logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Regulator obrotów wentylatora PC - regulacja w zależności od temperatury

JokoPS 18 Lip 2016 20:46 11292 14
REKLAMA
  • #1 15816062
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    Witam

    Na początku zaznaczę że przeszukałem forum ale nie znalazłem tematu który pokrywał by się z moimi wymaganiami.

    Posiadam chłodzenie wodne w moim PC. Chciałbym by komputer był całkowicie pasywny w spoczynku. Póki co osiągnąłem to w sposób manualny poprzez zastosowanie wyłącznika( po włączeniu zasilania wentylatory są sterowane za pomocą PWM - regulacją za pomocą PC)
    Niestety moja płyta główna, ani za pomocą PWM, ani za pomocą napięcia nie pozwala na zatrzymanie wentylatorów stąd pojawia się ten temat.

    Potrzebuję zbudować układ który po przekroczeniu danej temperatury ( temperatura płynu w układzie chłodzenia) załączy wentylatory, a następnie będzie zwiększał ich obroty automatycznie jeżeli temperatura się zwiększy.

    Moja wiedza z elektroniki nie pozwala mi na samodzielne opracowanie schematu dla tego potrzebuję waszej pomocy.

    Do regulatora potrzebuję podpiąć od 4-6 wentylatorów (preferuje sterowanie napięciem nie pwm - łatwiejszy układ). Wentylatory startują od 4V. Maksymalnie mogę im podać 12V, ale myślę by osiągnąć większość czułość układu regulacja mogła by się odbywać w zakresie od 0-8V.

    Podsumowując potrzebuję zbudować układ oparty np na LM317 lub BD 315 (obecnie taki regulatorek mam zbudowany) który załączy wentylatory jak ciecz osiągnie ok 35stopni i będzie zwiększał napięcie do ok 7V przy temp cieczy 40 stopni. Miło widziane by było bym za pomocą potencjometra mógł sterować momentem załączenia się wentylatorów oraz (pewnie to nie możliwe w prostym układzie) abym mógł ewentualnie zwiększyć obroty poprzez podanie większego napięcia (też np za pomocą potencjometra) by przy ok 40stopniach płynu w układzie było podane np 8V a nie 7V.

    Stale się uczę, ale tak jak pisałem nie potrafie samodzielnie zaprojektować takiego układu dlatego liczę na Waszą pomoc.
    Znalazłem taki układ ale w nim nie jest powiedziane przy jakiej temp się załączają wentylatory oraz brak w nim ręcznej regulacji startu
    Regulator obrotów wentylatora PC - regulacja w zależności od temperatury


    Z góry dziękuje za pomoc i wyrozumiałość.

    Pozdrawiam
  • REKLAMA
  • #2 15816083
    dedito
    Poziom 39  
    Posty: 4770
    Pomógł: 527
    Ocena: 594
    Jest już jakiś czujnik temperatury w tym układzie?
  • #3 15816104
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    Używam takiego termometru do monitorowania temperatury płynu w układzie (sonda to chyba termistor ntc - proszę poprawcie mnie jak się myle):


    Regulator obrotów wentylatora PC - regulacja w zależności od temperatury
    (w jednym z korków przy chłodnicy wykonałem otwór wsadziłem sonde i wszystko dokładnie uszczelniłem)
    Jeżeli byłą by możliwość mógłbym wykorzystać jego do regulacji, a jak nie to jakiś inny termistor.
  • #4 15816840
    dedito
    Poziom 39  
    Posty: 4770
    Pomógł: 527
    Ocena: 594
    JokoPS napisał:
    Znalazłem taki układ ale w nim nie jest powiedziane przy jakiej temp się załączają wentylatory oraz brak w nim ręcznej regulacji startu
    Powiedziane jest na schemacie, tylko trzeba sobie to odczytać/obliczyć na podstawie kart katalogowych.
    Regulacja startu przecież też jest, dlaczego twierdzisz, że nie ma?

    No i na koniec ten układ w tej formie nie nadaje się na kilka wentylatorów ze względu na wydajność prądową tego LM. Na kilka wentylatorów trzeba by dodać do tego układu np. odpowiedni/e tranzystor/tranzystory.
  • REKLAMA
  • #5 15817051
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    A racja, przepraszam nie zauważyłem. Sterownia potencjometrem.

    Istnieje możliwość by po lekkim zmodyfikowaniu tego układu dało się sterować prędkością jaka ma być osiągnięta np. przy 8v? Czy tylko takie coś uzyskać można uzyskać zmieniając termistor?

    Układ zamiast na LM317 mogę zbudować na B315 (obecnie taki mam i działa swietnie nawet dla 4 wentylatorów)

    Regulator obrotów wentylatora PC - regulacja w zależności od temperatury

    Zamiast rezystora wstawić mogę odpowiedni termistor, ale nie mam możliwości regulacji wyjścia. Tak samo jak rozwiązać kwestie by przy odpowiednio niskiej temperaturze np. poniżej 30 stopni na wentylator nie było podawane żadne napięcie?
    Bo z powyższych schematów wynika że na uzwojeniach wentylatora zawszę będzie jakieś napięcie, a tego chciałbym uniknąć.
  • #6 15817065
    dedito
    Poziom 39  
    Posty: 4770
    Pomógł: 527
    Ocena: 594
    JokoPS napisał:
    Układ zamiast na LM317 mogę zbudować na B315 (obecnie taki mam i działa swietnie nawet dla 4 wentylatorów)

    BD315 ma wielokrotnie większą wydajność prądową.
    JokoPS napisał:
    Istnieje możliwość by po lekkim zmodyfikowaniu tego układu dało się sterować prędkością jaka ma być osiągnięta np. przy 8v?
    Istnieje.
    JokoPS napisał:
    Czy tylko takie coś uzyskać można uzyskać zmieniając termistor?
    Niekoniecznie.
    JokoPS napisał:
    Tak samo jak rozwiązać kwestie by przy odpowiednio niskiej temperaturze np. poniżej 30 stopni na wentylator nie było podawane żadne napięcie?
    Regulacja punktu startu. W tym układzie zawsze będzie jakieś napięcie, ale można ustawić takie poniżej napięcia startowego wentylatora.
  • #7 15817281
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    Dziękuje za odpowiedź
    dedito napisał:

    JokoPS napisał:
    Istnieje możliwość by po lekkim zmodyfikowaniu tego układu dało się sterować prędkością jaka ma być osiągnięta np. przy 8v?
    Istnieje.


    Czy mógłbym poprosić o jakiś przykładowy schemat albo wyjaśnienie jak to osiągnąć?


    dedito napisał:
    Regulacja punktu startu. W tym układzie zawsze będzie jakieś napięcie, ale można ustawić takie poniżej napięcia startowego wentylatora.


    To wiem że można tak zrobić ale czy to nie wpłynie negatywnie na żywotność wentylatorów? Czy ich uzwojenia nie będą się przez to grzały?
    Może dało by się wykonać jakiś prosty przekaźnik który by tym automatycznie sterował?
  • #8 15817293
    dedito
    Poziom 39  
    Posty: 4770
    Pomógł: 527
    Ocena: 594
    JokoPS napisał:
    Czy mógłbym poprosić o jakiś przykładowy schemat albo wyjaśnienie jak to osiągnąć?
    Schemat już sam zamieściłeś w pierwszym poście. Kwestia dobrania oporności. Zajrzyj do not katalogowych tam znajdziesz wzory i charakterystyki. Ten temat był już tyle razy wałkowany i w Internecie jest pełno różnych przykładów, kalkulatorów ... także jest w czym wybierać.

    JokoPS napisał:
    dedito napisał:
    Regulacja punktu startu. W tym układzie zawsze będzie jakieś napięcie, ale można ustawić takie poniżej napięcia startowego wentylatora.


    To wiem że można tak zrobić ale czy to nie wpłynie negatywnie na żywotność wentylatorów? Czy ich uzwojenia nie będą się przez to grzały?
    Może dało by się wykonać jakiś prosty przekaźnik który by tym automatycznie sterował?

    Nie wpłynie negatywnie na żywotność wentylatorów.
    Na przekaźniku też można zrobić.
    Kwestia wyboru konkretnego rozwiązania.
  • REKLAMA
  • #9 15817326
    kwazar
    Poziom 29  
    Posty: 929
    Pomógł: 150
    Ocena: 121
    Kilkanaście lat temu robiłem układ regulacji obrotów wentylatorów do PC.
    Spisywał się świetnie. Jest w dalszym ciągu dostępny jako kit AVT-478. Jest prosty do uruchomienia, mała płytka.
    https://sklep.avt.pl/avt478.html
  • #10 15817740
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    dedito napisał:
    JokoPS napisał:
    Czy mógłbym poprosić o jakiś przykładowy schemat albo wyjaśnienie jak to osiągnąć?
    Schemat już sam zamieściłeś w pierwszym poście. Kwestia dobrania oporności. Zajrzyj do not katalogowych tam znajdziesz wzory i charakterystyki. Ten temat był już tyle razy wałkowany i w Internecie jest pełno różnych przykładów, kalkulatorów ... także jest w czym wybierać.

