Homodyna jako odbiornik radiofoniczny w zakresie KF.

Question

Pytanie - czy prosty, wielopasmowy odbiornik z bezpośrednią przemianą częstotliwości (homodyna), przy stabilnej pracy wielozakresowego VFO i przestrojeniu obwodów wejściowych z pasm radioamatorskich na pasma radiofoniczne AM zapewni w miarę dobry odbiór programów radiowych w zakresie...

Radiowiec 2 · Answer

Witam ! taki odbiornik może zapewnić wymagane przez Ciebie warunki z tym iż będzie to możliwe po zdudnieniu sygnału na zero . Czyli po dostrojeniu do stacji usłyszysz gwizd interferencji ,a następnie gwizd ten ucichnie ( w miarę dostrajania ) aż usłyszysz normalna modulację AM . Wymaga to co jakiś czas dostrajania odbiornika na zero dudnień bo heterodyny lubią pływać w funkcji temperatury . Ale odbiór AM jest możliwy i to z bardzo daleka , z dobrą jakością . Pozdrawiam !

theo23 · Answer

O selektywności homodyny nie decydują obwody wejściowe lecz głównie charakterystyka
toru małej częstotliwości . Zwykle dla SSB dąży się do uzyskania pasma odbiorczego 2,5
do 3 kHz . Miła dla ucha emisja AM wymaga pasma rzędu 6 kHz , ale godząc się
z gorszym audio można nie przerabiać odbiornika pod tym kątem .

AnP · Answer

Dziękuję pięknie za obydwie odpowiedzi i mam jeszcze pytanie odnośnie VFO. Czy zakładając, że układ VFO odizoluję od wpływu nagłych zmian temperatury (np. tzw. zimnym termostatem), lepiej mi będzie (z punktu widzenia jego stabilności) przestrajać go kondensatorem zmiennym, czy diodami pojemnościowymi za pośrednictwem potencjometru?

qrdel · Answer

Najlepiej wykorzystać DDS napędzany OCXO i DSP do wykrywania dudnień jako ARCz. (oczywiście moim prywatnym zdaniem, takiego układu nigdy nie robiłem, ale co szkodzi pofantazjować)

theo23 · Answer

W zasadzie dryft częstotliwości jest kompensowany dobieraniem współczynników
temperaturowych pojemności generatora . Zadbaj o sztywność konstrukcji cewki
unieruchomiając jej zwoje zalewami . Kondensator zmienny ( powietrzny ) będzie miał
najmniejszy wpływ na dryft f . Stosując do przestrajania warikapy trzeba zadbać o
stabilizację i filtrowanie napięcia zasilającego potencjometr aby to napięcie nie
modulowało pasożytniczo naszej heterodyny .
Dodatkowym problemem jest zakres zmian pojemności takiej diody oraz
jej dobroć na częstotliwości pracy . Dlatego też chyba łatwiejszym rozwiązaniem jest dobry
kondensator zmienny . Dla bardziej zaawansowanych istnieją układy do automatycznego
utrzymywania ustawionej częstotliwości , ale to nie stosuje się raczej w najprostszych konstrukcjach .
Należy dążyć do uzyskania dużej dobroci Q cewki . Ma to wpływ na pracę heterodyny .
Uzyskuje się to stosując odpowiednie rdzenie i przewód ( przewody ) uzwojenia .
W przypadku cewek powietrznych istotny jest oprócz w/w stosunek średnicy
karkasu cewki do długości jej nawinięcia ( optymalnie 3 : 1 ) , stratność materiałów
izolacyjnych , sposób nawijania itp itp .
To temat rzeka , szczególnie dla początkującego . Ta sama cewka ( indukcyjność )
dla jednej częstotliwości może mieć charakter indukcyjny , a dla innej pojemnościowy .
Ekran powietrznej cewki też musi mieć odpowiednią średnicę ( w końcu jest to zwarty
zwój który pogarsza własności naszej cewki , oraz być z właściwego materiału . Kondensatory
też mają wpływ na ogólną dobroć obwodów , ale tu jest dużo łatwiej .
Dlatego trzeba trzymać się wskazówek konstruktora który często wie co robi , chociaż zdarzają
się i od tego odstępstwa , hi . Powodzenia w nasłuchach ! Jacek

PS Jeśli wzorujesz się na solidnym opisie to nie zaprzątaj sobie głowy powyższym
tylko ściśle stosuj się do zaleceń konstruktora .

dood · Answer

A czym się zalewa cewki?

