalna. Choć jak tak się dobrze wsłucham, to dźwięk z Beethovena jest jakby delikatnie charczący w porównaniu do Saby, która nie generuje tego efektu (jest bardziej miękki). Ale poczekam na trymery, doprowadzę do ładu głowicę i wtedy zajmę się kosmetyką. A tak abym wszystko dobrze rozumiał, usunięcie kondensatora 8pF spowodowane jest zastosowaniem nowych trymerów? Bo na schemacie jest.

Tak kondensator ma zostać usunięty będziesz miał w tedy na trymerze pełną regulację jego wartości, a tak te 8pF zawsze by Ci się dodawało.

Odłączaj po kolei poszczególne człony radia na kondensatorach sprzęgających i zlokalizujesz przyczynę buczenia.

Podepnij zewnętrzne źródło sygnału pod wejście gramofonowe to też pomoże w lokalizacji.

Powodzenia.

Witam,
Beethoven włączony do "czynnej służby". Lista przebojów Trójki brzmi na nim niesamowicie. Na razie to wszystko trąci prowizorką, ale słucha się świetnie. Dźwięk powala . Czekając na nowe trymery głowicy dam spokój (najważniejsze, że Trójki mogę słuchać). Jutro postaram się popracować nad zakresem AM. Uzwojenie sprzężenia zwrotnego jest na szczęście OK. Z tym "niby" buczeniem to na razie dam sobie spokój. Saba jak ją ściszę, to zachowuje się niemal identycznie. Może tak ma być, a ja tylko szukam w g..nie bakterii. Poniżej kilka fotek mojego okazu. Na ostatniej fotce spreparowane kondensatory katodowe lamp EL84.

Osiągnięcie sukcesu jakim jest odbiór Trójki jest super. Nie mniej proszę nie ustawać. Także walka z brumem winna skończyć się sukcesem. Lista Przebojów się za chwilę kończy.

Pewnym wyznacznikiem jest napięcie m.cz. na głośniku przy ściszonym potencjometrze. 5mV na 8 omach jest już dla mnie satysfakcjonujące dla typowych odbiorników.
Mistrzowie potrafią zejść do 1 mV. Nie wiem jak jest z tym w Beethovenie, bo głośnik niskotonowy ma mniejszą impedancję i (chyba) większą sprawność dla 50Hz.

Niestety mój B tymczasowo jest poza mieszkaniem więc nie pomogę, ale chętnie posłucham o wynikach pomiarów u kolegów.


Pzodrawiam

Wojciech

Mogę obiecać, że jeszcze długo mojemu B nie dam spokoju. Będę wdzięczny koledze za ustalenie jakie powinno być napięcie m.cz. przy ściszonym potencjometrze.

Jutro muszę jeszcze raz przyglądnąć się detektorowi. Lepiej na słuch nie jestem w stanie go zestroić, a jeszcze słyszę (albo mi się wydaje że słyszę) delikatne przesterowanie. Denerwuje mnie to bardziej niż "brum", którego podczas normalnego słuchania nie da się zauważyć. Na próbę przełożyłem lampę EABC80 (Telefunken) z Saby (dźwięk z niej jest czysty jak łza) do Beethovena i ... było zdecydowanie gorzej. Na oryginalnej NRD-orskiej jakość jest akceptowalna, nie mniej jednak postaram się ją jeszcze poprawić. Kondensator 4uF (był całkowicie martwy) już wymieniłem na 3,3uF (miernik pokazywał 4uF), ale może warto założyć 4,7uF? Jutro się przekonam, czy to coś zmieni.

Pozdrawiam
Aleksander

Precyzyjny dobór kondensatora w detektorze stosunkowym nie jest konieczny. Różnica pomiędzy 3,3uF a 4,7uF jest zupełnie akceptowalnia.

Z dobrych wieści to naprawa trymera w obwodzie wejściowym się powiodła. Metodą "na pajączka".

Może to mało przyzwoite, ale proste i pewne.

Po dostrojeniu siła sygnału z 12V wzrosła do ponad 15V.

Pozdrawiam,

Wojciech

Cieszę się, że i u Ciebie sprawy idą w dobrą stronę. Mam tylko pytanie: w którym punkcie mierzysz to napięcie?

Witam, dzisiaj trochę mechaniki. Ponaprawiałem pourywane zaczepy czerwonych klapek. Nie wiem dlaczego ich nie było (może ze starości). Ale teraz podnoszą się i opadają wtedy kiedy trzeba. Przeczyściłem najdrobniejszym papierem ściernym jaki istnieje styki przełącznika zakresów. Niestety z taką ilością nagarów Lexite Extra nie poradził sobie. Teraz wszystkie styki łączą. Na falach krótkich da się złapać jakieś rosyjskie, niemieckie, arabskie i jedną francuską stacje. Na długich i średnich tylko szum. Są miejsca, w których zmieniają się w głośne burczenie, ale mowy ludzkiej nie słychać. Zamieniłem oryginalna ECH81 na nową 6I1P - sygnał na UKF silniejszy. Podstroiłem jeszcze (na słuch i "magiczne oko") detektor. Na puszce filtra pomiędzy otworami, którymi można dostać się do cewek, jest taka mała plastikowa śrubka. Kręcąc nią cewki podnoszą się lub opuszczają. Podkręciłem tak, że sześciokant jednej cewki "wyjechał" ponad otwór. Spowodowało to tyle, że przydźwięk (delikatne charczenie) się zmniejszył.
Beethoven oczywiście pozostaje "pod parą" i ku mojej uciesze pięknie emituje audycję Piotra Stelmacha.
Zauważyłem jeszcze jedną rzecz, mianowicie jak zamienię miejscami lampy EF89 to na falach krótkich mowy ludzkiej już się nie uświadczy tylko buczenie oznaczające, że coś zostało złapane. Jedna to oryginalna NRD, a drugą ktoś już kiedyż zamienił na TELAM. Prawdopodobnie obydwie są dojechane, z tym, że jedna zdecydowanie bardziej.
Pozdrawiam
Aleksander

Pomiar napięcia na elektrolicie detektora stosunkowego jest ładnie wyprowadzony i opisany z tyłu chassis.
Później już nie bawiono się w takie udogodnienia serwisowe.

Zaczepy dla czerwonych oznaczników to jeden ze słabych punktów B.

W jednym z odbiorników znaleźliśmy nawet takie twarde lutowanie.

Ktoś sie przyłożył do naprawy.


Pozdrawiam,

Wojciech

Witam,
ponieważ czasu miałem dzisiaj bardzo niewiele zrobiłem tylko dwie rzeczy. Zmierzyłem napięcie na detektorze i początkowo wynosiło w porywach 5V (przy maksymalny dostrojeniu). Piszę początkowo, bo ustaliłem coś jeszcze. Otóż od jakiegoś czasu nurtował mnie kondensator widoczny na zdjęciach. Do niczego nie ze schematu pasował, a i gabarytami także jakby ktoś go wsadził na siłę. Ma wartość 2x32uF i włączony został równolegle (jak go zmierzyłem to łącznie dawał 82uF). Był to C20, który powinien wynosić 16uF. Prowizorycznie podlutowałem szeregowo połączone 47uF (miernik pokazał 22uF), więc wartość dużo bliższa niż to co było. Wtedy napięcie na elektrolicie detektora podskoczyło do 6,2V. Nie wiem dlaczego ktoś takiego kloca wstawił, bo nie chce mi się wierzyć, żeby w fabryce coś takiego zamontowali. Kondensator jest produkcji NRD. A tak przy okazji to jaka spełnia on funkcję?

Jutro wstawię nowe trymery do głowicy, które dzisiaj dotarły i zobaczymy co z tego wyjdzie. Do 12V na detektorze jeszcze daleko.
Pozdrawiam
Aleksander

A jak pisałem wymienić wszystkie elektrolity, to moderator usunął mój post.
Niby parametr może trzymać, ale upływność ma.

http://www.fonar.com.pl/audio/schematy/ksiazki/trusz4_8.htm

Tu masz schemat z tym elektrolitem.

Witam,
zreferuję postęp prac przy głowicy. Otóż wymieniłem trymery i usunąłem kondensator 8pF. Teraz można bez problemu stroić w bardzo szerokim zakresie, ale aby nie było tak różowo - dalej nie jestem w stanie pokryć pasma 88-100 MHz. Jak "góra" pasuje - to dół kończy się na ok. 90 - 91MHz. Oczywiście jestem w stanie tak ustawić trymer, aby złapać najniżej nadawaną stację (w moim przypadku tj. II program PR). Ale sytuacja wygląda tak, że "na dole skali" nie mogę nic złapać. II program gra idealnie gdy skala znajduje się na ok. 90MHz i wyżej. Głowica tak się zachowuje, jakby wyjmowanie rdzenia z cewki od heterodyny od pewnego momentu nie powodowało już zmian częstotliwości generowanego sygnału. Ciekawym zjawiskiem jest to, że jak ustawię heterodynę tak by złapała II program i dostroję trymerem układ w.cz. to sygnał jest tak silny, że listki na EM80 prawie schodzą się se sobą. Natomiast jak zestroję głowicę tak, by łapała do 100MHz (dołu oczywiście nie ma), to mimo strojenia w.cz. już tak silnego sygnału nie uzyskam. Na detektorze maksymalnie wyciągnąłem 6,7V na Trójce (96,4MHz). Zapomniałem zmierzyć jakie jest napięcie w pierwszym przypadku, ale będzie zdecydowanie wyższe.
Nie wiem czy nie opisałem tego zbyt zawile, ale proszę o sugestie, co dalej począć. Jutro będę miał dużo czasu i będę mógł spokojnie popracować - tylko muszę wiedzieć na czym się skupić.
Dodam, że osoba która przestrajała głowicę na dolne pasmo przecięła cewkę od obwodu w.cz pomiędzy karkasem - a trymerem i wlutowana była cewka nawinięta z miedzianego drutu (5 zwojów). Oczywiście wyrzuciłem ten wynalazek i zespoliłem oryginalna cewkę. Na karkasie są przepisowe 4 zwoje podobnie jak i na heterodynie + nawinięta cewka Sp5 pomiędzy kondensatorem C6 a masą.
Dla pewności dołączę zdjęcie głowicy w stanie takim jaką ja zastałem.

Widzę, na zdjęciach, że rdzenie cewek nie są ruszone - kurzu co nie miara - to one służą do zestrojenia dołu, a trymery góry częstotliwości.

Sprawy ruszyły z miejsca. Dzięki wskazówkom kolegi kagiva stroiłem głowicę przy pomocy cewek Sp6 i Sp7. Otóż udało się w zdecydowany sposób poprawiła się czułość (co widać na załączonym zdjęciu). Napięcie na detektorze wzrosło do 12,3V. Zatem jest już całkiem dobrze, o jakości wydobywającego się z głośników nie będę wspominał, bo wszyscy wiedzą o czym piszę. Niestety nie mogę w dalszym ciągu pokryć całego zakresu. Tym razem zestroiłem głowicę tak aby łapało od najniżej nadawanej stacji 88,7 MHz. Niestety odbiór stacji kończy się na ok. 98MHz. Co jeszcze może być nie tak z moją głowicą?

Eem, stroiłeś p.cz. nie żaden dół... Sp6 i Sp7 to pierwszy obwód pośredniej cz.

Głowicę stroi się tylko trymerami, natomiast cewki są na stałe. Możesz jedynie regulować w nich położenie rdzeni.
W instrukcji jest napisane, że przy 87MHz brzeg rdzenia oscylatora powinien być w połowie pierwszego zwoju.
Następnie dopiero podajesz sygnał 90MHz na wejście (na skali też 90) i stroisz na maks trymerami C7 i C3.
Uwzględnione są też tu cewki 6 i 7, ale to z tego powodu, że najpierw podaje się sygnał p.cz. na kondensator 50pF w siatce ECH81.

piotrekjjj napisał:

90MHz na wejście (na skali też 90) i stroisz na maks trymerami C7 i C3

Trymerami stroimy górę a nie dół.

Zwykle tak jest, dlatego mnie trochę dziwi opis w serwisówce Beethovena. Ale zakładam, że konstruktorzy wiedzieli lepiej...

Dobrze by było by ktoś podjął się przetłumaczenia tej instrukcji serwisowej.
Zapewne rozwiało by to wiele wątpliwości w sprawie strojenia tego odbiornika.

Co do serwisówki dołączonej przez piotrkajjj to zastanawia mnie tylko jeden zapis "Hub zirka 12,5kHz". W tłumaczeniu znaczy to: wysokość ok. 12,5kHz. Czy chodzi tu o modulację częstotlowościową?