    [


    Tak zamieściłem, z not katalogowych owszem dobiorę sobie oporność. Regulacje startu załatwia mi potencjometr, ale jak dodatkowo regulować napięciem przy danej temperaturze bez wpływu na start? O to właśnie pytałem, a niestety nie wiem jak to zrobić.

    Jeżeli bym wykorzystał przekaźnik to czy muszę wykorzystać drugi termistor który będzie sterował przekaźnikiem opartym na tranzystorze? czy da się to jakoś zrobić za pomocą jednego wspólnego?

    kwazar napisał:
    Kilkanaście lat temu robiłem układ regulacji obrotów wentylatorów do PC.
    Spisywał się świetnie. Jest w dalszym ciągu dostępny jako kit AVT-478. Jest prosty do uruchomienia, mała płytka.
    https://sklep.avt.pl/avt478.html


    Dzięki za linka, przestudiuje dokumentacje, może faktycznie wykrozystam coś takiego.
  • #11 15818971
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    Próbowałem obliczyć elementy do regulatora z pierwszego postu ale mam problem, ponieważ zakres temp jest u mnie nie wielki przez co nie uzyskuje takiego napięcia jakie bym chciał.
    Według tej noty katalogowej
    http://en.tdk.eu/inf/50/db/ntc_13/NTC_Leaded_disks_K164.pdf ( o ile dobrze patrze) to

    termistor ntc 470ohm:
    przy temp 30 stopni jest 390ohm
    przy temp 45 stopni jest 230ohm
    Według moich oczekiwań chce by przy ok 30 stopniach podawane było napięcie 4V-4,5V a przy 45stopniach 8V-8.5V

    Więc wg tego kalkulatora http://www.reuk.co.uk/LM317-Voltage-Calculator.htm
    dla R1=390ohm, R2= 1kohm, napięcie na LM317 to 4.46V
    dla R1=230ohm napięcie to 6,68V - co jest napięciem za małym.

    Wiem że regulując rezystorem R2 steruje napięciem startowym, ale mam też wpływ na napięcie "końcowe" chciałbym uzyskać taki efekt by mógł ustawiać niezależnie napięcie startu przy 30stopniach oraz napięcie przy 45stopniach, co pozwalało by na dostosowanie układu pod wymagania. Czy da się oś takiego zrealizować w prosty sposób?


    Dodatkowo czy ma szanse zadziałać taki układ jak w 1 poście, ale za LM zastosuje tranzystor który będzie robił za przekaźnik Na bazę podam napięcie z Lm (będzie także dioda zenera). Jeżeli napięcie bazie będzie większe niż napięcie przewodzenia wtedy tranzystor się przełączy i na wentylator podane zostanie również napięcie z LM.

    Powinno działać tak że dla niższych temp napięcie na LM nie ustawi w stan przewodzenia tranzystora przez co na wentylatorach nie będzie napięcia.
    Czy mój tok rozumowania jest dobry?

    Prosiłbym o pomoc ponieważ układ chciałbym złożyć najpóźniej w sobote
  • REKLAMA
  • #12 15820366
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    Narysowałem coś takiego:
    Regulator obrotów wentylatora PC - regulacja w zależności od temperatury

    Co o tym myślicie będzie to działać? Powinno być tak, że poniżej pewnego napięcia na wentylatorze nie będzie żadnego napięcia napięcie pojawi się w momencie jak napięcie na bazie będzie powyżej napięcia przewodzenia.


    Dalej nie potrafię rozwiązać problemu niezależnego ustawienia napięcia przy danej temperaturze. Tak jak pisałem w powyższym poscie potrzebuje 4V przy 30stopniach i 8V przy 45 stopniach.

    Wiem że do zasilania 4 wentylatorów LM137 jest za słaby dlatego chciałbym zastosować tranzystor by zwiększyć jego wydajność prądową. Prosiłbym o wskazówki gdzie i jak powinien być wpięty.

