Jak zbudować prosty termostat na tranzystorach NPN (BC548)?

Oto prosty termostat. Zalicza się do układów sterowania i automatyki. Może go zbudować każdy kto choć trochę zetknął się z elektroniką. Dla początkujących jest to super temat do zabaw i nauki. Jest mnóstwo konstrukcji termostatów, a to na wzmacniaczach operacyjnych, układach cyfrowych (bramkach) czy nawet na układach 723 które są przecież układami najczęściej stosowanymi w zasilaczach. Natomiast układ który ja proponuję składa się garstki elementów dyskretnych. Nie będę wyliczał ale podstawą są 3 tranzystory typu NPN (BC548), dwa z nich wraz z termistorem i elementami dodatkowymi stanowią przerzutnik Schmitta, natomiast trzeci tranzystor steruje przekaźnikiem do którego możemy podłączyć różne inne elementy wykonawcze, np.: grzałkę.

Jeśli ktoś sobie życzy dokładniejszy opis działania i ewentualnie projekt płytki który stworzony jest w Eagle to proszę pisać!!!

Jaką histerezę ma ten termostat i czy można ją regulować?

Przerzutnik Schmitta (rysunek pod taka samą nazwą) ma w obwodzie wejściowym dwa progi przełączania, przy których wyjście zmienia stan na przeciwny. Charakterystykę przykładową przerzutnika Schmitta przedstawia rysunek "Histereza". Osiągnięcie przez napięcie wejściowe określonego progu zależy od kierunku zmiany tego napięcia. Dla napięcia narastającego obowiązuje próg górny, dla opadającego - dolny.

A dla termostatu szerokość pętli histerezy jest dość wąska, ale jeżeli ktoś chce ją zmienić trzeba doświadczalnie zmieniać wartości rezystorów w części gdzie znajduje się przerzutnik Schmitta. Najlepiej jest zacząć od zmiany wartości rezystora R5 - odpowiada on za dodatnie sprzężenie zwrotne.

Potencjometr (R2) o wartości 100k służy do zmiany czułości czyli progu zadziałania układu.

Układ który przedstawiam pracuje u mnie w roli sterownika grzałki do trawiarki. Sprawuje się bardzo dobrze i poślizg temperatur wynosi +/- 2 stopnie.

ja mam pytanie, jaki zakres regulacji temperatury ma ten termostat? do trawiarki bym go zrobił, lecz jeszcze przydałby mi sie do szuszarki do płytek (ok 70'C). mógłbyć przysłać mi projekt eagle na maila?? kuba(_at_)trz.pl

Bez najmniejszego problemu możesz zastosować do urządzenia o którym piszesz. Wszystko zależy od czujnika temperatury (termistora), czy zmierzy temperaturę ok. 70°C czy też ulegnie zniszczeniu. Ale większość tych elementów jest produkowana dla mierzenia temperatur w zakresie 50°C do 150°C. Ale są też takie które mierzą znacznie wyższe temperatury.

Na stronie www.tme.com.pl można znaleźć termistory o parametrach takich jakie są potrzebne do danego urządzenia. Znajdują się tam pliki w formacie PDF z dokładnymi danymi katalogowymi czujników temperatury.

A co do zakresu regulacji temperatury to trzeba mieć katalog czujników i dobrać tak rezystancję potencjometru (R2), aby przy danej temperaturze nastąpiła zmiana stanu w przerzutniku Schmitta.