Witam jestem dość początkującym elektronikiem i zastanawia mnie zasada działania tranzystora. Nie chcę jakiś długich wypracować slangiem elektronicznymn tylko proste wyjaśnienie jak się go stosuje i do czego. Ktos mógłby podać jakiś link albo samemu opisać? Byłbym wdzięczny.
Pozdrawiam!
Tranzystor to źródło prądowe pomiędzy kolektorem (C), a emiterem (E)sterowane prądem bazy (B). Prąd kolektora jest równy β*Ib, gdzie β to wzmocnienie tranzystora (zwane: Hfe, H21), a Ib prąd bazy. Prąd emitera to suma prądów bazy i kolektora. Gdy nie ma prądu bazy, analogicznie nie ma też prądu CE, tranzystor jest zatkany. Gdy prąd kolektora nie zwiększa się pod wpływem zwiększania prądu bazy tranzystor jest nasycony.
Witam nie napisałeś jaki tranzystor bo mamy ich trochę.
Zaczniemy od najpopularniejszego tranzystora tak zwanego „zwykłego” tranzystora bipolarnego.
Są dwa rodzaje tranzystorów bipolarnych NPN i PNP.
Różnią się one tylko kierunkiem przepływu prądu.
Tranzystor ma trzy końcówki bazę, emiter i kolektor.
Działanie tranzystora jest „bardzo proste”.
Jeśli prąd bazy jest równy jest zeru, to i prąd kolektora jest równy zeru. Jeśli w obwodzie baza emiter zacznie płynąć prąd, to w obwodzie kolektor emiter popłynie prąd znacznie większy, mówimy, że tranzystor się otwiera.
Tranzystor można porównać do zaworu kulkowego.
Jeśli zawór jest zamknięty(nie płynie prąd bazy) nie płynie przez niego woda.
Jeśli trochę odkręcimy nasz kran( zacznie płynąc prąd bazy) zacnie płynąc woda ( zacznie płynąc prąd od kolektora do emitera) .
Czym więcej odkręcimy nasz kran( czym większy będzie prąd bazy) tym więcej będzie płynęło wody( tym większy będzie prąd płynący miedzy kolektorem a emiterem)
Tranzystor to taki elektroniczny zawór sterowany prądem bazy, czym większy prąd bazy tym większy prąd kolektora.
Istotnym parametrem tranzystora jest wzmocnienie, czyli stosunek
prądu kolektora do prądu bazy. Ten współczynnik wzmocnienia prądowego, oznaczany
często grecką literą beta β, dla najpopularniejszych współczesnych tranzystorów
wynosi 100...500.
Choć powiem ci tak w tajemnicy że prąd kolektora wcale nie zależy od prądu bazy, ale to drobny szczegół którym nie musisz się na razie zajmować i przyjąć że to właśnie prąd bazy steruje prądem kolektora
Ic=β*IB
Zobacz też tu https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic455854.html W trzecim poście opisuje działanie tranzystora i dołączyłem odpowiednie rysunki co powinno ułatwić zrozumienie zasady działania tranzystora
Wow nie przypuszczałem że dostanę aż tak dużo wyczerpujących odpowiedzi naprawdę dzięki bardzo !
Po krótce rozumiem na czym tranzystor polega i do czego służy ale nasuwają mi się związane z tym pytania. Wszędzie jest opisane zastosowanie i działanie tranzystora biopolarnego czyli n-p-n i p-n-p o ile dobrze kojarzę ale czym jest tranzystor unipolarny?
Np przy budowie wzmacniacza mocy audio wiem że stosowane są chętnie tranzystory tylko na jakiej zasadzie one działają w takich układach? Czy sygnał ze źródła które ma być wzmocnione trafia do bazy tranzystora a zasilanie z baterii do kolektora a połączony impuls wychodzi emiterem?
Wzmocnienie pradowe da się jakoś obliczyć dysponując woltomierzem. omomierzem i amperomioerzem czy do tego są potrzebne dane na temat teo tranzystora?
I o ile dobrze rozumiem że prąd kolektora jest β razy swiększy od pradu bazy to znaczy że gdy prąd bazy wynosi 100 mA a wzmocnienie prądowe 100 to prąd emitera 10 000 mA?
A mógłbyś rozwinąć myśl że prąd kolektora wcale nie zależy od prądu bazy bo to mnie intryguje i ta wiedza pewnie przydaje się w projektowaniu układów.
Chyba za szybko chcesz wszystko zrozumieć na raz tak się nie da.
A jeśli chodzi o tranzystory polowe (unipolarne) to są dwie główne rodziny tych tranzystorów.
Tak zwane złączowe (FET) i druga rodzina
Tranzystory polowe z izolowaną bramką MOSFET.
I też mamy fety typu N i P i MOSFET typu N i P.
Tranzystory te też mają trzy elektrody:
Bramkę( odpowiednik bazy ), źródło ( odpowiednik emitera) i dren (odpowiednik kolektora).
Główna różnica to taka ze w tranzystorach polowych nie płynie prąd bramki. Bo sterowane są napięciowo i nie płynie prąd bramki.
