logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?

dinthalion 28 Kwi 2005 21:15 21735 40
Najlepsze odpowiedzi LABEL_AI_GENERATED

Jak zbudować prosty demonstracyjny generator promieniowania rentgenowskiego na bazie lampy elektronowej?

Najprościej zrobić taki pokaz na lampie oscyloskopowej albo innej próżniowej lampie elektronowej zasilanej wysokim napięciem; da się wtedy ustawić plamkę, a promieniowanie X pokazać na kliszy lub ekranie fluorescencyjnym [#1451528][#1452122][#1458173] Do zasilania forumowicze polecają prostą przetwornicę z trafa od starego TV i powielacz wysokiego napięcia na diodach oraz kondensatorach HV; w jednym opisie działało to z wejściem 13 V i powielaczem z 10 kondensatorów 15 kV/1 nF oraz 10 diod HV [#2679980][#5889268] Padały też praktyczne wartości rzędu 50–150 kV dla anody i 3–6 V dla żarzenia, a przy około 70 kV zdjęcie na papierze foto wychodziło po 2–3 minutach [#1460551] Kineskop też był rozważany, ale maska i szkło ołowiowe pochłaniają dużo promieniowania, więc efekt może być słaby [#1449952] Jeśli chcesz tylko pokaz na konkurs, lepiej demonstrować świecenie ekranu fluorescencyjnego niż próbować robić „prawdziwe” prześwietlenie, i trzeba to ekranować oraz uruchamiać zdalnie, bo nie ma bezpiecznej dawki promieniowania [#5785006][#1458173]
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA
  • #1 1446283
    dinthalion
    Poziom 14  
    Posty: 147
    Ocena: 2
    Widzialem gdzies kiedys projekt "pseudo-rentgenu" opartego na lampie elektronowej. Teraz potrzebuje czegos takiego na konkurs z fizyki, ale nie moge znalesc. Moglby ktos pomoc?
  • REKLAMA
  • #2 1446587
    h-doc
    Poziom 27  
    Posty: 1208
    Pomógł: 57
    Ocena: 21
    No, żadne problem. Znakomitym źródłem promieniowania rentgenowskiego jest kawałek miedzi lub aluminium, w którą wali wiązka elektronowa. Podstawowe problemy to:
    1. Wysokie napięcie potrzebne do emisji elektronów
    2. Odpowiednie włókno wolframowe do przeprowadzenia termoemisji
    3. Chłodzenie wodne anody przy większej mocy
    4. Oczywiście odpowiednia próżnia
    5. Dodatkowe opcjonalne elementy ogniskujące i monochromatyzujące wiązkę.