AnP · Answer

Do umocnień pancernych można stosować dwuskładnikowy klej epoksydowy. Do wykonań lżejszych lakier nitro lub parafinę.

theo23 · Answer

Cewki stabilizuje się mechanicznie odpowiednimi lakierami . W droższych rozwiązaniach
stosowało się napylanie srebrem na ceramice i wypalanie takiej konstrukcji .
W zastosowaniach amatorskich nawijano niektóre cewki podgrzanym drutem tzw srebrzanką ,
który stygnąc zaciskał się na karkasie .
Każde rozwiązanie jest dobre o ile prowadzi do celu . Ważnym jest aby obecność dodatkowego
materiału w okolicy budowanej cewki nie pogarszała jej właściwości elektrycznych .
Generalnie pożądana jest sztywność konstrukcji i związana z tym niezmienność
indukcyjności w funkcji drgań mechanicznych i temperatury otoczenia .

irekr · Answer

Jest jeszcze jeden sposób na poprawę stabilności.
Równolegle do istniejącego odbiornika dostawia sie wzmacniacz w.cz dostrojony do częstotliwości odbieranej a następnie sygnał ten doprowadza się do generatora by wymusić jego zsynchronizowanie z nośną stacji odbieranej. System jest znany jako detekcja koherentna i w warunkach amatorskich dość łatwy do zbudowania.

Kwazor · Answer

Czytam posty o stabilnosci VFO... widze duzo dobrych rad ale nikt nie przedstawił dobrego układu.

Jednym z najstabilniejszych układów VFO jest VACKAR.
Sam zbudowałem taki układ i krótko okresowe zmiany F po właczeniu sa rzedu 7 -10HZ ( układ to pojdze 5 hz w doł to powoli 3 do gory itd... ) dla ucha niewyłapywalne ale miernik ( zopan PFL-28 ) mi to wykazuje.

Co do termostatu to zimny termostat spokojnie wystarcza.O ekranowaniu nie wspomne.

By uzyskac wysoka stabilnosc sama cewka nie musi byc jakos specjalnie zaimpregnowana ale ja na gotowa cewke VFO zalewam super glue ( schniecie okolo 24 godzin ).

CO do zasilania to fakt stabilizacja napiecia jest potrzebna ale spokojnie wystarcza 7812. Nawet stosujac warikapy tak jak ja.

Zasilanie samego generatora powinno byc jak najnizsze by nie grzac niepotrzebnie złacza tranzystora.

U mnie generator jest zasilany napieciem 3V a bufor chodzi na 12V.

Podczas testu 6 godzinnego generator przestroił sie o 300 Hz..
Przypomne tylko ze wymóg dla VFO to 100Hz na godzine....

https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic874682.html

AnP · Answer

Dziękuję za wszystkie odpowiedzi i mam jeszcze jedno pytanie. Ponieważ mówimy tu o zastosowaniu amatorskiego odbiornika do odbioru stacji radiofonicznych ciekaw jestem Waszego zdania odnośnie zastosowania filtrów pasmowych. Tu porównanie -
pasmo 20 m (amatorskie) - 14,00 - 14,35 MHz
zbliżone pasmo radiofoniczne - 15,10 - 15,80 MHz

Jak wynika z zestawienia częstotliwości, pasmo radiofoniczne jest dwukrotnie szersze. Czy w związku z tym należałoby (poza przestrojeniem obwodów) dokonać jeszcze jakiś modyfikacji w filtrze pasmowym, który pierwotnie był przeznaczony do odbiornika stacji radioamatorskich?

sp8gsc · Answer

W odbiornikach radiofonicznych stosuje sie współbieżne strojenie.
Kondensator zmienny VFO jest na jednej osi z kondensatorem dołączonym do obwodów wejściowych. Taki dwusekcyjny kondensator zmienny o różnej pojemności sekcji. Przy wyższych częstotliwościach można takie strojenie pominąć, ale np na fale średnie już musi być.

AnP · Answer

Wniosek z tego, że na falach krótkich, dopuszczalnym, choć kompromisowym rozwiazaniem będzie użycie filtrów o podobnej konstrukcji (np. dwuobwodowe) jak te stosowane na węższych pasmach amatorskich. Czy dobrze zrozumiałem?

sp8gsc · Answer

Tak. Na falach krótkich można użyć nieprzestrajanych obwodów zestrojonych na środek pasma.

AnP · Answer

Jeszcze pytanie, prośba...
Czy ktoś z Was mógłby tu (lub do mnie na priv) wrzucić skan nomogramu do obliczania cewek i nomogramu do dobierania elementów równoległego obwodu rezonansowego? Korzystałem kiedyś z takich nomnogramow zamieszczonych w książce pana Chojnackiego "Pracownia krótkofalowca", ale już jej nie mam.
PS:
Albo wskażcie, gdzie w necie można je znaleźc. Szukałem, ale bez powodzenia.

AnP · Answer

W ramach przygotowań do budowy mojego odbiornika, po kilku latach "leżakowania" wyjąłem z pudła i uruchomiłem VFO w układzie Vackara (kiedyś opublikowane przez SP5AHT w Biuletynie krótkofalowca jako modernizacja do Bartka), mierząc jednocześnie jego częstotliwość pracy. Przed uruchomieniem puszkę z cienkiej blachy stalowej w której siedzi VFO nadziałem watą i otuliłem szczelnie także z zewnątrz.

I tak
czestotliwość po załączeniu .................................... - 3, 492 47 MHz
rosła stale, by po godzinie osiągnąć wartość ......... - 3, 494 85 MHz
następnie ustaliła się na średnim poziomie ............ - 3, 495 06 MHz
w ciągu trzech godzin przybierając wartości od ..... - 3, 495 02 MHz
do ........................................................................... - 3, 495 09 MHz
Co jest powodem tak długiego okresu (1 godzina) stabilizowania się oscylatora i czy późniejsze zmiany jego czestotliwości w granicach 70 Hz/3h są na tyle małe, że można ten układ zastosować w odbiorniku homodynowym?

sp8gsc · Answer

Powodem jest dość wysoka częstotliwość pracy (ok 3 MHz - na częstotliwościach 100-200 kHz stabilność jest lepsza) , a także dobroć użytych elementów w funkcji temperatury. Myślę też, że dodatkowe odizolowanie termiczne spowodowało wydłużony czas nagrzewania się całego układu. Osiągnięta stabilność ± 70Hz jest w zupełności wystarczająca do zastosowania tego układu w odbiorniku nie tylko homodynowym, ale także superheterodynowym.

Kwazor · Answer

Anp ... podaj mi jakiego miernika czestotliwosci uzywasz ?

Jesli jest to miernik z kompensacja temperaturowa wzorca czestotliwosci to musisz wlaczyc miernik na 2 godziny by ustablizowaly sie warunki termicze wewnatrz miernika i generatora.I dopiero wtedy rozpoczac pomiary ( ja tez jak testowałem Vackara to na poczatku miałem takie odchyłki F mierzonej )

70HZ na godzine nie jest złym wynikiem. ( w normach dla nadajników morskich jest 100Hz /h )

Jakim napieciem zasilasz sam generator?
Czy cewka jest ustabilizowana mechanicznie ( zalana klejem )

AnP · Answer

Zrobiłem to VFO chyba z pięć lat temu. Cewka jak i wszystkie (poza kondensatorem o zmiennej pojemności) elementy obwodu rezonansowego są zalane żywicą epoksydową w jedną "kość". Generator jest zasilany 12V z dodatkową stabilizacją dla RIT-a na poziomie chyba około 7V (teraz nie sprawdzę, bo układ siedzi w puszce, a schematu nie mam). Miernik częstotliwości nie jest jakimś profesjonalnym urządzeniem, nazywa się FC200 (producent s.c. MJM, Warszawa) i był kiedyś sprzedawany jako gotowy moduł do którego dorobiłem zasilacz i umieściłem całość w obudowie. Coś podobnego, MC31 na stronie http://www.mjm.pl/
PS:
Czy gdzieś w necie są dostępne archiwalne numery "Biuletynu Krótkofalowca"?

Dodano po 4 [minuty]:

sp8gsc napisał:
Powodem jest dość wysoka częstotliwość pracy (ok 3 MHz - na częstotliwościach 100-200 kHz stabilność jest lepsza) , a także dobroć użytych elementów w funkcji temperatury.

No tak, ale przecież 3 MHz, to jeszcze nie tak wiele. Konstruowano homodyny na częstotliwości o wiele wyższe np 14 MHz, czy jeszcze wyżej i oscylatory musiały również tam wykazywać jakąś przyzwoitą stabilność. Z tego punktu widzenia, te moje 3 MHz, nie wydaje się aż tak dużą wartością.

sp8gsc · Answer

To też może być przyczyną gorszej stabilności. Generator powinien być zasilany jak najmniejszym napięciem, aby niepotrzebnie nie grzać złącza tranzystora. Można do niego zrobić dodatkowy wzmacniacz separujący, który już można zasilać dużym napięciem.

AnP · Answer

Teledyne
9319 712-
4015 1A49
Mam przekaźniki o powyższym opisie i w obudowach jak BC211 (ale 8 nóżek). Czy ktoś może mi podpowiedzieć jakim napięciem powinny być zasilane? Przekaźniki owe chciałbym wykorzystać do przełączania pojemności w obwodzie rezonansowym VFO, aby mogło ono pracować w kilku różnych zakresach częstotliwości. Czy takie rozwiązanie jest dopuszczalne i nie spowoduje niestabilnej pracy VFO?

Dodano po 49 [minuty]:

Jeszcze pytanie. Czy do wzmacniacza m.cz. (załączam schemat) można dołączyć głośnik zamiast słuchawek? Czy bez żadnych przeróbek zapewni on wystarczająco głośny odbiór?

sp8gsc · Answer

Same pojemności to za mało, lepiej przełączać cewki lub odczepy na cewce. Przy dołączeniu większego kondensatora do cewki częstotliwość obwodu maleje ale maleje także dobroć takiego obwodu co objawia się spadkiem napięcia sygnału w.cz. z VFO. Spróbuj to zobaczysz. Moim zdaniem kondensator 2µF na wyjściu to za mało. Ja bym dał co najmniej 100µF. Nie wiem kto dał wyjście VFO w ym miejscu? Moim zdaniem wyjście powinno być z dławika 500µH przez ten sam kondensator C25, który należy przylutować na górę dławika 500µH.

AnP · Answer

Jeszcze jedno pytanie - w jaki sposób (w którym miejscu) podłączyć wzmacniacz m.cz. (po prawej stronie rysunku) do układu odbiornika? Czy przy odbiorze stacji radiofonicznych filtr ograniczający pasmo m.cz. można wyeliminować?

sp8gsc · Answer

1. Normalnie wyjście m.cz w odbiorniku na wejście m.cz we wzmacniaczu (masy też połączyć) 2. Myślę, że można.

AnP · Answer

To znaczy (eliminując potencjometr i filtr) mogę sygnał wprost z drenu (na schemacie błędnie oznaczonego jako źródło) tranzystora, podać bezpośrednio na wejście wzmacniacza m.cz? Czy możesz mi to jaskoś naszkicować? Przepraszam za durnowate pytania, ale właśnie z czymś takim nie potrafię sobie poradzić, a kiedy chcę wiernie odwzorować jakiś schemat, to on akurat jest przewidziany do zakończenia np. słuchawkami.

sp8gsc · Answer

Nie ma głupich pytań (są tylko głupie odpowiedzi).
Potencjometr zostawić - suwak potencjometru przez kondensator połączyć z bazą pierwszego tranzystora wzmacniacza m.cz. Jeśli będzie za bardzo "syczało" z bazy dać kondensator do masy - maksymalnie 10% pojemności kondensatora sprzęgającego.
Ps. sygnały na mieszacz podłączyłbym odwrotnie, tam gdzie VFO dałbym sygnał ze wzm. w.cz, a sygnał VFO tam gdzie wzm. w.cz.

ardnet · Answer

Na początek przepraszam za odświeżanie tematu ale zrobiłem ten odbiornik (z poprawnymi nóżkami tranzystora), nic nie słyszę nawet szumu jak podłączam do kompa jako wzmacniacz.

Homodyna jako odbiornik radiofoniczny w zakresie KF.

Post #1

Post #2

Post #3

Post #4

Post #5

Post #6

Post #7

Post #8

Post #9

Post #10

Post #11

Post #12

Post #13

Post #14

Post #15

Post #16

Post #17

Post #18

Post #19

Post #20

Post #21

Post #22

Post #23

Post #24

Post #25

Post #26

Post #27

Post #28

Podsumowanie tematu