Odbiornik AM na jednym tranzystorze – ocena schematu i dobór wartości elementów

Question

Dzień dobry, chcę zbudować prosty odbiornik AM na jednym tranzystorze, ale w internecie jest niewiele schematów takich odbiorników, więc spróbowałem sam wymyślić taki i chcę zapytać czy będzie on działał oraz co mógłbym ulepszyć: wartość R1 i R2 doszedłem patrząc na inne schematy i jakie w nich...

gps79 · Accepted Answer

Trochę dziwne to, co piszesz, bo bez większego problemu można znaleźć trochę schematów jednotranzystorowych odbiorników AM.

Detekcja w kolektorze zapewne nie będzie działać.
Zamień diodę i tranzystor miejscami, tj. najpierw detekcja, a później wzmocnienie, no i słuchawka wysokoomowa zamiast R1.

gps79 · Accepted Answer

Jeśli się upierasz, to możesz pozostawić taką kolejność, jednak blok detektora jest niepoprawny, bo prąd nie będzie miał chęci płynąć przez diodę.

jarek_lnx · Accepted Answer

Na katodzie diody jest 3V a na anodzie zawsze będzie mniej. Napięcie przemienne można wyprostować, napięcia zmiennego o stałej polaryzacji nie można.

jarek_lnx · Accepted Answer

No właśnie na obu wyprowadzeniach słuchawek masz to samo napięcie bo nie płynie przez nie prąd, czyli na katodzie jest 3V na kolektorze tranzystora gdzieś w okolicy 2,5V, czyli -0,5V polaryzuje diodę zaporowo.

jarek_lnx · Accepted Answer

Gdyby chodziło tylko o wsteczną polaryzację miałbyś po prostu mniejszą czułość bo sygnał musiał by przekroczyć dodatkową barierę, ale tu sygnał z kolektora nigdy nie przekroczy 3V i nigdy nie spowoduje przewodzenia diody. Taki sam problem z tą różnicą że dioda zawsze przewodzi. Trzeba wyrównać napięcia po obu stronach diody albo odciąć składową stałą kondensatorem. Detektor równoległy ma tą zaletę że nie wymaga dodatkowego rezystora który tracił by energię: Częstym widokiem na schematach jest podwajacz napięcia. Podwajacz ma tą wadę że wymaga 2x większego prądu wejściowego, więc niweluje korzyść ze słuchawki wysokoomowej, ale jeśli za nim jest wzmacniacz to ok

aksakal · Accepted Answer

W przypadku zastosowania tranzystora w obwodzie ze wspólnym emiterem jego impedancja wejściowa nie przekracza 1 kOm, co jest znacznie mniejsze niż rezystancja indukcyjna cewki obwodu wejściowego . W tym przypadku rezystancja wejściowa tranzystora bocznikuje rezystancję obwodu, co powoduje katastrofalny spadek jego współczynnika Q, właściwości rezonansowych i selektywnych. Sygnał z cewki do B tranzystora powinien być dostarczany z odczepu z około 1/10 jej zwojów.

aksakal · Accepted Answer

С=330pF F=225kHz Xc=2360Ohm=2.36kOm

_jta_ · Accepted Answer

Mi wychodzi 2143.5Ω = 2.1435kΩ. Nie wiem, jaki jest ten obwód rezonansowy, ale raczej trudno dobrze zrobić obwód rezonansowy o niskiej impedancji charakterystycznej, a jeśli nie jest ona znacznie mniejsza od impedancji wejściowej tranzystora, to ta ostatnia silnie tłumi rezonans, przez co odbiornik jest mało selektywny. Dodatkowa cewka do sprzężenia z tranzystorem może tu pomóc, dla anteny ferrytowej można np. nawinąć cewkę 100 zwojów i dać kondensator 1nF, żeby mieć rezonans dla 225kHz, i dodać cewkę 10 zwojów do sprzężenia z tranzystorem.

Dla anteny ferrytowej w odległości paruset km od nadajnika sygnał z anteny jest niewielki - po wzmocnieniu jednym tranzystorem detektor marnie działa; z anteną np. z 2m przewodu powinno być dużo lepiej.

Promuję tematy:
24.11.2004 Ładowarka akumulatorków z płynną regulacją - LM 317
23.02.2003 Prostownik do ładowania akumulatorów (auto)

_jta_ · Accepted Answer

Dokładnie tak. Można jeszcze zrobić tę cewkę przesuwaną po rdzeniu, by móc regulować sprzężenie; można jeden koniec połączyć wprost z bazą tranzystora, a drugi z masą poprzez kondensator i do tego drugiego podłączyć opornik do polaryzacji bazy.

Promuję tematy:
24.11.2004 Ładowarka akumulatorków z płynną regulacją - LM 317
23.02.2003 Prostownik do ładowania akumulatorów (auto)

_jta_ · Accepted Answer

Nie całkiem. R1 podłączasz między L2 i C3. I podejrzewam, że 220kΩ to trochę dużo przy zasilaniu 3V. Ale to jeszcze zależy od oporu słuchawek.

aksakal · Accepted Answer

Regulacja dodatniego sprzężenia zwrotnego jest konieczna przy odbiorze co najmniej 2 lub więcej stacji radiowych. Podczas przyjmowania PR1 wystarczy początkowo ustawić maksymalną czułość, przy której zachowana jest stabilność odbioru.

Lionsio · Answer

>>21564044
To jest schemat blokowy odbiornika o bezpośrednim wzmocnieniu:

Wzmacniacz w.cz jest przed demodulatorem. W moim schemacie tranzystor Q1 to właśnie wzmacniacz w.cz a po nim następuje detekcja na diodzie i dźwięk idzie do słuchawki wysokoomowej

Lionsio · Answer

A dlaczego wtedy prąd nie będzie płynąć przez diodę? PS. gdybym dał diodę najpierw a póżniej dopiero tranzystor to tranzystor działałby jako wzmacniacz m.cz, a ja chcę żeby działął jako wzmacniacz w.cz Dodano po 2 [minuty]: Dlaczego na katodzie będzie 3V? jedyny prąd który mi się wydaje że tam dociera to przez słuchawki 2K i od kolektora tranzystora poprzez anodę

Lionsio · Answer

>>21564198
Rozumiem, jak to wtedy naprawić? Widziałem schematy na których dioda jest odwrócona ale nie wiem do czego to służy i po prostu się zastanawiam czy jak dioda jest spolaryzowana zaporowo to może to pomóc lub też po prostu nie podłączać słuchawki do plusa i diody tylko do diody i minusa

gps79 · Answer

Autorze, może trochę za wcześnie na konstruowanie odbiorników bez bazy wiedzy?
Na tym etapie lepiej skorzystać z gotowych sprawdzonych rozwiązań.
Na jednym tranzystorze proponuję taki układ:
https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic4111202-30.html#21500798
Wymagany tranzystor o dużym wzmocnieniu (600..1000). Jeśli podłączysz antenę i uziemienie, to może nie będziesz potrzebować aż tak dużego wzmocnienia.

Lionsio · Answer

>>21564282
Chyba zbyt wcześnie spróbowałem wymyślić samemu schemat odbiornika o bezpośrednim wzmocnieniu. Spróbowałem teraz zaprojektować prostszy:

Tranzystor Q1 ma działać jako demodulator i wzmacniacz m.cz w jednym. Wartość C1 jest pewnie za mała jak na taki odbiornik, i chciałbym spróbować dodać do niego sprzężenie zwrotne poprzez rezystor dający wzmocniony sygnał audio z powrotem na bazę tranzystora ale wydaje mi się ze żeby to działało to trzeba zrobić jeszcze jeden stopień wzmacniacza i z niego dać z powrotem sygnał na bazę pierwszego tranzystora

jarek_lnx · Answer

Sprzężenie zwrotne spotyka się ujemne i dodatnie. Ujemne poprawia inne parametry, ale zmniejsza wzmocnienie, dodatnie zwiększa wzmocnienie ale może doprowadzić do niestabilności. Z dodatniego sprzężenia powstają odbiorniki reakcyjne. Można na jednym tranzystorze wzmacniać raz wysokie raz niskie częstotliwości, z tego powstają odbiorniki refleksowe. Do zrobienia dodatniego sprzężenia wystarczy jeden tranzystor, sprzężenie robi się cewką do cewki anteny, ten transformator może odwracać fazę.Policz reaktancję

Lionsio · Answer

Wyszła mi że reaktancja pojemnościowa przy 225kHz i kondensatorze 330pF wyniesie 2 144 000… Nie jestem pewien czy dobrze to policzyłem… Dodano po 1 [minuty]: Zrobię po prostu 1 odczep co 10 zwojów i będę testować

jarek_lnx · Answer

Źle, bo będzie ok 2144 Om. Szacując że tranzystor pracuje z prądem 2mA i typowa beta przyzwoitego tranzystora to 200 będzie miał rezystancję wejściową ok 2,5kOm. Czyli ze 30% sygnału stracisz. Nie wiem ile stracisz z powodu że rezystancja wejściowa wzmacniacza obciąża obwód LC.

Lionsio · Answer

>>21565493
To powinienem zwiększyć pojemność kondensatora czy zmiejszyć żeby tracić mniej sygnału? Czy po prostu zostawić tak jak mam teraz i zrobić tak jak @aksakal radził czyli podłączyć wejście do odczepu cewki?

Lionsio · Answer

W sensie mam zrobić obwód rezonansowy i pożniej zamiast od razu łączyć z kondensatorem do tranzystora to nawinać na cewkę kolejną cewkę 10 zwojów i ją podłączyć do kondensatora ?

Lionsio · Answer

>>21565936
Czyli zaktualizowany schemat wygląda tak?

Tylko jaka wtedy będzie wartość R2 i C3? Też nie jestem jakoś 100% pewien że można podłączyć L2 od razu do bazy, nigdy nie widziałem schematu gdzie tak jest

Lionsio · Answer

>>21566221 R1 służy przecież do tego żeby tranzystor wzmacniał sygnał, chodziło ci o R2?

aksakal · Answer

Nadszedł czas, aby rozpocząć projekt i nie otwierać Ameryki w tak prostym schemacie.

Lionsio · Answer

>>21566416
No Ok, tylko tak jak wcześniej pisałem chciałbym do takiego prostego odbiornika dodać sprzężenie zwrotne żeby nie musieć używać zbyt długiej anteny. W większości takich prostych schematów to była po prostu cewka między słuchawkami a kolektorem tranzystora umieszczona blisko cewki obwodu rezonansowego, czy mogę do tego schematu zrobić to samo ?

_jta_ · Answer

Można, ale koniecznie z regulacją sprzężenia - przy zbyt dużym układ się wzbudzi i usłyszysz gwizd.

Lionsio · Answer

>>21566527 Myślę że wystarczy żeby cewka mogła się przesuwać po pręcie ferrytowym zmieniając dystans między cewką obwodu LC a cewką sprzężenia zwrotnego

Lionsio · Answer

>>21566527
Myślę że wystarczy żeby cewka mogła się przesuwać po pręcie ferrytowym zmieniając dystans między cewką obwodu LC a cewką sprzężenia zwrotnego

Edit: Zignorujcie to ponieważ przez przypadek (niewiem jak) wysłała mi się poprzednia wiadomość przez przypadek jeszcze raz

Dodano po 2 [godziny] 49 [minuty]:

Teraz właśnie długo szukałem prostego odbiornika AM na jednym tranzystorze o jakichś nie najgorszych parametrach i znalazłem taki:

Nie wiem jakiej wartości powinny być R1 i C2. Nie mam też słuchawki wysokoomowej o impedancji 2K więc myślę czy mogę podłączyć zamiast niej rezystor 2.2K i podłączyć do tego wzmacniacz

_jta_ · Answer

Przede wszystkim, żeby Q1 mógł działać, na jego bazę trzeba doprowadzić prąd z +zasilania (oczywiście poprzez opornik), a tu R1 masz połączony z cewką, która z kolei jest połączona z -zasilania - R1 powinien być włączony między bazę Q1, a górny koniec L2.

A poza tym, C2 musi być bardzo mały, żeby nie powodował znaczącego tłumienia rezonansu - wielokrotnie mniejszy od C1.

R1 trzeba dobrać do wzmocnienia Q1 i oporu słuchawek - powinien mieć opór zbliżony do ich iloczynu.

Promuję tematy:
24.11.2004 Ładowarka akumulatorków z płynną regulacją - LM 317
23.02.2003 Prostownik do ładowania akumulatorów (auto)

[Rozwiązano] Odbiornik AM na jednym tranzystorze – ocena schematu i dobór wartości elementów

Czy prosty odbiornik AM na jednym tranzystorze z detekcją na diodzie germanowej będzie działał i jak dobrać wartości R1, R2 oraz C1?

Post #1

Post #2

Post #3

Post #4

Post #5

Post #6

Post #7

Post #8

Post #9

Post #10

Post #11

Post #12

Post #13

Post #14

Post #15

Post #16

Post #17

Post #18

Post #19

Post #20

Post #21

Post #22

Post #23

Post #24

Post #25

Post #26

Post #27

Post #28

Post #29

Post #30

Podsumowanie tematu