Unitra RE-125 – cisza na UKF miesiąc po przestrojeniu, fale długie i budzik działają, brak szumu

Witam,
Posiadam radiobudzik Unitra RE-125, który ponad miesiąc temu przestroiłem. Przez cały ten czas odbierał stacje UKF bardzo dobrze, czysto i bez problemów. Niestety niedawno pojawił się problem – całkowity brak dźwięku na UKF.

Opis sytuacji:
Budzik był ustawiony, żeby mnie obudzić. Rano wyłączyłem go tylko przyciskiem na górze (drzemka), a nie głównym przełącznikiem z tyłu. W związku z tym radio automatycznie włączyło się ponownie po 12 godzinach. Ktoś z domowników wtedy je wyłączył przyciskiem na górze i mówił, że grała Jedynka (czyli UKF działał).

Wieczorem zauważyłem, że radio znowu się włączyło (świeci się czerwona dioda), ale z głośnika nie słychać żadnego dźwięku. Sprawdziłem inne funkcje:
- Fale długie działają poprawnie.
- Budzik działa prawidłowo.
- Ale na UKF kompletna cisza, brak szumu, brak stacji, jakby tor FM w ogóle nie działał. Nawet nie szumi.

Radio nie było w tym czasie przenoszone, uderzane ani zalane. Po prostu "umarł" UKF, mimo że wcześniej działał świetnie.

Czy ktoś spotkał się z podobnym przypadkiem?

Z góry dzięki za wszelką pomoc!

EDIT: słychać cicho szum przy maksymalnej głośności

Na pierwszy ogień przełącznik zakresów.

Właśnie sprawdziłem - sprawny.

Filtry 7×7 lubią padać. Nie wiem, jak je sprawdzisz inaczej niż omomierzem.

Właśnie wylutowałem te trzy cewki oznaczone kolorem czerwonym. Nie wiem tylko za bardzo, jak je sprawdzić, ponieważ mają różne ilości wyprowadzeń i nie wiem, który z którym się powinien łączyć.





Wylutowałem je, ponieważ ze względu na to, że każda ma inne wyprowadzenia, ciężko byłoby dojść, która nóżka jest gdzie na płytce.

Będziesz wiedział gdzie je wlutować? One są bardzo delikatne, łatwo je uszkodzić. Ja bym zaczął od pomiaru w układzie - cewki mają bardzo mały opór, więc omomierz powinien pokazywać zero lub ułamki oma oporu. Wyciągnąłeś, to teraz ze schematem trzeba lokalizować nóżki i uzwojenia. To będzie dużo odwracania płytki i śledzenia ścieżek. Można się męczyć i naprawiać, można wyrzucić i kupić chiński elektrozłom, który nie nada się do naprawy. I tak kręci się koło życia elektrośmieci.

Mogłeś posprawdzać jeszcze napięcia na tranzystorach głowicy. Ciekawe czy heterodyna działa?

Cytat:

Właśnie wylutowałem...

Będzie dobrze, jeśli nie trzeba będzie ich stroić.

Po pierwsze kolega ryzykant. Chyba że jest wprawa w lutowaniu. W cewkach wyprowadzenia są dolutowane do tych szpilek, ale one są obsadzone w plastikowym korpusie. Bardzo łatwo przegrzać, szpilki wtedy topią plastik, przesuwają się i łatwo o zerwanie tych cieniutkich drucików.
Ale do rzeczy. Filtry na schemacie mają numerki, a w realu na każdym kubku też jest jego trzycyfrowy numer, trza zerknąć w katalogu filtrów 7×7 po numerkach i będzie wiadomo, które wyprowadzenia są które.

To test dla Ciebie czy potrafisz lutować. Ze zdjęć wynika, że tak. Kolega olaf x wyjaśnił, co trzeba zrobić. Wydaje mi się, że taki katalog wrzuciłem do schematów, i tam szukaj. A miernik potrzebny będzie do pomiarów napięć na układzie scalonym i na tranzystorach w głowicy UKF.

Oznacz te filtry, jakie numery mają na obudowie, to znaczy te w czerwonej obwódce i te w żółtej, tylko nie pomyl. Mam katalog tych filtrów, to Ci opiszę.

Witam. Bardzo dziękuję za wszelką dotychczasową pomoc. Byłem na wakacjach, ale dzisiaj zabieram się za temat. Niedługo wszystko przeanalizuję i odpiszę. Jestem jeszcze uczniem technikum i jeszcze nie wszystko rozumiem.

Dodano po 8 [godziny] 34 [minuty]:

LEDówki napisał:

Będziesz wiedział gdzie je wlutować? One są bardzo delikatne, łatwo je uszkodzić. Ja bym zaczął od pomiaru w układzie - cewki mają bardzo mały opór, więc omomierz powinien pokazywać zero lub ułamki oma oporu. Wyciągnąłeś, to teraz ze schematem trzeba lokalizować nóżki i uzwojenia. To będzie dużo odwracania płytki i śledzenia ścieżek.

Tak, bez problemu będę wiedział, gdzie je wlutować. W uproszczeniu każda ma inne ułożenie nóżek. Co do pomiaru w układzie, to najpierw, jak mam je już wylutowane, pomierzę z pomocą użytkownika DIORADIO. Tak będzie chyba łatwiej. Resztę pomierzę chyba w płytce, chyba, że radzicie inaczej.

LEDówki napisał:

Mogłeś posprawdzać jeszcze napięcia na tranzystorach głowicy.

Tu właśnie muszę zapytać, na których tranzystorach? Z tego co pamiętam, to są tam 4. Mógłbym to zrobić, ale chyba dopiero po wlutowaniu filtrów. Co jest bardzo ważne kupiłem podczas wakacji instrukcję serwisową, więc np. z tymi tranzystorami to mogę podesłać skan w lepszej jakości, niż jest na forum, lub jeśli ogólnie czegoś będzie brakowało.

LEDówki napisał:

Ciekawe czy heterodyna działa?

Prawdę mówiąc, nie wiem do końca, jak to sprawdzić.

olaf x napisał:

Ale do rzeczy. Filtry na schemacie mają numerki, a w realu na każdym kubku też jest jego trzycyfrowy numer, trza zerknąć w katalogu filtrów 7×7 po numerkach i będzie wiadomo, które wyprowadzenia są które.

Tak właśnie zrobię.

DIORADIO napisał:

A miernik potrzebny będzie do pomiarów napięć na układzie scalonym i na tranzystorach w głowicy UKF.

Tu znów powiem, że zrobię to, kiedy wlutuję filtry, tylko nie wiem na których nóżkach. Czy dobrze rozumiem, że względem masy?

DIORADIO napisał:

Oznacz te filtry, jakie numery mają na obudowie, to znaczy te w czerwonej obwódce i te w żółtej, tylko nie pomyl. Mam katalog tych filtrów, to Ci opiszę.

Bardzo dziękuję.



Czyli czy dobrze rozumiem, że najpierw sprawdzamy filtry, a potem ewentualnie coś mierzymy i idziemy dalej z tematem? To znaczy najpierw filtry. Dowiedziałem się też, że filtry 1xx są od fal długich, więc czy mogę je już wlutować?

W głowicy UKF są T101 i T102.

Sprawdziłem właśnie trzy wylutowane wcześniej filtry według katalogu i jeśli dobrze to robiłem, to wychodzi na to, że są sprawne. Nie wiem tylko, jak zmierzyć pojemność, bo mój miernik nic nie pokazuje wtedy. Być może przez obecność rezystancji wprowadzanej przez cewkę. Nie wiem teraz trzech rzeczy. 1. Czy mogę je już wlutować. 2. Co zrobić z resztą filtrów? Wylutować czy mierzyć w płytce – co będzie dla mnie trudniejsze. 3. Co z tą pojemnością?

EDIT: właśnie sobie przypomniałem, że z tego, co ktoś mówił, to tylko filtry w żółtej obwódce odpowiadają za fm, więc bezsensownie sprawdzam wylutowane. Natomiast tych w żółtej obwódce nie wylutowałem i przez to nie wiem jak je teraz sprawdzić, bo bardzo ciężko będzie dojść, jaki filtr ma ile nóżek i gdzie one są i w jakim położeniu on jest. Nie ukrywam, że jest to dla mnie trochę trudne.

Mała pomoc naukowa
https://sklep.avt.pl/data/include/cms/mvs/att..._u_zFG6P2U6b6a8tP-LodPC7wD16x2n6eA2XQKIrsUe_H
Skoro masz serwisówkę to oprócz schematu masz widok płytki z wrysowanymi elementami.

Miernik nie będzie chciał mierzyć układu rezonansowego. On chce mierzyć czystą pojemność.

Masz schemat i można rozróżnić gdzie AM , a gdzie FM. I tak 120 to filtr AM p.cz. 121 to filtr det AM, a 303 to oscylator f.DŁ. Natomiast 205 to filtr p.cz.FM, 237 to filtr det.p.cz. FM i nie oznaczony filtr 413 ( cewka obw.zakłóceń) tak opisany jest ten filtr stroi się go na "0". Tylko po co je wylutowywałeś. olaf x podał Ci katalog filtrów tylko coś mi się tam nie zgadza. Poszukaj tego katalogu 7x7 który wrzuciłem. Jeszcze podaję Ci nr schematów tych filtrów :120 i 121 to 62, a 303 to 32. A filtr FM 205 to 40, a 237 t0 26 a filtr 413 to 16. Na schemacie AF to antena ferrytowa, podaj jakie są napięcia na tranzystorach w głowicy UKF.

Cześć,
Chciałbym uzupełnić wątek i podziękować wszystkim za dotychczasową pomoc. Dodatkowo chciałem wyjaśnić, że przez jakiś czas kontynuowałem temat prywatnie z kol. Andrzejem L., żeby nie zaśmiecać forum pytaniami bardzo podstawowymi. W tej rozmowie udało się wykonać kilka pomiarów i przeprowadzić testy.

Odpowiedzi i uzupełnienia do pytań z wątku:

– Tak, mam schemat oraz rysunki płytek z serwisówki. Dziękuję też za podanie numerów filtrów i ich przeznaczenia – to mi bardzo pomogło lepiej zorientować się w układzie.

– Wiem już, że filtry:
• 303 (oscylator AM)
• 120 (AM p.cz.)
• 121 (det. AM)
nie mają wpływu na tor UKF – zostały wcześniej wylutowane, ale nie powinny mieć znaczenia na obecnym etapie (potwierdzone przez kol. Andrzeja).
Rezystancje uzwojeń:
• 303 – do 4,5 Ω
• 121 – do 12,5 Ω
• 120B – do 14,5 Ω
Wygląda na to, że wszystkie są w normie.

– Co do filtrów UKF, to F205 (filtr p.cz. FM) i F237 (det. p.cz. FM) zostały na miejscu. Filtr 413 również nie był ruszany.

Pomiary napięć (przy włączonym UKF, gdy radio nie grało):

– Emiter T101: 4,08 V
– Emiter T102: 4,04 V
– Za R108 (czyli na C112): 5,22 V
– Wyprowadzenie 10 układu UL1219: 5,48 V

Zasilanie wygląda poprawnie. Radio w takich momentach nie gra, ale słychać cichy szum w głośniku – wzmacniacz działa.

Obserwacje i postępy:

– Po przelutowaniu kilku podejrzanych punktów, ponownym podłączeniu kabelków oraz poprawieniu lutów cewek powietrznych radio na chwilę ożyło – odezwało się FM i dało się je nawet nastroić (niestety chwilowo).

– Radio zachowuje się niestabilnie. Kiedyś, gdy dotykałem sondą multimetru emitera T101, radio zaczynało grać, jakby się przestroiło. Po puszczeniu sondy milknęło. Obecnie efekt ten jest już słabszy – dotykanie emitera nie wywołuje już tak wyraźnej reakcji, ale za to bardzo trudno jest teraz dobrze nastroić radio.

– Podczas lutowania konektora anteny zauważyłem, że był odlutowany jeden element, prawdopodobnie oznaczony jako "TR1". Po wlutowaniu tego punktu radio nadal gra, więc najprawdopodobniej to nie jest główna przyczyna problemów.

– Wydaje się, że problem może leżeć w jakimś zimnym lub pękniętym lutowaniu (ewentualnie w przełączniku), ale na razie nie udało się tego jednoznacznie zlokalizować.

Sprzęt pomocniczy:

– Mam tuner Eltra T-3015 na układzie A225D (TDA1047) – mogę z niego testowo wyprowadzić sygnał p.cz. do dalszych testów UL1219, jeśli będzie potrzeba.

Pytania i dalsze kroki:
– Co jeszcze warto przelutować lub sprawdzić pod kątem niestabilności działania UKF?
– Czy np. ekranowanie, masa, kondensatory przy głowicy mogą dawać podobne objawy?

Załączam też instrukcję serwisową przeze mnie zeskanowaną i złożoną.

Z góry dziękuję za dalsze sugestie — każde wsparcie mile widziane!

Cytat:

mogę z niego testowo wyprowadzić sygnał p.cz.

Dobrze by było ograniczyć obszar poszukiwań.
W RE-125 wylutuj "górną" końcówkę R201 i podłącz ją ekranowanym przewodem do kolektora T305 w tunerze.
Ekranem tego przewodu oczywiście łączysz masy obu odbiorników. Gdzieś blisko żyły gorącej. Uważaj jednak, aby nie przegrzać FCM-ów.

mam_pytanie napisał:

Dobrze by było ograniczyć obszar poszukiwań.
W RE-125 wylutuj "górną" końcówkę R201 i podłącz ją ekranowanym przewodem do kolektora T305 w tunerze.
Ekranem tego przewodu oczywiście łączysz masy obu odbiorników. Gdzieś blisko żyły gorącej. Uważaj jednak, aby nie przegrzać FCM-ów.

Oczywiście tak zrobię, ale nie jestem pewny, czy to ta końcówka i czy to R201? Ze schematu wynika, że tak. Jest on też obok FCM-a, ale nie zgadza mi się jedna rzecz, a mianowicie na schemacie rezystor ma 100 Ω, a na sobie ma z tego, co widzę, 220 Ω (czerwony, czerwony, brązowy).



Chciałem jeszcze wyjaśnić kilka rzeczy.
Radio od momentu przylutowania punktu TR1 (przy konektorze antenowym) na razie działa stabilnie – nie zanika dźwięk, nie przerywa, żeby coś ruszyło. Od tej chwili radio ani razu się nie wyłączyło. Podkreślę, że na razie.

Aktualny główny problem to strojenie toru UKF:
- w dolnej części pasma da się złapać kilka stacji,
- w górnej części pasma (ok. 100 MHz i wyżej) pojawia się bardzo głośne buczenie w kilku miejscach,
- ogólnie radio stroi się trudniej niż wcześniej – zachowuje się, jakby zestrojenie było rozjechane.

Prosiłem Cię o podanie napięć na tranzystorach w głowicy UKF. Tranzystory mają 3 (trzy) nóżki, a podałeś tylko z E. Co jest, nie mają więcej nóżek? To tak nie działa, konkretne pytanie, konkretna odpowiedź. Wylutuj F201 FCM 10,75 MHz i sprawdź go omomierzem, masa do lewego i masa do prawego, a potem lewy do prawego i na odwrót. Miałem takie uszkodzenie w radiu samochodowym, tylko tam był 10,7 MHz. Popatrz jeszcze na Emiter T102, on nie ma zasilania. No i jeszcze coś takiego, sprawdź kondensatory - takie małe brązowe kwadraty 22 nF, tylko je wylutuj, bo u mnie było tak, że one miały dużą oporność, ale jak je wylutowałem, to pod wpływem ciepła robiły się na powrót kondensatorami. Popatrz jeszcze na schemat - C107 i C109 są połączone, a czy nie powinna być kropka przed C108? Cewka L101 i te kondensatory tworzą obwód rezonansowy wzmacniacza w.cz. i u góry kondensator, który go przestraja. A po prawej jest drugi kondensator, który przestraja heterodynę.

Cytat:

nie jestem pewny, czy to ta końcówka i czy to R201? Ze schematu wynika, że tak. Jest on też obok FCM-a, ale nie zgadza mi się jedna rzecz, a mianowicie na schemacie rezystor ma 100 Ω, a na sobie ma z tego, co widzę, 220 Ω (czerwony, czerwony, brązowy).

Masz w serwisówce rysunek płytki. Wychodzi, że to ten. Stosowano nawet 330 Ω, więc spokojnie.

Cytat:

w górnej części pasma (ok. 100 MHz i wyżej) pojawia się bardzo głośne buczenie w kilku miejscach

To może być wzbudzanie się (najprawdopodobniej głowicy, ale niekoniecznie; do sprawdzenia kondensatory, o których pisze @DIORADIO, DŁ101 + C111, D101-103). Mogą też być zakłócenia od zasilacza lub zegarka (temu wystarczy wyjąć bateryjkę) względnie łapane z zewnątrz, z "powietrza", np. anteną lub siecią 230 V.

DIORADIO napisał:

Prosiłem Cię o podanie napięć na tranzystorach w głowicy UKF. Tranzystory mają 3 (trzy) nóżki, a podałeś tylko z E. Co jest, nie mają więcej nóżek? To tak nie działa, konkretne pytanie, konkretna odpowiedź.

Przepraszam, już podaję.
Wcześniej chciałem jeszcze dopisać, że nie mam jak zmierzyć kilku rzeczy ze względu na to, że radio się nie wyłączało, ale dzisiaj po chwili się wyłączyło. Zatem napięcia przy zasilaniu zasilaczem Unitra Zatra 9 V (prawidłowym):
T101:
B - 6,15 V
C - 1,6 V (ale z tego, co widzę, to mocno skakało, np. 1,25 V, 3,3 V, a teraz 1,2 V)
E - 6,81 V

T102:
B - 6,11 V
C - 0,16 V (radio milknie, gdy dotykam sondą tego emitera, i pokazuje 0,16 V)
E - 6,8V

DIORADIO napisał:

Wylutuj F201 FCM 10,75 MHz i sprawdź go omomierzem, masa do lewego i masa do prawego, a potem lewy do prawego i na odwrót. Miałem takie uszkodzenie w radiu samochodowym, tylko tam był 10,7 MHz.

Sprawdziłem i między żadną z tych nóżek nie ma rezystancji.

DIORADIO napisał:

Popatrz jeszcze na Emiter T102, on nie ma zasilania.

Tego fragmentu niestety nie rozumiem.

DIORADIO napisał:

No i jeszcze coś takiego, sprawdź kondensatory - takie małe brązowe kwadraty 22 nF, tylko je wylutuj, bo u mnie było tak, że one miały dużą oporność, ale jak je wylutowałem, to pod wpływem ciepła robiły się na powrót kondensatorami.

Wylutowałem i może tu leżał problem, ponieważ jeden z nich ma lekko zawyżoną pojemność (27 nF), która ciągle rosła na mierniku, a drugi był przebity, tzn. nie miał żadnej pojemności. Wymieniłem je na nowe, o prawidłowej zmierzonej pojemności i radio znowu zaczęło grać. Nie wiem, czy to przypadek, czy w tym tkwił problem, dlatego nie wiem teraz, czy iść dalej tropem użytkownika @mam_pytanie, czy robić test z tunerem Eltry z wyciągnięciem sygnału p.cz., czy na razie testować działanie radia. Proszę o informację, co powinienem dalej zrobić. Nie dają mi tylko spokoju napięcia na tranzystorach. Co może się z nimi dziać?

DIORADIO napisał:

Popatrz jeszcze na schemat - C107 i C109 są połączone, a czy nie powinna być kropka przed C108?

Czy chodzi o kropkę w tym miejscu? Tutaj też nie do końca zrozumiałem.

Jak tu nie będzie połączenia, to jakim cudem te C107 i C109 będą przestrajać?

Cytat:

Wylutowałem i może tu leżał problem, ponieważ jeden z nich ma lekko zawyżoną pojemność (27 nF), która ciągle rosła na mierniku, a drugi był przebity, tzn. nie miał żadnej pojemności. Wymieniłem je na nowe, o prawidłowej zmierzonej pojemności i radio znowu zaczęło grać. Nie wiem, czy to przypadek, czy w tym tkwił problem,

Być może. Większą pojemnością bym się nie przejmował, natomiast zerową mogło spowodować uszkodzenie podczas wyciągania.

Cytat:

czy robić test z tunerem

Najpierw może doprowadź do porządku warunki pracy tranzystorów głowicy. Na emiterze T101 powinno być 0 V. Sprawdź, a najlepiej od razu popraw lutowanie tej końcówki oraz cewki L101. Podczas przestrajania, być może, była wymieniana, a na pewno ściskana i rozciągana, mogła więc się obluzować.
Popatrz także na ścieżki w tej okolicy, czy któraś nie jest pęknięta.
A na schemacie zwyczajnie brak kropki.

mam_pytanie napisał:

Na emiterze T101 powinno być 0 V.

Na emiterze T101, przy typowym zasilania tego odbiornika 6V, powinno być w okolicy ~4V, jeżeli założymy że tranzystor pracuje z typowym prądem kolektora 1mA.

Przepraszam, chodzi oczywiście o kolektor. Z opisu wynika, że tam jest problem.

Określ jakie napięcie jest na E 102, bo w wykazie # 22 podajesz że E jest 6,8V , ale emiter ma podłączone dwa kondensatory C 108 i C 110 to skąd to napięcie ?????
#22 czego nie rozumiesz? Od masy leci C 107 a górna okładzina kondensatora (sygnał) leci dalej do dolnej okładziny C 109 a górna okładzina C 109 leci dalej na masę. masa - C 107 dalej c 109 i znowu masa. To co ma tu przestrajać obw.rez. wzm.w. cz??? Czy teraz rozumierz?

Miałeś już sygnalizowane, że możesz mieć problem z niekontaktującymi nogami w obudowie tranzystora. W przypadku tranzystorów CEMI w obudowach TO-92 zdarzały się nogi w lichych sortach, które miały niepewny kontakt ze strukturą krzemową i napięcie potrafiło skakać na elektrodach. Niektóre nogi dało się wręcz wyjąć z plastikowej obudowy.
Mając pływające napięcie i poprawione luty w okolicy T101, dobrą szkołą mieć przynajmniej 2 mierniki i jednocześnie obserwować co się dzieje np. na emiterze i kolektorze z napięciem.
Może być felerny któryś z oporów współpracujących z tym tranzystorem i losowo zmienia rezystancję.
Na kolektorze sprawnego układu nie ma mowy aby napięcie skakało. Chyba, że końcówkami miernika tak licho dotykasz, że na szpilkach pomiarowych niepewny kontakt elektryczny masz i napięcie fałszywie tańcuje w czasie odczytu. Minus miernika zapnij pewnie krokodylem na masę płytki i dopiero drugą sondą-szpilką macaj elektrody tranzystora.
Zawsze na ścieżkach kolektora, emitera, bazy możesz sobie w punktach lutowniczych tranzystora, dolutować druciki fi 0,5mm o długości 1cm i do nich na czas pomiaru zapiąć się też kolejnym krokodylem aby wykluczyć, że macając szpilką np. utlenioną nogę tranzystora dostajesz kulawe tańcujące odczyty napięcia.
Minus miernika zapięty porządnie na odczyszczoną masę krokodylem, dotykasz dopiero drugą szpilką "+" miernika do elektrod tranzystora lub na pewniejszym małym krokodylu i ruszając płytkę, pukając w obudowę tranzystora napięcia mają być stabilne, a nie jakbyś mierzył trzeszczący potencjometr...

Do sprawdzenia także stabilność napięcia z diody stabilizującej D102 BAP812 z której są karmione bazy tranzystorów.
Napięcie wytwarzane przez D102 to ~2,0-2,3V w zależności od egzemplarza diody.
Czyli napięcie przed rezystorem bazowym R102 10k (czyli w punkcie połączania R102 z C106 10nF) podającym polaryzację na bazę, musi być stabilne bez względu na to co się dzieje z napięciem zasilania.
Tutaj wahnięcia potencjalne jak się pojawią, gdy np. zasilanie się zmieni z 6V na 9V albo na 4V, to na tej diodzie zmiana ma być nie większa niż kilka %. Podobnie test przy wyginaniu płytki, opukiwaniu, ma nie wpływać na stabilność z tej diody, dopiero jej podgrzanie ma wpływać na odpływ napięcia, bo prosta dioda BAP81x (stos szeregowych złącz p-n w strukturze) nie jest kompensowana termicznie.

Męczysz ten układ jakby to była jakaś mityczna głowica UKF złożona ze 100 tranzystorów.
Podpinanie testowo sygnału p.cz. z tunera zewnętrznego da tylko potwierdzenie, że sam tor p.cz. UL1219 jest sprawny i nie robi przerw w demodulacji FM. Póki co wynika, że sama głowica UKF łapie głupawkę i testowy tuner tu nie pomoże na tym etapie.