logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Jak zapobiec wzbudzaniu się wzmacniacza przy wysokim sygnale?

milik 06 Paź 2004 22:51 9817 16
REKLAMA
  • #1 897041
    milik
    Poziom 23  
    Posty: 637
    Pomógł: 71
    Ocena: 58
    Witam

    Czy był by ktoś tak miły i dał kilka rad jak walczyć z wzbudzaniem się wzmacniacza.
    Gdzie szukać powodu tego zjawiska i co z tym zrobić?
    Chodzi oto że składam wzmacniacz (na pewno nie ostatni) i wzbudza on się przy pewnym poziomie sygnału. Lecz chciałbym sam do tego dojść co jest nie tak i to naprawić.
  • REKLAMA
  • #2 897083
    janek11389
    Poziom 42  
    Posty: 6695
    Pomógł: 780
    Ocena: 239
    Witam! Nic nie napisałeś co to za wzmacniacz, pod jakimi przetwornikami się wzbudza, w ogóle, o jakie wzbudzania chodzi, musisz dokładnie opisać problem.
    Pozdrawiam
  • #3 897142
    etedio
    Poziom 24  
    Posty: 587
    Pomógł: 45
    Ocena: 13
    mruknę tylko, że podstawą jest dobra filtracja zasilania, kondensatory odsprzęgające elektrolityczne + ceramiczne podlączane w kilku miejscach układu :)
    poza tym jeszcze właściwe prowadzenie ścieżek zasilających
  • REKLAMA
  • #4 897428
    Retron
    Poziom 19  
    Posty: 417
    Pomógł: 29
    Ocena: 31
    I koledzy nie zapominajcie o prowadzeniu masy. Ja poprowadzilem mase ze srodka kondensatora filtrujacego (2x 4700 uF) bezposrednio do masy gniazda wejsciowego. Wzmacniacz (Trawiata, walczylem z nim przy pomocy Forumowiczow) wyciszyl sie elegancko!!!
    Polecam i pozdrawiam!
  • #5 897542
    KB
    Poziom 25  
    Posty: 1002
    Pomógł: 45
    Ocena: 63
    Trzeba sobie zadać pytanie czy piszemy o zakłócenaich czy o wzbudzaniu się wzmacniacza.
    Jeśli o zakłóceniach, to koledzy powyżej w miarę jasno opisali jak ich uniknąć.
    Natomiast wzbudzenia wzmacniacza mogą następować i najczęściej następują na wysokich częstotliwościach (ponadakustycznych).
    Jeśli to wzmacniacz fabryczny to wynika to raczej z usterki samego wzmacniacza, a jeśli wzbudzenia występują w samodzielnie budowanej konstrukcji, to trzeba z uwagą prześledzić źródła ich powstawania.
    Najczęsciej jest to złe dobranie elementów ujemnego sprzężenia zwrotnego dla dużych częstotliwości.
    W skrócie można napisać że za mała wartość kondensatora między bazą a kolektorem tranzystorów sterujących.
    Oczywiście to tylko przykład...
  • #6 898389
    milik
    Poziom 23  
    Posty: 637
    Pomógł: 71
    Ocena: 58
    Dziękuję za porady. Nie napisałem specjalnie jaki to wzmacniacz ponieważ chciałem uzyskać odpowiedzi takie jak udzielił KB. Ale wizę że nie zdało to za bardzo egzaminu więc daję schemat.

    W miejsce BDY25 dałem BD249 ustawiłem prąd spoczynkowy na 100mA. Problem jest taki że gdy dotknę śrubokrętem wejścia to głośnikiem zaczyna szarpać (SW1203Z – jestem zadowolony) i pali się bezpiecznik 2A w szeregu z nim. Gdy były BDY to nie było takich problemów. A w przedwzmacniaczu zastosowałem BC558 i 547 które grały dobrze z tymi BDY. Ogólnie to wzmacniacz gra ale tylko podczas bardzo słabego sygnału wejściowego. Danie 0dB na wejście oznacza natychmiastowe spalenie bezpieczników ewentualnie BDków.

    https://www.elektroda.pl/rtvforum/download.php?id=44216
  • #7 898443
    KB
    Poziom 25  
    Posty: 1002
    Pomógł: 45
    Ocena: 63
    Przede wszystkim spróbuj zmienić wartość C3 do 100pF.
    Możesz dać 47pF równolegle do R10.
  • REKLAMA
  • #8 898454
    janek11389
    Poziom 42  
    Posty: 6695
    Pomógł: 780
    Ocena: 239
    Witam! Bardzo ładna konstrukcja i dobra, jednym słowem trafny wybór, prawidłowo, że bezpieczniki się palą, bo po to są, problem leży w tym, że jak na takiego byka, to stanowczo za małe, włóż 5A a gdy by się przepalił. To daj 6A, Eltron ma 100W i 4A, a tu masz 200W jak drut.
    Pozdrawiam
  • #9 902143
    milik
    Poziom 23  
    Posty: 637
    Pomógł: 71
    Ocena: 58
    Zastosowałem się do wskazówek KB. Wymieniłem C3 na 100pF a na rezystor R10 dałem 47pF. Bez efektu :-(. Zapomniałem dodać że wzmacniacz wzbudza się tak jakby na wyjściu był kwadrat około 5Hz i to o największej amplitudzie.

    Może wzmocnienie tranzystorów się nie zgadza ?
    BDY25 15-180
    BD249 >10
  • REKLAMA
  • #10 902206
    janek11389
    Poziom 42  
    Posty: 6695
    Pomógł: 780
    Ocena: 239
    Witam! Wskazówki kolegi jak najbardziej są prawidłowe i nie ma się, co zastanawiać, ja bym jeszcze obowiązkowo dodał po 100pF na T8 i T9 miedzy baza-kolektor, obowiązkowo 1nFna T1 miedzy bazę a masę, wydaje mi się, że 100mA to stanowczo za dużo, dzisiejsze tranzystory maja duże współczynniki wzmocnienia, 50mA w zupełności wystarczy, chyba, że dysponujesz oscyloskopem i generatorem, to można to zrobić dokładniej. Jak na to napięcie, to nie wiem czy R4 nie jest za mały, musiałbyś go tak dobrać, żeby podając mu 775mV to na wyjściu była by maksymalna czysta amplituda, czyli moc sinusoidalna? Żeby z tym ruszyć z miejsca, to trzeba wiedzieć, czy to wzbudzanie powstaje jak jest tylko podłączona sama końcówka? Czy coś jest podpięte do wejścia tej końcówki?
    Pozdrawiam
  • #11 906659
    irek2
    Poziom 40  
    Posty: 6141
    Pomógł: 435
    Ocena: 387
    Walka ze wzbudzaniem wzmaka jest dosc trudna szczegolnie na forum gdzie zupelnie nie wiadomo co to za wzbudzenie.
    Z jakiego napiecia zasilasz koncowke? BD139,140 w jednych katalogach ma 100V a w innych tylko 80V! To samo BDP285/6 Wejsciowe tranzystory BC548/558 sa stanowczo zle bo maja tylko 25V polecam BC546/556 wszedzie.
    Wzbudzanie wzmaka to przedewszystkim C3 pelni role tzw bieguna dominujacego ktory ustala pasmo wzmacniacza. Ale nie zawsze jego zwiekszanie pomaga czasem trzeba zmniejszyc. Podobnie dzialaja kondensatory ktore daje sie w miejsce R5 i R10. Na pewno na poczatku dalbym rownolegle do R2 kondensator 470p-1nF. To jest najczestsza przyczyna wzbudzen wejscowych wlasnie powstajacych przez dotykanie palcem czy wkretakiem wejscia. Jesli wzmak wzbudza sie na niskich to znaczy ze cos jest z symetria wejsciowej pary roznicowej lub wydajnoscia pradowa. Dobrze byloby zmierzyc prady kolektora T1 i T2. Albo zmierzyc napiecia na R3 (suma pradu T1+T2) i R5 (prad tylko T1) ktory powinien polowa pradu R3.
    Dobrze by tez bylo dac na wyjsciu tranzystory komplementarne BD249/250 wersja C oznacza napiecie 100V jak masz A lub B to problem. itd. itp....
  • #12 953240
    drol2
    Poziom 11  
    Posty: 78
    Pomógł: 1
    Ocena: 1
    Retron napisał:
    I koledzy nie zapominajcie o prowadzeniu masy. Ja poprowadzilem mase ze srodka kondensatora filtrujacego (2x 4700 uF) bezposrednio do masy gniazda wejsciowego. Wzmacniacz (Trawiata, walczylem z nim przy pomocy Forumowiczow) wyciszyl się elegancko!!!
    Polecam i pozdrawiam!


    Jak należyprowadzić masę od zasilacza do masy w wzmacniaczu?
  • #14 953912
    misiek_250
    Poziom 19  
    Posty: 372
    Pomógł: 22
    Ocena: 20
    Witam kolege i mam pytanie skad kolega zaczrpnal schemat tego wzmacniacza?? bo jest to klasyczny ksiazkowy przyklad wzmacniacza a dokladnie koncowki mocy i byl on kiedys opisywany w radioelektroniku chyba z 1989 albo 90r. Jesli jest tak jak mysle(musze poszukac w swoich gazetkach z tego okresu :) )to w artykule bylo podane co i jak zrobic aby uniknac wzbudzen tejze koncowki. Bardzo prosilbym o podanie zrodla zaczerpniecia tego schematu bo niechcialbym nikogo urazic. A tak przy okazji zamiast BDPXXX dalbym darlingtony.
  • #15 953976
    janek11389
    Poziom 42  
    Posty: 6695
    Pomógł: 780
    Ocena: 239
    Witam! Dobrze Ci się kolego zdaje, ten schemat był o opublikowany w ,,Radioelektronik 1/85.
    Pozdrawiam
  • #16 954558
    milik
    Poziom 23  
    Posty: 637
    Pomógł: 71
    Ocena: 58
    Przepraszam że ostatnio nie odpisywałem ale miałem dużo do nauki i nie było czasu na praktykę.

    Ale co złe musi się kiedyś skończyć i czas w końcu znalazłem.

    Praca wzmacniacza ustabilizowała się po dołożeniu kondensatorów 100pF na tranzystory sterujące T8 i T9 (dzięki janek11389). Kondensator 47pF na R10 zostawiłem. Teraz pod dotknięciu palcem słychać ładne mruczenie. Pomimo tego wydaje mi się iż wzmacniacz ma zbyt czułe wejście albo sygnał z komputera przekracza 0.775V. Jeśli komputer daje te 0.775V to zbliżając się do tego napięcia problem zaczyna pojawiać się ponownie. Ale jak na mój rozum jest to już zwykłe przesterowanie. Teraz mam takie pytanie, czy w celu poprawienia tego mam zmniejszyć wartość R2 albo mam poeksperymentować wartością R4???

    irek2 :arrow: Całość zasilam +/-52V. Co do BC548/558 postaram się je zmienić na BC546/556. Przyznam się nie sprawdziłem ich parametrów w pdfe. Jeśli jakieś pomiary będę musiał wykonać to niema problemu tylko zaznaczam ze oscyloskopu jeszcze nie mam. Będzie na początku Kwietnia 2005 :-(

    misiek_250 :arrow: Przykro mi ale nie pamiętam skąd mam ten schemat. Na pewno jest z Internetu. Do budowy go zachęciła mnie jego prostota i to że nadziałem się budując J-35 Jabela. W dodatku naczytałem się o nim na elektrodzie i miałem go dość.
  • #17 954636
    janek11389
    Poziom 42  
    Posty: 6695
    Pomógł: 780
    Ocena: 239
    Witam! R2 nie możesz ruszać, o czułości wejściowej końcówki decyduje R4 i to za jego pomocą ustawiasz czułość. Jak już ochłoniesz, po tej końcówce, to pomogę Ci uruchomić tego j35 na pewno chodzi, tylko pewnie nie fachowo do się za to zabrałeś.
    Pozdrawiam

Podsumowanie tematu

✨ Dyskusja dotyczy problemu wzbudzania się wzmacniacza przy wysokim poziomie sygnału, szczególnie w konstrukcji własnej. Wzbudzenia najczęściej pojawiają się na wysokich częstotliwościach i mogą być spowodowane niewłaściwym doborem elementów ujemnego sprzężenia zwrotnego, zwłaszcza kondensatorów między bazą a kolektorem tranzystorów sterujących. Kluczowe jest także odpowiednie prowadzenie masy i filtracja zasilania, stosowanie kondensatorów elektrolitycznych i ceramicznych do odsprzęgania oraz właściwe prowadzenie ścieżek zasilających. Wzmacniacz zasilany jest napięciem +/-52V, a zastosowane tranzystory końcowe BD249 (zamiast BDY25) powodowały problemy z przepalaniem bezpieczników 2A przy wyższych sygnałach. Zalecane jest zwiększenie wartości bezpiecznika do 5-6A oraz dodanie kondensatorów 100pF między bazą a kolektorem tranzystorów sterujących (T8, T9) i 47pF równolegle do rezystora R10, co poprawiło stabilność pracy. Wzmacniacz ma zbyt czułe wejście, co może wymagać regulacji wartości rezystorów R2 i R4, gdzie R4 odpowiada za czułość wejściową. Wskazane jest także zastosowanie tranzystorów BC546/556 zamiast BC548/558 ze względu na wyższe dopuszczalne napięcia. Wzbudzenia mogą wynikać z asymetrii pary różnicowej lub niewłaściwej wydajności prądowej tranzystorów wejściowych. Pomiar prądów kolektorów i napięć na rezystorach R3 i R5 jest pomocny w diagnozie. Schemat wzmacniacza pochodzi z „Radioelektronik” 1/85 i jest klasycznym przykładem końcówki mocy. Wzbudzenia objawiały się również niskoczęstotliwościowym przebiegiem kwadratowym około 5 Hz o dużej amplitudzie. Ostatecznie stabilizacja została osiągnięta przez dodanie kondensatorów tłumiących oscylacje wysokoczęstotliwościowe oraz odpowiednią regulację prądu spoczynkowego (zalecane około 50 mA).
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA