Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Proszę, dodaj wyjątek www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Tranzystor - podstawy. Zasada działania. Proste wytłumaczenie.

larry98 07 Lip 2006 16:26 16694 11
  • #1 07 Lip 2006 16:26
    larry98
    Poziom 15  

    Witam jestem dość początkującym elektronikiem i zastanawia mnie zasada działania tranzystora. Nie chcę jakiś długich wypracować slangiem elektronicznymn tylko proste wyjaśnienie jak się go stosuje i do czego. Ktos mógłby podać jakiś link albo samemu opisać? Byłbym wdzięczny.
    Pozdrawiam!

    0 11
  • #3 07 Lip 2006 16:39
    christo
    Poziom 26  

    Tranzystor to źródło prądowe pomiędzy kolektorem (C), a emiterem (E)sterowane prądem bazy (B). Prąd kolektora jest równy β*Ib, gdzie β to wzmocnienie tranzystora (zwane: Hfe, H21), a Ib prąd bazy. Prąd emitera to suma prądów bazy i kolektora. Gdy nie ma prądu bazy, analogicznie nie ma też prądu CE, tranzystor jest zatkany. Gdy prąd kolektora nie zwiększa się pod wpływem zwiększania prądu bazy tranzystor jest nasycony.

    Krócej się chyba nie da. Napisz czy rozumiesz.

    0
  • #5 07 Lip 2006 16:44
    jony
    Specjalista elektronik

    Witam nie napisałeś jaki tranzystor bo mamy ich trochę.

    Zaczniemy od najpopularniejszego tranzystora tak zwanego „zwykłego” tranzystora bipolarnego.
    Są dwa rodzaje tranzystorów bipolarnych NPN i PNP.
    Różnią się one tylko kierunkiem przepływu prądu.
    Tranzystor ma trzy końcówki bazę, emiter i kolektor.
    Działanie tranzystora jest „bardzo proste”.
    Jeśli prąd bazy jest równy jest zeru, to i prąd kolektora jest równy zeru. Jeśli w obwodzie baza emiter zacznie płynąć prąd, to w obwodzie kolektor emiter popłynie prąd znacznie większy, mówimy, że tranzystor się otwiera.
    Tranzystor można porównać do zaworu kulkowego.
    Jeśli zawór jest zamknięty(nie płynie prąd bazy) nie płynie przez niego woda.
    Jeśli trochę odkręcimy nasz kran( zacznie płynąc prąd bazy) zacnie płynąc woda ( zacznie płynąc prąd od kolektora do emitera) .
    Czym więcej odkręcimy nasz kran( czym większy będzie prąd bazy) tym więcej będzie płynęło wody( tym większy będzie prąd płynący miedzy kolektorem a emiterem)
    Tranzystor to taki elektroniczny zawór sterowany prądem bazy, czym większy prąd bazy tym większy prąd kolektora.
    Istotnym parametrem tranzystora jest wzmocnienie, czyli stosunek
    prądu kolektora do prądu bazy. Ten współczynnik wzmocnienia prądowego, oznaczany
    często grecką literą beta β, dla najpopularniejszych współczesnych tranzystorów
    wynosi 100...500.

    Choć powiem ci tak w tajemnicy że prąd kolektora wcale nie zależy od prądu bazy, ale to drobny szczegół którym nie musisz się na razie zajmować i przyjąć że to właśnie prąd bazy steruje prądem kolektora
    Ic=β*IB

    Zobacz też tu https://www.elektroda.pl/rtvforum/viewtopic.ph...bramk%B1&sid=a24624c2f8447bdc7dba2479cf568eeb
    W trzecim poście opisuje działanie tranzystora i dołączyłem odpowiednie rysunki co powinno ułatwić zrozumienie zasady działania tranzystora

    0
  • #6 07 Lip 2006 18:27
    larry98
    Poziom 15  

    Wow nie przypuszczałem że dostanę aż tak dużo wyczerpujących odpowiedzi naprawdę dzięki bardzo :D!
    Po krótce rozumiem na czym tranzystor polega i do czego służy ale nasuwają mi się związane z tym pytania. Wszędzie jest opisane zastosowanie i działanie tranzystora biopolarnego czyli n-p-n i p-n-p o ile dobrze kojarzę ale czym jest tranzystor unipolarny?
    Np przy budowie wzmacniacza mocy audio wiem że stosowane są chętnie tranzystory tylko na jakiej zasadzie one działają w takich układach? Czy sygnał ze źródła które ma być wzmocnione trafia do bazy tranzystora a zasilanie z baterii do kolektora a połączony impuls wychodzi emiterem?
    Wzmocnienie pradowe da się jakoś obliczyć dysponując woltomierzem. omomierzem i amperomioerzem czy do tego są potrzebne dane na temat teo tranzystora?
    I o ile dobrze rozumiem że prąd kolektora jest β razy swiększy od pradu bazy to znaczy że gdy prąd bazy wynosi 100 mA a wzmocnienie prądowe 100 to prąd emitera 10 000 mA?
    A mógłbyś rozwinąć myśl że prąd kolektora wcale nie zależy od prądu bazy bo to mnie intryguje i ta wiedza pewnie przydaje się w projektowaniu układów.

    0
  • #7 07 Lip 2006 19:33
    jony
    Specjalista elektronik

    Chyba za szybko chcesz wszystko zrozumieć na raz tak się nie da.
    A jeśli chodzi o tranzystory polowe (unipolarne) to są dwie główne rodziny tych tranzystorów.
    Tak zwane złączowe (FET) i druga rodzina
    Tranzystory polowe z izolowaną bramką MOSFET.
    I też mamy fety typu N i P i MOSFET typu N i P.
    Tranzystory te też mają trzy elektrody:
    Bramkę( odpowiednik bazy ), źródło ( odpowiednik emitera) i dren (odpowiednik kolektora).
    Główna różnica to taka ze w tranzystorach polowych nie płynie prąd bramki. Bo sterowane są napięciowo i nie płynie prąd bramki.

    Zwykle MOSFET zachowuje się tak. Gdy napięcie miedzy bramką a źródłem Ugs jest mniejsze od progowego Uth, to prąd przez niego nie płynie. Gdy napięcie Ugs wzrośnie powyżej napięcia progowego ( typowa wartość to 4V) to tranzystor zaczyna się otwierać i zaczyna płynąc prąd miedzy drenem a źródłem.
    Można powiedzieć że MOSFET to sterowane źródło prądowe. Ale sterowanie odbywa się na drodze napięciowej przez zmianę napięcia miedzy bramką a źródłem Ugs.
    Czyli taki zawór sterowany napięciowo a nie jak w przypadku tranzystorów bipolarnych prądowo.

    http://elportal.pl/ea/polowe.html

    larry98 napisał:

    I o ile dobrze rozumiem że prąd kolektora jest β razy swiększy od pradu bazy to znaczy że gdy prąd bazy wynosi 100 mA a wzmocnienie prądowe 100 to prąd emitera 10 000 mA?


    Tak teoretyczni będzie płyną taki prąd w obwodzie kolektora równy 10A.
    Pod warunkiem ze znajdziesz taki tranzystor który ma taką duża betę dla tak dużych prądów kolektora. Bo przy tak dużych prądach bazy i kolektora beta jest z reguły znacznie mniejsza i wynosi ok. 20 do 80 zależnie od użytego tranzystora. No i w kolektorze nie może być żaden rezystor bo jak umieścimy w kolektorze rezystor R o wartości 100om to prąd kolektora nie może być większy niż Icmax=Uzas/R gdzie Uzas napięcie zasilające.


    A zwykły tranzystor bipolarny steruje się napięciem baza- emiter Ube
    A jeśli chodzi o prąd kolektora to zależy głównie od napięcia baza- emiter Ube, ale i tak potrzebny jest przepływ prądu bazy. Ale ta wiadomość ma małe znaczenie praktyczne, bo
    zmiana napięcia Ube o 60mV powoduje wzrost prądu kolektora dziesięciokrotnie.
    Dlatego w praktyce nie da się tego tak łatwo wykorzystać i dlatego mówimy ze prąd kolektora zależy od Ib i jest beta razy większy niż Ib. Oczywiście beta nie jest stała i zależy też od prądu kolektora, beta maleje ze wzrostem prądu kolektora.

    Z tym wzmacniaczem to całkiem inaczej

    1
  • #8 07 Lip 2006 20:30
    larry98
    Poziom 15  

    No właśnie pytam o tranzystor żeby budopwać układy a bardzo chciałbym zrobić wzmacniacz do ojego mp3 a;e spróbować go sam zaprojektować więc zalezy mi żeby chociaż po krótce poznac jego rolę w takim wzamcniaczu

    0
  • #9 07 Lip 2006 22:08
    jony
    Specjalista elektronik

    To może pokaz schemat tego wzmacniacza o którym mówiłeś, bo jest trochę rozwiązań układowych wzmacniaczy. To będzie mi łatwiej wytłumaczyć jak to działa.

    0
  • #10 07 Lip 2006 22:30
    bbxb
    Poziom 31  

    Cytat:
    Choć powiem ci tak w tajemnicy że prąd kolektora wcale nie zależy od prądu bazy, ale to drobny szczegół którym nie musisz się na razie zajmować i przyjąć że to właśnie prąd bazy steruje prądem kolektora
    Ic=β*IB

    Czy możesz mi wyjaśnić, tak w 3 zdaniach, o co chodzi?? Zawsze w szkole uczyli mnie, że prąd kolektora zależy od prądu bazy.


    POZDRAWIAM.

    0
  • #11 07 Lip 2006 22:54
    larry98
    Poziom 15  

    no właśnie chcę go zrobić sam bo wszędzie w internecie są na układach scalonych wzmacniające od 10W w górę chyba że ktoś może mi podać link do zaufanego schematu wzmacniacza ponięzej 10 W bo takie mogą być zasilane z baterii. dostałem od ciebie jony ten link: http://boss.iele.polsl.gliwice.pl/pdf/Samsung/ka2209.pdf ale wiele osób twierdzi ze nie daje czystego dźwięku i jest dość zawodny, lubi się sam wzbudzać cokolwiek to znaczy. dlatego chcę spróbować na tradycyjnych tranzystorach. czy to raczej zły pomysł?

    0
  • #12 07 Lip 2006 23:03
    jony
    Specjalista elektronik

    bbxb napisał:

    Czy możesz mi wyjaśnić, tak w 3 zdaniach, o co chodzi?? Zawsze w szkole uczyli mnie, że prąd kolektora zależy od prądu bazy.

    :D ale cię w szkole oszukali.
    Całe szczęście ze ja do żadnej nie chodziłem :D

    Na początek polecam przeczytanie tego
    http://www.ise.pw.edu.pl/~burd/dz-bjt.pdf

    Poczytaj sobie to co dołączyłem i zobacz na wzór na Ic który znajdziesz w każdej książce od elektroniki
    http://www.dself.dsl.pipex.com/ampins/discrete/discrete.htm#how
    http://qe.ita.pwr.wroc.pl/~zue/wyklad/UE1_W3_Tranzystory.pdf

    I zapamiętaj prąd kolektora zależy od napięcia miedzy bazą a emiterem Ube

    I tu ciekawa strona na ten temat
    http://amasci.com/amateur/transis.html


    :arrow: do Larry98

    To na pewno zły pomysł ale możesz spróbować np. ten
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/files-rtvforum/w2wbd139_2_967.gif

    Ale lepiej na scalaku np. ten
    http://www.edw.com.pl/img1/pierwszy_wzmacniaczI.pdf
    http://www.edw.com.pl/img1/pierwszy_wzmacniaczII.pdf

    [/b]

    0
  Szukaj w 5mln produktów