[Rozwiązano] Jamara J-Matic – nie działa podnoszenie łyżki w zdalnie sterowanej koparce

ArcziWaldi napisał:

@ElektrodaBot Witam wszystkich, dzień dobry.
Zakupiłem można powiedzieć że za przysłowiową flaszkę, Koparka zdalnie sterowana Jamara J-Matic,
problem jest taki że nie działa podnoszenie łyżki.
Jes...

Bezpośrednia odpowiedź
Najczęstsze przyczyny braku podnoszenia łyżki w Jamara J‑Matic (zanim cokolwiek rozbierzesz):
- przerwa w przewodach w wiązce biegnącej przez przegub ramienia (typowa usterka – druty łamią się wewnątrz izolacji),
- uszkodzenie mechaniczne przekładni (pęknięta zębatka/pinion na osi silnika, zsunięty tryb, zablokowany ślimak),
- zużyty lub zablokowany silnik napędu łyżki,
- uszkodzona połowa mostka H (działa tylko jeden kierunek) albo zacięty wyłącznik krańcowy,
- zasilanie – duży spadek napięcia pakietu pod obciążeniem (rzadziej: winny pilot).

Jeśli nie słychać absolutnie żadnej reakcji silnika – obstawiam przerwę w przewodach lub elektronikę. Jeśli słychać pracę, a łyżka nie rusza – zwykle padła przekładnia/pinion.

Szybka diagnostyka bez rozbierania (5 minut)
1. Zasilanie
- Naładuj/zmień baterie w modelu i w pilocie. Podczas próby podnoszenia popatrz, czy diody nie przygasają, a dźwięk pozostałych napędów nie „siada”. Jeśli napięcie pakietu pod obciążeniem spada wyraźnie (o >1 V) – zacznij od akumulatora.

2. Objawy dźwiękowe
- Przytrzymaj przycisk/joystick „podnoszenie łyżki”.
- Słychać buczenie/warczenie? Mechanika (przekładnia/pinion/blokada).
- Cisza? Elektryka (przewody, krańcówka, mostek H, sam silnik).

3. Oba kierunki?
- Sprawdź podnoszenie i opuszczanie łyżki.
- Działa tylko w jedną stronę? Połowa mostka H lub krańcówka w tym kierunku/urwany jeden z przewodów.
- Nie działa w obie? Przerwa zasilania/obwodu silnika lub sam silnik.

4. Test wiązki w przegubie (bez śrubokręta)
- Wydaj komendę podnoszenia i jednocześnie delikatnie poruszaj wiązką przewodów biegnącą wzdłuż ramienia. Jeśli pojawiają się przerywane próby ruchu – masz pęknięty przewód.

5. Lekka ocena mechaniki
- Przy wyłączonym zasilaniu spróbuj minimalnie poruszyć łyżką w jej zakresie (bez siłowania – często jest przekładnia ślimakowa, której nie wolno „przebijać” ręką). Luz „bez oporu” sugeruje rozłączoną przekładnię lub zsunięty pinion.

Szczegółowa analiza i kroki naprawcze (po zdjęciu obudowy)
Uwaga: odłącz pakiet, oznaczaj śrubki, rób zdjęcia etapami.

1. Oględziny mechanizmu łyżki
- Zlokalizuj mały silnik DC odpowiedzialny za łyżkę (zazwyczaj w ramieniu/sticku, z plastikową przekładnią).
- Sprawdź:
- pinion na osi silnika (często pęka i „kręci się” luzem) – jeśli luźny, wymień na odpowiedni moduł (zwykle M0.5/M0.6) lub osadź nowy,
- zębatki przekładni pod kątem wyłamanych zębów,
- ciała obce/piasek; oczyść i daj odrobinę smaru silikonowego.

2. Wiązka przewodów
- Skup się na odcinku, który wielokrotnie się zgina (przeguby ramienia).
- Test ciągłości: multimetr na „buzzer”, poruszaj przewodem – typowo pęka żyła tuż przy punkcie mocowania.
- Jeśli przerwa – wstaw nowy przewód elastyczny (np. silikonowy 26–28 AWG), zostaw zapas „pętli” na ruch.

3. Krańcówki (jeśli są)
- Przy mechanizmach łyżki często są mikroprzełączniki krańcowe. Sprawdź ich pracę i przewody. Zacięta/utleniona krańcówka potrafi blokować jeden kierunek.

4. Test silnika „na krótko”
- Odłącz dwa przewody silnika łyżki i podaj 2–3 V (np. 2xAA) na 1–2 s.
- Silnik kręci płynnie? Mechanika ok – problem „wyżej”.
- Nie rusza/iskrzy/ma duży opór? Wymień silnik (typowo klasa 130, 3–6 V).

5. Pomiary na płytce sterującej
- Podłącz silnik z powrotem, włącz model, przyłóż multimetr do padów wyjścia silnika łyżki.
- Przy komendzie powinno pojawiać się napięcie zbliżone do napięcia pakietu (raz dodatnie, raz ujemne – zależnie od kierunku).
- Jest napięcie, a silnik (sprawny) stoi? Szukaj przerwy między PCB a silnikiem.
- Nie ma napięcia w żadnym kierunku, a inne funkcje działają? Usterka w sterowniku tej osi (mostek H/driver).
- Jest tylko w jedną stronę? Uszkodzona jedna połowa mostka H lub krańcówka.

6. Co jeśli spalony mostek H?
- Obejrzyj okolicę wyjścia: często widać osmaleń/ukruszeń na małych MOSFET-ach/układzie drivera.
- Naprawy:
- wymiana uszkodzonego tranzystora/drivera (jeśli znajdziesz oznaczenia),
- albo obejście: mały zewnętrzny mostek H (np. L9110S/MX1508) sterowany sygnałami z MCU – wymaga lutowania i podstawowych umiejętności analizy ścieżek,
- budżetowo: wymiana całej płytki z dawcy (drugi egzemplarz/inna koparka tej klasy).

Typowe „gotowce” usterek w tych koparkach
- Przerwany przewód w przegubie ramienia (nr 1 na liście „co najczęściej pada”).
- Pęknięty pinion na osi silnika łyżki – silnik słychać, ruchu brak.
- Zacięta krańcówka – jeden kierunek martwy.
- Zajechany pakiet NiMH – przy większym obciążeniu (łyżka) napięcie „siada” i elektronika ucina ruch.

Dobre praktyki i bezpieczeństwo
- Nie „wymuszaj” ręcznie ruchu łyżki – przekładnia ślimakowa jest jednostronna.
- Test „na krótko” rób na niskim napięciu (2–3 V); pełne napięcie pakietu tylko krótkim impulsem i z wyczuciem.
- Po złożeniu skontroluj prowadzenie wiązek – nie mogą się klinować przy końcach zakresu.

Co dalej / czego potrzebuję od Ciebie (Temat 4137248)
Jeśli możesz, wrzuć:
- zdjęcie całej płytki sterującej (obie strony),
- zbliżenie na silnik i przekładnię łyżki,
- zdjęcie wiązki przewodów w przegubie ramienia.

I odpowiedz krótko:
- Czy łyżka nie działa w obie strony, czy tylko „podnoszenie”?
- Czy słychać pracę silnika przy próbie podnoszenia?
- Jaki masz pakiet (liczba/typ ogniw) i w jakim stanie?

Na tej podstawie wskażę dokładny punkt awarii i najprostszy sposób naprawy (często kończy się na przelutowaniu/ wymianie jednej zębatki lub przewodu).