Silnik od tokareczki - jak "poskładać do kupy"

Jesteśmy studentami PW i to już na trzecim roku, więc powinniśmy doskonale wiedzieć, co robić... Problem w tym, że nie wiemy. Mamy małą tokarkę zegarmistrzowską rozłożoną na części prawie-pierwsze i nie wiemy, jak to podłączyć, żeby zadziałało...
Wiemy na razie, że tokarka jest produkcji NRD-owskiej (kondensatory Koweg), a wirnik i stojan zasilane są za pośrednictwem tego nieco dziwacznego układu widocznego w załączniku. Zdjęć mamy więcej i możemy w razie potrzeby zrobić kolejne. Wirnik zasilany przez grafitowe szczotki, co z resztą widać na załączonych zdjęciach, z uzwojenia stojana wystają trzy pary kabli, z czego chyba tylko jedna była podłączona do rzeczonego układu.
Z góry dzięki za pomoc, z góry przepraszam za wszelkie naruszenia zwyczajów forum (pierwszy post, jeszcze nie mam regulaminu i etykiety wbitych w głowę...), jeżeli potrzebne będą jakiekolwiek dodatkowe informacje, chętnie postaram się je uzyskać.

Czy na tym silniku jest jakakolwiek tabliczka? Jakiś typ? Moim zdaniem trzeba narysować schemat tego układu, co nie powinno być trudne. To jest jakiś tyrystorowy regulator i być może prostownik układu wzbudzenia. No i przydał by się typ tej maszyny... Może ktoś ma schematy.

Niestety oznaczeń nie ma, jakiś ciąg zer i jedynek, ale na 90% nie niesie ze sobą żadnej przydatnej informacji... Załączam schemat, prawie na pewno jest rozrysowany poprawnie. Ta "ucięta" część to tylko źródło prądy przemiennego, które nie zmieściło się na kartce. W wirniku jest ładne uzwojenie, zarazem jest zasilany przez komutator, więc wygląda to na maszynę synchroniczną.

Maszyna synchroniczna nie miałaby komutatora, poza tym do napędu takiej maszyny jak tokarka silnik synchroniczny nie jest odpowiedni. To jest albo silnik prądu stałego, albo prądu przemiennego, taki jak w wiertarce, albo odkurzaczu... Jeśli ten układ jest poprawnie zrysowany, to jedyne co mi przychodzi do głowy to szeregowe włączenie twornika z tym układem. Włączyłbym najpierw żarówkę i zobaczył co się dzieje. Pytanie, jak był zasilany obwód wzbudzenia. Dobrze by było pomierzyć rezystancje uzwojeń.

Amarok19 napisał:

Załączam schemat, prawie na pewno jest rozrysowany poprawnie.

"Prawie" jest kluczowe - w takiej postaci układ nie ma sensu, brak gdzieś połączenia między obwodem potencjometru, a obwodem wyzwalania tyrystora. Po poprawieniu błędów wyjdzie z tego sterownik fazowy (znany z popularnych ściemniaczy).

To prawda, ale pytanie kluczowe: jak był zasilany obwód wzbudzenia. Poza tym ten potencjometr na pewno nie służy do zadawania prędkości, chyba że ktoś go podstawił na próbę

Amarok19 napisał:

Ta "ucięta" część to tylko źródło prądy przemiennego, które nie zmieściło się na kartce.

A silnik jak był z tym układem połączony? Szeregowo?

lesławek napisał:

Poza tym ten potencjometr na pewno nie służy do zadawania prędkości,

Skąd ta pewność? IMHO cały ten układ miał na celu regulację prędkości i rozruch.

Przecież ten potencjometr jest przylutowany do wyprowadzeń na płytce, poza tym jego typ jest jakby nieodpowiedni... Więc przeznaczenie układu jest takie, jak mówisz, ale wygląda na to że ktoś już tam grzebał. Ten układ wygląda jakby miał zasilać twornik, a co ze wzbudzeniem? Musze przyznać, że tabliczka z ostatniego zdjęcia jest dość zagadkowa, ciekawe do czego podłączone są przewody.

Niestety naszym problemem jest to, że tokarka jest rozłożona i silnik został wyjęty, a wszystkie jego przewody odlutowane od reszty, więc nie jestem w stanie powiedzieć, jak był połączony z przedstawionym na zdjęciach układem. Potencjometr jest potencjometrem montażowym - był zamknięty wewnątrz tokarki bez możliwości zmiany pozycji bez rozłożenia urządzenia, ustala jakiś punkt pracy na sztywno.
Udało mi się dorwać do obudowy tokarki, więc mam kilka zdjęć, które powinny trochę wyjaśnić, aczkolwiek mi osobiście niewiele powiedziały.

Edit: widoczny na ostatnim zdjęciu kondensator ma prawie na pewno tylko wygładzać prąd, oczywiście go nie otwieraliśmy, bo by tego raczej nie przeżył To na nim była zamontowana płytka z napisami "EA - EA ~ FB - FB ~", przy czym płytka ta to był tylko izolator położony na kondensatorze, a styki, do których przylutowane były kable nie były z niczym połączone galwanicznie po drugiej stronie.

Amarok19 napisał:

widoczny na ostatnim zdjęciu kondensator ma prawie na pewno tylko wygładzać prąd

Nie, raczej wygląda to na filtr przeciwzakłóceniowy.

Podłączyliśmy w szereg całość, AC->cewka->płytka->rotor->cewka->AC, zasilana z autotrafo na 220 V (urządzenie jest stare, więc zastosowaliśmy napięcie "z tamtych czasów", ale pewnie te 10 V i tak nie robi różnicy?), tokarka pracuje nierówno, tzn zasilania jest przez płytkę odcinane w losowych momentach i przywracane, czasem w bardziej, czasem mniej regularnych odstępach czasu. Co może być winne? Kondensatory?

A czy to nie jest przypadkiem wina komutatora?

A jaki byłby wtedy mechanizm, który by powodował takie zachowanie silnika? Coś by musiało się zwierać i rozwierać w jakiś sposób...

No jeśli komutator jest brudny, szczotki zużyte, lub co gorsza jest zwarcie lub przerwa w jednym lub więcej zezwoju, to wtedy silnik może się zatrzymywać w przypadkowych momentach, nie chcieć ruszać, i ma wtedy mniejszą moc... Generalnie to mechanizm jest taki że moment maszyny jest maksymalny gdy pomiędzy wektorem pola stojana a wektorem pola wirnika jest kąt 90° i tego kąta pilnuje właśnie komutator on przełącza uzwojenia tak, aby zawsze pomiędzy polami wirnika i stojana była jedna czwarta obrotu...

Na powiększeniu komutatora widać jego przegrzanie i miejsce, gdzie nieźle iskrzyło. Prawdopodobnie wirnik jest uszkodzony. Proszę zmierzyć oporności między sąsiednimi wycinkami komutatora, czy są jednakowe.

Cały komutator ma ładną oporność 30 ohm (+/- 1 O) Silnik traci moc na dłuższe odcinki czasu, czasem nawet 3-4 sekundy, dlatego tak się upieram, że to sterownik fazowy szwankuje. Co do komutatora - wiemy, że jedna ze szczotek została wymieniona na za małą i na niej występuje dość intensywne iskrzenie, postaramy się ją wymienić.

No to kurde.... Podłączcie zamiast tego silnika żarówkę i będziecie wiedzieć czy problem jest w sterowniku czy w silniku.
BTW: czy możecie zmieniać tą prędkość potencjometrem? może to on jest przyczyną?

Tak, prędkość jest regulowana (dwa potencjometry, jeden montażowy, jeden dostępny podczas pracy podłączone równolegle). Te przerwania pracy występują kiedy nie jest zmieniana pozycja potka. Może spróbujemy z żarówką, o ile uda nam się takową znaleźć...