Zwykle MOSFET zachowuje się tak. Gdy napięcie miedzy bramką a źródłem Ugs jest mniejsze od progowego Uth, to prąd przez niego nie płynie. Gdy napięcie Ugs wzrośnie powyżej napięcia progowego ( typowa wartość to 4V) to tranzystor zaczyna się otwierać i zaczyna płynąc prąd miedzy drenem a źródłem.
Można powiedzieć że MOSFET to sterowane źródło prądowe. Ale sterowanie odbywa się na drodze napięciowej przez zmianę napięcia miedzy bramką a źródłem Ugs.
Czyli taki zawór sterowany napięciowo a nie jak w przypadku tranzystorów bipolarnych prądowo.
I o ile dobrze rozumiem że prąd kolektora jest β razy swiększy od pradu bazy to znaczy że gdy prąd bazy wynosi 100 mA a wzmocnienie prądowe 100 to prąd emitera 10 000 mA?
Tak teoretyczni będzie płyną taki prąd w obwodzie kolektora równy 10A.
Pod warunkiem ze znajdziesz taki tranzystor który ma taką duża betę dla tak dużych prądów kolektora. Bo przy tak dużych prądach bazy i kolektora beta jest z reguły znacznie mniejsza i wynosi ok. 20 do 80 zależnie od użytego tranzystora. No i w kolektorze nie może być żaden rezystor bo jak umieścimy w kolektorze rezystor R o wartości 100om to prąd kolektora nie może być większy niż Icmax=Uzas/R gdzie Uzas napięcie zasilające.
A zwykły tranzystor bipolarny steruje się napięciem baza- emiter Ube
A jeśli chodzi o prąd kolektora to zależy głównie od napięcia baza- emiter Ube, ale i tak potrzebny jest przepływ prądu bazy. Ale ta wiadomość ma małe znaczenie praktyczne, bo
zmiana napięcia Ube o 60mV powoduje wzrost prądu kolektora dziesięciokrotnie.
Dlatego w praktyce nie da się tego tak łatwo wykorzystać i dlatego mówimy ze prąd kolektora zależy od Ib i jest beta razy większy niż Ib. Oczywiście beta nie jest stała i zależy też od prądu kolektora, beta maleje ze wzrostem prądu kolektora.
No właśnie pytam o tranzystor żeby budopwać układy a bardzo chciałbym zrobić wzmacniacz do ojego mp3 a;e spróbować go sam zaprojektować więc zalezy mi żeby chociaż po krótce poznac jego rolę w takim wzamcniaczu
To może pokaz schemat tego wzmacniacza o którym mówiłeś, bo jest trochę rozwiązań układowych wzmacniaczy. To będzie mi łatwiej wytłumaczyć jak to działa.
Choć powiem ci tak w tajemnicy że prąd kolektora wcale nie zależy od prądu bazy, ale to drobny szczegół którym nie musisz się na razie zajmować i przyjąć że to właśnie prąd bazy steruje prądem kolektora
Ic=β*IB
Czy możesz mi wyjaśnić, tak w 3 zdaniach, o co chodzi?? Zawsze w szkole uczyli mnie, że prąd kolektora zależy od prądu bazy.
no właśnie chcę go zrobić sam bo wszędzie w internecie są na układach scalonych wzmacniające od 10W w górę chyba że ktoś może mi podać link do zaufanego schematu wzmacniacza ponięzej 10 W bo takie mogą być zasilane z baterii. dostałem od ciebie jony ten link: http://boss.iele.polsl.gliwice.pl/pdf/Samsung/ka2209.pdf ale wiele osób twierdzi ze nie daje czystego dźwięku i jest dość zawodny, lubi się sam wzbudzać cokolwiek to znaczy. dlatego chcę spróbować na tradycyjnych tranzystorach. czy to raczej zły pomysł?
✨ Tranzystor to element elektroniczny sterujący przepływem prądu między kolektorem a emiterem za pomocą prądu bazy (w tranzystorach bipolarnych) lub napięcia na bramce (w tranzystorach polowych, np. FET i MOSFET). Tranzystory bipolarne dzielą się na NPN i PNP, różniące się kierunkiem przepływu prądu. Prąd kolektora jest proporcjonalny do prądu bazy i wyrażany wzorem Ic = β * Ib, gdzie β to wzmocnienie prądowe (Hfe). Tranzystory polowe sterowane są napięciowo, nie płynie przez nie prąd bramki, a ich otwarcie następuje po przekroczeniu napięcia progowego Uth. W zastosowaniach, np. we wzmacniaczach audio, tranzystory mogą wzmacniać sygnał sterujący podawany na bazę (lub bramkę), a zasilanie podłączone jest do kolektora (lub drenu). Wzmacniacze o mocy poniżej 10 W często zasilane są z baterii i mogą być budowane zarówno na tranzystorach dyskretnych, jak i układach scalonych. W dyskusji podano linki do materiałów edukacyjnych i schematów wzmacniaczy, a także omówiono różnice między tranzystorami bipolarnymi a unipolarnymi oraz praktyczne aspekty ich zastosowania w układach wzmacniających. Wygenerowane przez model językowy.
!
do Larry98
