logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W?

czester19 21 Sty 2006 13:36 5363 44
Najlepsze odpowiedzi LABEL_AI_GENERATED

Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80 W bez obniżania mocy i bez wzrostu zniekształceń harmonicznych?

Najlepiej dodać bootstrap do układu, najlepiej aktywny z tranzystorem, bo zwiększa amplitudę napięcia wyjściowego i pozwala nieco zwiększyć rezystory w emiterach tranzystorów mocy, co zmniejsza prąd spoczynkowy bez pogorszenia zniekształceń i bez spadku mocy [#2203445] Dodatkowo można dodać rezystory między bazami tranzystorów mocy a wyjściem; według odpowiedzi daje to ten sam poziom zniekształceń przy ok. 25% mniejszym prądzie tranzystorów mocy [#2204060] Nie wystarczy po prostu zwiększyć R16, bo wtedy prąd spadnie kosztem większych zniekształceń przy małym sygnale [#2204060] Przy zmianie rezystorów emiterowych trzeba uważać na układ zabezpieczenia, bo reaguje on na napięcie na tych rezystorach [#2204060]
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA
  • #1 2202903
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Czy ktoś może mi pomóc???. Mam problem z prądem na stopniu wyjściowym w obwodzie kolektorów tranzystorów Q1 i Q2. Czy ktoś wie jak zmniejszyć ten prąd (nie zmniejszając mocy wzm. ok. 80W oraz nie zwiększając zawartości współczynnika harmonicznych). Prowadzący projekt twierdzi że problem ten rozwiązuje każda pozycja literaturowa (mówi że wystarczy jedną rzecz zmienić). Ja po przeglądnięciu dosyć sporej liczby książek niestety nic nie znalałem. Będę ogromnie wdzięczny za pomoc.
    Załączniki:
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? w12.JPG (60.61 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #2 2203445
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Posty: 49148
    Pomógł: 3212
    Ocena: 4260
    W układzie nie ma bootstrapu - można go zastosować, to trochę zwiększy amplitudę napięcia na wyjściu;
    wtedy można nieco zwiększyć opornik w emiterach tranzystorów mocy, co zmniejszy prąd spoczynkowy,
    zniekształcenia nie wzrosną, a moc będzie taka, jak na początku. Dużą poprawę zniekształceń przy możliwości
    zmniejszenia prądu o czynnik kilkanaście uzyskasz stosując bootrap aktywny - z tranzystorem.
  • Pomocny post
    #3 2203608
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Do regulacji prądu wykorzystaj R16 zwiększ jego wartość a prąd zmaleje.
  • Pomocny post
    #4 2204060
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Posty: 49148
    Pomógł: 3212
    Ocena: 4260
    Kosztem wzrostu zniekształceń przy małym sygnale - dlatego są potrzebne inne zmiany.

    Można jeszcze dodać oporniki między bazami tranzystorów mocy, a wyjściem - pozwoli to
    uzyskać taki sam poziom zniekształceń przy zmniejszeniu prądu tranzystorów mocy o 25%.

