logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Dlaczego tranzystor Q3 w sterowniku wentylatora 12 V z PWM jest włączony odwrotnie?

vp32 18 Cze 2024 09:09 444 14
REKLAMA
  • #1 21123192
    vp32
    Poziom 11  
    Posty: 505
    Ocena: 47
    cześć
    Mam sterownik wentylatora prądu stałego 12 V/400 W (silnik komutatorowy), którego prędkość sterowana jest sygnałem z modulacją szerokości impulsu. Fragment wykonawczy pokazany jest na załączonym rysunku.
    Może mi ktoś wytłumaczyć, dlaczego tranzystor Q3 jest włączony jakby "odwrotnie"? Jestem pewny, że tak jest umieszczony w układzie, to nie jest błąd, kilkukrotnie sprawdzałem.
    PS. Oznaczenie "sterownik" to obwody mikrokontrolera, które generują sygnał z modulacją szerokości impulsu.
    Załączniki:
    • Dlaczego tranzystor Q3 w sterowniku wentylatora 12 V z PWM jest włączony odwrotnie? went.jpg (19.8 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • #2 21123218
    ArturAVS
    Moderator
    Posty: 26098
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7733
    Schemat jest błędny. Aby wysterować tranzystory IRF540 w dodatniej linii zasilania, potrzeba napięcia ~12-15 V pomiędzy bramką a źródłem. Daje to wynikowe napięcie na bramce około 24 V względem masy układu dla zasilania napięciem 12 V. Żaden mikrokontroler tego nie wysteruje, chyba że pomiędzy wyjściem kontrolera a bramką jest jakiś specjalizowany układ sterujący. Q3 w takim połączeniu nie ma sensu. Przewodzić będzie dioda pasożytnicza w strukturze tranzystora. Chyba niezbyt dokładnie przerysowałeś układ połączeń.
  • #3 21123238
    vp32
    Poziom 11  
    Posty: 505
    Ocena: 47
    Dobrze narysowany jest schemat; szkoda, że nie chcesz posłuchać. Wiem, że coś tu jest nie tak, dlatego pytam. Taki układ połączeń występuje w oryginalnym sterowniku, jak i w podróbce. W jakimś celu tak to połączyli. Q3 nie ma żadnego sterownika. Ta wrysowana dioda do SMD oznaczona A4 z tego, co znalazłem, jest to zwykła podwójna dioda BAV70.
    Wychodzi, że ten tranzystor cały czas przewodzi. Zobacz, że to jest jakiś typ układu do gaszenia przepięć po sterowaniu silnika impulsami o modulowanej szerokości. Dlaczego nie zostawili tylko dwóch diod?
  • #4 21123246
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4531
    Pomógł: 389
    Ocena: 1995
    ArturAVS napisał:
    Żaden mikrokontroler tego nie wysteruje, chyba że pomiędzy wyjściem kontrolera a bramką jest jakiś specjalizowany driver.

    Nie chyba tylko na pewno. Wyjścia mikrokontrolerów to jest prąd kilkudziesięciu mA, nie ma szans żeby poprawnie wysterować MOSFETa przy sterowaniu PWM.
    Do tego celu stosuje się drivery high-side z pompą ładunku.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • REKLAMA
  • #5 21123329
    ArturAVS
    Moderator
    Posty: 26098
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7733
    vp32 napisał:
    szkoda że nie chcesz posłuchać

    Raczej poczytać :D. Przechodzi przez moje ręce, podobnych układów kilka tygodniowo. I wiem o czym mówię. Takie połączenie nie ma żadnego sensu od strony elektronicznej. Chyba, że "po drodze" jest dedykowany driver mosfet.
    acctr napisał:
    Wyjścia mikrokontrolerów to jest prąd kilkudziesięciu mA, nie ma szans żeby poprawnie wysterować MOSFETa przy sterowaniu PWM.
    Do tego celu stosuje się drivery high-side z pompą ładunku.

    Podaj może model i producenta sterownika.

    vp32 napisał:
    Zobacz ze to jest jakiś typ układu do gaszenia przepiec po sterowaniu silnika impulsami PWM. Dlaczego nie zostawili tylko dwóch diod

    Fantazja projektanta? D1 i D2 spokojnie by sobie poradziły. Sam Q3 wraz z okolicznymi obwodami wygląda mi na zapezpieczenie przed odwrotnym podłączeniem zasilania.
  • REKLAMA
  • #7 21123397
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22549
    Pomógł: 4165
    Ocena: 6032
    Na schemacie nie ma drivera, więc nie można twierdzić że jest błędny. Z punktu widzenia sterowania silnikiem Q3 nic nie robi, ale jako część zabezpieczenia, przeciw odwrotną polaryzacją może być.
  • #8 21123481
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4531
    Pomógł: 389
    Ocena: 1995
    Nie ma innej opcji, driver musi być. Tranzystorów sterujących PWM nigdy nie steruje się bezpośrednio z pinu MCU, chyba że to jakieś moce poniżej wata.
    Tranzystor zwiera silnik gdy wirnik zaczyna się obracać albo obraca się jeszcze momentem bezwladnosci.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • #9 21123521
    vp32
    Poziom 11  
    Posty: 505
    Ocena: 47
    Driver jest na górne tranzystory. Dolny ten z diodami jest w takim układzie jak pokazany.
  • REKLAMA
  • #10 21123634
    madamsz1
    Poziom 42  
    Posty: 5806
    Pomógł: 1042
    Ocena: 1678
    Nie pamiętam dokładnie, ale wydaje mi się, że kiedyś w spawarce miałem podobne rozwiązanie hamowania silnika posuwu drutu. Zamiast D1 i D2 był rezystor cos około 25W, ale sterownie było przez jakiś układ i wyzwalało albo tranzystor sterujący, albo hamujący, ale tu ....
  • #11 21123638
    jarek_lnx
    Poziom 43  
    Posty: 22549
    Pomógł: 4165
    Ocena: 6032
    Oczywiście że driver z bootstrapem musi gdzieś być
    Hamowanie wymagało by przepływu od X1-2 do masy w tym schemacie się nie da.
  • #12 21124512
    karwo
    Poziom 31  
    Posty: 1545
    Pomógł: 151
    Ocena: 359
    W układach sterowania prędkości podawania drutu spawalniczego są "hamulce elektryczne" - tak jak kolega @madamsz1 pisze - rezystor mocy + mosfet/styk przekaźnika które zwierają silnik po wyłączeniu sterowania PWM. Układ miałby szansę działać jako taki hamulec gdyby diody D1 i D2 oraz Q3 były inaczej podłączone.
    Q1 i Q2 muszą być sterowane z jakiegoś drivera lub uC ma dedykowane wyjścia do takiego sterowania mosfetami - to chip dla automotive...
  • #13 21124538
    acctr
    Poziom 39  
    Posty: 4531
    Pomógł: 389
    Ocena: 1995
    Skoro jest wentylator może chodzić o wsteczny ruch powietrza. Gdy tranzystor Q3 nie przewodzi łopaty wentylatora mogą się swobodnie obracać w obie strony.
    Pomogłem? Kup mi kawę.
  • #14 21130075
    vp32
    Poziom 11  
    Posty: 505
    Ocena: 47
    Ale ten Q3 ma cały czas wysterowaną bramkę, jest na stałe podpięta pod +12V

Podsumowanie tematu

✨ Użytkownik zadał pytanie dotyczące tranzystora Q3 w sterowniku wentylatora 12 V z PWM, który wydaje się być podłączony odwrotnie. W odpowiedziach podkreślono, że schemat może być błędny, ponieważ tranzystor IRF540 wymaga napięcia 12-15 V między bramką a źródłem, co nie jest możliwe do osiągnięcia bez dedykowanego układu sterującego. Wskazano, że Q3 może pełnić rolę zabezpieczenia przed odwrotną polaryzacją, a jego stałe wysterowanie może powodować przewodzenie. Użytkownicy sugerowali, że w układzie powinien być obecny driver do MOSFET-ów, a także omawiali możliwość zastosowania rezystora jako hamulca elektrycznego w kontekście sterowania silnikiem.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA