Dlaczego mosfety IRF palą się we wzmacniaczu Mosfet 25W?

Witam.

We wzmacniaczu jak poniżej ciągle palą mi się mosfety, zamiast potencjometru do regulacji prądu spoczynkowego jest rezystor 330R 1W. Po podłączeniu napięcia wzmacniacz przez kilka sekund gra bardzo przyzwoicie po czym następuje huk i spalenie mosfetów. Gdzie szukać błędu? na płytce żadnego się nie doszukałem, wartości elementów starałem się trzymać +-5%

NAPIĘCIE ZASILANIA +-38V TRAFO 150VA

R1,R4_________47K 1/4W Resistors
R2____________4K7 1/4W Resistor
R3____________1K5 1/4W Resistor
R5__________390R 1/4W Resistor
R6__________470R 1/4W Resistor
R7___________33K 1/4W Resistor
R8__________150K 1/4W Resistor
R9___________15K 1/4W Resistor
R10__________27R 1/4W Resistor
R11_________500R 1/2W Trimmer Cermet - U MNIE REZYSTOR 330R 1W
R12,R13,R16__10R 1/4W Resistors
R14,R15_____220R 1/4W Resistors
R17___________8R2 2W Resistor
R18____________R22 4W Resistor (wirewound)
C1___________470nF 63V Polyester Capacitor
C2___________330pF 63V Polystyrene Capacitor
C3,C5________470μF 63V Electrolytic Capacitors
C4,C6,C8,C11_100nF 63V Polyester Capacitors
C7___________100μF 25V Electrolytic Capacitor
C9____________10pF 63V Polystyrene Capacitor
C10____________1μF 63V Polyester Capacitor
Q1-Q5______BC560C 45V 100mA Low noise High gain PNP Transistors - U MNIE BC556
Q6_________BD140 80V 1.5A PNP Transistor
Q7_________BD139 80V 1.5A NPN Transistor
Q8_________IRF532 100V 12A N-Channel Hexfet Transistor - U MNIE IRF540
Q9_________IRF9532 100V 10A P-Channel Hexfet Transistor - U MNIE IRF9540

bibson3 wrote:

We wzmacniaczu jak poniżej ciągle palą mi się mosfety, zamiast potencjometru do regulacji prądu spoczynkowego jest rezystor 330R 1W. Po podłączeniu napięcia wzmacniacz przez kilka sekund gra bardzo przyzwoicie po czym następuje huk i spalenie mosfetów.

1. Jaki jest prąd spoczynkowy?
2. Problem występuje dopiero po wysterowaniu?
3. Masz pewność że nie masz oscylacji w. cz.?
4. Dla zabezpieczenia do prób włącz żarówki w obie gałęzie zasilania.

Zamiast się zastanawiać, to lepiej wstaw potencjometr, tak jak być powinno i ustaw prąd spoczynkowy.

Gorszego układu nie mogłeś wybrać?

Ad.1 Prądu nie jestem w stanie zmierzyć bo mosfety przepalają się po paru sekundach. W temacie z którego wzięłem schemat i wzór PCB (kociątko) pisali że 330R daje ok 100mA czyli tyle ile ma być, mam wyższe zasilanie ale nie o tyle żeby ten prąd przepalał IRF'y (moim zdaniem)

Ad.2 Nie podłączam na jałowym tylko odrazu ze źródłem (mp3, cd - dwie próby)

Ad.3 Nie wiem o co chodzi

Ad.4 Następnym razem założę żarówki i bezpieczniki, bo nie mam ochoty wydawać 20zł kolejny raz :/ wszyscy pisali że odpala od razu więc żarówek nie lutowałem. Teraz żałuje. Nie wiem tylko gdzie szukać błędu :/ zwarć nie ma, bd i bc są ok tylko irf'y padają. Nie rozumiem dlaczego najpierw przez pare sekund gra po czym przepala się.

---------------

Dlaczego gorszego? Ponoć fantastyczne parametry a i dosyć prosty. Potencjometr najpierw był ale PCB który momentalnie się przepalał (są chyba na 0,1W a w schemacie jest 0,5W) W temacie z którego brałem tenże schemat pisali że 330R odpowiada 100mA.

100mA to dużo. Zrób tak jak być powinno i nie kombinuj.

A dlaczego zły układ? Dlatego, że uproszczony do granic możliwości i przez to problematyczny nie tylko w uruchomieniu.
Po pierwsze - w źródłach tranzystorów końcowych powinny być włączone rezystory wyrównujące prąd płynący przez tranzystory. Oczywiście można je pominąć, ale wtedy trzeba dobierać tranzystory żeby miały identyczne charakterystyki, w praktyce z całego worka może ze 4 pary byś wybrał.
Po drugie - brak kompensacji temperaturowej prądu spoczynkowego - prąd będzie się zwiększał wraz ze wzrostem temperatury radiatora, co może doprowadzić do uszkodzenia.

Czyli takie gwałtowne przepalenie może powodować za duży prąd spoczynkowy? W temacie o tym wzmacniaczu ktoś robił pomiary że powinien się zawierać 90-120mA dlatego tak dałem. Dobrze rozumiem Twoje słowa że nie mając parowanych tranzystorów i tak prosze się o spalenie kolejnej partii bez tych rezystorów wyrównujących?

100mA to za dużo, myślę, że spokojnie można dać połowę mniej. Trzeba byłoby sprawdzić oscyloskopem jaka jest minimalna wartość prądu spoczynkowego dla tego wzmacniacza. Gwałtowne uszkodzenie może być właśnie spowodowane dużym prądem i brakiem jego kompensacji. Duży prąd nagrzewa tranzystory końcowe, przez co prąd jeszcze bardziej wzrasta i jeszcze bardziej tranzystory się nagrzewają i jeszcze bardziej rośnie prąd itd.

Oczywiście nie jest wykluczone to, o czym pisał Kolega jdubowski (oscylacje w.cz.), ale tego nie sprawdzisz w prosty sposób.

Też była taka moja pierwsza myśl, ale te tranzystory są zimne :/ gdyby przepalały się na skutek zbyt dużego prądu nie powinny być ciepłe?

Przecież sam piszesz, że palą się po kilku sekundach, myślisz że przez kilka sekund zdążą się nagrzać tak, żebyś czuł, że są gorące?
Dlaczego tak się opierasz przed wstawieniem tam potencjometru (albo chociaż zmniejsz wartość tego rezystora do ok. 100R)?
Nie będę tu przecież wykładał o wzmacniaczach, szczegółowych parametrach, właściwościach tranzystorów itp., o tym całkiem obszerne książki napisano, nie jest to temat do omówienia w kilku postach na forum.

bibson3 wrote:

Ad.1 Prądu nie jestem w stanie zmierzyć bo mosfety przepalają się po paru sekundach. W temacie z którego wzięłem schemat i wzór PCB (kociątko) pisali że 330R daje ok 100mA czyli tyle ile ma być, mam wyższe zasilanie ale nie o tyle żeby ten prąd przepalał IRF'y (moim zdaniem)

Jak to mawiał mój kierownik z lat późnej komuny : "Srali muchi będzie wiosna". Po to jest regulacja by ustawić na miliamperomierzu zaczynając od minimalnej wartości. Prąd zależy od własności tranzystorów i nie ma tak że "30R daje ok 100mA".

bibson3 wrote:

Ad.2 Nie podłączam na jałowym tylko odrazu ze źródłem (mp3, cd - dwie próby)

No to źle, bo wzmacniacz uruchamia się etapami, najpierw bez obciążenia i bez sygnału, potem z głośnikiem podłączonym przez rezystor zabezpieczający, potem z sygnałem na wejściu, potem usuwasz rezystor szeregowy z obwodu głośnika.

bibson3 wrote:

Ad.3 Nie wiem o co chodzi

O to czy sie nie wzbudza na częstotliwości ponadakustycznej - dla wykluczenia tej ewentualności możesz przytłumić kondensatorem kilka nF miedzy bazę a kolektor Q7.

Ad.4 Następnym razem założę żarówki i bezpieczniki, bo nie mam ochoty wydawać 20zł kolejny raz :/ wszyscy pisali że odpala od razu więc żarówek nie lutowałem. Teraz żałuje. Nie wiem tylko gdzie szukać błędu :/ zwarć nie ma, bd i bc są ok tylko irf'y padają. Nie rozumiem dlaczego najpierw przez pare sekund gra po czym przepala się.[/quote]

Po pierwsze potencjometr jak piszą. Po drugie - masz ty aby tam radiatory do tranzystorów wyjściowych?

Oczywiście że mam radiator Nawet przewymiarowany bo taki miałem oraz małe radiatorki na bd139 i bd140 zgodnie z instrukcją, podkładki mikowe są, zwarć nie znalazłem. Widzę że popełniłem kilka błędów "w sztuce" postaram się poprawić. Czy 0,5W mają potencjometry montowane na obudowę? bo te do płytki są znacznie mniejszej mocy (powiedziano mi w sklepie). Generalnie jeżeli montaż jest ok i dobór elementów też to faktycznie tylko kwestia prądu spoczynkowego. Jutro zamiast rezystora dam potencjometr i ustawie 50mA prądu. Potencjometr 500R starczy skoro mam wyższe napięcie czy dać lepiej 1000R?

A prawo Ohma znasz i zasadę działania regulacji prądu spoczynkowego rozumiesz?
Przecież napisałem - rezystancję trzeba zmniejszyć, a Ty chcesz zwiększać...

Zmień sklep, bo są potencjometry montażowe 0.5W

Artur k. wrote:

[...]
Dlaczego tak się opierasz przed wstawieniem tam potencjometru (albo chociaż zmniejsz wartość tego rezystora do ok. 100R)?

Dlaczego zmniejszyć wartość rezystora? Chodzi o to że jest elemntem dzielnika napięciowego? Jeżeli nie to czy nie powinno być zgodnie z I=U/R że im mniejsza rezystancja tym większy prąd?

Jednak to co napisałeś nawet by się zgadzało, gdyż najpierw był zwykły potencjometr montażowy 2k i był rozkręcony na max rezystancje i też tranzystory szlag trafił, myślałem że to była wina zbyt małej mocy potencjometry i doszło do zwarcia.

Reasumując jak wsadze ten nieszczęsny potek to powinienem go skręcić tak aby rezystancja na nim wynosiła 0 a nie max, wtedy rozpocząć zwiększanie oporu co spowoduje wzrost prądu spoczynkowego tak?

Tak, im mniejsza rezystancja, tym większy prąd, ale płynący przez rezystor, a przecież prąd spoczynkowy płynie przez tranzystory końcowe...

Pomyśl jak to działa i zrozumiesz czemu tak...

Witam.

Faktycznie problemem był prąd spoczynkowy, po jego wyregulowaniu jest "w miare" ok. Mam jeszcze pytanko, czy aby rozładować kondensator po wyłączeniu zasilania można jedynie na przełączniku zrealizować równoległe podłączenie rezystora czy jest jakieś lepsze rozwiązanie? Bo nie za ciekawie jak wzmacniacz gra resztką napięcia z kondensatorów po wyłączeniu.

bibson3 wrote:

Mam jeszcze pytanko, czy aby rozładować kondensator po wyłączeniu zasilania można jedynie na przełączniku zrealizować równoległe podłączenie rezystora czy jest jakieś lepsze rozwiązanie? Bo nie za ciekawie jak wzmacniacz gra resztką napięcia z kondensatorów po wyłączeniu.

Można jeszcze blokować sygnał kluczem na tranzystorze lub przekaźnikiem, można też przekaźnik w obwodzie głośnika zastosować. Stąd już krok do zabezpieczenia przed napięciem stałym na wyjściu.

Nie stosuje się rozładowywania kondensatorów zasilacza. W najprostszym przypadku układ opóźnionego załączania kolumn. Załącza z kilkusekundowym opóźnieniem, a odłącza natychmiast po zaniku zasilania.
Oczywiście lepiej rozbudować układ zgodnie z sugestią przedmówcy o zabezpieczenie DC, ja bym dodał jeszcze zabezpieczenie termiczne.

Ok dziękuje, wszystko już jasne. Myślę że od tego momentu dalej podołam w pojedynkę Nie wiedziałem, że układ opóźnionego załączania odpowiada również za natychmiastowe odłączenie. Jeśli tak to go zrobię i po kłopocie. Jeszcze raz dzięki!

Szlag może człowieka trafić że niczego już nie uczą w szkołach :/ Jak tak patrze na swoją wiedzę i wiedzę ludzi po szkole sprzed 20lat, aż się dochodzi do wniosku że szkoły techniczne są nic nie warte w dniach dzisiejszych. Ale nie ma co się poddawać i trzeba się dokształcać we własnym zakresie

Jak ktoś nie chce to się nie nauczy. Nie można liczyć na to, że szkoła nauczy nas wszystkiego, trzeba pracować samodzielnie. Ludzie, którzy kończyli szkołę 20 lat temu, dziś zazwyczaj mają 20 lat doświadczenia w zawodzie...

Skoro problem rozwiązany, to myślę, że temat można zamknąć.