Artefakty na pulpicie po wyjściu z Edge – GF 650Ti, Windows 11, losowe występowanie

Pada(?) mi karta graficzna – nastoletni GF 650Ti Boost.
Nie byłoby w tym nic niezwykłego, bo i lata swoje ma, i swego czasu dość intensywnie liczyła SETI. Dziwne są jednak objawy tego padania(?). Na pulpicie pojawiają się artefakty. Cóż w tym dziwnego można zapytać, wszak to normalne zachowanie karty stojącej nad grobem. Niby tak, ale… Te uszkodzenia obrazu na pulpicie występują wyłącznie, gdy wracam z pełnoekranowego Edge’a. Nie ma ich gdy używam innych programów w trybie pełnoekranowym, nie ma ich gdy oglądam filmy itp. Co więcej. Gdy wrócę na ten uszkodzony pulpit i otworze dowolną aplikację, to jej okno jest czyste – błędy z pulpitu nie są na nim powielane. Nie nikną jednak te, które były „pod” – obraz jest tan nadal uszkodzony. Można to stwierdzić czy ot przesuwając okno, czy je zamykając/minimalizując.
Jedynym sposobem na „naprawę” jest restart komputera. Wtedy wszystko wraca do normy. Aż do kolejnej sesji w Edge’u, po której błąd wystąpi lub nie. To też jest zastanawiające, że pojawianie się błędów wygląda na przypadkowe (przynajmniej ja nie umiem wyłapać prawidłowości w tym zakresie).

Konfiguracja (choć nie wydaje mi się, by miała ona jakieś znaczenie):
MSI pro b660m-a wifi ddr4, CPU i5 12600K; 32Gib DDR4 (3600); KC3000 1TB + jakieś 3 inne talerzowe (od 0,5 do 2 TB); PSU nie wiem (nie pamiętam ani jaka marka/model, ani moc, a pod biurko z latarką włazić nie będę), wiem tylko, że napięcia są „w normie”, monitor M227WPD (Flatron).
To wszystko pod kontrolą Windows 11 Pro IP w prawie zawsze najnowszym buildzie.

I teraz pytanie:
Co się, kurna, dzieje?
Na odpowiedzi typu „coś się popsuło” już sam wpadłem.


PS
Tytuł to sprawka AI.

W pierszej kolejności odczytaj logi systemowe, jakie błędy są. Sprawdź też sterowniki graficzne, spróbuj wgrać starsze sterowniki bezpośrednio od NVidii

Matuzalem napisał:

Pada(?) mi karta graficzna

Spytaj się AI.
To raczej nie karta, tylko konflikty software

W Twojej sytuacji zrobiłbym takie kroki w takiej kolejności :
1. Odczytaj logi systemowe i podaj błędy
2. Wgraj najnowszy BIOS od producenta
3. Twoja GTX650Ti to karta PCiEx16 3.0 (dość stara). Włożona do slotu PCiEx16 4.0 (nowsza szybkość przesyłania). Może VGA nie nadąża za płytą ze starości albo fizycznie (któryś kondensator już jest uszkodzony - sprawdź to osobiście naocznie). Ograniczyłeś w biosie\UEFI do wersji PCIEx 3.0 ??? ==> Osobiście obstawiam, że karta graficzna jest uszkodzona . Wystarczy podmienić ją na jakąkolwiek inna (np. pożycz albo zakup GTX 1060/1070 są teraz bardzo tanie)
4. Twoja płyta MSI PRO B660M-A DDR4 ma funkcję Frozr AI Cooling czyli wykrywa temperatury procesora i procesora graficznego i automatycznie dostosowuje system wentylatorów do odpowiedniej wartości. Może karta graficzna się przegrzewa (koty kurzu w wentylatorze karty graficznej albo na radiatorze ???). Kiedy było sprzątane z z kurzu ??? Sam powinieneś wiedzieć...
5. Twoja płyta MSI PRO B660M-A DDR4 wszystkie częstotliwości pamięci DDR4 powyżej DDR4-3200 to overcloking. Sprawdź jakie TY masz pamięci. (Nie podałeś jakie masz pamięci, częstotliwości, parametry itp...). Mogą być źle ustawione lub uszkodzone. Wróć do standardowych częstotliwości
6. Degradacja procesora. Co prawda Intel przyznał się do błędu technicznego w procesorach 13 i 14 generacji, ale w internecie na YT zgłoszone przypadki awarii procesora 12 generacji. Sprawdź jakie masz ustawienia procesora w BIOSie/UEFI lub pożycz od kogoś procesor 12/13 generacji i podmień na testy...

Albo

ODDAJ DO SERWISU

1. Jeszcze nie widziałem logów dlakonfliktu pulpitu pod oknem przegladarki.
Co do sterowników, to raz że obecne są wystarczająco stare. a dwa - trudno jest winić je za jedną konkretną usterkę obrazu.
2. Może za kilka lat, bo na dziś ona nie jest wiarygodna.
A coś bliżej? Samo stwierdzenie "konflikt software'u" jest dość pojemne i trudno mi je powiązać z objawem i przypadkowością jego występowania.
3. Co mam oddać do serwisu, pulpit (to jego i tylko jego widok jest czasem niepoprawny)?
Co do reszty - może i te porady byłyby na mieǰscu gdyby nie sporadyczność i specyfika objawu.

Mimo wszystko dziękuję Panom za już i proszę o więcej ( z uwzględnieniem odpowiedzi na pytanie: "Co się, kurna, dzieje?).

Karta może padać, bo dycha (a nawet lepiej) na karku już jest, ale może mieć jeszcze inny problem.
Można sprawdzić, czy wyłączenie akceleracji sprzętowej w Chrome (a także w przeglądarkach pochodnych, w tym Edge) rozwiąże problem.

Powinna być gdzieś w kategorii System, ale może lepiej skorzystać z szukajki w opcjach przeglądarki i poszukać słowa przyspieszenie lub akceleracja.

Po przełączeniu opcji warto zamknąć przeglądarkę i uruchomić ją od nowa (ja w systemie lubię jeszcze odhaczać opcję obok, żeby przeglądarka nie działała w tle po jej zamknięciu, ale to z artefaktami nie ma nic wspólnego).

O tym nie pomyślałem, dziękuję.
Jest tylko jeden kłopot - te artefakty pojawiają się na tyle nieregularnie, że może minąć wiele czasu nim się okaże czy ta zmiana coś dała.
Nawet ostatnio myślałem, że "przeszło", bo miałem ze 2 tygodnie spokoju.




Co do karty to jedyna zmiana, jaką w niej wprowadziłem, to było "dostosowanie" jej do UEFI - zmiana BIOS-u (pewnie ok. 2 lat temu).


Update: Wyłączyłem to przespieszenie i... będę czekał.

A tak poza tym to po co ci ta karta? Grasz w coś starego?

Nie, nie gram (w nic nowego też). Karta jest, bo działa (pomijam tę tu opisywaną przypadłość) i w zupełności mi wystarcza. Ponieważ zaś od lat wielu nie udało mi się sprawdzić jaki mam zasilacz, to i spokojnie czekam aż ona "się skończy", by kupić jakąś nową "w komplecie" z PSU (on też ma już swoje lata - może nie tyle ile karta, choć i to możliwe).

Ten wątek powstał wyłącznie z racji dziwności objawu występującego tylko w jednej konfiguracji i bez dającej się przewidzieć reguły. Miałem nadzieję, że komuś przyjdzie do głowy jakiś - patrz np. post Pana dt1 - pomysł co do przyczyny tak kuriozalnego zachowania ekranu.
Ot i tyle.

Matuzalem napisał:

Karta jest, bo działa

GPU ma wasz zintegrowaną w procesorze, więc ta karta tylko niepotrzebnie ci prąd bierze
Jak sam nie umiesz spytać AI to ci napiszę co odpisał:
Wyzwalacz: Tylko pełnoekranowy Edge.
To najważniejsza informacja. Gdyby karta graficzna umierała "klasycznie" (przegrzewające się VRAM, uszkodzony rdzeń), artefakty pojawiałyby się losowo, pod obciążeniem (np. w grach, filmach 4K), a z czasem także na pulpicie zaraz po starcie systemu. Fakt, że problem jest powiązany z jedną, konkretną aplikacją (Edge) i jednym, konkretnym stanem (wyjście z trybu pełnoekranowego), niemal na 100% wskazuje na problem na styku oprogramowanie-sterownik-sprzęt, a nie na czysto sprzętową usterkę.

Charakter Artefaktów: "Pod spodem" nowych okien.
To jest koronna wskazówka. W nowoczesnych systemach Windows (od Visty w górę) pulpit nie jest rysowany bezpośrednio. Zarządza nim proces o nazwie Menedżer okien pulpitu (DWM.exe). Każde okno, łącznie z samym pulpitem, tapetą i ikonami, jest renderowane do osobnej "powierzchni" (surface) w pamięci VRAM karty graficznej. Następnie DWM kompozycjonuje te wszystkie powierzchnie w finalny obraz, który widzisz na ekranie.

Fakt, że nowe okno jest "czyste", a artefakty są "pod nim", oznacza, że:

GPU i sterownik potrafią poprawnie narysować nową powierzchnię dla nowej aplikacji.

Uszkodzona została wyłącznie powierzchnia przechowująca obraz pulpitu.

Problem nie leży w globalnej korupcji całej pamięci VRAM ani w uszkodzonym procesorze graficznym, bo wtedy nowe okna też miałyby błędy.

Naprawa: Tylko przez restart komputera.
To potwierdza, że problem leży w jakimś "stanie", w który wchodzi sterownik graficzny lub usługa DWM. Ten błędny stan powoduje uszkodzenie bufora pulpitu w VRAM i nie jest on odświeżany poprawnie aż do pełnego restartu systemu, który czyści wszystko i zaczyna od nowa.
hipoteza jest następująca:
Istnieje specyficzny konflikt między tym, jak Microsoft Edge używa akceleracji sprzętowej (zwłaszcza przy przechodzeniu między trybem okienkowym a pełnoekranowym), a starym sterownikiem NVIDII dla Twojej karty w systemie Windows 10/11.

Wyjście z trybu pełnoekranowego to dla sterownika operacja, która wymaga ponownego przydzielenia zasobów i "przekazania" kontroli nad całym ekranem z powrotem do menedżera DWM. Wygląda na to, że w tym właśnie momencie coś idzie nie tak – dane w buforze pulpitu zostają uszkodzone (nadpisane śmieciami) i sterownik nie jest w stanie ich poprawnie odświeżyć.

qrek1 napisał:

GPU ma wasz zintegrowaną w procesorze...

Naprawdę? A ja myślałem, ze ta litera "K" w oznaczeniu CPU to tylko ozdobnik.

To co napisała SI i zajęło jej 322 słowa (może zapytać nie umiem, ale zlecić by Ward policzył już tak) sprowadza się do tego na co nakierował mnie Pan dt1 jednym zdaniem (18 wyrazów) i co, dzięki jego poradzie wdrożyłem, a teraz czekam na wyniki.

Wracając do Pańskich postów i cytatu z SI:
1.

qrek1 napisał:

problem na styku oprogramowanie-sterownik-sprzęt

trudno uznać za

qrek1 napisał:

konflikty software

jako takie.


2. SI sama z siebie stwierdziła, że to do czego doszła to

qrek1 napisał:

hipoteza

której źródłem jest to na co - powtórzę - wskazał Pan dt1 i co jest obecnie weryfikowane.
Pozostanę tedy przy mojej ocenie na temat możliwości SI wyrażonym w pierwszym zdaniu pkt 2 postu nr 5.

Podsumowując: "pażywiom uwidim" (czy to kwestia akceleracji).

PS
Na Pańskim, Panie qrek1, miejscu byłbym ostrożniejszy w ocenianiu innych co do tego co umieją lub nie. Może się mylę, ale myślę, iż gdyby ten wątek był w sekcji serwisowej, to Pańskie słowa byłyby mniej ocenne.
To tak na marginesie.

Update:
No i się wyjaśniło - hipoteza poszła w koperczaki. Podpowiedź Pana dt1 dość szybko mogłem zweryfikować. Z akceleracją czy bez efekt jest ten sam:


Teraz sprawdzę jeszcze czy, co i kiedy się pojawi gdy na pulpicie nie będzie obrazka (zostanie jednolity kolor).

Matuzalem napisał:

Naprawdę? A ja myślałem, ze ta litera "K" w oznaczeniu CPU to tylko ozdobnik.

K oznacza odblokowany mnożnik, a F oznacza brak karty. Jeśli to 12600K a nie 12600KF, to posiada on zintegrowany układ graficzny

Generalnie jeśli żadne gry nie wchodzą w grę to jak najbardziej można kartę zdemontować i przerzucić się na zintegrowaną. Szczególnie że te artefakty to już rzeczywiście koniec tej karty pewnie oznaczają.

"problem na styku oprogramowanie-sterownik-sprzęt trudno uznać za konflikty software"
No pan jesteś ekspertem w temacie, to panu trudno jest uznać, ale mi laikowi takie uznanie przychodzi bardzo łatwo.

Matuzalem napisał:

byłbym ostrożniejszy w ocenianiu innych co do tego co umieją lub nie

Czyli umie pan, ale nie chce. OK.

Matuzalem napisał:

Może się mylę, ale myślę, iż gdyby ten wątek był w sekcji serwisowej, to Pańskie słowa byłyby mniej ocenne.

Nie wiem o jakie moje słowa chodzi...

Takie objawy mogą wskazywać na problem z pamięcią vRAM. Sprawdziłbym MOD MATS 367.xx - nowsze wersje mogą nie obsługiwać tej dość starej karty. Chociaż pewno i tak wymiana/naprawa nieopłacalna, można jeszcze spróbować obniżyć taktowanie jeśli to pamięć, gdyż karta w sumie działa.

Minęły dwa dni, w czasie których komputer raz pracował intensywnie, a raz się lenił bardziej - ot, taki standard u mnie.
Po zmianie zawartości pulpitu z "obrazka" na tło artefakty się nie objawiły (póki co - kra, kra, kra).
Ponieważ błędy występowały z różną intensywnością nie oznacza to, że winny został ustalony.
Poczekam jeszcze kilka dni i jeżeli nic się nie zmieni ponownie ustawię jakiś "obrazek", by sprawdzić czy to rzeczywiście jego wina.

Na dziś tematu nie zamykam.

Przez 10 dni, które upłynęły od ustawienia jednolitego tła, nic się nie działo.
Teraz wracam do obrazu i zobaczę co dalej.
Może coś z tego wyniknie.

No i po ptokach - powrót do "obrazka" = powrót błędów.

Najwyraźniej jednak to nie kwestia karty.

Nie będę się z koniem, o wdzięcznym imieniu Windows, kopał.



Zamykam.