Unitra Amator 2 - renowacja. Co wymienić? Na co zwrócić uwagę?

Zamierzam odnowić Amatora 2C. Obudowa oklejona, panel wypolerowany i wyczyszczony.
Technicznie wydaje się sprawny, jedynei co to trzeba wyczyścić potencjometry i przełączniki.
Chciałbym, aby miał on "ręce i nogi". Poszukuję wskazówek, jakie elementy warto wymienić itp.
Z góry dziękuję

Warto zainteresować się kondesatorami elektronicznymi, kilka razy spotkałem się z opinią że stare kondensatory elwa są dobre bo mają po latach nawet większą pojemność niż powinny mieć. Jeśli pomiaru pojemności dokonuje się multimetrem to wynik może tak wyglądać ale to dlatego że multimetry mierzą pojemność przez pomiar czasu ładowania kondensatora, metoda prosta w implementacji ale obarczona dużym błędem. Dobrze do takich pomiarów używać testera elementów elektronicznych gdyż pokazuje on esr kondesarora oraz upływność, z wiekiem upływność kondesarora będzie wzrastać przez co gdy mierzy się czas do naładowania kondesatora i wylicza pojemność, to wtedy pojemność wyjdzie większa niż jest rzeczywiście bo kondesator z większą upływnośćią będzie się ładował dłużej. Dlatego pomiar multimetrem nic nie mówi o kondycji kondesarora i można mylnie myśleć że jest dobry. Najlepiej to użyć mostka rlc ale to duży wydatek i nie każdy ma go na swoim warsztacie. Tester daje radę i można nim ocenić stan. Opisałem ten przypadek gdyż wielu źle rozumie ten problem.

Popadacie w skrajności z tymi elektrolitami. Surowe wymogi dla elektrolitów to są praktycznie tylko w zasilaczach impulsowych, tam pojedyncze Ohmy mają wielkie znaczenie. W typowych układach zasilania z sieci 50Hz, oraz jako elementy sprzęgające kolejne bloki torów niskoprądowych audio nie są konieczne tak ostre wymagania.
To, że kondensator Elwy z minionego wieku ma dziś duży zapas pojemności nie ma w tym nic absolutnie nadzwyczajnego, katastrofalnego.
Fabrycznie niektóre potrafił wychodzić już z fabryki z pojemnością 2x większą niż opisy na obudowie. Patrz norma w załączniku, punkt 2.1.7 tablica nr 3 na 1-szej stronie, gdzie podano dopuszczalną tolerancję pojemności w procesie produkcji. Dziś nie jest niczym złym jak muzealny elektrolit z opisem 1500uF w zasilaczu ma zmierzone 2200uF. Być może było tak, że naklepali za dużo 2200uF, a wyszły do sprzedaży z opisem 1500uF by się pozbyć nadprodukcji Według tej normy np. teoretyczny elektrolit 1500uF może osiągnąć pojemność 3000uF i będzie uznawany za dobry w roku jego wyprodukowania. Dziś za to jest unikatem spotkać kondensator, który ma chociaż tyle co na obudowie napisano. Nawet porządnych firm jak Nichicon elektrolity 1uF potrafią mieć 900nF, zamiast tolerancję na plus i mieć te 1,1uF.
Człowiek, który przeczytał podstawy teoretyczne dla kondensatorów elektrolitycznych wie, że nie tylko sama pojemność ale także kluczem jest upływność, stąd pierwszą rzeczą potwierdzającą jakość kondensatora jest zapięcie go pod napięcie znamionowe przez szeregowy opornik (aby ograniczyć prądy rozruchowe pustego kondensatora do max kilkunastu mA) i zmierzyć prąd upływu. A nie, że od razu z jakimś elektrolitycznym kondensatorem-leżakiem biegniemy do pomiaru pojemności. Jak to był kondensator pracujący w ostatnich miesiącach z polaryzacją stałą zbliżoną do jego napięcia znamionowego, to pomiar już jest miarodajny po kilku minutach od podłączenia napięcia stałego. Jak to jakiś sprzęt leżący od 20 lat w piwnicy, to oczywiste, że zaformować trzeba takowy elektrolit przynajmniej przez kilka godzin (niektóre wieloletnie kondensatory-leżaki dopiero po 72h formowania osiągają oczekiwane znikome prądy upływu mierzone w mikroamperach dla np. pojemności 6800uF, a wyjęty z piwnicy miał prądy po kilkanaście mA przy znamionowym napięciu), aby pomiar upływu miał w ogóle jakiś sens. Potem mierzy ktoś taki leżak piwnicowy po dekadach lat nieuformowany i płacz, że elektrolit uszkodzony. A w praktyce po kilku godzinach podformowania wraca do przyzwoitych parametrów jak na tory tamtejszych odbiorników minionej epoki. Nie potrzeba tam precyzji zegarmistrzowskiej dla elektrolitów.
ESR w blokach zasilacza NIEimpulsowego, pracującego z typowym napięciem tętniącym o częstotliwości 50 lub 100Hz i w torze sprzężenia stopni wejściowych audio, to już sprawa drugorzędna. Czy kondensator będzie miał ESR 0,1 Ohm czy 6 Ohm gołym uchem w odbiorniku Amator nie usłyszymy, a się okaże, że ten "zły" ESR= 6 Ohm wstawiony od kolektora do bazy kolejnego stopnia m.cz. popracuje bez pogorszenia odsłuchu odbiornika jeszcze kolejne 40 lat.
W Amatorze jak nic nie brumi w głośnikach, nie zgubiło basu, nie zniekształca audio w odsłuchu gołym uchem i optycznie nie widać, że kondensator już zakończył żywot (wylał, spuchł, zardzewiał), to nie ruszałbym żadnych elektrolitów jeżeli to nie są te najstarsze wytwórczo "gołe" aluminiowe serie Elwy jeszcze bez "termokurczliwej" osłony niebieskiej, szarej, zielonej. Albo tragiczne w czerwonych, plastikowych pękających obudowach-kubkach.

Mlody_Elektronik2022 napisał:

Poszukuję wskazówek, jakie elementy warto wymienić

Jedynymi elementami jakie warto wymienić to elementy niesprawne. Jeśli urządzenie pracuje poprawnie to nalezy założyć że elementy są sprawne i zostawić to w spokoju.

Dodano po 4 [minuty]:

Andrzej L. napisał:

Popadacie w skrajności z tymi elektrolitami.

To się wzięło jak przypuszczam z bajek rozpowszechnianych przez tzw. audiofili którzy snuli bajania o elektrolitach, podszyte niewiedzą i techniczną ignorancją i na ich podstawie wymieniali w swoich, a czasem czyichś, urządzeniach ''wszystkie elektrolity'' co w zamyśle miało dramatycznie poprawić jakość dźwięku.

A i jeszcze jedna sprawa. Przy minimalnej głośności słychać ciche buczenie, szum (bodajże przydzwięk sieci). Jak to naprawić, gdzie szukać przyczyny?

Mlody_Elektronik2022 napisał:

Jak to naprawić, gdzie szukać przyczyny?

Każdy odbiornik tego typu ma w specyfikacji taki parametr jak odstęp sygnału od szumu lub współczynnik sygnał/szum.
Należy zmierzyć ten szum a następnie porównać ze specyfikacją aby dowiedzieć się czy ten szum czy przydźwięk ma podwyższony poziom czy też jest on taki który mieści się w specyfikacji. W przypadku kiedy okazałoby się że ten szum/przydźwięk jest większy niż wskazuje specyfikacja wówczas można podjąć jakieś kroki w celu ustalenia przyczyny takiego stanu rzeczy.

Te amatory nie były jakimiś super odbiornikami więc cudów się nie należy spodziewać. Pomijając to, że były drogie i trudno dostępne to pod względem technicznym nie przedstawiały sobą niczego szczególnego.

Nie wierzę w grające kondensatory ale wiem że stare kondensatory powinno się mierzyć i dopiero je wymieniać, tyle że aby to zrobić dobrze należy wiedzieć czemu pomiary multimetrem są obarczone błędem i że pojemność może wyjść świetna ale reszta parametrów będzie do bani, w takim przypadku kondensator może nie spełniać swojego zadania. Gdy robi się renowację i traktuje temat poważnie to należało by sprawdzić chociaż część kondensatorów, chociaż te które są narażone na wyższą temperaturę. Wiem że esr ma drugorzędne znaczenie w układach liniowych, impulsowe wymagają niskiego esr ale koledzy znacie to i nie trzeba tego tłumaczyć. Wyznaję zasadę że jak coś się robi to trzeba to zrobić dobrze i wiedzieć że sprzęt pracuje prawidłowo.

2konrafal1993 napisał:

Nie wierzę w grające kondensatory ale wiem że stare kondensatory powinno się mierzyć

Po co wylutowywać i mierzyć cokolwiek w sprawnym, poprawnie pracującym urządzeniu? Po to by osłabić bez potrzeby punkty lutownicze do których są przylutowane te elementy?

SlawekKedra napisał:

2konrafal1993 napisał:

Nie wierzę w grające kondensatory ale wiem że stare kondensatory powinno się mierzyć

Po co mierzyć cokolwiek w sprawnym, poprawnie pracującym urządzeniu? Po to by osłabić bez potrzeby punkty lutownicze do których są przylutowane te elementy?

Jestem podobnego zdania

Nie spotkałem "padniętego" kondensatora w Amator_ze. A kilka już uruchomiłem. mam jeszcze 4 sztuki do zrobienia.

SlawekKedra napisał:

Mlody_Elektronik2022 napisał:

Jak to naprawić, gdzie szukać przyczyny?

Każdy odbiornik tego typu ma w specyfikacji taki parametr jak odstęp sygnału od szumu lub współczynnik sygnał/szum.
Należy zmierzyć ten szum a następnie porównać ze specyfikacją aby dowiedzieć się czy ten szum czy przydźwięk ma podwyższony poziom czy też jest on taki który mieści się w specyfikacji. W przypadku kiedy okazałoby się że ten szum/przydźwięk jest większy niż wskazuje specyfikacja wówczas można podjąć jakieś kroki w celu ustalenia przyczyny takiego stanu rzeczy.

Te amatory nie były jakimiś super odbiornikami więc cudów się nie należy spodziewać. Pomijając to, że były drogie i trudno dostępne to pod względem technicznym nie przedstawiały sobą niczego szczególnego.

Jak to zmierzyć?

Mlody_Elektronik2022 napisał:

Jak to zmierzyć?

Trzeba zmierzyć miernikiem jaki jest poziom tego przydźwięku a następnie ustalić jaki jest jego poziom w dB w odniesieniu do mocy znamionowej odbiornika.

SlawekKedra napisał:

Mlody_Elektronik2022 napisał:

Jak to zmierzyć?

Trzeba zmierzyć miernikiem jaki jest poziom tego przydźwięku a następnie ustalić jaki jest jego poziom w dB w odniesieniu do mocy znamionowej odbiornika.

Że miernikiem to ja się domyślam, ale jakim dokładniej?

Woltomierzem którym da się zmierzyć niewielkie napięcie przemienne.

SlawekKedra napisał:

Woltomierzem którym da się zmierzyć niewielkie napięcie przemienne.

No i jak mam ustalić poziom w db żeby sprawdzić z danymi technicznymi?

Co masz w danych technicznych?

SlawekKedra napisał:

Co masz w danych technicznych?

Właściwie to nic związanego z szumami

Musi coś być związanego z szumami lub przydźwiękiem. Poszukaj oryginalnych instrukcji obsługi i serwisowej.