Modernizacja wzmacniacza p. cz. 1975 - zamiana filtrów 4-27F1 na nowsze komponenty

Potrzebuję modernizacji wzmacniacza pośredniej częstotliwości.
Oto jego schemat:


Więcej informacji można uzyskać na http://www.astro.uni.torun.pl/~kb/Artykuly/PA/Interferometr.htm

Pod pojęciem modernizacji mam na myśli użycie mowszych elementów niż te z lat siedemdziesiątych przy zachowaniu odpowiednich parametrów, a co najważniejsze pozbycie się filtrów 4-27F1, których nie mogłem nigdzie zakupić.

Z góry dziękuję i pozdrawiam

Witam !! Czy masz projekty płytek do tego układu ? Może nawiń sam takie filtry - to nie takie straszne . Jeżeli są to filtry 12x12mm to mam takie ( gabarytowo ) musiałbyś sobie przewinąć . Żeby całość zestroić i tak musisz mieć co najmniej GDO lub lepiej dostęp do wobuloskopu . pozdrawiam !!

Problem w tym, że jestem w posiadaniu jedynie częściowej dokumentacji tego wzmacniacza wraz ze schematem ideowym.

Na elektronice się niezbyt znam i nie wiem co to za filtry, więc myślałem że ktoś z forumowiczów wiedziałby jak unowocześnić to ustrojstwo z 75 roku, żeby ich nie stosować, a przy okazji trochę polepszyć...

Pozdrawiam

Witam !! No to masz problem ! Nie za bardzo widzę co by miało polepszyć zastosowanie innych obwodów LC . Można by zastosować filtry od odbiornika FM ( powinny mieć odpowiednie pasmo ) tylko że to jest dość trochę roboty . Nowa płytka , całość zestroić - w sumie problem . Albo wziąć część układu odbiornika z zastosowaniem scalaka ( np a244d np ) . Może spróbuj założyć temat w dziale ukf / radio / itp ? pozdrawiam !!

Zastosować inne filtry np 7x7 czy jakieś zachodnie to nie problem, ale ja mam pytanie :
Do czego chcesz stosować pośrednią 10,7MHz o ... szerokości pasma 230kHz?
Marek

SP8JUX napisał:

Zastosować inne filtry np 7x7 czy jakieś zachodnie to nie problem, ale ja mam pytanie :
Do czego chcesz stosować pośrednią 10,7MHz o ... szerokości pasma 230kHz?
Marek

Do obserwacji radioastronomicznych Słońca

Witam !! Myślę że większym problemem może być uzyskanie odpowiedniej charakterystyki filtru ( stromość zboczy itp) . Czy któryś z szanownych Kol. orientuje się jakie pasmo posiadają filtry od odbiorników FM ? może taki by się dało zastosować ? A i sam demodulator jakiś taki uproszczony . Z całości zagadnienia płynie wniosek taki że powinno się zrobić cały odbiornik od początku , obecnie są " trochę lepsze " elementy dostępne bez problemu . Tylko że to troche roboty . I jeszcze przyszło mi do głowy - może firma omig produkuje odpowiednie filtry ? pozdrawiam !!

Dzięki za zainteresowanie tematem.

Nie chodziło mi jednak o kupno tych filtrów, tylko o jakieś unowocześnienie tego wzmacniacza poprzez wykorzystanie nowszych elementów, tak jak to napisał pukury.
A nawet jeśli zmienić tylko filtry na nowsze, to schemat zostałby ten sam?

Pozdrawiam

Witam !! Obawiam się że unowocześnienie tego układu sprowadzi się do wykonania nowej płytki . Można kupić ( tanio ) małoszumne mosfety i zastosować inny wzmacniacz operacyjny . Jest jeszcze pytanie - czy masz może cały odbiornik a brakuje Ci części p.cz ? - czy może robisz całość od nowa ? W sumie częstotliwość jest podobna do satelitów meteo i można by ( poza p.cz ) wzorować się na tym układzie . No i czy robisz to dla zabawy , czy w celu jakiś nieco bardziej poważnych obserwacji ? pozdrawiam !!

Cały odbiornik będę robił od nowa. Posiadam na jego temat jedynie informacje ze strony którą podałem w pierwszym poście, a obserwacje miałyby być amatorskie. Myślałem także o napisaniu na ich podstawie jakiejś poważniejszej pracy, dlatego jakość sygnału powinna być dość dobra.


Pozdrawiam

Trochę więcej na temat p.cz. z 1 postu w doskonalszym wykonaniu jest w "Poradniku Ultrakrótkofalowca" str. 647 ,książka dostępna w necie w wersji elektronicznej.
Więcej na ten temat w UKW Berichte 2,4/1981 1-4/1982.
Inne opracowanie tej koncepcji w "Pasmo 50 MHz", a popełnionej przez panów :Tomasz Ciepielewski sp5ccc;Andrzej Janeczek sp5aht i Krzysztof Krassowski sp4tkk .

Witam !! Myślę sobie że Kol. czekają ciężkie chwile ! Sama p.cz to najmniejszy problem w tym wypadku . Problemem będzie całość układu . Można co prawda kupić ( wiadomo gdzie ) półprzewodniki o lepszych ( o wiele ) parametrach - ale optymalizacja układu to nie żarty . Trzeba do tego mieć zaplecze techniczne i doświadczenie . Jest kilka problemów np. - źródło szumów ( odpowiednie ) . Już to może być problem - jak tu nie będzie tak jak powinno to całość będzie raczej rejestrować coś - tylko co ? Następny problem - rejestracja wyników . To właściwie jest odbiornik " pomiarowy " , a jak wiadomo pomiar jest tak dokładny jak wzorzec ( co jest wzorcem ? ) . Problemów jest sporo i jeżeli całość zadziała prawidłowo to upłynie trochę czasu - nie chcę Kol. zniechęcać ! - broń Boże ! Trzeba sobie zdawać sprawę ze złożoności problemu . Osobiście zaczął bym od układów wejściowych i po uruchomieniu " jechał " dalej . Najpierw oczywiście - zasilanie . może przy pomocy Kol. coś się zrobi . pozdrawiam !!

Przeczytałem wskazaną część "Poradnika Ultrakrótkofalowca" i znalazłem tam ten schemat:
http://winntbg.bg.agh.edu.pl/skrypty2/0067/img648.gif

Mam teraz do niego kilka pytań...
1. Czy da się ten wzmacniacz dostroić do 10,7MHz czy wzmacnia on całe pasmo od 5-10,7MHz?
2. Co to są te elementy otoczone przerywaną linią z napisem "9MHz"?
3. Czy nic się nie "wykrzaczy" jak podane będzie napięcie 12,5V zamiast 12V?

Pozdrawiam

Witam !! Przecież ten wzmacniacz ( z poradnika ) nie jest ani trochę nowocześniejszy - tak samo zabytkowe elementy ( 741 np. ) . Poza tym jest to układ na 9Mhz - prawdopodobnie zrobiony do emisji SSB ( o wiele węższe pasmo ) . Obawiam się że nie tędy droga . Naprawdę - zacznij od zbudowania zasilacza - następnie stopnie wejściowe i tak dalej . Myślę że czytałeś w linku od Ciebie o odpowiednim ekranowaniu , prowadzeniu ścieżek itp - weź to pod uwagę . pozdrawiam !!

Niezbyt znam się na elektronice, dlatego sie pytam czy ktoś ma jakiś pomysł na unowocześnienie podanego przeze mnie wzmacniacza.
Już od kilku osób słyszałem żeby zrobić cały od nowa, więc czy ktoś mógłby zaproponować jakąś konstrukcję ze schematem?

Pozdrawiam

Witam !! Obawiam się że jest to tak specyficzny sprzęt że nikt Ci nie zaproponuje całej konstrukcji . Może znajdziesz u siebie w mieście jakiegoś elektronika i jak uda Ci się go " zarazić " problemem to coś zrobicie . Wierz mi że akurat p.cz to w tym przypadku najmniejszy problem . Jest również możliwość że robiąc ten odbiornik sam się na elektronice poznasz - z konieczności . pozdrawiam !!

No to nie zostaje mi nic innego jak kogoś znaleźć lub się pouczyć (w tym przypadku trochę mi zajmie budowa tego odbiornika ).

Tematu na razie nie zamykam, bo może się znajdzie ktoś chętny do pomocy.

Dzięki i pozdrawiam

Witam !! Jeżeli będziesz miał jakieś problemy to w miarę moich możliwości i wiadomości chętnie pomogę . Tylko muszę Cię uprzedzić - sprawa nie jest prosta . Poczytaj poradnik ( link podał jeden Kol. ) - coś się powinno wyjaśnić . Poza tym pozostanie problem odpowiednich anten - to również nie tak prosta sprawa . Może jeszcze jacyś Kol. się zgłoszą - i tak wespół - zespól a zbożne dzieło powinno powstać . pozdrawiam !!

Nie zgodzę sie że to układy przestarzałe. Jedynie trzeba zastosować lepsze elementy. Proste układy działają doskonale jeśli są prawidłowo wykonane. Nie zgodzę się też że jest to jakiś ekstra specjalistyczny sprzęt, natomiast musi spełniać określone parametry, nie trudne do uzyskania nawet w amatorskich warunkach. Niestety samego strojenia i kalibracji dokonać trzeba na dobrym sprzęcie pomiarowym, bez tego się nie obejdzie. Z powodzeniem możesz ten wzmacniacz, z Poradnika UKF, wykonać na 10,7 MHz. Zamiast tranzystorów 40673, możesz zastosować tranzystory BF964S, które mają mniejsze szumy (1dB) niż 40673 (6dB). Jeden i drugi wzmacniacz powinien dobrze działać na BF964S, z tym że w tym pierwszym powyżej należało by obciąć ARW wszystkie stopnie p.cz. a w tym z poradnika UKF trzeba zastosować filtry o odpowiedniej szerokości. O ile sam wzmacniacz powinieneś zrobić bez problemu, o tyle najważniejszą rzeczą i najtrudniejszą będzie prawidłowe wykonanie i zestrojenie filtrów p.cz. Więc tak czy inaczej będziesz je musiał wykonać. Zastosowanie fabrycznych 4-27F1 jest o tyle dobre że nie musisz się martwić wykonaniem ani obliczeniami, pozostaje je tylko zestroić. W przypadku zmiany filtrów na inny typ mogą być problemy z uzyskaniem odpowiednio szerokiego pasma, niewielkich zafalowań charakterystyki filtrów w paśmie przepustowym i odpowiednio stromych zboczy. Rozsądne też było by zastosowanie w głowicy zamiast kaskody na BF337 wzmacniacza w.cz. również na BF964S i dodanie ARW już na 1 stopniu. Natomiast dodanie w głowicy filtru pasmowego o mniejszej szerokości pasma niż 1MHz, poprawi jeszcze bilans szumowy i zwiększy odporność na sygnały lustrzane i modulację skrośną. Doradzał bym również wykonanie generatora heterodyny o jak najmniejszych szumach fazowych oraz odpowiedniej stabilności jego częstotliwości. Nie orientuję się na ile stabilność częstotliwościowa ma wpływ na pomiar, ale wydaje mi sie że jeśli pomiaru dokonuje się w określonym przedziale częstotliwości pasma to może być to na tyle ważne, aby i ten parametr wziąć pod uwagę. Głowica też jest tu bardzo ważnym blokiem, może nawet ważniejszym niż sam wzmacniacz p.cz. Generalnie wykonanie takiego odbiornika jest możliwe. Zapoznaj się z rozdziałem IV Poradnika UKF są tam opisane szczegółowe parametry urządzeń, oraz wpływ i zależności pomiędzy poszczególnymi odcinkami toru odbiorczego jakie trzeba wziąć pod uwagę. Specjanie napisałem "toru odbiorczego" a nie odbiornika, ponieważ nawet najlepszy odbiornik można "zepsuć" stosując nieodpowiednia antenę i kabel łączący antenę z odbiornikiem. Czasami korzystniejsze jest zastosowanie mniej czułego odbiornika i skompensowanie jego mniejszej czułości anteną o większym zysku i kierunkowości. Do prowadzenia anteny można zastosować rotor, który sprzężony z komputerem i programem uwzgledniającym azymut i elewację będzie kierował anteną. Koledzy zastanawiają sie także nad zapisem i analizą sygnału z odbiornika. Tu również pomocny może być komputer, nic nie stoi na przeszkodzie aby sygnał z detektora kierować przez wejście liniowe karty dźwiekowej do programu który ów sygnał odpowiednio przetworzy i nawet wydrukuje. Podejżewam że takie oprogramowanie istnieje to tak na marginesie.

pukury Zaczyna sie zawsze od stopni m.cz. a na w.cz się kończy, a nie odwrotnie. Mamy wtedy kontrolę nad tym co już zostało zrobione i jak dodanie kolejnych ukladów wpływa na parametry. Jeśli układy już wykonane i uruchomione działają prawidłowo to już się do nich nie wraca, a uwagę skupia się na tym co mamy do wykonania.

Witam !! Masz rację ! - z drugiej strony żeby sprawdzić jak co działa musisz coś " wpuścić " ( sygnał ) , a o ilę się nie mylę to Kol. nie ma żadnych przyrządów pomiarowych . Ale widzę że i inni się zainteresowali - może coś powstanie jako " praca zbiorowa " . Wiadomo gdzie widziałem świetne mosfety ( do p.cz i wzmacniacza w.cz. ) . pozdrawiam !! dodając - mam trochę różnych " szpejów " z tej dziedziny ( w.cz ) - trymerki powietrzne , przekaźniki ( malutkie ) , przewody na teflonie , diody pin , nowe filtry ( do przewinięcia ) i inne rzeczy - jak byś się decydował to chętnie coś Ci mogę wysłać ( w rozsądnych ilościach - gratis ) pozdrawiam !!

Sygnał do wstępnego uruchomienia to nie problem, mając do dyspozycji komputer masz sygnał m.cz. praktycznie jaki Ci sie zamarzy, w pasmie 1-20000 Hz (pewne ograniczenie niestety) z karty dźwiękowej. Do wstępnego uruchomienia p.cz. wystarczy generator na kwarcu 10,7 MHz, sonda w.cz., miernik napięcia. Do głowicy miernik częstotliwości, prosty generator w.cz. na 2 tranzystorach sonda w.cz. i miernik napięcia. Wracając do analizy sygnału, to jednak zwykła karta dźwiękowa nie będzie odpowiednia ze względu na zbyt niską częstotliwość próbkowania przy tej szerokości analizowanego sygnału. Częstotliwość próbkowania powinna być minimum 2x wieksza od najwyższej częstotliwości pasma, przy niższej częstotliwości pomiar będzie niedokładny ze względu na zbyt niską wartość kwantyzacji sygnału. Nie pomyślałem o tym wcześniej. Ale to nie jest dominującym problemem w tym temacie.
Myślę że jeśli odbiornik na 40673 spełniał zakładane parametry, to tym bardziej na BF964S i niskoszumnych oampach po stronie m.cz. jest do wykonania i będzie miał lepsze parametry niż pierwowzór. Już różnica o 5dB mniejszych szumów na 1 tranzystorze zrobi bardzo pozytywną robotę jeśli chodzi o całość. Wydaje się że 5dB to niewiele nic bardziej mylnego to około 3,33 razy mniejsze szumy na każdym stopniu. Wzmocnienie BF964S to 25dB więc na 1 stopniu ponad 17 krotne wzmocnienie na 3 stopniach masz ponad 5 tys razy przy wyłączonym ARW więc na 3 stopniach masz już czuły wzmacniacz p.cz. Można spróbować dodać 4 stopień ale trzeba będzie uważać na wzbudzanie się wzmacniacza p.cz. i nieco mniejszą dynamikę ale i tak dynamika takiego wzmacniacza p.cz. powinna być wystarczająca. Zwłaszcza że dynamika ARW tylko na jednym stopniu będzie na BF964S wynosić 50dB, czyli o 20 dB większa niż w przypadku 40763. Wniosek mój jest taki żeby zrobić ten wzmacniacz p.cz. dobierając wartości oporników w drenach i bramkach dla BF964S, pod kątem max wzmocnienia przy jak najmniejszych szumach. W detektorze zastosować diody Schottkiego. Poprawić nieco głowicę uwzględniając moje uwagi w poście wyżej i powinno to dobrze chodzić.

Witam !! Mam takie diody do mieszacz/demodulatorów - dwie na jednym podłożu - proszę bardzo . pozdrawiam !!

Czy mógłbyś Driver zamieścić jakiś schemat ideowy, albo zaznaczyć na istniejącym jak by to miało w całości wyglądać, bo nie bardzo mogę to wszystko zczaić?
Mam jeszcze pytanie odnośnie ARW. Czy nie będzie ta autoregulacja wzmocnienia przekłamywać wyników obserwacji?

Pozdrawiam

Pozbieram to w całość a sam odbiornik podzielę na bloki i zamieszczę schemat blokowy całości i schemat ideowy poszczególnych bloków. Jeśli chodzi o ARW to pomiarów nie będzie przekłamywać, ponieważ przy antenie musisz zamontować ten przełącznik nazwany "przełącznikiem krystalicznym" więc na wejście odbiornika podawane będą naprzemiennie szumy wzorcowe z generatora szumów i sygnał z anteny. ARW odbiornika reagować będzie na średni sygnał wynikowy z tych dwóch źródeł. Natomiast detekcja czystego sygnału ze słońca odbywa się już w detektorze synchronicznym, który jest synchronizowany sygnałem przełączającym i jest osobnym układem.

Nie wiem jak mam dziękować

Co do komputerowej obróbki sygnału już za odbiornikiem to wystarczyłby jeden z rejestratorów ADC? Podłącza się je do kompa za pomocą USB i piszą, że największa szybkość próbkowania to ok. 20kHz, więc to chyba nie wystarczy, skoro ma być 2x większa od częstotliwości pasma...
Czy pomiary zarejestrowane przez takie urządzenie, albo kartę dźwiękową naprawdę nie byłyby wystarczająco dokładne?

Pozdrawiam

Jeśli chodzi o dwie jednakowe anteny do budowy radiointerferometru, to czy mogą być takie jak w pierwotnym projekcie? http://www.astro.uni.torun.pl/~kb/Artykuly/PA/Interferometr.htm
Czy je też da się unowocześnić?

Pozdrawiam

Przerobiłem trochę ten schemat p.cz. z "Poradnika UKF" głównie pod kątem filtrów, ich obciążenia i dopasowania. Zastosowałem filtry 7x7 bardziej dostępne, występujące w sprzęcie powszechnego użytku i w demobilowym. Przeliczyłem filtry i z obliczeń wyszło ni że powinieneś bez problemu uzyskać pasmo 230 kHz przy f środkowej 10,7MHz. W głowicy dałem filtr dwuobwodowy na f środkową 127 MHz o szerokości ~600 KHz. Kondensator Cs jest to dwa odcinki ścieżki drukowanej i trzeba go będzie policzyć i wykonać bardzo precyzyjnie. Cewki powietrzne z drutu srebrzonego Φ 1mm - wymiary, liczbę zwoi i odczepy podam Ci później bo jeszcze nie przeliczyłem.

Jeśli chodzi o kartę dźwiękową to musiał byś mieś taką, która ma możliwość zmiany częstotliwości próbkowania na większą. Standardowo karty dźwiękowe próbkowanie mają ustawione na 44100 Hz, czyli nieco wieksza niż dwukrotna wartość częstotliwości akustycznej 20000 Hz. Musiał byś sprawdziś na stronach producentów jaką największą częstotliwość próbkowania można ustawić i czy nie istnieją ograniczenia częstotliwości wejścia liniowego dla danej karty.

Antenę oczywiście można zmienić. W tym projekcie zastosowano akurat taką kierując się wygodą podczas sterowania. Szerokie kąty promieniowania poziomego i pionowego umożliwiają uproszczenie sterowania i można tym sterować ręcznie, co jakiś czas zmieniając kat w płaszczyźnie H. Mając do dyspozycji rotor zmieniający kąty w dwóch płaszczyznach, można zastosować wieloelementowe anteny np. typu Yagi. Anteny te można sprzęgać w system wieloantenowy od 2-8 a nawet więcej niż 8. Przy większej ilości niż 4 anteny w układzie problemem stają się gabaryty i odporność na wiatr, więc konstrukcja i rotor musi być odpowiednio wytrzymała. Po za tym sprzęgniecie więcej niż 4 anten wymaga rozbudowanego i precyzyjnego układu sprzęgaczy. Precyzyjne też musi być sterowanie takiego układu antenowego ze względu na stosunkowo niewielkie kąty promieniowania. O antenie parabolicznej na tą częstotliwość też nie ma co marzyć głównie ze wzgladu na gabaryty i ciężar.

Dziękuję jeszcze raz

Rozumiem, że w.cz. pod symbolem anteny kryje się przełącznik krystaliczny, do którego dopiero jest podłączona antena?

Czy mógłbyś ewentualnie spojrzeć jeszcze na resztę modułów odbiornika pod kątem jakichś zmian polepszających wydajność?

Pozdrawiam

Wybacz że się nie odzywałem, ale ostatnio nie miałem zbyt wiele czasu. Na wejście w.cz. głowicy podajesz sygnał z przełącznika "krystalicznego". Zamiast diod OA47 w przełączniku zastosował bym diody PiN (różne do kupienia np. na Allegro). Pozostałe układy można pozostawić bez zmian jedynie zamiast wzmacniaczy µA741 zastosować niskoszumne NE/SA/SE5534/5534A. W detektorze m.cz. jeśli były by problemy z nabyciem µA796 można dać LM1396, LM1496, LM1596, N5596, NJM1496 lub SN76514. Sam wzmacniacz ARW (µA741) z pcz-solar wykonać jako osobny blok, aby można go było podmienić na ARW takie jak w projekcie INTERFEROMETR, gdyby się okazało że potrzebna będzie również ręczna regulacja wzmocnienia. Tu również można zamiast µa741 dać niskoszumny NE/SA/SE5534/5534A.

Driver- napisał:

Kondensator Cs jest to dwa odcinki ścieżki drukowanej i trzeba go będzie policzyć i wykonać bardzo precyzyjnie. Cewki powietrzne z drutu srebrzonego Φ 1mm - wymiary, liczbę zwoi i odczepy podam Ci później bo jeszcze nie przeliczyłem.

Czy mógłbyś podać wspomniane wartości i powiedzieć jak dokładnie powinien wyglądać ten kondensator?
Chyba jeszcze przed feriami zabiorę się powoli za budowę całego odbiornika.


A może ktoś inny ma pomysł na unowocześnienie tego wzmacniacza?
Jestem otwarty na wszelkie propozycje

Pozdrawiam