Budowa wzmacniacza lampowego 6N8S + 6N13S SE - opinie i porady

Witam
Planuje zbudować wzmacniacz na lampkach jak w tytule (nawet część podzespołów już mam) ale jako że w temacie lamp nie jestem znawcą postanowiłem zapytać mądrzejszych
Czy to będzie działać?
Lampy które są na schemacie posiadam więc na nich chcę budować. Oto co nakreśliłem, jak myślicie będzie to grać?

"Triodowy wzmacniacz akustyczny"
"Praktyczna Elektronika" 8/2005
i wszystko jasne.
ps - to własnie na tych lampkach!!!

nie rozumiem o co chodzi z tym drugim stopniem preampu

Schemat jest niechlujny bardzo, trudno coś wyrozumieć.

ksiezyc11 napisał:

Lampy które są na schemacie posiadam więc na nich chcę budować. Oto co nakreśliłem, jak myślicie będzie to grać

Działać będzie bardzo kiepsko, po pierwsze dlatego, że brakuje opornika upływowego siatki pierwszego systemu triodowego. Po drugie, stopień sterujący jest, mówiąc delikatnie, mocno nieoptymalny. Lampa 6N13S potrzebuje dużej amplitudy sygnału sterującego. Aby go dostarczyć z minimalnymi zniekształceniami, potrzeba wysokiego napięcia zasilania do dyspozycji lub odpowiednio niskonapięciowej i jednocześnie liniowej lampy, np. ECC88 i jej klony. Tymczasem tutaj zastosowano system triodowy 6N8S i w dodatku wykorzystano sprzężenie bezpośrednie, z którego nie wynikają absolutnie żadne korzyści. Aby siatka systemu triodowego stopnia sterującego miała potencjał ujemny względem katody, na tej katodzie musi istnieć napięcie o kilka woltow wyższe niż na anodzie triody stopnia wstępnego (bo z tą anodą bezpośrednio jest połączona owa siatka stopnia sterującego). Wniosek z tego taki, że na oporniku katodowym triody stopnia sterującego musi istnieć duże napięcie (min. rzedu kilkudziesięciu woltów) i to napięcie jest marnowane tylko na polaryzację (i oczywiście występują niepotrzebne straty mocy na oporniku katodowym). Napięcie zasilania mamy niskie i trzeba je jak najlepiej spożytkować na sygnał sterujący lampy końcowej. Dlatego najlepiej zrobić normalne sprzężenie przez kondensator.

Zmiany jakie proponuję zastosować:
1. Stopień wstępny.
a) zastosować opornik upływowy siatki o oporności 100kΩ (jeżeli wzmacniacz ma współpracować ze współczesnymi źródłami sygnału),
b) zmienić opornik anodowy 40kΩ na standardowe 39kΩ, a w katodzie zmienić 470Ω na 680Ω

2. Stopień sterujący wykonać analogicznie jak stopień wstępny, przy czym zastosować opornik katodowy o oporności 2.5kΩ, a upływowy siatki 220-470kΩ. Kondensator sprzęgający dać 0.1uF. Opornik anodowy - 39kΩ.

Po tych zmianach napięcie na oporniku katodowym stopnia wstępnego* powinno wynosic ok. 2V, a na oporniku katodowym stopnia sterującego - ok. 5V.


*na opornik ten można wprowadzić przez odp. opornik (lub potencjometr nastawny) sygnał z wyjścia, uzyskując w ten sposób ujemne sprzężenie zwrotne. Jego głębokość można dobrać doświadczalnie. Jeżeli nie chce się stosować ujemnego sprzężenia zwrotnego, to opornik katodowy można również zablokować kondensatorem, lub też zostawić tak jak jest (lokalne ujemne sprzężenie zwrotne).

Po co kombinować!!!
Opis i schemat gotowego i sprawdzonego wzmacniacza jest w PE 8/2005 (jak podałem wyżej).

meloch napisał:

Po co kombinować!!!

Może po to, aby zrozumieć co jest nieprawidłowo i dlaczego, jakie z tego wynikną konsekwencje, a nie tylko bezmyślnie kopiować schematy. Ale to już zależy od chęci.

No tak, ale na pierwszy rzut oka widać, że księżyc11 nie jest mocny w temacie.

witam
dzięki otllamp zalożyłem temat właśnie dlatego że nie czuje się w lampach mocny (w końcu jestem optykiem ). Nie chcę kopiować kolejnego schematu a chcę zaprojektować i zbudować wzmacniaczyk sam oczywiście pod okiem lepszych od siebie. Niebawem naniosę poprawki i dam znać
pozdrawiam

To może najpierw jakaś lekturka na temat lamp i wzmacniaczy ?

witam
naniosłem poprawki, mam nadzieję że schemat jest teraz bardziej czytelny wymyśliłem jeszcze jeden wariant który będzie lepszy ? w którym jako stopień wstępny i sterujacy wykorzystam 6h8c czy ten drugi w którym jest 6h2p . A co do pomocy dydaktycznych owszem wiedzy nigdy za mało ale czy trzeba kończyć szkołę gastronomiczną żeby upiec ciacho jak wspomniałem wcześniej nie jestem mocny w temacie lamp dlatego proszę o pomoc poto w koncu są fora na których pomagamy bądz tej pomocy potrzebujemy.
pozdrawiam

Teraz to to ma prawo działać, tzn przynajmniej topologia jest sensowna. Zrób jeszcze tylko filtry w zasilaniu stopni preampu żeby nie sprzęgało przez zasilanie i możesz zacząć składać. Nie mam pojęcia czy wartości elementów są optymalne, ale jakoś tam to zagra, a najwyżej się potem coś pozmienia.
powodzenia.
aha, tak apropo topologii, to myślę że mógłbyś chciec dać jakąś regulację wzmocnienia, co?

Regulacja wzmocnienia będzie ale myślałem że jest to tak oczywiste że nie trzeba rysować na schemacie standardowo na wejście pójdzie potencjometr i kondensator.Czyli mogę podjąć pracę z tym że jeszscze jedno pytanie która z tych dwóch konfiguracji będzie lepsza ?

Strona Franka coś nie działa, więc ni emam dostępu do charakterystyk póki co. Proponuję zrobić w preampie dwa identyczne stopnie w preampie, oba pracujące w katalogowym punkcie pracy. Jeśli chcesz to jak strona Franka ruszy to zaprojektuję Ci taki stopień. Jeśli nie potrezbujesz dużego wzmocnienia to możesz dać po jednym stopniu jedna 6N8 na oba kanały np.

ksiezyc11 napisał:

Czyli mogę podjąć pracę z tym że jeszscze jedno pytanie która z tych dwóch konfiguracji będzie lepsza ?

O 6N2P zapomnij, ta lampa ma dużą rezystancję wewnętrzną, kiepsko wysteruje 6N13S, nie zapewni odpowiedniej amplitudy sygnału.

Układ na 6N8S powinien działać poprawnie, tylko daj porządny kondensator elektrolityczny, aby uniemożliwić sprzęgnięcie się stopni przez źródło zasilania. Jeżeli by się tak stało, możesz zrobić filtr odsprzęgający dla stopnia wstępnego, np. 6.8kΩ i 47µF, opornik anodowy należy wtedy zmniejszyć do 33kΩ.
Opór upływowy siatki 6N13S możesz nieco zwiększyć (do 220kΩ), odciąży to nieco stopień sterujący, a kondensator sprzęgający zmniejszyć do 100-220nF.

Aha, w tym pierwszym schemacie to jest 6N2P. Weź się zdecyduj, albo piszesz wpszytsko cyrylicą albo wszystko po naszemu.

no i dobra prawie chodzi dlaczego prawie bo muszę przewinąć trafo a w zasadzie odwinąć (za duże napięcie anodowe ) , dodatkowo zastanawiam się nad sprzężeniem pooprawi się charakterystyka przenoszenia, ale najpierw uporać się muszę z zasilaniem a potem będę ulepszał
Jeszcze jedno pytanko napięcie anodowe pod obciążeniem na daną chwilą mam na poziomie 270V (za mostkiem) strasznie grzeją mi się rezystory (5W) katodowe tak powinno być ? wnioskuje że po obniżeniu nap. anodowego ten problem przestanie występować?

hej
Przewinąłem trafo, mam teraz na wyjściu 250V nap. anodowego za prostownikiem, jednak dalej strasznie grzeją się oporniki katodowe lampy 6n13s. A jeszcze jedno, po pierwszym odsłuchu konstrukcji podoba mi się jak gra "góra" ale niskie częstotliwości mhm brakuje ich, popracować nad sprzezeniem? , ma może ktoś jakiś pomysł ?

