[Rozwiązano] Listwa przeciwprzepięciowa wyłącza bezpiecznik różnicowoprądowy

Listwa zasilająco-filtrująca przeciwprzepięciowa Lestar LFT 2005 G-A. Podłączenie listwy do gniazda (bez żadnych podłączonych do niej urządzeń) wyłącza bezpiecznik główny (?) różnicowoprądowy 40 A. Do wczoraj listwa działała przez kilka lat poprawnie, był do niej podpięty m.in. komputer.
Listwa nie została uszkodzona mechanicznie, ale zaszły pewne…

Okoliczności towarzyszące:
Wczoraj na innym obwodzie (z innym bezpiecznikiem B16, ale na tym samym bezpieczniku głównym 40 A) testowałem nowo nabyty używany UPS – sprawdzałem obecność napięcia między N a uziemieniem (nie wykluczam, że zetknąłem też L z uziemieniem, ale przez woltomierz). „Żarówka” LED migała z częstotliwością ok. 2 Hz - dziwne. Żarówka zwykła ledwo się żarzyła, prawie niewidocznie. Też dziwne. Natomiast woltomierz nie pokazał nic kilkakrotnie, aż nagle… zgasło światło.
Po odnalezieniu latarki stwierdziłem, że zadziałał bezpiecznik 16 A od obwodu z UPS-em, chyba też bezpiecznik B16 od obwodu z listwą i komputerem (nie pamiętam na pewno) i bezpiecznik główny różnicowoprądowy 40 A (nie wiem, czy on się tak poprawnie nazywa – na poniższym zdjęciu to ten z lewej strony SCHRACK 40-4-003 40 A).



Śledztwo:
Podłączanie listwy do większości gniazd w domu powoduje zadziałanie bezpiecznika 40 A bez wywalania bezpiecznika B16. Z podłączoną do listwy tradycyjną żarówką 75 W lub bez.
Podłączanie listwy do co najmniej dwóch gniazd w domu kończy się sukcesem, z podłączoną do niej żarówką lub bez. Te gniazda są zabezpieczane tym samym bezpiecznikiem głównym 40 A (gniazda nie są zasilane, gdy ten bezpiecznik jest wyłączony).

Zajrzałem do środka listwy. Poza obecnością moli nie można jej nic zarzucić. Próbowałem multimetrem dotykać części, które uznałem za kondensatory, w celu ich ewentualnego rozładowania. Mierzalnych efektów nie było.

Instalacje w domu jest trójfazowa, kable trzyżyłowe. Uziemienie instalacji było kiedyś dobre, ale odcięto mi część rury, która to uziemienie zapewniała. Czyli teraz uziemienie jest, ale na pewno gorsze niż projektowane.

Jako niespecjalista od prądu nie wiem, czy to ważne dla sprawy, więc zamieszczam zdjęcie jakichś czterech innych bezpieczników w mojej skrzynce, które chyba mają rolę nadrzędną.




Czy ktoś ma pomysł, coż za dziwne to zjawisko? Czy to w listwie coś nawala, czy coś w instalacji – jakieś ładunki w niej siedzą podstępnie nieodprowadzone?
Wszystkie urządzenia elektryczne działają poprawnie, ale czy jest bezpiecznie?

Dziękuję za odpowiedź.

Tak, instalacja jest uziemiona, ale jakość uziemienia nie jest dla mnie pewna: odprowadzenie do rury, a ta jest w ziemi na odcinku ok. 1,5 m. Ale łączenie rur i kolanek jest na pakuły, więc wydaje mi się to słabe.

Typ sieci – nie jestem pewien, czy o to Ci chodzi: TN-S – z oddzielnym przewodem ochronnym PE w całym układzie sieci.

Zdjęcia listwy (1. nieostre, sorry):




Nie widać nic podejrzanego. I… w dwóch gniazdach listwa działa poprawnie.
Do płytki niestety jest przymocowana lampka, a ta jest wklejona w obudowę. Nie mogę więc zdjąć płytki bez demolki albo rozlutowywania.

Test przeprowadziłem na obu przyciskach. Zabezpieczenie zadziałało.

Rura od uziemienia jest stalowa i pięćdziesięcioletnia.

Nie miałem pod ręką odpowiedniego miernika ani elektryka, więc zdecydowałem się zdemontować płytkę w listwie. Widok taki oto się ukazał:




Dwa elementy wyglądają dość podejrzanie.
Chyba listwa wykonała swe zadanie, chroniąc podpięte sprzęty, i skończyła jak kamikaze.

Lutownictwo jak i lutnictwo nie są moją mocną stroną. Po półgodzinnym wylutowaniu i pomiarze low-endowym miernikiem stwierdzam brak zwarcia i oporność 980 om.

Korci mnie, żeby naprawić. Z wymianą jednego elementu powinienem sobie poradzić.
Ale podejrzanie wygląda jeszcze element na 2. zdjęciu. To coś jest czarne, a inne coś o identycznym kształcie jest białe.
Oczywiście też nie wiem, co to jest, nie ma żadnych oznaczeń.

Wuuu napisał:

na 2. zdjęciu

Są to neonówki, lewa jest bez luminoforu (przezroczysta) - świeci na pomarańczowo, prawa jest z luminoforem - świeci na zielono.

Obie się zużyły lub mają za małą wartość rezystory ograniczające ich prąd; można takie kupić i wymienić.

Warystory (3szt) trzeba wymienić od razu wszystkie na nowe, szukaj pod takim symbolem CNR-20V431K

Te dwa kremowe prostokąty dotykające warystorów to bezpieczniki termiczne - do sprawdzenia na przejście.

Intrygujące jest, że spaliły się warystory przy (prawdopodobnym) zwarciu miernikiem. Objawy z przygasającą żarówką sugerują że mogła nastąpić chwilowa przerwa na przewodzie N. Różnicówka 3-fazowa w obwodach 1-fazowych to nienajlepszy pomysł. Radziłbym, aby elektryk przejrzał instalację elektryczną. Pomiary IPZ L-N mogą być pomocne. Sugeruję wymianę różnicówki 3-fazowej na trzy różnicówki 1-fazowe (rozdzielone na każdą fazę osobno), o ile rozdzielnica i przewody w ścianach pozwolą.

Pozostaję przy takich wnioskach: uszkodzona listwa i prawdopodobnie brak uziemienia w (co najmniej) dwóch gniazdach – do sprawdzenia.

Cytat:

Intrygujące jest, że spaliły się warystory przy (prawdopodobnym) zwarciu miernikiem. Objawy z przygasającą żarówką sugerują że mogła nastąpić chwilowa przerwa na przewodzie N.

Pomiary miernikiem robiłem na wyjściu UPS-a – kabel z gniazdem podpięty do wyjścia. Nie wiem, na którym pinie jest N, na którym faza, założyłem, że faza jest na lewym; nie mam więc pewności, co stykałem miernikiem z PE. Mrugająca lampa LED i ledwo żarząca się żarówka to objawy występujące na wyjściu UPS-a. Przy tym niby-zwarciu UPS zatelepał dość głośno. Podałem te informacje, gdyż jednym z podejrzanych o zdradę jest UPS (filtry, ochrony, AVR-y i inne wynalazki).

Cytat:

Sugeruję wymianę różnicówki 3-fazowej na trzy różnicówki 1-fazowe.

A wydałem kiedyś tyle kasy na „dobrą” instalację :x Nie mam wolnego miejsca w skrzynce, więc nic z tego. Ale pomiary zrobię, dzięki za sugestię.


Dziękuję Koledze Krańcowi Internetów za podejście godne detektywa. Elektryka wezwę na dniach i nie omieszkam poinformować, czy podejrzenia są słuszne. Zajrzałem do jednego z tych gniazd, gdzie listwa działała i podejrzewamy złe uziemienie. Kabel PE jest podłączony. Może jest błędnie połączony w jakiejś skrzynce – ale to już zostawię fachowcowi, który sprawdzi przy okazji jakość uziemienia całej instalacji.

Dziękuję Koledze HD-VIDEO za identyfikację neonówek (sam powinienem się domyślić, co to, przecież na te elementy przewidziano okienka w obudowie.. cóż, może sprawdzę się na innym polu) oraz za poradę dotyczącą bezpieczników termicznych.

UPS działa. To toporne urządzenie o wadze ponad 20 kg.

Z tym wzywaniem elektryka to jest tak... planuję zabrać się planowanie, kogo i na kiedy wezwać. To jeszcze daleko. Procedura wyboru wiarygodnego fachowca może zająć kilka miesięcy. A w tym czasie mogę uznać, że problem był wyimaginowany. Ale sam grzebać nie będę. Rozkręcenie czy wymiana gniazda to nie grzebanie przecież.

Kolego,
wymień wszystkie warystory na tej płytce (te niebieskie pastylki), jesteś w dobrej sytuacji, że widać oznaczenia więc kup takie same. Profilaktycznie wymieniłbym również ten żółty kondensator (miałem przypadki, że one też się z czasem uszkadzały) - koszt niewielki a będziesz miał pewność.
Warystory tak z czasem mają. Dłuuugo działają bez problemów aż w końcu z hukiem padają. Generalnie one tak powinny zadziałać w momencie wzrostu napięcia w obwodzie powyżej wartości, na którą są wykonane warystory. Wyłącznik różnicowoprądowy wyskoczył, zgodnie z jego zbójeckim prawem a nawet obowiązkiem, ponieważ warystor puścił napięcie pomiędzy przewodem L lub N a PE i na tym zakończył swój żywot. Wyłącznik nadprądowy (popularnie bezpiecznik lub S) nie został wyzwolony ponieważ nie było przeciążenia obwodu.
Pozostaje pytanie co było powodem zadziałania zabezpieczenia przeciwprzepięciowego (upalenie warystora) w listwie. Prawdopodobnie poszła w instalację jakaś szpilka od UPS-a i warystor zabezpieczył sprzęt podłączony do listwy, albo po prostu pech.

Warystory, bezpieczniki termiczne i kondensator planuję zgodnie z radami wymienić (chyba że kupię hurtem kilka nowych listew).

Kupiłem sobie lepszy miernik. Pokazuje napięcie 109 V między N a PE na wyjściu UPS-a (APC SMART SU700). Ponoć w niektórych UPS-ach to objaw normalny (czy ktoś może powiedzieć, po co to?).

Czy kolej rzeczy mogła być taka?:

Marketowy marny miernik po połączeniu go z przewodami N i PE w UPS-ie przepuścił duży prąd do PE UPS-a, ten, zabuczawszy mocno, odprowadził ładunek do PE w ścianie, słabe (?) uziemienie nie odprowadziło ładunku „na czas” i coś poszło w górę do innych obwodów, listwa zachowała się jak kamikaze, broniąc podpiętych pod nią urządzeń, przy okazji wywalając zabezpieczający ją bezpiecznik przepięciowy i różnicowoprądowy.

Kraniec_Internetów napisał:

Występuje tu identyczny filtr jak w listwie - 2 kondensatory od PE do L i N. Dlatego napięcie dzieli się na pół. Mniej więcej

Aaaaa. Aha... Dzięki za info.

Warystor CNR-20V431K kosztuje 0,67 zł + VAT. Taniocha. Niestety minimalne zamówienie to 50 sztuk, co czyni naprawę "nieuzasadnioną ekonomicznie". Ale i tak się opłacało - nauczyłem się trochę i mam działające zasilanie awaryjne kotła CO. No i nowy multimetr

Brak uziemienia w gniazdku to jedna sprawa. Na wyjściu UPSa, o ile działa w offline lub bypassie to pozostaje w układzie takim samym jak układ sieci zasilającej. Gdy pracuje w online lub w zasilaniu awaryjnym, wyjście zachowuje się jak układ sieci TT lub IT. Może pomińmy ten temat, bo trzeba by się głębiej zastanawiać.

Ponieważ rezystorów, jakie były pierwotnie w listwie, nie udało mi się znaleźć w detalicznej liczbie sztuk, kupiłem po 0,80 zł inne o podobnych parametrach: V20D431 275VAC 350VDC 20N431 S20K275. Mają trochę większą pojemność, co w przypadku listwy przeciwprzepięciowej chyba jest zaletą.

Kondensator o takich samych parametrach 220nF 275V AC X2 r=22,5mm kosztował 0,42 zł (a raczej 1,26 zł za 3 sztuki). Wymianę bezpieczników termicznych odpuściłem.

Wylutowanie drobiazgów z płyty i wlutowanie nowych okazało się dla kompletnego amatora zadaniem wymagającym ale możliwym do wykonania w pół godziny.

Koszt naprawy listwy: ok. 15 zł (z czego ponad 2/3 stanowi koszt przesyłki). Koszt energii elektrycznej i cyny oraz amortyzację lutownicy pomijam. Nowa listwa kosztuje z transportem od 77 do 122 zł. Oszczędziłem więc od 62 do 107 zł.

Wezwanie elektryka do sprawdzenia uziemienia w instalacji niestety nie powiodło się.

Dziękuję Kolegom za porady.