    Oporniki w emiterach tranzystorów mocy - można zwiększyć, ale nie po prostu wymieniając
    te, które są, na większe - bo układ zabezpieczenia reaguje na napięcie na nich, i ograniczy prąd
    - a dodając oporniki w samych emiterach (te, co są, są za połączeniem do zabezpieczenia).
  • Pomocny post
    #5 2204393
    cikol
    Poziom 27  
    Posty: 983
    Pomógł: 61
    Ocena: 38
    na 70% układ sie bedzie wzbudzał. nie ma on zadnych zabezpieczen przeciwko temu zjawisku. brak rezystorów 'przyspieszających' tranzystory sterujące, brak żródła prądowego zasilającego pare róznicową, brak wyzejwymienionego bootstrapu to tylko niektóre wady tego układu.
  • Pomocny post
    #6 2204500
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Posty: 49148
    Pomógł: 3212
    Ocena: 4260
    źródło prądowe do zasilania pary różnicowej jest potrzebne tylko wtedy, gdy wzmacniacz
    ma działać w dużym zakresie napięć zasilania - jest zbędne, gdy jest na konkretne napięcie;
    jeśli chodzi o wzbudzanie, to zwykle między bazą a kolektorem tranzystora sterującego (tego,
    który steruje parę komplementarną) daje się kondensator, kilkaset pF, a czasem jeszcze drugi
    kondensator między tą bazą, a masą (10-20 razy większy), i to dość skutecznie pomaga.
  • #7 2205109
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Dzieki wielkie za pomoc. Mam pytanko do tego bootstrapu. Jak on ma wyglądać. Mniemam że podpinam go zamiast rezystora R7. (Czy bootstrap aktywny mam zaliczyć jako lokalne sprzężenie zwrotne - już się gubie w tym). Jeszce jedno jak mam zbadać stabilność tego wzmacniacza w pspice? Wiem że warto zmierzyć Vp(WY) i Vm(WY). Ale jak wyniki się mają do kryterium Bodego? Czy układ jest stabilny jeżeli wykres fazy przebiega powyżej 0 stopni ?
  • Pomocny post
    #8 2205354
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Zobacz figure 6a.
    http://sound.westhost.com/amp_design.htm
    Tam masz przykład Bootstrapa. Bootstrap to rodzaj dodatniego sprzężenia zwrotnego.
    Zobacz jak powinno badać się stabilność wzmacniacza w spice.
    http://www.ecircuitcenter.com/Circuits/opdfr_OL/opdfr_open_loop.htm
    Choć żadna symulacja nie powie nam czy układ będzie stabilny w praktyce.
  • REKLAMA
  • #10 2205544
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Prosilbym o weryfikacje mojej pracy. Przede wszystkim zamienilem tranzystory ktore mysle lepiej nadaja sie do tego wzmacniacza (troche zmalal prad na wyjsciu). Probowalem wrzucic bootstrat ale bardzo trudno bylo mi go wysterowac. Dlatego powrocilem do metody czolgowej. Zrobilem pare rzeczy a wynik umieszczam w jpegach. (moje zalozenia to wmacniacz klasy AB o mocy 80W)
    Załączniki:
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? wynik stabilnosci.JPG (96.77 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? AC.JPG (87.35 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? char.przejsciowa przy rozwartej petli.JPG (126.97 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? 21.01.2006( wyśw. U i I).JPG (67.47 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #11 2205974
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Nie wiem jakie problemy miałeś z bootstrapem ale dzielisz R7 na dwa rezystory po 1k i dajesz kondensator jedną końcówką do wyjścia drogą między te dwa rezystory.
    Szeregowo z R28 włącz kondensator który zmniejszy wzmocnienia dla składowej stałej do 1.
    I powinieneś zwiększyć prąd stopnia wejściowego do 2mA i tym samy zmniejszyć R10 do ok. 680. I zamiast tradycyjnego darlingtona daj CFP dzięki temu napięcie wyjściowe może wynieś ok. 26V. I prąd spoczynkowy stopnia wyjściowego ustaw w przedziale 50mA do 100mA. Na schemacie pominąłem zabezpieczenie przeciw zwarciowe.
    Załączniki:
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? CFP.01.JPG (76.71 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #12 2206013
    cikol
    Poziom 27  
    Posty: 983
    Pomógł: 61
    Ocena: 38
    Jony:

    T 1 powinien być npn a T 8 pnp z tym ze emitery powinny być skierowane w strone wyjscia a nie jak na schemacie w strone zasilania. Cg mozna zmniejszyc do 1u. No i zródło V2 odwrotnie byc powinno :D Równolegle z R3 mozna by dać jakiś mały kondensatorek który troszeczke zwiekszył by stabilność wzmacniacza na wzbudzenia. Pozatym układzik powinien ruszyć.
  • Pomocny post
    #13 2206113
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    cikol napisał:
    Jony:
    T 1 powinien być npn a T 8 pnp z tym ze emitery powinny być skierowane w strone wyjscia a nie jak na schemacie w strone zasilania

    Ma być tak jak na schemacie i to działa taki stopień wyjściowy nazywa się Complementary Feedback Pair(CFP) czasami nazywany Sziklai. To rodzaj odwrotnego darlingtona
    Cytat:

    . Cg mozna zmniejszyc do 1u. No i zródło V2 odwrotnie byc powinno :D

    Tu masz racie Cg można zmniejszyć, co do
    V2 włączone jest dobrze bo zadeklarowałem –30V. :D
    Cytat:

    Równolegle z R3 mozna by dać jakiś mały kondensatorek który troszeczke zwiekszył by stabilność wzmacniacza na wzbudzenia. Pozatym układzik powinien ruszyć.

    Można dąć kondensator choć w razie czego można zwiększyć C6
    [/quote]
  • #14 2206259
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Wstyd mi ze pytam sie o cos co jest tak dla Was oczywiste. Naprawde imponuje mi wasza wiedza. Mlodziezowe RESPECT. :)
    A jezeli chodzi o meritum. Prosze napisz jak dobierales kondensatory. Czy to wynika z przebiegow, czy sa na to jakies podwaliny teoretyczne?
    Rowniez prosze napisz mi gdzie moge szukac czegos wiecej na temat CFP. W ksiazce Feszczuka to jest jedynie schemat, a Baranowski to tez mi specjalnie nie rozjasnia. I jeszcze problem z AC (symuluje w Pspice), pojawia sie pik powyzej 100KHZ. Wiem ze mnie to nie powinno obchodzic (pomimo ze mam pasmo do 80KHZ) ale jak sie go mozna pozbyc??
  • Pomocny post
    #15 2206288
    cikol
    Poziom 27  
    Posty: 983
    Pomógł: 61
    Ocena: 38
    jony napisał:
    cikol napisał:
    Jony:
    T 1 powinien być npn a T 8 pnp z tym ze emitery powinny być skierowane w strone wyjscia a nie jak na schemacie w strone zasilania

    Ma być tak jak na schemacie i to działa taki stopień wyjściowy nazywa się Complementary Feedback Pair(CFP) czasami nazywany Sziklai. To rodzaj odwrotnego darlingtona


    Nie doczytałem tego w Twoim poście. :oops: Wzory hmmm... to sie opiera na doświadczeniu raczej i ogólnie przyjetych zasadach. Mozna by tu przytoczyć wzór na Xc=1/2πfC gdzie Xc to reaktancja, π wiadomo, f czestotliwość, a C poj kondensatora.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #16 2206447
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Tego pika możesz się pozbyć dając kondensator równolegle do R3.np. 22pF
    Te pik to prawdopodobne wzbudzenie się wzmacniacza w okolicy 100kHz to typowe dla CFP.
    http://www.diyaudio.com/forums/showthread.php?s=&threadid=36302&highlight=

    Jeśli chodzi o pojemności to Cg ,C1,C2 wpływają na dolną częstotliwość graniczną wzmacniacza i do tego używa się typowego wzoru na częstotliwość graniczna filtru RC F=0.16/RC.
    Gdzie za R wstawiamy wartości rezystorów z jakimi współpracuje kondensator
    I dla Cg R=R25=22k dla C1 R=R4=1k i dla C2 R=500(R8||R7).
    Co się tyczy tych małych pojemności to stosuje się praktyczna reguły i dobiera się je eksperymentalnie w przedziale o wartości kilku set pF 10pF..1nF lub więcej zależy gdzie jest włączony.
  • #17 2206670
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Bawilem sie z tym kondensatorem i mysle ze optymalnym wyjsciem bedzie 56pF. Przedstawiam wynik na jpgu. Czyli nie mogę już zmniejszyć tego piku? A czy dobrze sądze że to nie powinno uszkodzic wzmacniacza??
    A jezeli chodzi o stabilnosc to jak mam interpretowac ponizsze wyniki ze spicea??
    Załączniki:
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? CFP-wynikbadaniastab.JPG (98.5 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? CFP-ukladbadaniastab.JPG (46.05 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? CFP-AC(pik 56pF).JPG (94.28 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • Pomocny post
    #18 2206838
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Układ raczej się wzbudzi i trzeba zwiększyć C6 do 100pF bo nie powinno być żadnych pików.
  • #19 2206885
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    A wiesz co z ta stabilnoscia??

