logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

saintman 09 Paź 2009 13:30 26978 61
Najlepsze odpowiedzi

Dlaczego wykonany przeze mnie balun 1:1 stroi tylko na najniższych pasmach i jak zrobić taki, który będzie działał szeroko w KF?

Najprawdopodobniej problemem było odwrotne podłączenie linii zwierającej; w balunie 1:1 trzeba zachować dokładnie właściwą orientację połączeń wejście/wyjście, bo zamiana końców psuje pracę układu [#7625400] Do pomiarów użyj też bezindukcyjnego obciążenia, bo drutowe rezystory potrafią całkiem zafałszować wynik — polecano zwykły rezystor warstwowy/cermetowy albo SMD [#7146493] Jeśli chcesz szerokopasmowy balun 1:1, sprawdzony wariant to balun prądowy na FT240-43 z 6–7 zwojami trifilarnie albo wykonany z kabla koncentrycznego RG316, z poprawnym połączeniem końców [#7311534][#7995946] Rdzeń T200-2 ma zbyt małą przenikalność na szerokie pasmo KF, więc w takim zastosowaniu wypada gorzej od FT240-43 [#7625400][#7311534]
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA
  • #1 7107460
    saintman
    Poziom 12  
    Posty: 99
    Pomógł: 2
    Ocena: 3
    Witam serdecznie,

    Mam problem z wykonaniem baluna i nie wiem gdzie/co robię nie tak. Przetestowałem dwa różne pierścienie (FT240-43 oraz T200-2), różne rodzaje drutu, różne ilości uzwojeń lecz bez oczekiwanego efektu.

    Oto jeden z pierścieni (FT240-43), który nawinąłem wg schematu:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Sam pierścień wygląda tak:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Czyli:
    lewy czerwony -> do ramienia dipola (tutaj: do sztucznego obciążenia)
    lewy niebieski + prawy żółty -> do ramienia dipola (tutaj: do sztucznego obciążenia)
    lewy zółty + prawy czerwony -> do ekranu kabla antenowego
    prawy niebieski -> do gorącej żyły kabla antenowego

    Efekt SWR wygląda następująco:

    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    wszystkie inne parametry:

    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Jak widać, balun stroi tylko na najniższych pasmach. Próbowałem to samo nawinąć na rdzeniu T200-2, potem zmieniałem materiał i ilość uzwojeń, np.:

    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Wciąż bez rezultatu. Krzywa SWR wciąż wznosi się im wyższa częstotliwość. Co robię nie tak? Jak wykonać balun, który będzie pracował w całym zakresie KF?

    Jako ciekawostkę dodam, iż na w/w rdzeniach balun 1:4 pracuje w całum zakresie, a 1:1 nie chce.

    Pomiarów dokonywałem analizatorem Max6 z dołączonym 0,5m odcinkiem kabla RG213. Sztuczne obciążenie co prawda własnej roboty (z dwóch oporników drutowych cementowych 100Ohm 5W) ale powinno działać dobrze gdyż po wypięciu baluna z obwodu (czyli pozostaje: analizator -> przewód 0,5m -> sztuczne obciążenie) wykres SWR jest płaski, bliski 1.

    Jakieś sugestie?

    Pozdrawiam,
    S.
  • REKLAMA
  • Pomocny post
    #2 7108374
    Faces
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3050
    Pomógł: 145
    Ocena: 157
    Witam.
    saintman napisał:
    Jak wykonać balun, który będzie pracował w całym zakresie KF?


    Balun 1:1 na rdzeniu FT140-77 trójżyłowym przewodem 1 mm Cu. Dopuszczalna moc 200W, połączenia tak jak ty zrobiłeś, które się zgadzają.
    Zakres częstotliwości 3,5 do 50MHz.
    Taki balun można wykonać także na rdzeniu FT140-77 lub T39/23/15/250 przewodem RG174, 2x3 zwoje. Sposób nawinięcia tak jak na obrazku:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Źródło obrazka: Poradnik Ultrakrótkofalowca, Zdzisław Bieńkowski
  • #3 7109000
    audi99
    Poziom 16  
    Posty: 109
    Pomógł: 22
    Ocena: 15
    Problem może jednak polegać na drutowych rezystorach użytych w sztucznym obciążeniu, zresztą do pomiarów analizatorem balun wystarczy obciążyć zwykłym rezystorem warstwowym 0,125 W 50Ω
  • REKLAMA
  • #4 7112632
    wip88wz
    Poziom 18  
    Posty: 207
    Pomógł: 24
    Ocena: 6
    Witaj,
    taki balun nawinięty 3 drutami na w/w rdzeniach po prostu nie działa - ćwiczyłem to jakiś czas temu, bez pozytywnych rezultatów. 3 drutowy zrób na F82 i będzie ok. A jeśli chcesz na tych rdzeniach co masz, to zrób nawinięty koncentrykiem, tak jak Ci polecił Faces - też będzie działał.
    Moim zdaniem za dużo dajesz zwojów - dobierałem dla F82, i przy 3x8 zw. drutem 1,3mm miałem pasmo 2,5 - 36 MHz.

    powodzenia.
  • #5 7112669
    SP8JUX
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 1400
    Pomógł: 128
    Ocena: 295
    saintman napisał:
    Witam serdecznie,

    Mam problem z wykonaniem baluna i nie wiem gdzie/co robię nie tak. Przetestowałem dwa różne pierścienie (FT240-43 oraz T200-2), różne rodzaje drutu, różne ilości uzwojeń lecz bez oczekiwanego efektu.
    S.

    Weź te druty włóż każdy oddzielnie do koszulki termokurczliwej, zaciśnij na gorąco koszulki, zamocuj wszystkie trzy w imadle, z drugiej strony wiertarka, napręż i zrób skrętkę, tym nawiń trafo....
    Marek
  • #6 7112756
    Faces
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3050
    Pomógł: 145
    Ocena: 157
    A w jakim celu do koszulki termokurczliwej? Przecież te przewody są już w izolacji.
    Jakoś sobie nie wyobrażam skręcanie takich przewodów z koszulkami.
  • #7 7114007
    SP8JUX
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 1400
    Pomógł: 128
    Ocena: 295
    Faces napisał:
    A w jakim celu do koszulki termokurczliwej? Przecież te przewody są już w izolacji.
    Jakoś sobie nie wyobrażam skręcanie takich przewodów z koszulkami.

    Ja tak skręcam, a koszulki po to by zachować odpowiednią odległość między nimi, dodatkowo zwiększają własności izolujące. Kiedyś była bawełna...
    Z. Bieńkowski - "Poradnik ... str. 337 tamże "Przykład"
    Marek
  • #8 7117363
    Faces
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3050
    Pomógł: 145
    Ocena: 157
    Kolego SP8JUX na stronie 337 poradnika nie ma żadnej informacji o zastosowaniu koszulki termokurczliwej.
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?
    Pisze tylko tyle:
    Cytat:
    Transformator nawija się trzema skręconymi drutami...


    Jeżeli miałeś na myśli drut w emalii to mogę się zgodzić z użyciem koszulki termokurczliwej. Jeżeli posiada się przewody będące już w izolacji (tak jak na drugim rysunku kolegi saintman) to nie ma większego sensu stosować 'koszulki'. Tak na chłopski rozum, jeżeli do takich przewodów zastosuje się dodatkowo koszulkę termokurczliwą do drut zwiększy średnicę i trudniej będzie go nawinąć.
  • #9 7118544
    SP8JUX
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 1400
    Pomógł: 128
    Ocena: 295
    Faces napisał:
    Kolego SP8JUX na stronie 337 poradnika nie ma żadnej informacji o zastosowaniu koszulki termokurczliwej.

    Oczywiście że nie ma, tam jest mowa o skrętce czego autor postu nie zrobił i w tym jest prawdopodobnie jego problem. Ja to napisałem z praktyki, drut potrafi w skrętce przetrzeć izolację, miałem taki przypadek. Jak stosowałem przewód w izolacji lakierowej z oplotem bawełnianym to nie stosowałem koszulek, jest taki najlepszy do skrętek, ale trudno go dostać. Dlatego robię skrętki z drutu w emalii + koszulka. Koszulka jest wstępnie zaciśnięta na drucie a następnie w trakcie skręcania dodatkowo podgrzewana palnikiem.
    Marek
    Ps to, co zaproponowałeś z kablem koncentrycznym też jest dobre.
  • #10 7146338
    saintman
    Poziom 12  
    Posty: 99
    Pomógł: 2
    Ocena: 3
    Witam ponownie,

    Po sugestiach kolegów co do użycia przewodu koncentrycznego przy nawijaniu baluna, tak też zrobiłem. Niestety... efektu dalej brak, choć SWR zachowuje się zupełnie odwrotnie. Użyłem kabla RG316 50Ohm oraz drutu emaliowanego jako żyły zwierającej. Próbowałem kilu wariantów ilości uzwojenia, najpierw 11, potem 15, potem 20 i na końcu tyle, ile się udało zmieścić.
    Finalny wygląd:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    A SWR wygląda tak:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Ilość uzwojenia nie wpływała znacząco na SWR. Wartości troszeczkę się zmieniały ale generalnie wykres wyglądał cały czas podobnie. Powoli opadają mi już ręce. Jakieś sugestie?

    Jarek
  • #12 7146380
    Faces
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3050
    Pomógł: 145
    Ocena: 157
    SP5IT napisał:
    A to pomiar na bezindukcyjnym rezystorze?


    saintman napisał:
    Sztuczne obciążenie co prawda własnej roboty (z dwóch oporników drutowych cementowych 100Ohm 5W)


    PS Ściślej ma być cermetowy.
  • REKLAMA
  • #13 7146386
    saintman
    Poziom 12  
    Posty: 99
    Pomógł: 2
    Ocena: 3
    Pomiar, niestety, na prowizorycznej konstrukcji:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Jarek
  • #15 7146410
    Faces
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3050
    Pomógł: 145
    Ocena: 157
    A najlepiej na zestawie rezystorów SMD.
  • #16 7146468
    kondensator
    Poziom 36  
    Posty: 2699
    Pomógł: 285
    Ocena: 245
    Faces napisał:
    SP5IT napisał:
    A to pomiar na bezindukcyjnym rezystorze?
    saintman napisał:
    Sztuczne obciążenie co prawda własnej roboty (z dwóch oporników drutowych cementowych 100Ohm 5W)
    PS Ściślej ma być cermetowy.
    Jeszcze ściślej mówiąc: nie ma prawa być drutowy.
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic1366285.html
    https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic877197.html
    Szczególnie do reflektometru mostkowego gdzie moc w.cz. jest znikoma - nie jest problemem zrobić sztuczne obciążenie "wzorcowe" (nie tylko 50ohm ! - warto mieć też 25ohm, 100ohm, 75ohm, ok. 37ohm) bdb. do 500MHz a nawet znacznie wyżej.
  • #17 7146493
    Faces
    VIP Zasłużony dla elektroda
    Posty: 3050
    Pomógł: 145
    Ocena: 157
    kondensator jest dokładnie tak jak piszesz. Jeżeli nie ma się dostępu do specjalnych rezystorów i mierzymy małą moc to najlepsze są rezystory smd, które mają znikomą indukcyjność.
  • #18 7146502
    kondensator
    Poziom 36  
    Posty: 2699
    Pomógł: 285
    Ocena: 245
    Faces napisał:
    kondensator jest dokładnie tak jak piszesz. Jeżeli nie ma się dostępu do specjalnych rezystorów i mierzymy małą moc to najlepsze są rezystory smd, które mają znikomą indukcyjność.
    Teoretycznie tak, ale w praktyce w większości przypadków ze względów głównie mechanicznych (ukruszenie...) lepsze są rezystory miniaturowe 1/8W 1/10W "z nóżkami".
  • REKLAMA
  • #19 7147025
    saintman
    Poziom 12  
    Posty: 99
    Pomógł: 2
    Ocena: 3
    No ok... jako że mieszkam praktycznie na wsi i takowe rezystory i tak zamawiałbym on-line, czy może mi ktoś podać kilka linków na właściwe rezystory, żebym przypadkiem nie zmówił tego, czego nie trzeba?

    Jarek
  • #21 7147130
    SP8JUX
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 1400
    Pomógł: 128
    Ocena: 295
    Najmniej koncentrowałbym się na oporach, przecież można je zmierzyć bezpośrednio podłączając do przyrządu.
    saintman napisał:
    Witam ponownie,

    Po sugestiach kolegów co do użycia przewodu koncentrycznego przy nawijaniu baluna, tak też zrobiłem. Niestety... efektu dalej brak, choć SWR zachowuje się zupełnie odwrotnie. Użyłem kabla RG316 50Ohm oraz drutu emaliowanego jako żyły zwierającej. Próbowałem kilu wariantów ilości uzwojenia, najpierw 11, potem 15, potem 20 i na końcu tyle, ile się udało zmieścić.
    Finalny wygląd:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?

    Nie rozumiem po co wprowadziłeś dodatkowe uzwojenie tym drutem? Sam przewód koncentryczny. Jego ekrany do nadajnika a środkowe żyły do anteny / na sztuczne obciążenie.
    Teoretycznie rdzeń pracuje na niższych częstotliwościach a po przekroczeniu pewnej granicy tak jakby go nie było, a koncentryk pracuje jako linia,
    Marek

    ps. zrób na próbę skrętkę bez koszulek, aby tylko się nie zwierały przewody
  • #22 7147167
    1MAc
    Poziom 16  
    Posty: 185
    Pomógł: 13
    Ocena: 8
    saintman napisał:
    No ok... jako że mieszkam praktycznie na wsi i takowe rezystory i tak zamawiałbym on-line, czy może mi ktoś podać kilka linków na właściwe rezystory, żebym przypadkiem nie zmówił tego, czego nie trzeba?
    Jarek

    Sprawdź u lokalnych komputerowców (takich, co od dawna robili sieci), czy któremuś nie został terminator 50 ohm do ethernetu - wygląda jak wtyk BNC. Ma co prawda ok 51ohm i nie jest najlepszy, ale go prostych pomiarów wystarcza. W większości przypadków dostaniesz go za darmo jako przedmiot kompletnie niepotrzebny.

    Jak chcesz kupować to kup takie coś (znany serwis aukcyjny)
    "Sztuczne obciążenie 50 Ohm. 4 GHz. 100 W. (numer 785513621)"
    przykręć do radiatora i gotowe (pojedyncze wyprowadzenie jest delikatne, więc przylutuj je do kawałka laminatu również przykręconego do radiatora). Będzie służyć wieki.
    Możesz też kupić takie coś: "Sztuczne obciążenie SUHNER - z demontażu " - do tego będzie ci potrzebne dodatkowo gniazdo SMA.

    Możesz też wziąć przykład z Jarka sp3swj:
    http://www.sp2swj.sp-qrp.pl/IW3HEV/VNA3p_montaz/IW3HEV_VNA_3_porady_pliki/image003.jpg - do tego potrzebujesz dwóch oporników smd 100 ohm i jednej wtyczki BNC. (wtyczka ze złomu od komputerowca-sieciowca, oporniki można wylutować ze starej płyty głównej komputerowej - gdzieś powinny być :-))
    Więcej szybkich pomysłów nie mam

    Zdecydowanie polecam zrobienie baluna 1:1 wg tego co napisał Faces - balun prądowy - czyli po prostu trochę kabla koncentrycznego nawiniętego na ferryt. W zasadzie nawet nie trzeba zmieniać kierunku nawijania... też będzie dobrze.
    MAc
    mrn
    PS Twoje wyniki to na 99% sprawa błędów pomiarowych wskutek zastosowania oporników drutowych.
  • #23 7147171
    saintman
    Poziom 12  
    Posty: 99
    Pomógł: 2
    Ocena: 3
    SP8JUX napisał:
    Nie rozumiem po co wprowadziłeś dodatkowe uzwojenie tym drutem?

    Aby balun był balunem napięciowym (konstrukcja zwarta). Bez dodatkowego uzwojenia zwierającego byłby to najzwyklejszy balun prądowy.

    Jarek
  • #24 7150236
    SP3SWJ
    Poziom 19  
    Posty: 274
    Pomógł: 13
    Ocena: 9
    W temacie rezystora bezindukcyjnego - to co było na zdjęciu - nie znaczy że jest drutowy - dopóki nie zmierzymy albo nie rozbierzemy go

    Niedawno w sklepie u kolegi mierzyłem takie 5 watowe białe kostki ~~8x8x20mm i koparka mi opadła bo niektóre były bezindukcyjne i do 50 MHz odjechały tylko o 1 om !!! z 47 na 48 !!! okazało sie że w środku jest jakiś metal-oxid !!!

    ale macie racje zdecydowana większość w takie obudowie to "druciaki"

    Prosta sprawa - nasz terminator wymaga wcześniej obadania - by nam nie psół krwi i pomiarów....

    Taka konstrukcja z metal-oxid jest wystarczająca do KF

    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?
  • #25 7153689
    SP8JUX
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 1400
    Pomógł: 128
    Ocena: 295
    saintman napisał:

    Aby balun był balunem napięciowym (konstrukcja zwarta). Bez dodatkowego uzwojenia zwierającego byłby to najzwyklejszy balun prądowy.Jarek

    To nie ten rdzeń do Twojej teorii,
    Marek
  • #27 7160160
    SP8JUX
    Spoczywaj w Pokoju
    Posty: 1400
    Pomógł: 128
    Ocena: 295
    Kol. Dipol, zgadza się ale zastosowana jest skrętka (to widać na foto), czyli "prądowy" a ma być "napięciowy"
    Marek
  • #28 7163436
    SP3SWJ
    Poziom 19  
    Posty: 274
    Pomógł: 13
    Ocena: 9
    Faces napisał:
    Witam.
    Taki balun można wykonać także na rdzeniu FT140-77 lub T39/23/15/250 przewodem RG174, 2x3 zwoje. Sposób nawinięcia tak jak na obrazku:
    Problem z wykonaniem baluna 1:1 - co robię nie tak?


    czy aby napewno to jest BAL-UN ??
  • #29 7163457
    dipol
    Poziom 34  
    Posty: 2598
    Pomógł: 168
    Ocena: 259
    Rozwiń temat szerzej bo coś nie jarzę w twojej wypowiedzi symetryzator napięciowy ?? jak jest różnica! albo za mało w życiu ich wykonałem hi.Podawałem symetryzator do skrzynki z antenami napięciowymi lw można przysłowiowy widelec dostroić ale jakiś gniewny rabanu narobił i zostało wykasowane więc koledzy ćwiczyć ćwiczenie czyni mistrza hi. Parę ćwiczeń zrobię bo jakoś w dostępnej literaturze nic na temat symetryzatorów tego typu nie znalazłem może ktoś coś wynalazł ale to jakoś przeczy moim przemyśleniom praktyka . Pytanie który kolega zadał dotyczyło symetryzatora prądowego.
    73!

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy problemów z wykonaniem baluna 1:1 na rdzeniach toroidalnych, głównie FT240-43 i T200-2, oraz doboru odpowiednich parametrów i materiałów. Użytkownik miał trudności z uzyskaniem prawidłowego dopasowania impedancji i niskiego SWR na całym paśmie KF, zwłaszcza na wyższych częstotliwościach. Wskazano, że rdzeń T200-2 o niskiej przenikalności magnetycznej (AL około 12 mH/1000 zwojów) nie nadaje się do szerokopasmowego baluna 1:1, szczególnie na niższe pasma, gdyż wymaga bardzo dużej liczby zwojów, co jest niepraktyczne. Zalecane jest stosowanie rdzeni o wyższej przenikalności, takich jak FT240-43 (AL około 1240 mH/1000 zwojów) lub FT140-43, które pozwalają na mniejszą liczbę zwojów i lepsze parametry. Optymalna indukcyjność pojedynczego uzwojenia powinna wynosić około 35-70 µH dla pasm 3,5-28 MHz, co przekłada się na 6-24 zwojów trifilarnych w zależności od rdzenia.

Ważne jest prawidłowe połączenie uzwojeń, zwłaszcza linii zwierającej, która musi być podłączona zgodnie z polaryzacją, aby balun działał jako napięciowy symetryzator. Zaleca się nawijanie baluna trifilarnie lub bifilarnie kablem koncentrycznym (np. RG316) oraz drutem emaliowanym jako żyłą zwierającą, co poprawia parametry i stabilność impedancji. Dyskutowano także o konieczności stosowania bezindukcyjnych rezystorów warstwowych (cermetowych lub SMD) jako sztucznych obciążeń do pomiarów, zamiast drutowych, które mogą wprowadzać błędy.

Poruszono kwestie izolacji przewodów, gdzie niektórzy zalecają skręcanie przewodów z koszulkami termokurczliwymi dla zachowania odpowiedniej odległości i izolacji, choć jest to dyskusyjne przy przewodach już izolowanych. Wskazano, że dla mocy do około 100 W kable RG316 są odpowiednie, a RG174 może być używany na wyższe pasma przy niższej mocy ze względu na mniejszą średnicę i łatwość nawijania.

Podsumowując, skuteczny balun 1:1 na pasma KF wymaga odpowiedniego doboru rdzenia o wysokiej przenikalności, właściwej liczby zwojów, prawidłowego połączenia uzwojeń oraz zastosowania kabla koncentrycznego i odpowiednich rezystorów do pomiarów. Wskazano także na błędy w obliczeniach indukcyjności wynikające z nieprawidłowego odczytu parametrów AL rdzeni oraz na konieczność dokładnych pomiarów indukcyjności i SWR przy konstrukcji baluna.
Podsumowanie wygenerowane przez AI na podstawie treści dyskusji.
REKLAMA