Elektroda.pl
Elektroda.pl
X
Banner Multimetr Fluke 87VBanner Multimetr Fluke 87V
Proszę, dodaj wyjątek dla www.elektroda.pl do Adblock.
Dzięki temu, że oglądasz reklamy, wspierasz portal i użytkowników.

Multiwibrator astabilny z diodami LED - nie miga, świeci na stałe

19 Lip 2017 22:59 984 8
  • Poziom 9  
    Witam :)

    Postanowiłem zmierzyć się z trawieniem płytek i jako swój pierwszy projekt wybrałem multiwibrator astabilny z migającymi diodami LED. Podstawą projektu był schemat przedstawiony pod tym Linkiem. Projekt płytki wykonałem w darmowej edycji Eagle, a potem metodą termotransferu przeniosłem na laminat i wytrawiłem.
    Wartości diód, rezystorów i kondensatorów zachowałem zgodnie ze schematem. Zamiast BC-141 zastosowałem BC-550C, ponieważ takimi dysponowałem i uznałem (być może błędnie), że powinno zadziałać. Swoją wersję wzbogaciłem o dodatkową, trzecią diodę LED - dwukolorową, której katody połączone są szeregowo z anodami odpowiednio z D1 i D2.

    Po zlutowaniu wszystkiego i przyłożeniu napięcia (polski zasilacz stabilizowany regulowany 9-12V 0.3A o oznaczeniu ZT-4) okazuje się, że wszystkie diody świecą się światłem ciągłym.

    Spędziłem nad tym układem sporo czasu eksperymentując.
    -W pierwszej kolejności podejrzewałem BC-550C i zakupiłem BC-141. Po podmianie nic się nie zmieniło, dalej wszystkie diody świeciły światłem ciągłym.
    -Zauważyłem, że na bazach tranzystorów jest przy R3=R4=100k napięcie ok. 0,58V względem masy, a więc za mało. Uzyskałem napięcie ok. 0,8V usuwając diodę dwukolorową z układu, a także zmniejszając owe rezystory ze 100k na 8k2.
    -Pomierzone napięcia baza-kolektor i baza-emiter jest równe napięciu baza do masy, czyli ok. 0,7-0,8v. Mierzyłem plus miernika na bazie, minus na kolektorze/emiterze.
    -eksperymentowałem z różnymi wartościami rezystorów bez skutku, podmieniłem też kondensatory z 10uF na 47uF (większych nie miałem).

    Żadna z podjętych przeze mnie czynności nie przyniosła efektu. Chciałbym, aby diody migały - u mnie świecą się ciągle. Załączam też zdjęcia samej płytki, którą wykonałem. Różnią się u mnie nieco oznaczenia elementów względem schematu - jak robiłem projekt w Eagle nie zwróciłem na to uwagi. Niemniej jednak _wydaje mi się_, że wszystko jest podłączone poprawnie.

    Multiwibrator astabilny z diodami LED - nie miga, świeci na stałe Multiwibrator astabilny z diodami LED - nie miga, świeci na stałe Multiwibrator astabilny z diodami LED - nie miga, świeci na stałe

    Czy ktoś z Was mógłby rzucić fachowo okiem i podpowiedzieć mi gdzie zrobiłem błąd albo co ew. jeszcze mogę sprawdzić? Przejrzałem sporo tematów o multiwibratorach tutaj na forum, ale nie znalazłem odpowiedzi, której szukam. Może powinienem był zacząć od "pająka", a nie robienia płytki, ale skoro już ją wykonałem to zależałoby mi na tym, żeby zrozumieć dlaczego to co zrobiłem nie działa w taki sposób jak zakładałem, a także żeby znaleźć usterkę.

    pozdrawiam, Piotr
    Darmowe szkolenie: Ethernet w przemyśle dziś i jutro. Zarejestruj się za darmo.
  • Banner Multimetr Fluke 87VBanner Multimetr Fluke 87V
  • Poziom 33  
    Multiwibrator astabilny z diodami LED - nie miga, świeci na stałe Jeśli na zasilaniu diod jest + i nie wlutowałeś źle tranzystorów to musi działać. Montowałem wszystkie wersje z tego linku działały od razu.
  • Banner Multimetr Fluke 87VBanner Multimetr Fluke 87V
  • Poziom 9  
    osiniak75 napisał:
    Multiwibrator astabilny z diodami LED - nie miga, świeci na stałe Jeśli na zasilaniu diod jest + i nie wlutowałeś źle tranzystorów to musi działać. Montowałem wszystkie wersje z tego linku działały od razu.

    I tak jest. Plus zasilania podawany jest na rezystory 100k do bazy tranzystora oraz na anodę diody podwójnej. Tranzystory są wlutowane prawidłowo, zgodnie z tym co oznaczyłeś na moim zdjęciu (emiter do masy). Zresztą na diodach musi być plus, bo przecież inaczej by się nie chciały zaświecić.

    Zauważyłem jeszcze jedną dziwną rzecz w takcie pomiaru, a mianowicie to, że na kolektorach tranzystorów (względem masy) jest znikome napięcie. Tego nie rozumiem. Przed opornikiem diody LED jest normalne napięcie, ale za nim już bliskie 0, a przecież rezystor jest malutki - tylko 570R. Jak zastąpiłem ten rezystor 570R większym - rzędu 50-100k - to dioda się przestała zapalać (logiczne). Tylko dlaczego w takim razie na kolektorze tranzystorów napięcia już nie ma. Przecież raczej nie przez kondensator wpięty równolegle...
  • Pomocny post
    Specjalista elektronik
    Prawdopodobnie tranzystory mają za duże wzmocnienie (grupa C to największe wzmocnienie, nie wiem, jak z BC141). Zastąp R3 i R4 znacznie większymi opornikami - może 220k, może 470k. Albo możesz spróbować włączyć R3 i R4 między bazy i kolektory - R3 między bazę i kolektor T1, R4 między bazę i kolektor T2. Daj znać, co wyszło - chciałbym wiedzieć, co można zrobić tak, że nie działa, żeby powiedzieć to Andrzejowi (to mój znajomy, poprawi opis, tylko nie wiem, czy nie jest na urlopie). Hm... widzę, że jesteś z Warszawy, daleko masz na Ochotę?
  • Poziom 36  
    Piter_mg napisał:
    polski zasilacz stabilizowany regulowany 9-12V 0.3A o oznaczeniu ZT-4


    Jeśli to taki zasilacz gdzie śrubką przełącza się między 9 a 12, to znaczy że swoje lata ma, to raczej już zabytek techniki z poprzedniego PRL.
    Dostępu do oscyloskopu pewnie nie masz by zbadać co tak na prawdę daje ten zasilacz, ale spróbuj zasilić na próbę Twój układ przy oryginalnych wartościach elementów, z czegokolwiek innego (bo nie zauważyłem byś tu o tym pisał).
    Nie musi być dokładnie 12V, jeśli zewrzesz tą diodę dwukolorową to pewnie i na 9V pójdzie albo niżej.
    Jakiś zasilaczyk od jakiegoś sprzętu, akumulator, bateryjki itp. , może być nawet słaby.
    Wydaje mi się że ze ze względu na wiek, w tym Twoim zasilaczu jest prawdopodobne że np. wysechł elektrolit i wychodzi napięcie silnie tętniące. A z takim napięciem to mogą Ci się cuda dziać.
    Bo tak po prawdzie, ten układ który zrobiłeś, to klasyka klasyki i raczej ze zdjęć nie widzę byś zrobił jakiś błąd.
  • Poziom 9  
    rb401 napisał:
    Piter_mg napisał:
    polski zasilacz stabilizowany regulowany 9-12V 0.3A o oznaczeniu ZT-4

    Jeśli to taki zasilacz gdzie śrubką przełącza się między 9 a 12, to znaczy że swoje lata ma, to raczej już zabytek techniki z poprzedniego PRL.
    Dostępu do oscyloskopu pewnie nie masz by zbadać co tak na prawdę daje ten zasilacz, ale spróbuj zasilić na próbę Twój układ przy oryginalnych wartościach elementów, z czegokolwiek innego (bo nie zauważyłem byś tu o tym pisał).

    Tak, to dokładnie ten zasilacz. Oscyloskopem też niestety nie dysponuję. Co do innego źródła zasilania to jeszcze po napisaniu wczorajszego posta wyjąłem baterię 9V z drugiego miernika i spróbowałem podłączyć pod nią - ale nic się nie zmieniło. Bateria jednak jest stara, choć trzyma jeszcze niby z 8,5V.... ten trop z zasilaniem może być dobry. Dzisiaj spróbuję to zasilić jakoś inaczej.

    _jta_ napisał:
    Prawdopodobnie tranzystory mają za duże wzmocnienie (grupa C to największe wzmocnienie, nie wiem, jak z BC141). Zastąp R3 i R4 znacznie większymi opornikami - może 220k, może 470k. Albo możesz spróbować włączyć R3 i R4 między bazy i kolektory - R3 między bazę i kolektor T1, R4 między bazę i kolektor T2.

    Popróbuję dzisiaj z tymi większymi rezystorami i zmianą ich podłączenia. Mówiąc szczerze to ja póki co te 100k zmieniałem właśnie na mniejsze, a nie na odwrót. Najpierw jednak spróbuję podmienić zasilacz na jakiś inny.

    _jta_ napisał:
    (...)Daj znać, co wyszło - chciałbym wiedzieć, co można zrobić tak, że nie działa, żeby powiedzieć to Andrzejowi (to mój znajomy, poprawi opis, tylko nie wiem, czy nie jest na urlopie). Hm... widzę, że jesteś z Warszawy, daleko masz na Ochotę?

    Na pewno dam znać, bo mnie to bardzo ciekawi. Jak słusznie rb401 zauważa - ten układ to klasyka klasyki. Co do lokalizacji w Wawie, to mieszkam po sąsiedzku - na Mokotowie.
  • Poziom 36  
    Najprawdopodobniej multiwibrator pracuje poprawnie, tylko częstotliwość przełączania jest zbyt duża, oko tego nie widzi.
    Na początek proponuje drastycznie zwiększyć kondensatory w tym multiwibratorze na przykład na 100÷200µF, a nawet 470µF. Diody powinny migać bardzo powoli.
    Póżniej dobrać elementy RC do takiej częstotliwości jaka jest potrzebna.
  • Specjalista elektronik
    Proponuję jeszcze jedno proste sprawdzenie: co się dzieje, jak się zrobi zwarcie baza-emiter jednego tranzystora?

    47uF*100k=4.7s - i nawet biorąc pod uwagę, że z LED-ami czas będzie ze 3-4 razy krótszy, miganie powinno być widoczne.

    Poza tym, gdyby miganie było szybkie, to woltomierz powinien pokazać napięcie kolektor-emiter powyżej 1V.
  • Poziom 9  
    Problem rozwiązany dzięki pomocy _jta_ za którą bardzo serdecznie dziękuję. Okazuje się, że przyczyna była tak banalna, że aż mi wstyd... nóżka jednego z kondensatorów nie miała dobrego połączenia (choć było to widać dopiero pod lupą). To wystarczyło, aby układ zachowywał się w taki zagadkowy sposób...

    Wszystko jest Ok i działa w 100% poprawnie z elementami o wartościach podanych w schemacie. Dodatkowo sprawdziłem, że BC550C również bez problemu działa w tym układzie.

    Także wszystkiemu zawiniło jedno moje złe lutowanie.

    Jeśli ktoś chciałby zobaczyć efekt końcowy, zapraszam
    Link


    pozdrawiam :)