Jeśli Ci się grzeją rezystory katodowe to zmierz napięcie na nich, oblicz prąd, jeśli jest dobry to policz moc która wydziela się na oporniku i sprawdź czy jest mniejsza niż te 5W (zapewne będzie dużo mniejsza). Jeśli tak to wszystko ok. Żeby spalić pięciowatowy rezystor to już trzeba się postarać.

ksiezyc11 napisał:

hej
Przewinołem trafo mam teraz na wyjściu 250v nap. anodowego za prostownikiem, jednak dalej strasznie grzeją się oporniki katodowe lampy 6n13s.

I mają prawo, bo masz o 50V za wysokie napięcie anodowe. Ma być 200V, a nie 250V. Przy 250V na oporniku katodowym będzie się wydzielać moc 6-7W.

hallo
Trochę się nie odzywałem (praca niestety).
Wracając do konstrukcji, złożyłem działa i to naprawdę fajnie z tym, że troszkę za cicho. Myślałem nad dwoma rozwiązaniami mianowicie: dołożyć jeszcze jeden stopień na 6n8s lub podmienić lampy w stopniu wstępnym i sterującym na 6n7s co o tym myślicie?

Hej. Czy mógłbyś podesłać schemat tego wzmacniacza który już masz złożony i działa?
Jakie trafo zastosowałeś do zasilania tego? i Jakie głośnikowe zastosowałeś.

OTLamp napisał:

Tymczasem tutaj zastosowano system triodowy 6N8S i w dodatku wykorzystano sprzężenie bezpośrednie, z którego nie wynikają absolutnie żadne korzyści

Czy takie sprzężenie bezpośrednie nie ma sensu tylko tutaj czy w ogóle we wzmacniaczach akustycznych?
Pytam bo jestem mniej więcej na tym samym poziomie świadomości lampowej co Ksiezyc11 ale szukając w sieci zauważyłem że na schematach wzmacniaczy tak sprzężone lampy w stopniu sterującym występuja często! Głównie w układach ze starymi triodami głośnikowymi, gdzie lampa końcowa potrzebuje do wysterowania kilkadziesiąt a nie kilka, np. 7 V jak w przypadku popularnej pentody EL84. Szczególnie popularne jest łączenie w ten sposób połówek oktalowych lamp 6SN7, którego odpowiednikiem jest, zdaje się, wspomniana tu 6N8S. Ot, pierwszy z brzegu przykład znaleziony przez Google:

dood napisał:

Czy takie sprzężenie bezpośrednie nie ma sensu tylko tutaj czy w ogóle we wzmacniaczach akustycznych?

Nie ma sensu zarówno w przedstawionym wyżej schemacie, jak również w tym przedstawionym przez Ciebie. W zasadzie nie ma też większego sensu ogólnie w układach lampowych wzmacniaczy m.cz. z wyłączeniem stopni sterujących (wtórników katodowych) lampami końcowymi pracującymi z prądem siatki. Takie sprzężenie może być uzasadnione wtedy, gdy lampa w następnym stopniu wzmocnienia ma katodę na wysokim potencjale wzgl. masy i wynika to z topologii układu. Przykładem może być przedstawione w pierwszym załączniku sprzężenie bezpośrednie stopnia ze wspólną katodą z wtórnikiem katodowym. W drugim załączniku stopień ze wspólną katodą jest sprzężony bezpośrednio z inwerterem z dzielonym obciążeniem - takie rozwiązanie zastosowano w stopniach wstępnych w słynnym wzmacniaczu Williamsona.

Dobrze, kwestię dwóch triod sprzężonych bezpośrednio mamy za sobą. Jak jednak zapewnić wysterowanie takim lampom jak 6N13S, która potrzebuje 30V lub jeszcze gorszy przypadek - 300B z jej 61 V - czy jedynym słusznym rozwiązaniem są dwie triody połączone przez kondensator i z klasyczną polaryzacją z opornikami katodowymi, czyli rozwiązanie które proponujemy ksieżycowi11?
Popraw mnie jeżeli się mylę: triody głośnikowej wymagającej kilkudziesięciu woltów na siatce nie da się wysterować za pomocą jednej triody, tak? Czy też trzeba zastosować jakąś lampę o bardzo dużym wzmocnieniu, większym od 6N8S?
Odpowiedź pewnie dałyby obliczenia ale na razie nie potrafię ich zrobić.
Oto bowiem drugim, często występującym rozwiązaniem jest tzw. SRPP (na rysunku, nie wiem jak to się nazywa po polsku). Pojedyńczy stopień na triodzie widuję tylko w przypadku występowania w stopniu mocy łatwiejszej do wysterowania pentody.

dood napisał:

Dobrze, kwestię dwóch triod sprzężonych bezpośrednio mamy za sobą. Jak jednak zapewnić wysterowanie takim lampom jak 6N13S, która potrzebuje 30V lub jeszcze gorszy przypadek - 300B z jej 61 V

Zauważ, że tak naprawdę nie jest tak istotny współczynnik wzmocnienia danego stopnia sterującego, co jego maksymalne napięcie wyjściowe. Przypuśćmy, że mamy dany stopień o wzmocnieniu 50V/V. Wcale nie jest powiedziane, że ten stopień dostarczy np. 30V, czy nawet 10V sygnału wyjściowego. Istotny jest tu bowiem odp. punkt pracy, a co za tym idzie, odpowiednio wysokie napięcie zasilania, gdyż to ono zapewnia uzyskanie odp. dużej amplitudy sygnału wyjściowego. Dlatego tak ważne jest niemarnowanie napięcia zasilania, która to sytuacja ma miejsce właśnie we wcześniejszych układach, w których sprzężenie bezpośrednie jest całkowicie nieuzasadnione, a napięcie zasilania stopnia sterującego jest marnowane na oporniku katodowym lampy pracującej w tymże stopniu.

dood napisał:

- czy jedynym słusznym rozwiązaniem są dwie triody połączone przez kondensator i z klasyczną polaryzacją z opornikami katodowymi, czyli rozwiązanie które proponujemy ksieżycowi11?
Popraw mnie jeżeli się mylę: triody głośnikowej wymagającej kilkudziesięciu woltów na siatce nie da się wysterować za pomocą jednej triody, tak? Czy też trzeba zastosować jakąś lampę o bardzo dużym wzmocnieniu, większym od 6N8S?

Jest to sprawa względna, gdyż wszystko zależy od tego, jaką amplitudą sygnału na wejściu dysponujesz. Jeżeli będzie to np. odtwarzacz CD, który dostarcza sygnał o amplitudzie kilku woltów, to możliwe jest wysterowanie (oczywiście przy uzyciu odp. lampy i odp. wysokiego napięcia zasilania) nawet takiej 300B przy pomocy jednego stopnia. Zawsze jednak warto mieć zapas wzmocnienia, gdyż warto zastosować ujemne sprzężenie zwrotne, a to jak wiadomo zmniejsza współczynnik wzmocnienia (a więc czułość wejściową).

dood napisał:

Oto bowiem drugim, często występującym rozwiązaniem jest tzw. SRPP (na rysunku, nie wiem jak to się nazywa po polsku).

Jest to stopień z aktywnym (dynamicznym) obciążeniem. Ma on wiele zalet, pozwala wycisnąć z lamp maksymalne parametry jeżeli chodzi o wzmocnienie. Dodatkową zaletą są niskie zniekształcenia nieliniowe, zwłaszcza przy dużych amplitudach sygnału wyjściowego (pełnym wysterowaniu).

Witam.
Rozważana konstrukcja bardzo mnie zaciekawiła i ostatnio zmierzyłem się z nią. Efekt końcowy pozytywnie mnie zaskoczył. W porównaniu do SE na EL84 to rozwiązanie jest o niebo lepsze.
Wzmacniacz zrobiłem jednak przy zasilaniu 250V i lampkach 6N1P. Skłoniła mnie do tego łatwa dostępność samego transformatora i lamp 6N1P ale w przyszłości zamierzam jeszcze sprawdzić tu ECC82 i E88CC.
Trafa głośnikowe mają obecnie stosunkowo mały przekrój ale ogólny odsłuch jest jak najbardziej pozytywny. Przy tym wykonaniu traf z zwykłych sieciówek basu nie brakuje, w środku i na końcach wszystko jest również jak najbardziej na tak.
Szczerze polecam to rozwiązanie zamiast EL84.