AVT 2148 Odbiornik nasłuchowy na pasmo 80m - problemy

Nie wzbudza mi się chyba BFO, bo jak jest silny sygnał to zamiast poprawnej modulacji SSB jest charczenie. Zrobiłem dokładnie jak było napisane tutaj https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic93113.html

Próbowałem tranzystory BF241 i BF199 i na żadnym z nich generator się raczej nie wzbudza. Jaką częstotliwość powinien dawać ten generator? Czy te pozostałe elementy, które oryginalnie tam były w tym generatorze to mają być czy trzeba je usunąć? Niech ktoś pomoże bo chciałbym, żeby ten odbiorniczek w końcu poprawnie pracował

Próbowałem uruchomić ten KIT i po wielu godzinach walki poddałem się. Temat był poruszany na forum - powinieneś coś znaleźć. Testowałem kilka różnych tranzystorów i kilka rezonatorów - prawdopodobnie układ jest niedopracowany i nieodporny na rozrzut elementów. W niektórych zestawach może zadziałać ale w innych nie. Ja w końcu kupiłem gotowy inny układ z kwarcowym BFO który działa dobrze.

Wylutowałem wszystkie części, oczyściłem płytkę i chciałem od nowa go zbudować. Udało mi się odpalić BFO na BF199, korzystając z opisu jednego z kolegów w tym wątku co podałem linka. BFO działa, ale tylko jak nie ma tego kondensatora szeregowo z X3, tylko po prostu X3 podłączony do masy. Teraz jest inny problem. Nie działa odbiornik VFO na pewno działa bo odbieram na 3050 kHz i 3350 kHz na innym odbiorniku i kręcenie F2 ma wpływ na częstotliwość VFO. Natomiast kręcenie F1 i F3 nic nie zmienia zupełnie i jak się podłączy antenę to też nie ma żadnego wpływu. Nie wiem czy jakiś błąd na płytce jeszcze jest czy co. Jakby ktoś wiedział wszystkie błędy w tym układzie czy na płytce czy na schemacie to prosiłbym o napisanie ich. Z góry dziękuję

Próbuję uruchomić ten odbiornik, nie udaje mi się to mimo wykorzystania niektórych (nie mam możliwości do wszystkich) wskazówek w tym i podanym na górze temacie, dlatego proszę o pomoc w tym starym temacie.

Na razie odbiornik złożyłem z elementów dostępnych w kicie, wymieniłem kondensator odpowiedzialny za poziom wzmocnienia na 10uF, podłączyłem zasilanie do układu LM386(na płytce nie było, na schemacie tak), zmieniłem coś w podłączeniu zasilania układu TDA1072 taż żeby działał (długo się męczyłem zanim to zauważyłem).

Przy dość mocno wykręconym filtrze F2 słyszę jakieś niemiecko- lub rosyjskojęzyczne stacje komercyjne.. Do mierzenia częstotliwości chciałem użyć cyfrową skalę częstotliwości (kit AVT-135, na wyświetlaczu widzę tylko kHz) ale otrzymuję dosyć "latające" częstotliwości (zapewne przez to że cyfr.skalę częst. zasilam z USB z laptopa, nie mam jak inaczej)
Ktoś ma jakieś sugestie jaka to może być częstotliwość?

egock napisał:

Do mierzenia częstotliwości chciałem użyć cyfrową skalę częstotliwości (kit AVT-135, na wyświetlaczu widzę tylko kHz) ale otrzymuję dosyć "latające" częstotliwości (zapewne przez to że cyfr.skalę częst. zasilam z USB z laptopa, nie mam jak inaczej)

Napewno należy zrezygnować z zasilania tego miernika z USB czyli zasilacza impulsowego, z tego co widzę sam miernik jest bardzo oszczędny w kondensatory blokujące od strony zasilania, można to zrobić najlepiej dolutowując kondensatory 100n od strony druku pod każdym układem scalonym + do masy.

Latające cyfry mogą również być powodem tego ze sygnał VFO jest mały i dodatkowo jeszcze zostaje obciążony wejściem miernika, ale jeśli na wyświetlaczu coś tam pokazuje to jest oznaka że VFO w ogóle pracuje.

Dodano po 2 [minuty]:

egock napisał:

Przy dość mocno wykręconym filtrze F2 słyszę jakieś niemiecko- lub rosyjskojęzyczne stacje komercyjne..

Jeżeli na tych stacjach komercyjnych nie słychać pisku, to znaczy że generator BFO nie pracuje.

Dodano po 34 [minuty]:

KRON napisał:

BFO działa, ale tylko jak nie ma tego kondensatora szeregowo z X3, tylko po prostu X3 podłączony do masy. Teraz jest inny problem. Nie działa odbiornik VFO na pewno działa bo odbieram na 3050 kHz i 3350 kHz na innym odbiorniku i kręcenie F2 ma wpływ na częstotliwość VFO. Natomiast kręcenie F1 i F3 nic nie zmienia zupełnie i jak się podłączy antenę to też nie ma żadnego wpływu.

Jeżeli VFO i BFO działa napewno, a w głośniku jest cisza, tzn. jedynie szum nie radiowy a pochodzący ze wzmacniacza m.cz., to powodem może teraz być zbyt silny sygnał z generatora BFO który zatyka całe p.cz.

Zamiast kondensatora C23 najlepiej dać trymer o dużej wartości pojemności, dobrym rozwiązaniem jest połączenie równoległe kilku ( 2-3) rezonatorów co daje się łatwiej przeciągać bez zerwania drgań.
Przy bezpośrednim połączeniu rezonatora z masą bez kondensatora BFO raczej pracuje za nisko.

Rozbudowałem skalę częstotliwości o moduł pokazujący MHz, pudełko owinąłem w sreberko, kabel do doprowadzenia sygnału wziąłem ekranowany, i teraz ładnie widzę, że regulując F2 mogę uzyskać na 10 pinie US1 częstotliwość np. 3,050MHz (czyli tak jak należy), ale przekręcenie całego potencjometru R4 nic nie zmienia częstotliwości. Czym to może być spowodowane? Potencjometr przed wlutowaniem był dobry. Dobrze rozumiem że zmiana C10 albo C12 to zmieni?
Poza tym przy C10/C12/diodach przy powyższym ustawieniu F2 odczytuję częstotliwość ok 2,4MHz, w żadnym opisie nie widzę wzmianki o takiej częstotliwości..

Dziękuję za odpowiedź o BFO:) Wprawdzie wciąż nie do końca rozumiem zasadę działania BFO (to mój pierwszy odbiornik) ale BFO faktycznie nie działa Nigdzie żadnej częst. nie mogę odczytać tam moją skalą, ale jak tylko nakupuję tranzystorów i kondensatorów to w najbliższym czasie przetestuję propozycje kolegów z tematu z linka na górze.

Adik napisał:

Zamiast kondensatora C23 najlepiej dać trymer o dużej wartości pojemności

Jeżeli C23 domyślnie ma 33p, to trymer 80p można nazwać "dużym"?

egock napisał:

... ale przekręcenie całego potencjometru R4 nic nie zmienia częstotliwości. Czym to może być spowodowane? Potencjometr przed wlutowaniem był dobry. Dobrze rozumiem że zmiana C10 albo C12 to zmieni?

C10, C12 tego nie zmieni, należało by sprawdzić woltomierzem czy przy kręceniu potencjometrem zmienia sie napięcie na diodach pojemnościowych D1...D3.

Dodano po 9 [minuty]:

egock napisał:

Poza tym przy C10/C12/diodach przy powyższym ustawieniu F2 odczytuję częstotliwość ok 2,4MHz, w żadnym opisie nie widzę wzmianki o takiej częstotliwości..

W tych punktach nie należy mierzyć częstotliwości, to normalne że tam tyle pokazuje, jest to spowodowane tym ze mierząc częstotliwość w tych punktach obwód rezonansowy obciążony jest dodatkowo pojemnością miernika, kabelka itd.
Jeśli na pinie 10 US1 częstotliwość jest taka jak ma być to jest ok.

Co do generatora BFO to problem jest w tym ze przy przeciąganiu go pojemnością (chodzi tu o kondensator C23), czym bardziej go przeciągamy, tzn. czym mniejsza pojemność, tym napięcie z tego generatora jest mniejsze lub prowadzi to do całkowitego zerwania drgań.
Dla prób czy w ogóle BFO pracuje najlepiej zewrzeć ten kondensator C23.
Można też zastosować zamiast BF245 jakiś lepszy FET np. J310, U310, a jeśli już BF245 to BF245C.
Oczywiście pomiar BFO należy robić przy wyjętym US1, obciążony układem może nic nie pokazać.

Sprawdzenie napięcia przy diodach było dobrym pomysłem:) Wstyd się przyznać, okazało się że taka wysepka z nóżkami C24, R4 i zworką nie była podłączona do + choć powinna. Według mnie to jeden z błędów płytki, ale szkoda że nie zauważyłem szybciej.
Tym nie mniej: przy użyciu wszystkich oryginalnych elementów + poprawkami ze zworkami VFO mi działa, i stroi się aż za dobrze (od prawie 3MHz do przeszło 3,4MHz, później to poprawię).

Z BFO się dalej męczę, kupiłem kilka tranzystorów, ale zostało zaproponowanych kilka rozwiązań więc trochę czasu mi zajmie zrozumienie i podmienianie elementów.

Po co są na płytce wyprowadzenia A i B?

Proponuje do prób narazie zewrzeć ten kondensator C23.

Z tego co widzę punkt B na płytce to + zasilani, punkt A tak samo.

Doszedłem do tego samego punktu co KRON. Uruchomiłem BFO na BF215 zgodnie z opisem, ale BFO działa tylko przy zwartym kondensatorze C23, odczytuję wtedy częstotliwość ok 720kHz.. Czyli chyba za dużo(?)

Usłyszałem już pierwsze rozmowy:) A raczej charczenie, z trudem zrozumiałem że to SP3. Nie wiem czy powodem tego jest zwarty C23 (ale bez tego BFO w ogóle nie działa) czy też rezonator X3. Szykują się więc kolejne zakupy elementów.

Widzę co jest doprowadzone do punktów A i B, ale zastanawiało mnie po co? Tym nie mniej dziękuję Adik za wszystkie podpowiedzi:)

egock napisał:

Uruchomiłem BFO na BF215 zgodnie z opisem, ale BFO działa tylko przy zwartym kondensatorze C23, odczytuję wtedy częstotliwość ok 720kHz.. Czyli chyba za dużo(?)

To że za dużo to mało powiedziane, jest to jakaś częstotliwość uboczna, prążek, który pewnie jest silniejszy od częstotliwości podstawowej.

Dodano po 2 [minuty]:

egock napisał:

Usłyszałem już pierwsze rozmowy:) A raczej charczenie, z trudem zrozumiałem że to SP3. Nie wiem czy powodem tego jest zwarty C23 (ale bez tego BFO w ogóle nie działa) czy też rezonator X3.

Jeżeli BFO w ogóle pracuje to charczenie może być spowodowane tym że częstotliwość BFO leży całkiem poza pasmem filtru.

Pomiar częstotliwości z tego generatora może być trudny, ponieważ bez żadnej separacji częstotliwość BFO jest uzależniona od obciążenia tego generatora, tzn. co innego będzie pokazywał bez obciążenia układem US1, a co innego po włożeniu tego układu, częstotliwość również może być inna po podłączeniu miernika jak i bez niego.

Jak pisałem wcześniej do sprawdzenia czy w ogóle BFO działa można zewrzeć ten kondensator, ale do prawidłowej pracy odbiornika jest potrzebne przeciągnięcie częstotliwości BFO w górę za pomocą szeregowego kondensatora, wg. mnie najlepiej zastosować tam trymer o większej pojemności 80p może być.

BFO ustawiłem teraz na ok 469kHz (zwiększając rezystor w miejscu dławika z 3,3k do 13,3k i wstawiając trymer równolegle z C23) ale mimo różnych kombinacji nie mogę pozbyć się charczenia zamiast zrozumiałem mowy. Kupiłem kilka rezonatorów(filtrów?) dwu (D450 i ZTB455) i trójkońcówkowych (SFU 455) ale podmiana ich w układzie sprawia że BFO przestaje pracować.

Aktualnie pozostaje mi więc tylko odbiór telegrafii, choć i to jest trudne bo częstotliwość (raczej VFO, nie BFO) trochę pływa (szczególnie przez pierwsze minuty po uruchomieniu). Poza tym regulując częstotliwość udaje mi się uzyskać czytelne sygnały telegraficzne raczej o wysokich częstotliwościach (piski) przez to CwGet ich nie łapie. Zapewne jest to spowodowane zła częstotliwością BFO. Będę próbował dalej.

No 469kHz to daleko od częstotliwości filtru 450kHz, i poza pasmem tego filtru.
Spróbuj coś takiego, zewrzej dla próby cały ten filtr złożony z dwóch filtrów ceramicznych kondensatorem np. 100p, wtedy selektywność układu się pogorszy ale musi być możliwe dostrojenie i odbiór do stacji SSB czy CW bez zniekształceń, jeśli tak nie będzie to wina leży nie tylko w częstotliwości generatora BFO ale i w jego sygnale.

egock napisał:

Doszedłem do tego samego punktu co KRON. Uruchomiłem BFO na BF215 zgodnie z opisem, ale BFO działa tylko przy zwartym kondensatorze C23, odczytuję wtedy częstotliwość ok 720kHz.. Czyli chyba za dużo(?)

Otrzymujesz 720 kHz ponieważ częstotliwość generatora ustala nie rezonator 450kHz, lecz obwód jaki tworzą dławik Dł 100µH w źródle T1 i równoległy do niego kondensator C20 (możesz przeliczyć). Dławik w źródle T1 powinien mieć tak dobraną indukcyjność aby dla 450kHz miał odpowiednią reaktancję, 100µ ma zdecydowanie za małą i dlatego generator się nie wzbudza na częstotliwości rezonatora. Ponadto zastosowanie tu BF245 to pomyłka ma za małe wzmocnienie i to też moze być przyczyną braku wzbudzenia. Na Twoim miejscu zrobił bym generator BFO na BC149 (BC109) w układzie jak na schemacie niżej. Generator na wyjściu powinien dać ~1Vpp więc dobrze by było dodać wzmacniacz-separator również na BC149 (BC109) i dopiero podać na produkt-detektor. Cewkę L1 nawijasz na rdzeniu kubkowym, możesz do tego wykorzystać gotowy filtr p.cz 465kHz. 101, 102, 103 lub 105 serii 7x7, które mają indukcyjność 72,8µH.

Wprowadziłem kilka poprawek, m.in. okazało się że po zamianie rezonatora X3 na jeden z czterech ZTB455E dwukońcówkowych jakie kupiłem (na pozostałych nie działało) BFO zaczęło pracować na niższej częstotliwości. Dołożyłem trymer równolegle do C23, zmieniłem wartość rezystora w miejscu dławika, coś jeszcze tam zmieniłem (jak na rysunku który zamieszczam) i uzyskałem częstotliwość ok 456kHz - wartość się waha ok1kHz w górę i w dół (bo rozumiem że mam celować tu na 456,5kHz). Zmieniłem również X1 i X2 na SFU 455. Jakość słyszanych rozmów (o ile można to nazwać w ogóle rozmowami) się jednak nie zmieniła:/
Po zwarciu filtrów X1 X2 kondensatorem faktycznie spada selektywność, ale mimo to nie udaje mi się dostroić do żadnej rozmowy tak by cokolwiek zrozumieć.

W najbliższych dniach postaram się podłączyć ten układ do oscyloskopu (mam oczekiwać sinusa 456,5kHz?), popróbuję na innych tranzystorach, ale może faktycznie najlepiej będzie zbudować BFO od nowa..

Inna sprawa (a może ta sama), odbiornik ma być ustawiony na odbiór dolnej wstęgi bocznej (LSB) więc gdy zwiększam częstotliwość to różne piski (chociażby telegrafię) powinienem słyszeć najpierw jako niski dźwięk, a potem coraz wyższy, czy tak? Bo jak kręcę w górę (zwiększam częstotliwośc) to słyszę najpierw obniżające się dźwięki a potem podwyższające. Tak jakbym dwie wstęgi odbierał czy co.. przez co powstaje natłok sygnałów. Coś jest nie tak z demodulacją SSB? Albo filtry niedostrojone albo BFO byt blisko 255kHz..

Na jakość odbioru zapewne ma wpływ antena, a raczej jej brak- na razie za antenę robi kabel do anteny (6m do dachu i 6m na dachu) i antena na pasmo 2m. Niektóre sygnały odbieram dosyć mocno, więc raczej nie jest to powód niemożności zrozumienia mowy.

Zaczynam mieć wrażenie, że zamiast robić tani odbiornik trzeba było ten czas przeznaczyć na pracę, żeby zarobić na droższy..



Miałbym pytanie o ten generator

Driver- napisał:

Generator na wyjściu powinien dać ~1Vpp więc dobrze by było dodać wzmacniacz-separator również na BC149 (BC109) i dopiero podać na produkt-detektor.

W opisie BFO (kitu AVT 2148 który robię/próbuję robić) jest informacja o tym że kondensator C23 przesuwa częstotliwość w górę o ok 1,5kHz co jest potrzebne do odebrania jednej wstęgi bocznej (układ jakoś tak to zamienia że ma wyjść dolna). Rozumiem że podany przez kolegę Driver-a układ musi jeszcze mieć dołączony gdzieś dodakowy kondensator który spowoduje to przesunięcie?

Zapytam tak dla pewności z czego kolega ten odbiornik zasila, druga rzecz to taka że podłączony na stałe miernik częstotliwości również może powodować tego typu zniekształcenia.

Najpierw zasilałem z baterii 9V, potem głównie z akumulatorka 8,4V o dużej wydajności prądowej, a przed napisaniem tego posta upewniłem się jeszcze że po dołożeniu dodatkowych baterii (łącznie ok 11,5V) to samo. Wszelkie oceny jakości wykonuję z miernikiem, bez miernika, przy kompie, z dala od niego, przy oknie itd.

W układzie powyżej, tym z filtrem dolnoprzepustowym, częstotliwość drgań rezonatora reguluje się zmieniając indukcyjność rdzeniem cewki, więc nie trzeba dodatkowego trymera w szereg z rezonatorem.

Jeśli teraz BFO Ci się wzbudza, to wywal opornik R9 220Ω, a w kolektor tranzystora włącz filtr. Całość powinna wyglądać jak na schemacie poniżej. Filtr dajesz 101, 103 lub 105 lub serii 7x7. Zdecydowanie najlepszy będzie 103, ponieważ ma przekładnie 2,26:1 co da napięcie ~2,5V, pod warunkiem że oporność wejściowa na nózce 6 jest ~3kΩ (nocie katalogowej nie podane) Dla filtru 127 równolegle z cewką (wyprowadzenia - 1 i 3.) dajesz kondensator 7,2n wtedy zestroisz rdzeniem na maks. napięcia 451,5kHz, ale najpierw dostrajasz rezonator a potem obwód rezonansowy. Napięcie mierz sondą w.cz. ale dopiero jak podłączysz BFO na nóżkę 5 TDA1072 (druga cewka filtru wyprowadzenia 2 i 5), oczywiście przez kondensator C7 100n. Niestety 127 filtr ma przekładnię 8,5:1 więc do BFO się nie za bardzo nadaje. Chyba że zrobisz układ z dwoma kondensatorami w obwodzie rezonansowym, podłączając wyjście jak na schemacie BFO-451-1. Wtedy możesz pominąć C7 i wejść sygnałem bezpośrednio na nóżkę 5. Schematy rożnych sond znajdziesz na Elce, ja sam wklejałem parę. Łatwiej będzie zestroić odbiornik, w tym również obwody F1 i F3 bo na słuch tego dokładnie nie zrobisz. Zamiast BF215 daj tranzystor m.cz. któryś z tych jakie są na schematach wklejonych przeze mnie. Mają większe wzmocnienie, spokojnie się wyrobią na tej częstotliwości i łatwiej się będzie wzbudzać BFO. Charczenie może być spowodowane zbyt niskim napięciem sygnału BFO na nóżce 5 TDA1072.

Zmontowałem układ (tzn żeby nie było już elementów lutowanych w powietrzu), zamknąłem w pudełko ekranowane 3 warstwami sreberka i po kilku minutach od włączenia (jak się rozgrzeje i ustabilizuje) nawet da się kogoś zrozumieć.

Ze względu na brak czasu muszę jednak odpuścić sobie dalsze poprawki i zadowolić się tym co mi działa.
Skoda tylko że odbieram zbyt szerokie pasmo (dwie wstęgi) - gdy zwiększam częstotliwość to różne piski (chociażby telegrafię) powinienem słyszeć najpierw jako niski dźwięk, a potem coraz wyższy. A jak ja kręcę w górę (zwiększam częstotliwość) to słyszę najpierw obniżające się dźwięki a potem podwyższające. Przez to wiele dźwięków się nakłada. W przyszłości pomyślę nad dołożeniem/poprawieniem jakiegoś filtru.

Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedzi!

Witam.

Chciałem tylko zapytać czy dobrze mierzę a jeśli nie to gdzie mierzyć częstotliwość BFO. Na 5-tym pinie TDA?
I czy mierzyć bezpośrednio czy np trzeba zewrzeć z masą przez rezystor tak jak w przypadku pomiaru VFO (którą to mam ustawioną idealnie przy 2 skrajnych położeniach suwaka)

Z góry dziękuję i pozdrawiam
Maciek

Możesz mierzyć bezpośrednio na nóżce 5 TDA1072, w przypadku kłopotów z pomiarem mierz bez układu.

Jeszcze jedno. Jeśli robisz BFO na BF245C z elementami jak na schemacie AVT to będą problemy ze wzbudzeniem i stabilnością częstotliwości. Aby BFO pewnie się wzbudzało dławik w źródle T1 musi mieć wartość 470µH, ponieważ jego XL dla f 450kHz wyniesie wtedy ~1329Ω a dla 100µH XL to tylko ~283Ω i jest za małe.