    Pozdrawiam
  • #13 15821253
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    Przepraszam za post pod postem, zależy mi bardzo na czasie.
    Co myślicie o powyższym układzie? Jako tranzystor mocy zastosowałbym PNP BD912 ( emiter do rezystora 1ohm, rezystor do bazy, baza do wejścia Lm317, a kolektor na wyjście LM317)

    Sprawdziłem kilka termistorów od 330ohm do 1k i zachowują się one liniowo, zawsze brakuje mi napięcia przy 45 stopniach.
    Jeżeli dla 30stopni mam 4,5V to dla 45stopni mam 6,8V co jest o około 0.5-1V za mało.

    Proszę także o informacje czy dało by się zmodyfikować tak układ, że po przełączaniu się tranzystora (napięcie na wentylator) układ podawał przez krótki czas wyższe napięcie co ułatwiało by start wentylatorom? ( bez tranzystora wiem że można dać przed LM kondensator i tak to działa, ale jak z układem gdzie jest przekaźnik to zrealizować to nie wiem).

    Proszę o szybką odpowiedz, ponieważ będę w sobotę w elektroniku i chciałbym wszystko zakupić.
  • #14 15821350
    Joker.
    Poziom 31  
    Posty: 1576
    Pomógł: 140
    Ocena: 130
    JokoPS napisał:
    Wiem że do zasilania 4 wentylatorów LM137 jest za słaby dlatego chciałbym zastosować tranzystor by zwiększyć jego wydajność prądową. Prosiłbym o wskazówki gdzie i jak powinien być wpięty.

    To na podstawie zestawu do montażu NE054
    I tak idealnie nie dobierzesz temperatury do napięcia. Po złożeniu trzeba będzie regulować i zmieniać elementy. Kup więcej części na zapas, kiedyś sie przydadzą, zmontuj to na płytce stykowej i się zobaczy.

    Znalazłem też bardzo prosty regulator, cztery elementy:
    https://sklep.avt.pl/avt1596.html
  • #15 15821954
    JokoPS
    Poziom 15  
    Posty: 459
    Ocena: 29
    dedito napisał:

    Nie wpłynie negatywnie na żywotność wentylatorów.
    Na przekaźniku też można zrobić.
    Kwestia wyboru konkretnego rozwiązania.


    Wykonałem schemat z użyciem przekaźnika czy mógłbym prosić o jego weryfikacje czy jest poprawny? Czy może należy go poprawić/ulepszyć?

    Regulator obrotów wentylatora PC - regulacja w zależności od temperatury

    Powinno tak to działać, że poniżej pewnego napięcia do póki tranzystor nie zadziała to na wentylatorach nie ma napięcia. Po przejściu w stan aktywny napięcie jest przepuszczane i regulowane za pomocą LM. Dla zwiększenia wydajności prądowej jest BD912 PNP.
    Nie wiem też czy rezystor R2 powinien być pomiędzy bazą, a emiterem czy między VCC a emiterem (widziałem takie i takie rozwiązania i nie wiem które jest poprawne).

    Brakuje mi jescze jednej rzeczy czy da się by po przejściu tranzystora BD135 w stan aktywny przez chwile popłynęło wyższe napięcie co by ułatwiało start wentylatorom?

    I ostanie pytanie czy między bazą a emiterem w BD135 dać rezystor, oraz czy potrzebne są w takim układzie kondensatory filtrujące (napięcie będzie podawane z zasilacza komputerowego) ?

    Joker. napisał:
    Znalazłem też bardzo prosty regulator, cztery elementy:
    https://sklep.avt.pl/avt1596.html


    Fajny regulator ale nie spełnia moich wszystkich oczekiwań poza tym cena też nie jest niska.

Podsumowanie tematu

✨ Użytkownik poszukuje rozwiązania do automatycznej regulacji obrotów wentylatorów w komputerze z chłodzeniem wodnym, aby osiągnąć pasywne działanie w spoczynku. Obecnie wentylatory są sterowane manualnie, ale płyta główna nie pozwala na ich zatrzymanie. Użytkownik planuje zbudować układ, który włączy wentylatory po przekroczeniu określonej temperatury płynu chłodzącego i automatycznie zwiększy ich obroty w zależności od wzrostu temperatury. W dyskusji poruszono kwestie dotyczące zastosowania termistorów NTC, tranzystorów (np. BD912, BD135), oraz regulatorów napięcia (np. LM317). Użytkownicy dzielą się schematami, wskazówkami dotyczącymi doboru elementów oraz rozwiązaniami problemów z regulacją napięcia startowego i końcowego dla wentylatorów.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA