logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
Szukanie Zaawansowane
logo elektroda
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

ATS-20, odbiornik globalny?

ArturAVS 11 Gru 2024 08:03 9405 36

TL;DR

  • ATS-20 to mały „odbiornik globalny” oparty na układzie Si4732A10, Arduino Nano, wyświetlaczu OLED 128x64 i obudowie aluminiowej z USB-C oraz SMA.
  • Strojenie realizuje całkowicie cyfrowy Si4732A10, a funkcję SSB umożliwia łatka ładująca 2 kB kodu z Flash Arduino do RAM układu.
  • Układ odbiera LW 153–279 kHz, MW 520–1710 kHz, SW 2,3–26,1 MHz oraz FM 64–108 MHz, z RDS, AFC, AGC i stereo.
  • Odbiornik kosztował nieco poniżej 100 zł, działał kilkanaście godzin na akumulatorze Li-Ion, ale po kilku dniach zepsuł się enkoder.
Wygenerowane przez model językowy.
Zgłoś naruszenie prawa
Odpowiedz Fajne? Ranking DIY | Nowy temat
Powiadamiaj o nowych artykułach
📢 Słuchaj (AI):
  • Panel radiowego odbiornika ATS-20 z wyświetlaczem częstotliwości FM 93,50 MHz.
    Odbiornik globalny? Co to właściwie jest? No cóż, odpowiedź może być jednocześnie prosta a zarazem nieco pokrętna. Taki odbiornik, powinien umożliwiać minimum odbiór stacji BC ( BroadCast - czyli radiodyfuzja, nadajniki nadające program ogólnodostępny bez względu na wykorzystywane pasmo oraz rodzaj/typ emisji). W czasach odbiorników analogowych, opartych o pojedyńczą lub podwójną (a czasami nawet potrójną) przemianę częstotliwości ich budowa była bardzo skomplikowana. Każde pasmo (zakres częstotliwości) wymagało zestawu filtrów wejściowych oraz odpowiedników dla VFO/VCO (generator lokalny, tzw. heterodyna), odbiorniki bywały duże i kosztowne. Jedne z pierwszych odbiorników globalnych, wypuściła na rynek firma Grundig pod nazwą Sattelit. Odbiorniki te, mimo przestarzałej konstrukcji, cieszą się popularnością do dnia dzisiejszego. Mimo zaawansowanej i skomplikowanej konstrukcji, dzięki "analogowemu" brzmieniu/odbiornikowi, wielu użytkowników je wybiera. Pojawiły się też odbiorniki firmy Tecsun, w różnych wersjach i również chwalone.

    Rewolucję na rynku zrobiły odbiorniki SDR (Software Defined Radio), znane m/n z RTL-SDR. Tu jednak problemem jest korzystanie z zewnętrznego komputera do sterowania oraz obróbki sygnałów. Krok naprzód wyszła firma SiliconLabs, projektując i wypuszczając na rynek jednoukładowe odbiorniki SDR o bardzo szerokim zakresie odbieranych sygnałów RF (Radio Frequency - częstotliwość radiowa).

    Jednym z takich układów, wykorzystanym w prezentowanym odbiorniku jest Si4732A10. Układ według producenta oferuje poniższe możliwości:


    • Odbiór fal długich (LW) w zakresie 153 - 279 kHz z modulacją AM
    • Odbiór fal średnich (MW) w zakresie 520 - 1710 kHz z modulacją AM
    • Odbiór fal krótkich (SW) w zakresie 2,3 - 26,1 MHz z modulacją AM
    • Odbiór fal ultrakrótkich (VHF) w zakresie 64 - 108 MHz z modulacją FM
    • RDS/RDSB
    • Automatyczne wyszukiwanie stacji
    • Automatyczna regulacja częstotliwości (AFC)
    • Automatyczna regulacja wzmocnienia (AGC)
    • Cyfrowy dekoder stereo (tylko FM)
    • Programowana de-emfaza
    • Wbudowany DSP Audio
    • Programowa funkcja Mute
    • Siedem przełączalnych filtrów pasmowych audio
    • Całkowicie cyfrowe strojenie
    • Programowany zegar referencyjny
    • Cyfrowe wyjście audio I2S
    • Dwu, lub trzy przewodowy interfejs sterujący I2C lub SPI

    Oraz wiele innych, które nie mają większego znaczenia. Schemat blokowy pokazuje główne bloki funkcjonalne układu:


    Schemat blokowy układu scalonego Si4732-A10



    Układ jest produkowany w niewielkiej obudowie SOIC-16L podobnie jak kilku jego pobratymców ze stajni SiliconLabs. W opisie odbiornika jest wzmianka o modulacji SSB, zrobiono to w ciekawy sposób korzystając z furtki producenta :D. Ale o tym w dalszej części tekstu. Odbiornik bazuje na Arduino Nano jako sterowniku "systemowym". Schemat można znaleźć np. tu https://github.com/Emmemad/ATS-20_Schematic, jak również różne wersje oprogramowania (Arduino IDE). Ja być może popełniłem błąd, gdyż jeszcze przed podłączeniem anteny wgrałem inne oprogramowanie. Nie podobały mi się bardzo małe czcionki prezentujące częstotliwość, a po kilku pierwszych nasłuchach, kolejny raz zmieniłem oprogramowanie (chyba najlepsze). Wewnątrz odbiornik mnie zaskoczył, większość z oglądanych, miała ordynarnie wlutowane w płytkę główną Arduino Nano. Mój okazał się nowszą wersją;

    Wnętrze elektronicznego urządzenia z płytką drukowaną i głośnikiem.



    Bateria litowo-polimerowa z oznaczeniem napięcia 3,7 V i pojemności 600 mAh



    Płyta drukowana z komponentami elektronicznymi i złączem USB.



    Od lewej; CH340, jakiś chyba klon opisany jedynie M328P, kontroler ładowania TP4056, U5 i U8 stabilizatory LDO 3,3V, wzmacniacz audio PAM8403 i ostatni to Si4732A10. Dodano też diodę zabezpieczającą na wejściu, D3. Początkowo miałem pewne obawy przed podłączeniem anteny GP 1/4 γ na pasmo 10/11 metrów, gdyż uszkodziłem nią odbiornik SDRPlay (nie jest zwarta dla DC). Dopiero jak zajrzałem do wewnątrz odbiornika, zdecydowałem się ją podłączyć :D. Pojemność akumulatora Li-Ion jest co prawda niewielka, ale pozwala na kilkanaście godzin pracy zależnie od natężenia dźwięku. Moc głośnika nie powala co prawda, ale jest dopasowana do obudowy i daje bardzo dobrą jakość odbioru jak na takie maleństwo. Na słuchawkach jest zdecydowanie lepiej, ale ten kabelek... Kabelek słuchawkowy pełni też rolę anteny dla obioru stacji FM.


    Panel przedni odbiornika, poza ośmioma mikroswitchami oraz enkoderem i wyświetlaczem OLED (128x64 SSD1306) nie zawiera żadnych innych elementów, wykonano go jako PCB dopasowane do głównej aluminiowej obudowy;


    Czarny panel radia ATS-20 z przyciskami i pokrętłem VFO.


    Minimalistyka i funkcjonalność. To lubię :D. Tył jest trochę bardziej rozbudowany;


    Panel tylni urządzenia radiowego z różnymi złączami i przełącznikami


    Użyto gniazda USB-C oraz złącza SMA dla anteny, włącznik oraz przełącznik wejść dla Si4732A10. Dwukolorowa(R/G) dioda sygnalizuje ładowanie (R) oraz naładowanie (G).
    Wiele informacji o opisywanym odbiorniku możemy znaleźć na Githubie, np; https://github.com/Emmemad/ATS-20_Schematic, https://github.com/patomoi/ATS-20-Starter-Pack, https://github.com/goshante/ats20_ats_ex, https://github.com/pu2clr/SI4735.

    Wróćmy zatem do jednej z kluczowych spraw, a mianowicie odioru SSB (emisja jednowstęgowa). Nim kupiłem opisywany odbiornik, przeszukałem internet aby znaleźć jakieś informacje. W ten sposób trafiłem na stronę Autora, PU2CLR https://pu2clr.github.io/SI4735/extras/apidoc/html/group__group17.html który opracował "łatkę" i w dość przystępny sposób to wyjaśnia. W dość uproszczonym skrócie, Arduino Nano, ładuje ze swojej pamięci Flash 2kB kodu do wewnętrznego RAM'u Si473X. To pozwala wbudowanemu w Si DSP demodulować emisję jednowstęgową (SSB). Opisywana łatka działa tylko dla wersji A10 i D60, w przypadku innych, producent zablokował możliwość wgrania do DSP. Wcześniej myślałem że jest to nieco inaczej zrobione :D.

    Dlaczego kupiłem ten odbiornik? Ogólnie szukałem samego Si4732A20 do eksperymentów zachęcony jego możliwościami, po poszukiwaniach jednak okazało się że jest dostępny w cenie około 80 zł a kompletny ATS-20 udało mi się znaleźć za nieco poniżej 100 zł. Wybór był więc prosty :D.

    Poniżej krótkie przypomnienie lub instrukcja dla początkujących nasłuchowców:

    Jak słuchać? Jedną z najważniejszych rzeczy jest dobra antena, będąca na wyposażeniu antena teleskopowa raczej słabo się sprawdzi w odbiorze dalekich stacji. Do odbioru FM jest jednak całkiem wystarczająca. Przy nasłuchu stacji radiofonicznych AM przyda się strona http://m.short-wave.info/index.php?language=English która pozwoli na identyfikację odbieranej rozgłośni. Nieco inaczej wygląda sprawa z odbiorem pasm amatorskich i CB w modulacji jednowstęgowej, tu ze względu na komunikację wielojęzyczną przydaje się znajomość kodu Q, który jest pewnego rodzaju międzynarodowym slangiem w łącznościach. Kod Q; https://pl.wikipedia.org/wiki/Kod_Q, warto również zapoznać się z innymi skrótami które często spotkamy podczas nasłuchów. Często, rozmowy prowadzone lokalnie są prowadzone w rodzimym języku operatorów. Często słychać też oprócz kodu Q również skróty oraz zwroty w języku angielskim, np.


    CQ CQ - Wywołanie na częstotliwości
    CQ CQ DX - Wywołanie dla dalekich stacji (tu moża usłyszeć "dodatek" kierunkowy np. CQ DX over Europe - czyli wywałanie dla stacji z poza Europy)
    CQ Contest - Wywołanie w zawodach, częste wywołanie z okazji Świąt państwowych czy innych konkursów realizowanych przez różne instytucje i zrzeszenia związane z krótkofalarstwem
    Five/Nine - Pięć/dziewięć - пять/девять - Określenie jak jest odbierany nadawca (Pierwsza cyfra to czytelność (1-5), a druga to siła sygnału (0-9). Czasem siła jest podawana z dodatkiem; 9+20dB co oznacza bardzo silny sygnał)
    QSL - Potwierdzenie łączności

    Ponieważ każdy radiooperator powinien minimum na początku i końcu przeprowadzanej łączności podać swój znak wywoławczy, to szybko możemy ustalić skąd nadaje. Znak składa się z prefiksu (jedna,dwie lub trzy litery/cyfry) określającego kraj, oraz z sufiksu czyli określającego okręg/rejon i kolejny numer. Poniżej przykładowe prefiksy;


    Lista prefiksów radiowych dla różnych krajów oraz zasady używania prefiksów w Polsce.


    Źródło; https://www.radioklucz.pl/znak/



    Przyda się również znajomość "literowania" alfabetu;


    Tabela przedstawiająca polski i międzynarodowy alfabet fonetyczny.

    Źródło; https://pl.wikipedia.org/wiki/Literowanie_w_fonicznych_%C5%82%C4%85czno%C5%9Bciach_radiowych


    Jeśli usłyszymy; - CQ CQ DX Sierra Papa..., lub - Wywołanie w zawodach Stefan Paweł... To możemy być pewni że słyszymy polskiego radiooperatora...
    Pasmo CB, oprócz standardowych 40 kanałów, również pozwala na łączności dalekosiężne. Tu przyjęło się wiele zwrotów i podobieństw z pasm amatorskich. Obowiązuje jednak nieco inny sposób. Kraje podzielone są na tzw. Dywizjony. Prekursorem takich łączności, był włoski klub zrzeszający użytkowników CB. Klub przyjął nazwę Alfa Tango a jego międzynarodową częstotliwością wywoławczą jest 27,555 MHz z modulacją USB (górna wstęga boczna). Jako założyciel i propagator łączności DX (dalekich), przyznał sobie numer pierwszy. Polska to 161... Lista "dywizjonów"; https://radioteam.pl/dywizjon/. Powstało wiele klubów zrzeszających "łowców DX", które mają swe częstotliwości wywoławcze zwane monitorami np: https://sq9jdo.com.pl/1_5_6_a.html.


    Warunki propagacyjne są w dużej mierze zależne od aktywności naszej systemowej gwiazdy czyli słońca, obecnie jesteśmy w szczycie 11-letniej aktywości co daje bardzo dobre warunki łączności, poniżej jeden z pierwszych nasłuchów Alfa tango. Pozdrowienia ze Szkocji :D.








    Pasmo 40 metrów, konkurs





    Możemy też posłuchać innych rzeczy. Np. Volmet, informacje dla statków powietrznych w locie, Shannon Volmet, czyli Szkocja na 13,264 MHz USB. Ogólnie, odbiornik mocno mnie zaskoczył. W pozytywnym rozumieniu. Niestety, po kilku dniach "skończył się" enkoder... Tak z rozpędu niejako, nabyłem młodszego krewniaka ATS-20... Będzie on bohaterem kolejnego tekstu...


    Czarne opakowanie z napisem ATS-Decoder Pocket na wieczku.



    Odbiornik radiowy SDR z wyświetlaczem i głośnikiem.


    Zastosowano inny kontroler, co znacznie zwiększyło możliwości odbiornika. Ale o tym dowiecie się z kolejnego artykułu...

    Fajne? Ranking DIY
    Masz problem z Arduino? Zadaj u nas pytanie. Odwiedź nasze forum Arduino.
    O autorze
    ArturAVS
    Moderator  
    Offline 
    Z wykształcenia technik RTV, z zamiłowania elektronik/elektrotechnik konstruktor.
    Specjalizuje się w: kf, audio, elektronika truck, nietypowe urządzenia
    ArturAVS napisał 26084 postów o ocenie 7732, pomógł 2295 razy. Mieszka w mieście Grajewo. Jest z nami od 2005 roku.
  • #2 21343223
    pawlik118
    Poziom 33  
    Posty: 2410
    Pomógł: 201
    Ocena: 596
    Jaka jest jakość odbioru sygnału AM (fale krótkie, średnie długie) w stosunku do powszechnie dostępnych tunerów unitry ?
    Czy odbiornik cyfrowy zapewnia nie gorszy odbiór niż odbiornik analogowy?
  • #3 21343247
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    PR I odbiera całkiem dobrze, fale średnie również. Stacje broadcastowe na falach średnich też przyzwoicie. Nie wiem, czy uda mi się wstroić uszkodzonym enkoderem, ale spróbuję po południu. Nigdy nie korzystałem z tunerów Unitry dla AM, więc ciężko jest mi takie porównanie zrobić. Na pewno jest czulszy niż RTL-SDR, to akurat sprawdziłem, bo mam RTLa.
  • #4 21343447
    pawlik118
    Poziom 33  
    Posty: 2410
    Pomógł: 201
    Ocena: 596
    Swego czasu rozwinąłem przedłużacz 40m po koronach drzew w ogrodzie i podłączyłem do Zodiaka. Na falach krótkich dało się odebrać wiele różnych stacji radiowych, w tym Chińskie radio międzynarodowe w bardzo dobrej jakości (audycje w języku Polskim). Radio Chińskie nadaje prawdopodobnie z terenu Chin https://polish.cri.cn/1272/2013/09/24/181s120376.htm
  • #5 21344012
    elukam
    Poziom 17  
    Posty: 371
    Pomógł: 8
    Ocena: 146
    Niestety wg mojej wiedzy i osobistych doświadczeń, od paru już lat odbiorniki globalne są odbiornikami globalnymi jedynie z nazwy. Bo oprócz pokrycia pasm (co oczywiste), zasadniczą cechą odbiornika globalnego jest wysoka czułość. Tę cechę zapewnia jedynie porządny analogowy radiowy frontend, którego się nie stosuje. Jako że teraz szczególnie wszystko co popularne i tanie, robi się skrajnie po taniości, selektywne i czułe analogowe tory wejściowe są zastępowane układami scalonymi z bezpośrednią przemianą. Rezultat jest taki, że najwyżej małe kilkadziesiąt kilometrów od nadajnika, taki receiver ledwie łapie silne stacje UKF na wbudowanej antenie. W trybie mono oczywiście, bo o nadającym się do słuchania stereo można pomarzyć.
    Czułość tych nowych cyfrowych odbiorników jest co najmniej o cały jeden rząd (!!!) niższa niż klasycznych i tanich rozwiązań sprzed kilku dekad. Więc, o.k. mamy wyświetlacz OLED, strojenie PLL, ileś tam pamięci. Wszystko fajnie, tylko w tym wszystkim nie ma esencji - dobrze działającego odbiornika. Taniość = bylejakość. I nie chodzi tu wyłącznie o chińską tandetę z przyciskami po 10 groszy, podrabianymi półprzewodnikami i nadrukami fontem Courier na panelu, bo już dobre kilka lat temu np Panasonic oferował jakościowo dokładnie to samo. Oczywiście bez OLED :)
  • #6 21344198
    rosomak19
    Poziom 23  
    Posty: 1056
    Pomógł: 2
    Ocena: 369
    Całkiem przypadkowo ostatnio znalazłem fajną stację AM na 7,385 MHz, cały czas lecą fajne kawałki. Stacja wydaje mi się chińska, nazwa (napiszę tak, jak usłyszałem) jani? Jeszcze muszę zobaczyć, w jakie dni i o jakich godzinach nadaje.
  • #7 21344200
    pawlik118
    Poziom 33  
    Posty: 2410
    Pomógł: 201
    Ocena: 596
    Jaki model cyfrowego porównywałeś z jakim modelem analogowym?
  • #8 21344572
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    @elukam gdyby technologia SDR nie była dobra/lepsza od analogu, to wojsko by jej nie stosowało od dziesięcioleci. W obu przypadkach najważniejsza jest antena, i takie porównanie; mam Baofenga UV5R i profesjonalne PMR Kenwood PKT-23, bao na ori antenie jest głuchy jak pień a stojący z boku PKT-23 bez problemu odbiera. Nawet z zewnętrzną anteną, Baofeng ledwo coś odbiera. ATS-20 łapie całkiem dobrze stacje UKF (na antenie typu J na pasma 2m/70cm). Do wschodniej granicy mam około 50 kilometrów w lini prostej, z tej anteny odbiera czytelnie i czasami w stereo, sześć czy siedem stacji rosyjskojęzycznych. Sama czułość odbiornika to nie wszystko.
  • #9 21344989
    elukam
    Poziom 17  
    Posty: 371
    Pomógł: 8
    Ocena: 146
    @ArturAVS to co piszesz wcale nie kłóci się z moimi obserwacjami. Nie da się zrobić uniwersalnego miniaturowego radia na obwodach LC, to oczywiste. Tak samo nie da się zrobić go tanio, bo obwody LC są relatywnie bardzo drogie a jeszcze droższe jest ich strojenie. Nie mówiąć już o kwarcowych. Tak samo nie podlega dyskusji odporność takich rozwiązań na uszkodzenia mechaniczne czy choćby rozstrojenie. Wszystko się zgadza - jeśli musi być możliwie tanio, miniaturowo, odpornie, to musi iść w kierunku techniki scalonej. I tak samo nie ma co kwestionować postępu technicznego w tym zakresie. Gdyby dajmy na to ktoś kiedyś podjął decyzję, że będą rozwijane tory radiowe z mocnym oparciem o LC, to dziś pewnie w tej kwestii bylibyśmy też w zupełnie innym miejscu i o filtrach 7x7 nikt by już nie pamiętał.
    Porównywanie markowego Kenwooda czy Motoroli do chińskiego odpowiednika nie może być dowodem na cokolwiek, bo chińska elektronika i w ogóle technika (poza pewnymi wyjątkami) nadal jest bardzo zapóźniona w stosunku do tego co stworzył tzw zachód. Gonią i może dogonią, ale na obecną chwilę to jest drastyczna różnica klas.
    Do każdego odbiornika można podłączyć inną antenę i będzie różnica. Nie zaprzeczysz jednak temu, że typowy odbiornik turystyczny czy samochodowy UKF dzisiaj, zbudowany na bezpośredniej przemianie, nie jest czulszy od takiej samej klasy odbiornika sprzed 20 lat? Na dokładnie takiej samej antenie, czyli na _wbudowanym_ standardowym teleskopie. Wystarczy zdjąć ze strychu stare radio (oby działało i nie było rozstrojone) i porównać ze współczesnym nabytkiem gdzie cały UKF z syntezą i dekoderem jest w małej kostce. Albo jeszcze prościej - przypomnieć sobie z jakiej odległości odbierał stacje radio samochód w roku 2000 a z jakiej odbiera dzisiaj podobny nowy samochód ze współczesnym radiem.
    Sprzęt prawdziwie profesjonalny albo jeszcze wojskowy i do tego specjalistyczny, to z kolei zupełnie inna śpiewka. Chociaż jeśli chodzi o klasyczne aplikacje i klasyczne rodzaje sygnałów, to najlepsze z punktu widzenia czułości urządzenia zbliżonej do siebie klasy jakie kiedykolwiek widziałem w działaniu, to były analogi. Mam na myśli rozwiązania z analogową przemianą a nie cyfrowe sterowanie i całe wsparcie, guziczki, ekrany. Bo przecież do odbiorników w których była mechaniczna pamięć pozycji stacji nie wracamy :)
  • #10 21346147
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    Raczej w dzisiejszych czasach, przy tak mocno zakłóconej atmosferze radiowej bez DSP może być ciężko... Jak wprowadzałem się ćwierć wieku temu na te miejsce, to nie miałem żadnych zakłóceń. Przy pierwszym włączeniu A87 pomyślałem że uszkodziłem kabel lub antenę podczas montażu masztu. A jednak. Wszytko ok. i jedynie lekki szum toru odbiorczego. Obecnie szum tła utrzymuje się od S9 do S9+20dB zależnie od pory dnia (sprawdzane na różnych odbiornikach). Dziś około 5-tej rano było wyjątkowo "cicho" bo tylko S7 (na tą chwilę S9+15-20dB). 99% obecnych zasilaczy to impulsowe, falowniki fotowoltaiki, modulatory PWM oświetlenia ulicznego LED, to wszystko produkuje ogromne zakłócenia.
  • #11 21346370
    kris8888
    Poziom 40  
    Posty: 6785
    Pomógł: 531
    Ocena: 1866
    elukam napisał:
    Albo jeszcze prościej - przypomnieć sobie z jakiej odległości odbierał stacje radio samochód w roku 2000 a z jakiej odbiera dzisiaj podobny nowy samochód ze współczesnym radiem.

    Wbrew pozorom te współczesne samochodowe całkiem dobrze odbierają a to tylko dlatego że powszechnie montuje się teraz wzmacniacze antenowe LNA w torze anteny samochodu. Inna sprawa że montuje się też dlatego, że anteny we współczesnym samochodach są ukryte, albo w formie "płetwy" na dachu, albo w słupku lub też w szybie. Siłą rzeczy są to anteny o słabym zysku.

    Co do dawnej jakości radiowej techniki analogowej to potwierdzam, trafiały się "perełki". Sam mam jakiś ponad 30-letni radiomagnetofon Sharp z którym nie mogę wyjść z podziwu jak wysoką czułość i selektywność ma jego blok odbiornika. Odbiornik jest w pełni analogowy, pokrywa wszystkie pasma, krótkie ma od 13m do 49m z dodatkowym precyzerem strojenia. Odbiór wyśmienity nawet na antenie teleskopowej. Również odbiór UKF raz odbiór pasm fal średnich i długich (na wbudowanej antenie ferrytowej) jest idealny. Radio odbiera stacje na zakresach AM na które wszystkie inne moje odbiorniki są już "głuche" lub odbiór w nich ginie w szumach i zanikach. Co ważne, to radio odbiera stacje bez żadnych gwizdów interferencyjnych, a ARW na zakresie krótkich działa wręcz perfekcyjnie radząc sobie z zanikami troposferycznymi. Dla mnie to jest przykład jak można było kiedyś zaprojektować i wykonać doskonały odbiornik analogowy i to w zasadzie w zwykłym, konsumenckim sprzęcie. Mógłbym powiedzieć że to jest taki "odbiornik globalny" i taką w zasadzie spełnia dla mnie funkcję. Mimo że nie ma syntezy, nie ma możliwości zaprogramowania stacji w pamięci.

    Radio zbudowane na bardzo dobrych układach produkowanych w tamtym czasie: BAA4402 jako front end FM oraz AN7224 jako IF FM oraz tor AM, do tego kilka filtrów ceramicznych i obwodów rezonansowych.
  • #12 21347280
    elukam
    Poziom 17  
    Posty: 371
    Pomógł: 8
    Ocena: 146
    @ArturAVS, DSP nie jest lekarstwem na wszystko. Sama idea o nazwie DSP w zasadzie sprowadza sie do tego o czym już było, czyli do wytwarzania mniejszych, tańszych i powtarzalnych rozwiązań, pozbawionych tolerancji właściwej układom analogowym. Algorytmy DSP nie są niczym innym jak zwykłą dyskretną realizacją układów analogowych, czyli funkcji ciągłych. Samo DSP praktycznie nic nie wnosi czego nie ma, nie było albo nie da się zrobić analogowo. Tyle że pewne rzeczy łatwiej jest zrobić w dziedzinie próbek a inne łatwiej w dziedzinie funkcji ciągłych. Jedna i druga metoda ma swoje sztandarowe zastosowania. Jedna i druga metoda ma pewne istotne upierdliwe wady.
    Radiokomunikacja przeniosła się już prawie w całości na transmisje cyfrową i stąd ewentualne peany na cześć nowoczesności. Bo układy cyfrowe stale tanieją a analogowe nie. Różnica sprowadza się do tego, że transmisja analogowa mniej lub bardziej szumi a transmisja cyfrowa jest stabilna, albo przerywa, albo zupełnie jej nie ma. Fizyki się nie da przeskoczyć i transmisja cyfrowa trzyma się dokładnie tych samych ograniczeń co transmisja analogowa. No i wreszcie, najbardziej cyfrowy z cyfrowych odbiorników zawsze musi mieć przynajmniej analogowy frontend który bywa decydujący o efektach końcowych. Układy analogowe mogą nie mieć w sobie grama techniki cyfrowej ale na odwrót to nie zachodzi. Z resztą sprzętowo układy cyfrowe też są układami analogowymi, tylko sprowadzonymi do modelu dwustanowego. Ich analogowe natury potrafią się objawiać, stąd częste problemy laików z uruchamianiem układów cyfrowych, nawet prostych jak barszcz układów z mikrokontrolerami.
  • #13 21352124
    andrzejlisek
    Poziom 32  
    Posty: 3637
    Pomógł: 82
    Ocena: 705
    ArturAVS napisał:
    Jeśli usłyszymy; - CQ CQ DX Sierra Papa..., lub - Wywołanie w zawodach Stefan Paweł... To możemy być pewni że słyszymy polskiego radiooperatora...

    Literowanie polskie można powiedzieć, że jest bardziej sugestią, normą są odstępstwa, a nawet swego czasu widziałem kilka wersji.

    Natomiast co do literowania międzynarodowego, to zawsze mi się wydawało, że jest jeden, ustalony standard, krótkofalowcy zaczerpnęli to ze służb lotniczych, które mają takie samo literowanie. Jakiś czas temu, ok. 5-7 lat temu bawiłem się w krótkofalarstwo i słyszałem, że słowa w alfabecie międzynarodowym są specjalnie tak dobrane, żeby jak najbardziej odróżniały się w mowie, nawet przy minimalnej czytelności przekazu, co ma zmniejszyć ryzyko pomyłek i niezrozumienia. A i tak, niemalże na porządku dziennym jest stosowanie "niestandardowych" słów i to nie tylko przez świeżych, którzy jeszcze nie mają tego we krwi, ale również przez takich z długim stażem. Takimi niestandardowymi, ale popularnymi słowami, jakie pamiętam, są "radio", "sugar", "nancy". Czasami, tak dla zabawy wziąłem udział w niejednych zawodach (zajmowałem zazwyczaj jedno z ostatnich miejsc, ale zawsze byłem zadowolony, że dobrze się bawiłem) i będąc osłuchany ze standardowymi słowami, jak padło niestandardowe słowo, to zdarzało się, że miałem jakby "zaćmienie" i w pierwszym momencie nie miałem w świadomości, jaka litera padła, więc takie przekręcanie literowania utrudnia zrozumienie przekazu. Nie wiadomo, czy radiooperatorzy specjalnie przekręcają, nie wiadomo po co (nie po to ktoś wymyślił standard, żeby stosować dowolne słowa, tym bardziej, że słowa w standardzie nie są wybrane przypadkowo), czy po prostu nie znają jeszcze dobrze słów i wypowiadając "pierwsze lepsze" słowo, jakie przyjdzie na myśl (co raczej mało prawdopodobne w przypadku doświadczonego operatora). Może chodzi o to, że "zamienniki" są łatwiejsze do wypowiedzenia (szczególnie dla nie-anglojęzycznych), chociaż nie wydaje mi się, żeby różnica w trudności wypowiedzenia standardowych i zamienników była duża, doświadczenie i wprawa robi swoje.

    W lotnictwie, to chyba raczej nie usłyszy się odstępstw w literowaniu międzynarodowym.
  • #14 21352130
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    Tak. W lotnictwie jest pewna specyfika. Szczególnie w liczbach, rzadko można usłyszeć np. five-nine ale już five-niner często. Chodzi o to aby nawet przy dużych zakłóceniach odbierać jednoznacznie.
  • #15 21352222
    andrzejlisek
    Poziom 32  
    Posty: 3637
    Pomógł: 82
    Ocena: 705
    elukam napisał:
    Bo oprócz pokrycia pasm (co oczywiste), zasadniczą cechą odbiornika globalnego jest wysoka czułość. Tę cechę zapewnia jedynie porządny analogowy radiowy frontend, którego się nie stosuje.

    Nawet, jeżeli to prawda, to co tak naprawdę da bardzo wysoka czułość? Odbiornik o wyższej czułości będzie lepiej odbierać to, co chcemy usłyszeć, ale moim zdaniem będzie również lepiej odbierać zakłócenia uniemożliwiające odbiór, więc nic się na tym nie zyska. Powietrze nigdy i nigdzie nie jest "czyste", w szczególności w zabudowie miejskiej, gdzie jest skupiona masa urządzeń powodujących zakłócenia.

    Dodano po 3 [minuty]:

    ArturAVS napisał:
    mam Baofenga UV5R i profesjonalne PMR Kenwood PKT-23, bao na ori antenie jest głuchy jak pień a stojący z boku PKT-23 bez problemu odbiera. Nawet z zewnętrzną anteną, Baofeng ledwo coś odbiera.

    Podobno bao da się "zatkać", czyli bardzo silny sygnał może całkowicie uniemożliwić odbiór w większej części pasma niż jeden czy dwa, trzy kanały częstotliwości (zakładając, że odstępy to 12,5kHz).

    Dodano po 4 [minuty]:

    ArturAVS napisał:
    Kraje podzielone są na tzw. Dywizjony. Prekursorem takich łączności, był włoski klub zrzeszający użytkowników CB. Klub przyjął nazwę Alfa Tango a jego międzynarodową częstotliwością wywoławczą jest 27,555 MHz z modulacją USB (górna wstęga boczna). Jako założyciel i propagator łączności DX (dalekich), przyznał sobie numer pierwszy.

    Ciekawe, czy to jeszcze istnieje i czy w czasach świetności nadawało się ze standardowych nadajników 4W AM/FM lub 12W SSB, czy z czegoś innego. Podobno istniały CB radia o większej mocy, sprzedawane nie jako CB radio, tylko jako radiostacja amatorska po to, żeby nie musiała mieć homologacji. Jedynie w przypadku radioamatorów nie ma najmniejszego znaczenia, z czego oni nadają, ważne, żeby nadawać w przewidzianych do tego pasmach i nie powodować zakłóceń.
  • #16 21352266
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    andrzejlisek napisał:
    ArturAVS napisał:
    Kraje podzielone są na tzw. Dywizjony. Prekursorem takich łączności, był włoski klub zrzeszający użytkowników CB. Klub przyjął nazwę Alfa Tango a jego międzynarodową częstotliwością wywoławczą jest 27,555 MHz z modulacją USB (górna wstęga boczna). Jako założyciel i propagator łączności DX (dalekich), przyznał sobie numer pierwszy.

    Ciekawe, czy to jeszcze istnieje

    Obejrzyj pierwsze dwa filmy, dziś nawet nie włączałem bo jeszcze nie sprawdzałem anten po tej wichurze.
    andrzejlisek napisał:
    czy w czasach świetności nadawało się ze standardowych nadajników 4W AM/FM lub 12W SSB, czy z czegoś innego. Podobno istniały CB radia o większej mocy, sprzedawane nie jako CB radio, tylko jako radiostacja amatorska po to, żeby nie musiała mieć homologacji.

    Odwrotnie, na bazie TRX na pasmo 10 metrów budowano CB. Kiedyś miałem Alana 87 z homologacją, na badaniach robionych w PAR, obcięto jedynie moc. Częstotliwości (bandy, czterdziestki) pozostały bez zmian. Mam w warsztacie Stabo XM7082DTMF, które to jest klonem Maycom EM27. Procesor jest zaprojektowany dla pasma 10 metrowego właśnie, po rozblokowaniu wersji "cywilnej" umożliwia pracę w zakresie 23.815-30.555 MHz oraz współpracę z przemiennikami. https://www.rigpix.com/cbfreeband/maycom_em27.htm Bardzo przyjemne w obsłudze, lecz brakuje SSB... Mam na stole Galaxy DX959, ma SSB ale brak FM i tylko podstawowa czterdziestka (jestem w tracie naprawy i modyfikacji).
  • #17 21355760
    elukam
    Poziom 17  
    Posty: 371
    Pomógł: 8
    Ocena: 146
    andrzejlisek napisał:
    elukam napisał:
    Bo oprócz pokrycia pasm (co oczywiste), zasadniczą cechą odbiornika globalnego jest wysoka czułość. Tę cechę zapewnia jedynie porządny analogowy radiowy frontend, którego się nie stosuje.
    Nawet, jeżeli to prawda, to co tak naprawdę da bardzo wysoka czułość? Odbiornik o wyższej czułości będzie lepiej odbierać to, co chcemy usłyszeć, ale moim zdaniem będzie również lepiej odbierać zakłócenia uniemożliwiające odbiór, więc nic się na tym nie zyska. Powietrze nigdy i nigdzie nie jest "czyste", w szczególności w zabudowie miejskiej, gdzie jest skupiona masa urządzeń powodujących zakłócenia.
    Duża czułość pozwala odebrać słabe sygnały. Stosunek siły sygnału do szumu otoczenia jest niezależny od rodzaju odbiornika. Ale jeśli odbiornik ma za małą czułość, to w ogóle nie odbierze słąbego sygnału. Odbiorniki o dużej czułości z zasady mają też mniejsze szumy własne, czyli efektywny stosunek sygnału do szumu jest w nich lepszy.
    Od tego żeby zbyt dyża czułość nie przeszkadzała albo nie była efektem przesterowania torów odbiorczych, jest układ ARW o odpowiedniej do czułości dynamice. Dobre czułe odbiorniki mają też więc lepsze układy ARW. A jeśli jest w nich także dodatkowo ręczny przełącznik czułości zwiększający dynamikę w razie potrzeby, to działa on zgodnie z przeznaczeniem a nie jest picem na wodę w stylu "coś tam słychać albo nie da się złapać nic". Wreszcie w czułych odbiornikach z zasady lepsza jest jakość przemiany i filtracji oraz dynamika detektorów co znowu istotnie wpływa na stosunek sygnał/szum.
    Na zakłócenie sygnału dokładnie na tej samej czestotliwości (nałożenie) nie ma żadnej rady. Chyba że jest to sygnał częściowo zdeterminowany i wtedy da się go w pewnym stopniu z szumu odłowić. Np zwykła klasyczna detekcja fazowa pozwala wydobyć sygnał spod poziomu szumu.
  • #18 21357655
    szeryf3
    Poziom 30  
    Posty: 2046
    Pomógł: 12
    Ocena: 672
    Czytałem parę dni temu o tym radiu i dużo ludzi skarżyło się na nie, bo bardzo szybko ulega uszkodzeniu.
    Możecie mi wytłumaczyć te skróty, które zamieściłem na zdjęciach?
    Fragment instrukcji użytkowania z kodami SW_BAND_TYPE dla odbiornika radiowego. Lista zakresów fal radiowych z parametrami częstotliwości.
  • #19 21357789
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    To definicje ustawień dla poszczególnych pasm, początek-koniec, szerokość pasma audio, rodzaj modulacji, krok strojenia etc. Pozwala to szybko przejść na dane pasmo. Tzw. Bandplan. W młodszym bracie wygląda to tak;

    Ekran pokazujący listę pasm radiowych z zakresami częstotliwości i modulacjami.


    Jest nawet "ściągawka" z aktywności pasm;

    Ekran urządzenia pokazujący warunki pasm HF z hamqsl.com i opcje wyboru dzień/noc dla różnych pasm częstotliwości.


    No i pamięci;

    Ekran ustawień pamięci radiowej z listą częstotliwości i modulacji.


    Ten soft który mam w ATS-20, zajmuje prawie całą pamięć flash Atmegi (zostaje kilka bajtów). Młodsza wersja, jest oparta o ESP32 i wyświetlacz dotykowy i ma o wiele więcej opcji. M/n dekodowanie live emisji cyfrowych np. FT8. Pracuje wtedy z użyciem WiFi do precyzyjnej synchronizacji czasu, co jest wymagane do dekodowania FT8. Najbardziej rozbudowana wersja obsługuje również pasmo lotnicze i 2m/70cm, a także Bluetooth audio. Oprogramowanie jest licencjonowane. Do nasłuchu VHF trzeba dobudować kilka elementów (już u mnie czekają). Może przed końcem roku uda mi się go opisać. Oczywiście, po wybraniu SW (lub HF w ATS Decoder Packet) można płynie się stroić w pełnym zakresie KF i dlatego pewnie tak szybko się skończył enkoder w moim egzemplarzu. :-(
  • #20 21361913
    Andrzej Ch.
    Poziom 33  
    Posty: 2230
    Pomógł: 222
    Ocena: 387
    Z powodzeniem używam od ponad roku wersji ATS-20 PLUS. Nie zauważyłem mankamentów z podstawowej wersji 20 (bez +). Przy dobrej zewnętrznej antenie odbiornik działa dość dobrze

    @rosomak19
    Co do 7,385 MHz to oczywiście trafiłeś na Chińskie Międzynarodowe Radio:
    https://shortwaveschedule.com/index.php?freq=7385
  • #21 21362268
    cyruss
    Poziom 31  
    Posty: 1365
    Pomógł: 143
    Ocena: 238
    Wariujący enkoder można próbować reanimować. Zwykle nie na długo pomaga ale lepsze to niż nic.
    Trzeba go rozebrać - co niestety nie zawsze jest możliwe. Przetrzeć izopropanolem styki - bywają czasami z gołej blachy wyglądającej na fosforobrąz więc normalne że się utleniają. Napchać do środka przezroczystego smaru silikonowego, a jeszcze lepiej smaru do czujników pozycji mechanizmów magnetowidów (działają podobnie jak enkoder). Poskładać i cieszyć się działaniem ale jednocześnie szukać nowego enkodera ale najlepiej jakiejś lepszej marki niż oryginał.

    73 dla wszystkich HAMs i jak najmniej QRM w Nowym 2025 !
  • #22 21362719
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    cyruss napisał:
    Wariujący enkoder można próbować reanimować.

    Enkoderów ci u mnie dostatek, tyle że wszystkie THT. A tu jest SMD. Nie widzę sensu w regeneracji.
  • #23 21368055
    elukam
    Poziom 17  
    Posty: 371
    Pomógł: 8
    Ocena: 146
    Chińskie enkodery żyją krótko. Mam 2 zasilacze Korad których z tego powodu właśnie nie używam, że świrują w nich enkodery. Strach coś podłączonego spalić...
    Mikrofala Wirlpool, 25 lat bardzo intensywnego używania i enkoder działa bez zająknięcia, a wygląda podejrzanie wyjątkowo słabo (rozbierałem kiedyś panel).
    Starsze markowe oscyloskopy - enkodery nawet nie ruszane pół roku i więcej po jednym najwyżej 1 obrocie odzyskują sprawność. Ale tam prawie wszystko jest złocone (złotem, a nie żółtym czymś).
    Nowe enkodery Bourns z TME, czyli raczej markowe - mam ich około 20 w sprzętach i już zacząłem się bać, bo jeden najbardziej używany po dosłownie kilkuset cyklach zaczał lekko świrować. Na szczęście tu mam możliwość ratowania się software, bardziej abresywną filtracją i analizą.
  • #24 21501203
    januszjh
    Poziom 17  
    Posty: 530
    Pomógł: 4
    Ocena: 55
    Kupiłem ATS20+. Ma osobną płytkę i gniazdo do Arduino. Czułość, selektywność, odporność na zakłócenia są słabe. Najgorsze jest to, że zakłóca samo siebie. 225kHz trzeba się namęczyć żeby znaleźć dobre miejsce odbioru. Na długich tylko ta stacja odbiera, podczas gdy Jowita 2 odbiera 9 stacji na długich i nie ma problemu z zakłóceniami, a nawet nie ma szumu. UKF też marnie odbiera i właśnie tam sam siebie zakłóca.
    Skoro jest tam wzmacniacz klasy D, to trzeba się tego pozbyć. To jest straszny zakłócacz.
  • #25 21501265
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    Jeśli na załączonej do kompletu antenie teleskopowej, to tak będzie. Z zewnętrzną anteną, jest to praktycznie niezaważalne.
    januszjh napisał:
    Skoro jest tam wzmacniacz klasy D, to trzeba się tego pozbyć.

    Akurat tutaj, to nieporozumienie. Tym bardziej, że umieszczono go w sąsiedztwie tunera. Można spróbować podmienić na LM386 lub LM4872. W młodszym bracie, na kilku pasmach, dotyk ekranu zakłóca (na ori antenie).
  • #26 21501338
    januszjh
    Poziom 17  
    Posty: 530
    Pomógł: 4
    Ocena: 55
    Właśnie otworzyłem obudowę, odpinałem taśmy i szukałem źródła zakłóceń. Zakłóca Arduino. Po naciśnięciu reset zakłócenia znikają. Przydałby sie zatem wyłącznik Arduino albo ekranowanie Irytujące są jeszcze trzaski przy włączaniu się radia.
  • #27 21535356
    bitopole
    Poziom 1  
    Posty: 1
    Witam. Jak podłączyć ATS-20 pod zewnętrzny wzmacniacz?
    U mnie na paśmie 40 m na zewnętrznej antenie nie działają słuchawki.
    I jak nagrywać rozmowy krótkofalarskie, aby prowadzić dziennik z ATS-20?
  • #28 21535362
    ArturAVS
    Moderator  
    Posty: 26084
    Pomógł: 2295
    Ocena: 7732
    bitopole napisał:
    U mnie na paśmie 40 m na zewnętrznej antenie nie działają słuchawki.

    A to ciekawostka, ja podłączam normalnie do wyjścia słuchawkowego. Może trafił Ci się jakiś uszkodzony?
  • #29 21535395
    kris8888
    Poziom 40  
    Posty: 6785
    Pomógł: 531
    Ocena: 1866
    januszjh napisał:
    Na długich tylko ta stacja odbiera, podczas gdy Jowita 2 odbiera 9 stacji na długich i nie ma problemu z zakłóceniami, a nawet nie ma szumu. UKF też marnie odbiera i właśnie tam sam siebie zakłóca

    No i tu wychodzi czasami wyższość rozwiązań całkowicie analogowych nad cyfrowymi, czyli to co pisałem w #11. Ja cały czas nie mogę wyjść z podziwu ile ten mój Sharp odbiera stacji i jak czysto. Na wbudowanej antenie ferrytowej lub teleskopowej.
  • #30 21589420
    kamatsu
    Poziom 12  
    Posty: 139
    Ocena: 29
    Jaką polecacie zewnętrzna antenę do w/w radia? Chyba że wzmacniacz rozwiąże problem z słabym sygnałem?
Odpowiedz Fajne? Ranking DIY | Nowy temat
Powiadamiaj o nowych artykułach
📢 Słuchaj (AI):
Zgłoś naruszenie prawa

Podsumowanie tematu

✨ Odbiornik globalny to urządzenie zdolne do odbioru szerokiego zakresu pasm radiowych, w tym stacji BC (Broadcast), obejmujących różne typy emisji i pasma. Tradycyjne odbiorniki analogowe, takie jak Grundig Sattelit, cechowały się skomplikowaną konstrukcją z wieloma filtrami i heterodynami, zapewniając wysoką czułość i selektywność. Współczesne odbiorniki cyfrowe, w tym ATS-20 i jego wersja ATS-20 PLUS, często stosują technologię SDR i układy scalone, co upraszcza konstrukcję, ale może obniżać czułość i odporność na zakłócenia. Dyskusja podkreśla, że czułość odbiornika jest kluczowa dla odbioru słabych sygnałów, ale wysoka czułość może też zwiększać odbiór zakłóceń, zwłaszcza w środowisku miejskim z dużą ilością źródeł szumów elektromagnetycznych. Wskazano, że analogowe frontendy radiowe oferują lepszą jakość odbioru i selektywność, a cyfrowe rozwiązania DSP nie zawsze przewyższają analog w warunkach silnych zakłóceń. Użytkownicy zwracają uwagę na problemy z enkoderami w odbiornikach ATS-20 (często chińskiej produkcji), które bywają awaryjne i trudne do regeneracji ze względu na montaż SMD. Wskazano także na zakłócenia generowane przez wzmacniacz klasy D w ATS-20, które można ograniczyć stosując zewnętrzną antenę lub wymieniając wzmacniacz na inny typ (np. LM386). Poruszono kwestie doboru anten zewnętrznych odpowiednich do pasma pracy (np. antena typu J dla UKF 2m/70cm) oraz znaczenia jakości kabla koncentrycznego. W dyskusji pojawiły się także uwagi o różnicach między odbiornikami cywilnymi a wojskowymi (np. L3Harris AN/PRC-167) pod względem zakresu dynamicznego i odporności na zakłócenia. Dodatkowo omówiono kwestie literowania międzynarodowego i standardów w krótkofalarstwie.
Wygenerowane przez model językowy.
Popularne dzisiaj
REKLAMA