    Ciekawe wydaje się zastosowanie lamp elektronowych (bo w zasadzie spełniają one sporo powyższych kryteriów). Musiałyby to być lampy o stosunkowo dużej mocy (wyskoie napięcie i prąd anody). Dodatkowo trzeba by zrobić jakieś okienko przez które promienie X wydostawałaby się z lampy.
  • #3 1446668
    lechoo
    Poziom 39  
    Posty: 5161
    Pomógł: 377
    Ocena: 546
    Najlepiej nadawałaby się do tego jakaś lampa elektronopromieniowa, np. mały kineskop. Trzebaby przyłożyć spore napięcie anodowe, jakieś 100kV (mogą wystąpić przebicia) żeby skutecznie emitował promieniowanie rentgena.
  • #4 1449952
    h-doc
    Poziom 27  
    Posty: 1208
    Pomógł: 57
    Ocena: 21
    lechoo - kineskop to ciekawy pomysł. Tylko maska pochłonie sporo promieniowania, poza tym szkło kineskopu chyba zawiera ołów i też pochłania iksy. 100kV może nie będzie potrzebne - typowe działo rtg do xps ma nominalną moc 300W przy napięciu 15kV. Chociaż niektóre dyfraktometry rentgenowskie idą z napięciem jeszcze wyżej.
  • #5 1451528
    pukury
    Poziom 35  
    Posty: 2719
    Pomógł: 244
    Ocena: 193
    witam !! można też wykorzystac lampę oscyloskopową sama w sobie jest "emiterem" promieni rentgena a wiązkę skolimować napięciem stałym X/Y . na bazarze kupisz taka lampe za 25 zeta. miałem kiedyś licznik gaigera/milera i pięknie pokazywał przed oscylem. pozdrawiam !!
  • #6 1452025
    Kwazor
    Poziom 33  
    Posty: 2483
    Pomógł: 184
    Ocena: 530
    W notach katalogowych lamp prostowniczych wysokiego napiecia DY86 itp.
    Jest napisane ze należy lampę ekranować przed przedostawaniem się promieni rentgena.Tylko nie wiem ile by go było... moze zastosowanie lampy prostowniczej z rubina by sprawe rozwiązało....
  • #7 1452122
    pukury
    Poziom 35  
    Posty: 2719
    Pomógł: 244
    Ocena: 193
    witam !! ja jednak skłaniał bym się do lampy oscyloskopowej - możliwość ustawienia plamki bez problemu przez co wiadomo gdzie leci promieniowanie. luminofor co prawda zaraz szlak trafi - to i lepiej . wystarczy przed ekranem ustawić kliszę foto - i otrzymamy dowód na istnienie promieni X !! a jak by jeszcze przemieszczać kliszę przed ekranem to morze i kreska by była . pozdrawiam !! ps można by też przesuwać plamkę za pomocą nap. piłokształtnego.
  • REKLAMA
  • #8 1452744
    Kwazor
    Poziom 33  
    Posty: 2483
    Pomógł: 184
    Ocena: 530
    Hmm dobra lampa jest prostownik wysoko napieciowy :W1-0.15
    Sa dopowiedniki polskie i rosyjskie.
    Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?
  • #9 1457299
    methyl
    Poziom 16  
    Posty: 183
    Pomógł: 2
    Ocena: 32
    :) "bawie" sie od dluzszego czasu X-Ray. Ktos tu zasugerował uzycie lampy oscyloskopowej wiec na szybko sprawdzilem to w ukladzie który zbyt estetyczny nie jest ,ale działa :D

    Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?

    mialem wam zrobic filmsa jak w pokoju szaleje licznik geigera ale nastąpiła mała awaria. w kazdym razie lampa swieci na zielono a w pokoju mamy maly czernobyl :) wiec to dziala ale na przeswietlenia z takiego uklady nie liczcie. Do takiej zabawy można, tak jak zauwazyl powyzej kolega, prostownikow próżniowych. a na zakończenie posta pare fotek :P


    Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?
    prawdziwe lampy ktore posiadam
    Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?
    jedno z pierwszych zdjec,,,kto zgadnie co to jest ? :)
    Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?
    i jeden z "zasilaczy" ktory zbudowałem ,a wlasciwie efekt jego pracy..

    Pozdrawiam!
  • #10 1457899
    Kwazor
    Poziom 33  
    Posty: 2483
    Pomógł: 184
    Ocena: 530
    Swietne zdjęcia a to co dałeś jako zagadke to ładowarka do telefonu....

    P.s. żarzysz jakoś te lampy oscyloskopowe.?
  • REKLAMA
  • #11 1458173
    methyl
    Poziom 16  
    Posty: 183
    Pomógł: 2
    Ocena: 32
    nie żarze tych lamp oscyloskopowych bo :
    -mam tylko jedną :)
    -bo tego nie potrzebują aby emitowac promieniowanie
    - i ogolnie nie bawie sie w podlączanie lampy oscyloskopowej do HV skoro mam prawdziwe lampy rentgenowskie widoczne na focie. Uklad zestawilem aby sprawdzic dla was przypuszczenia co do emisji przez takie cudo promieniowania rentgenowskiego.

    Pozdro... jak ktos ma jakies pytania co do generatorów HV i wytwarzania promieniowania itp. to chetnie pomoge..


    pozdrawiam!

    p.s. faktycznie to ladowarka do komórki :P
  • #13 1458502
    etedio
    Poziom 24  
    Posty: 587
    Pomógł: 45
    Ocena: 13
    8O

    Robi wrażenie!!!

    Pytania raczej oczywiste:
    Jakim napięciem i z czego zasilasz te lampy?
    A nie dałoby się prościej? :wink:
    Ile promieniowania powstaje i ile czasu musisz tworzyć np. takie zdjęcie zasilacza?
    Jak mocno dawała lampa oscyloskopowa i z czego ją zasilałeś, bo zidentyfikowałem tylko powielacz na kondensatorach.

    Powodzenia i uważaj na siebie :)
  • #14 1458881
    pukury
    Poziom 35  
    Posty: 2719
    Pomógł: 244
    Ocena: 193
    witam !! Pomyślałem, że można użyć lampy z oscyloskopu z 2 powodów 1- łatwy dostęp i niska cena 2 - wartość "dydaktyczna" pracy - unaocznienie wszystkim jak niebezpieczne jest patrzenie w "katodę" lamp np. kineskopu na jakie niebezpieczeństwo narażają się nasze Matki Polki oglądając seriale ( oprócz zidiocenia - pogorszenie wzroku !!!) pozdrawiam !! UWAGA XXXXXX
  • #15 1460551
    methyl
    Poziom 16  
    Posty: 183
    Pomógł: 2
    Ocena: 32
    :) odpowiadam na pytania :

    -gregor10 - zdjecie jest zrobione w taki sam sposób jak robi sie takie zdjecia w szpitalu. pod ladwarka lezała kaseta z papierem fotograficznym(w szpitalu stosuje sie klisze) nad kasetą i leżącą na niej ladowarką była lampa podlączona pod żarzenie i napięcie w tym przypadku okolo 70kV.

    -etedio - lampy zasilam napięciem żarzenia 3-6V i 50-150 kV z powielacza własnej konstrukcji gdzie kondensatory z racji braku na rynku bądź ceny nawijałem własnorecznie. Kilka sztuk widac na powyższej fotce :). Na tej samej fotce widac jeden ze sposobów zasilania powielacza w postaci trafo 15kV/20mA. Takim układem jak na fotce z racji malutkiej mocy i efektywnosci zdjęcie naswietlało by się około 2-3 minut a wiec uzywam czegos mocniejszego na codzień :D Co do lampy oscyloskoowej to w porównaniu z lampą rentgenowska bardzo slabo promieniowała wiec fotki raczej bys nie zrobil ale mimo wszystko geiger wył jak oszałały.

    p.s. uważam na siebie, podczas doswiadczen wszystko jest opomiarowane,układ włączam zza sciany,zdalnie. sąsiadów tez nie zaswietlam co zostało gruntownie sprawdzone. To nie są żarty...trzeba uważać.
  • #16 2600287
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Posty: 2314
    Pomógł: 85
    Ocena: 2893
    Wczoraj z Methylem zrobiliśmy działający model lampy rentgenowskiej.
    Lampa posiada żarzonoą katodę.
    Prożnia w lampie nie gorsza niż 8*10^-6 Tr.
    Załączniki:
    • Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny? 10.jpg (105.45 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
    • Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny? 0.jpg (131.51 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • REKLAMA
  • #17 2600963
    Robert_ck
    Poziom 17  
    Posty: 225
    Pomógł: 30
    Ocena: 7
    A w jaki sposób można zaekranować taką lampę?
  • #18 2600996
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Posty: 2314
    Pomógł: 85
    Ocena: 2893
    Można osłonić ołowiem:)
  • #19 2601044
    Robert_ck
    Poziom 17  
    Posty: 225
    Pomógł: 30
    Ocena: 7
    A w jakiś łatwiej dostępny sposób? :D :D
  • #20 2601836
    Allch
    Poziom 15  
    Posty: 180
    Pomógł: 3
    Ocena: 8
    Mam pare lamp prostowniczych tych dużych starych no i delikatnie świeci taka lampa przy V=20kV na lekko zielono ale nie bawie się tym już bo wole nie napromieniować sie :D :D :D
    Methyl do zasilania lampy rentgenowskiej może być zasilanie impulsowe??? , mam taki sobie generatorek marxa co daje na out 200kV może by śmigało na tym.
  • #21 2602484
    Trabi
    Poziom 36  
    Posty: 4567
    Pomógł: 169
    Ocena: 794
    A czy... nikomu nic nie "odpadnie" od tego promieniowania? ;) . Oby nie, bo może sie jeszcze przydać, no i daje sporo radości ;)
  • #22 2609492
    Robert_ck
    Poziom 17  
    Posty: 225
    Pomógł: 30
    Ocena: 7
    A czy próżnie w takiej lampie można wytworzyć stumienicą?
  • #23 2610304
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Posty: 2314
    Pomógł: 85
    Ocena: 2893
    Próżnia musi być rzędu 10^-6 Tr. Można ja uzyskać pompą dyfuzyjną , turbomolekularną lub jonowo-sorpcyjną.
  • #24 2610319
    Robert_ck
    Poziom 17  
    Posty: 225
    Pomógł: 30
    Ocena: 7
    Czyli nie możliwe do wykonania w domu chyba że ktoś ma taką pompę:D
  • #25 2610475
    Hornet60
    Poziom 18  
    Posty: 332
    Pomógł: 13
    Ocena: 15
    Witam
    Ale zarąbiście tą żarówke przerobiłeś!!! czym to tak można? chciałem sobie kiedyś w szklaną rurke wtopić kawałek miedzi i zrobić laserek na CO2 ale niestety rurka nie akceptowała tego pomysłu i gieła się cała :P Robiłeś to palnikiem?
  • #26 2614129
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Posty: 2314
    Pomógł: 85
    Ocena: 2893
    Tak, palnikiem. Łączenia metal -szkło nie są łatwe do wykonania.
  • #27 2614671
    Robert_ck
    Poziom 17  
    Posty: 225
    Pomógł: 30
    Ocena: 7
    A czym robiłeś próżnie?
  • #28 2615869
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Posty: 2314
    Pomógł: 85
    Ocena: 2893
    Tym, co jest w załączniku:)
    Załączniki:
    • Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny? aparatura2.JPG (150.47 KB) Musisz być zalogowany, aby pobrać ten załącznik.
  • #29 2652059
    mischa
    Poziom 23  
    Posty: 496
    Pomógł: 58
    Ocena: 200
    Sam temat na serio mnie zaciekawił, ale bardziej urzekł mnie nietuzinkowy wystrój waszego mieszkania :)
  • #30 2679980
    methyl
    Poziom 16  
    Posty: 183
    Pomógł: 2
    Ocena: 32
    Najprostsza "maszynka" :) do wytwarzania promieniowania rentgenowskiego to zasilacz z prostej przetwornicy na trafie od starego TV i powielaczu napiecia, gotowego lub zbudowanego wlasnoręcznie z kilku diód HV i kondensatorów HV wg np. schematu poniżej :
    Jak zbudować pseudo-rentgen z lampą elektronową na konkurs fizyczny?

    wysokie napiecie wystarczy podpiąć do prózniowych diód dostepnych na szrocie i świeci aż miło. Natężenie promieniowania jest na tyle duże że wyraźnie widać swiecenie ekranów fluorescencyjnych. (np. świecące w ciemności naklejki) Mam gdzieś nawet fotografie takiego procesu.

    O tym że to bardzo niezdrowa zabawa chyba nie musze wspominać....

Podsumowanie tematu

LABEL_AI_GENERATED
Dyskusja dotyczy budowy pseudo-rentgenu opartego na lampie elektronowej do konkursu fizycznego. Kluczowymi elementami są: lampa elektronowa (np. kineskop, lampa oscyloskopowa, lampa prostownicza wysokiego napięcia), wysokie napięcie anodowe (od kilkunastu do nawet 100 kV), odpowiednia próżnia (rzędu 10^-6 Torr) oraz chłodzenie anody. Wskazano, że wiązka elektronowa uderzająca w metalowy anodyczny cel (miedź, aluminium) generuje promieniowanie rentgenowskie. Do zasilania stosowano przetwornice wysokiego napięcia z powielaczami napięcia z kondensatorów i diod HV, często własnej konstrukcji. Jako ekran do rejestracji promieniowania używano kaset RTG z folią wzmacniającą (np. Perlux Plus Universal) lub fluorescencyjne znaki BHP. Omówiono także kwestie bezpieczeństwa i ekranowania (np. ołów). W praktyce uzyskiwano widoczne promieniowanie rentgenowskie, potwierdzane licznikiem Geigera i efektami na kliszy fotograficznej. Wspomniano o lampach prostowniczych DY86, EY-86, 2C2S oraz o własnoręcznie budowanych zasilaczach i powielaczach. Próżnię uzyskiwano za pomocą pomp dyfuzyjnych, turbomolekularnych lub jonowo-sorpcyjnych. Konstrukcje były proste, ale wymagały ostrożności ze względu na zagrożenia radiacyjne.
Podsumowanie AI na podstawie dyskusji. Może zawierać błędy.
REKLAMA