    Dodano po 17 [minuty]:

    Masz racje zmienilem wartosc na C6 i zadnego wzbudzenia, tylko pasmo przenoszenia mi sie pomniejszylo. Ale przy spadku 3 decybelowym wzmacnia ok 80-90kHz. Wiec jest ok. Zapomnialem spytac jak w praktyce rozroznic klase AB??
  • Pomocny post
    #20 2207258
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Nie da się rozróżnić klasy pracy stopnia końcowego jak na wyjściu masz parę komplementarną. Wzmacniacz może pracować w dowolnej klasie, punkt pracy ustala w jakiej klasie pracuje wzmacniacz a nie schemat.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #22 2207515
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Jeśli chodzi o klasę AB to wzmacniacz pracuje w klasie AB gdy prąd kolektora jest większy niż 0A. Np. dla prądu spoczynkowego 100mA i RL=4 układ „przechodzi” do klasy B(choć nie wiem czemu nie nazywa się to klasa C) gdy napięcie wyjściowych będzie większe niż 200mA*4=0.8V Czyli dla amplitudy wyjściowej w przedziale 0.8V do –0.8V układ pracuje w klasie A.
    A o co chodzi z tą stabilnością??
  • #23 2207567
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Chodzi mi o wynik badania stabilnosci w psice (przedstawilem wynik wyzej w jpgach). Podalem na wyjscie markery fazy i modulu. I jezeli dobrze rozumiem to uklad jest stabilny; wg. kryterium Bodego, jezeli przy wartosci modulu (wzglednie Vdb) rownej 1 faza jest wieksza od 0 stopni.
    Czy dobrze rozumuje????
  • Pomocny post
    #24 2207794
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    To co wykreśliłeś to nie jest wykres Bodego i na podstawie tego nie da się ocenić stabilności wzmacniacza. Zresztą bardzo ciężko jest wykreślić wykres bodego w pspice. Sam nawet nie mam pojęcia jak się go wykreśla.

    Dodano po 32 [minuty]:

    Aha to badania stabilności lepiej nadaje się analiza czasowa.
    Podajesz na wejście sygnał prostokątny o częstotliwości np. 100k i obserwujesz
    przebieg wyjściowy i czy niema wzbudzeń.
    I zobacz przykładowy przebieg dla C6=10p.
    Załączniki:
    • Jak zmniejszyć prąd w obwodzie kolektorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu 80W? stbilnosc0.12.JPG (30.76 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • Pomocny post
    #26 2208197
    _jta_
    Specjalista elektronik
    Posty: 49148
    Pomógł: 3212
    Ocena: 4260
    Kilka rzeczy w tym schemacie jest do poprawienia.

    Tranzystory układu zabezpieczenia (Q5,Q6) - nie ma potrzeby, żeby były dużej mocy, one mają działać przy napięciu rzędu 1V.
    Za to może przydałoby się, gdyby układ mógł ograniczyć prąd Q3 do kilkudziesięciu mA (np. do 30).
    Nie bardzo się orientuję, jakie parametry mają T5, T6 - ich nagrzewanie się jest krytyczne dla stabilności cieplnej
    stopnia końcowego, więc dobrze, żeby były niezbyt małej mocy, i dobrze chłodzone.

    Oporniki R23, R24 - powodują, że układ zabezpieczenia ogranicza prąd do 5A, więc moc do 5*5*4/2=50W - to za mało.
    Powinny być około 0.22 oma, za to między np. bazę Q5 a emiter T6 warto wstawić dodatkowy opornik, to samo Q6/T5.

    Kondensator C6 - proponowałem kilkaset pF, 18pF to śmiesznie mało, zwłaszcza przy tranzystorze BD.

    Skoro jest C9 przy T6, to może przydałby się do pary na górze przy T5?

    C11 - z tym lepiej ostrożnie, może lepiej, żeby go nie było, albo nieco mniejszy, lub szeregowo z opornikiem?

    Prawy koniec R3 i C11 jest połączony z wyjściem wzmacniacza? Przydałoby się, żeby był.
  • Pomocny post
    #27 2208249
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Jeśli wzbudzenie pojawi się gdziekolwiek(na górze na dole ) to układ jest niestabilny.
    Zresztą zobacz sam przeanalizuj to sobie w pspiec. Dla rożnych wartości kondensatorów, na początek możesz zobaczyć jak wygląda sygnał bez kondensatorów, oczywiście tylko bez tych małych C6 i C9100p i bez tego równoległego do R3 a potem zobacz sygnał z tymi kondensatorami.
  • #28 2208405
    czester19
    Poziom 11  
    Posty: 69
    Ocena: 3
    Okej zaraz naniose poprawki i zobacze jak hula. Jescze chcialbym wiedziec jak sprawdzic czy to jest rzeczywiscie wzmacniacz 80W. wystarczy P=U*I na wyj. A moze charakterystyki AC sie przydalyby. I jescze jedno, jakie są typowe zależności (charakterystyki) dolanczane do opisu technicznego wzmacniacza
  • #29 2208668
    jony
    Specjalista elektronik
    Posty: 7552
    Pomógł: 1823
    Ocena: 887
    Moc wyjściowa wyniesie przy Uzas=+-30V cos w okolicy 78W przy THD=0.01 a przy THD=1 Pwy=90W
    P=Uwymax/2RL

Podsumowanie tematu

LABEL_AI_GENERATED
Dyskusja dotyczy problemu zmniejszenia prądu w obwodzie kolektorów tranzystorów Q1 i Q2 we wzmacniaczu o mocy około 80W, bez obniżania mocy wyjściowej i bez zwiększania zniekształceń harmonicznych. Proponowane rozwiązania obejmują zastosowanie układu bootstrap (w tym aktywnego bootstrapa z tranzystorem), co pozwala zwiększyć amplitudę napięcia wyjściowego i umożliwia zwiększenie rezystorów w emiterach tranzystorów mocy, co skutkuje zmniejszeniem prądu spoczynkowego bez pogorszenia parametrów. Wskazano także na możliwość regulacji prądu przez zwiększenie wartości rezystora R16 oraz dodanie rezystorów między bazami tranzystorów mocy a wyjściem, co pozwala zmniejszyć prąd tranzystorów o około 25% przy zachowaniu poziomu zniekształceń. Omówiono problemy stabilności wzmacniacza, w tym brak zabezpieczeń przeciw wzbudzeniom, konieczność stosowania kondensatorów kompensujących (np. równolegle do R3) oraz analizę stabilności w symulatorze PSpice, gdzie zalecana jest analiza czasowa z sygnałem prostokątnym. Poruszono temat klasy pracy wzmacniacza (klasa AB) i interpretacji punktu pracy na podstawie prądu kolektora. Wskazano na znaczenie odpowiedniego doboru elementów układu zabezpieczenia przeciwzwarciowego oraz wpływ kondensatorów (np. C6, C9) na stabilność i pasmo przenoszenia. Omówiono metody pomiaru mocy wyjściowej oraz charakterystyk w PSpice, w tym zależności prądu kolektora od rezystancji obciążenia, charakterystyki przejściowe prądów emiterów tranzystorów oraz charakterystyki prądowo-napięciowe elementów układu. Podkreślono, że moc wyjściowa zależy od napięcia zasilania, spadków napięć na tranzystorach i rezystorach emiterowych, a także od impedancji obciążenia. Dyskusja zawierała także wskazówki dotyczące konstrukcji stopnia wyjściowego typu Complementary Feedback Pair (CFP, zwany też Sziklai) oraz praktyczne porady dotyczące symulacji i doboru elementów w projekcie wzmacniacza.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA