logo elektroda
logo elektroda
X
logo elektroda
REKLAMA
REKLAMA
Adblock/uBlockOrigin/AdGuard mogą powodować znikanie niektórych postów z powodu nowej reguły.

Logarytmiczny suwak do obliczania obwodów LC- prototyp papierowy

AlekZ 02 Sty 2026 18:45 882 8

TL;DR

  • Papierowy prototyp logarytmicznego suwaka „reaktancja–rezonans” służy do szybkich obliczeń parametrów obwodów LC w zakresie radiowym.
  • Ma nieruchome skale L [µH], C [pF] i Xc/XL [Ω] oraz dwie ruchome skale f(kHz); obliczenia wykonuje się przez ich przesuwanie względem 225 kHz.
  • Skale częstotliwości obejmują 160 kHz–1600 kHz, a skala reaktancji jest wyskalowana dla częstotliwości odniesienia 225 kHz.
  • Suwak pozwala wyznaczać częstotliwość rezonansową, dobierać L lub C, obliczać reaktancję cewek i kondensatorów oraz oceniać dobroć metodą częstotliwości granicznych.
  • To tylko prototyp papierowy, a autor szuka kogoś, kto wykona wersję z porządnego materiału.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA
📢 Słuchaj (AI):




  • W materiale pokazuję prototyp suwaka logarytmicznego reaktancja- rezonans do wyznaczania parametrów obwodów LC.

    Suwak przeznaczony jest do szybkich obliczeń parametrów obwodów LC w zakresie częstotliwości radiowych, bez wykonywania obliczeń numerycznych.

    Umożliwia:

    wyznaczanie częstotliwości rezonansowej obwodu LC,

    dobór indukcyjności lub pojemności do zadanej częstotliwości rezonansowej,

    obliczanie reaktancji cewek i kondensatorów,

    analizę zależności częstotliwościowych obwodów LC,

    wyznaczanie dobroci obwodu metodą częstotliwości granicznych.

    Przyrząd ma skale nieruchome:

    Skala indukcyjności -oznaczenie: L [µH], jest to skala logarytmiczna, w kolorze czerwonym.

    Skala pojemności -oznaczenie: C [pF], jest to skala logarytmiczna.

    Skala reaktancji oznaczenie: Xc/XL[Ω], jest to skala logarytmiczna, wyskalowana dla częstotliwości odniesienia 225 kHz.

    Skale L, C i X są nieruchome i stanowią układ odniesienia przyrządu.

    Ponadto przyrząd zawiera dwie skale ruchome- dwie niemal identyczne skale częstotliwości, będące swym odbiciem- oznaczenie: f (kHz). Zakres skali to 160 kHz – 1600 kHz, a więc obejmuje fale długie i średnie.

    Na każdej skali częstotliwości zaznaczony jest znacznik odniesienia 225 kHz, oznaczony strzałką skierowaną w stronę skal nieruchomych.

    Jak już wspomniałem, skale L, C i X są nieruchome.
    Obliczeń dokonuje się wyłącznie przez przesuwanie skal częstotliwości.

    Znacznik 225 kHz pełni rolę punktu odniesienia, w którym skale L, C i X są geometrycznie zgodne, reaktancje odpowiadają częstotliwości 225 kHz.

    Przesuwanie skali częstotliwości powoduje przeskalowanie zależności reaktancji i rezonansu dla dowolnej innej częstotliwości.

    Obliczanie reaktancji realizowane jest następująco (Reaktancja kondensatora): Przesuwamy dolną skalę częstotliwości tak, aby strzałka 225 kHz wskazywała na znaną pojemność C, której reaktancję chcemy określić. Teraz na skali częstotliwości szukamy takiej, przy której chcemy znaleźć reaktancję naszego kondensatora i szukamy tej reaktancji nad tą właśnie częstotliwością na skali reaktancji.

    Teraz to samo, ale dla reaktancji cewki. Przesuwamy górną skalę częstotliwości tak, aby strzałka 225 kHz wskazywała na indukcyjność L, której reaktancję pragniemy określić. Odczytujemy reaktancję analogicznie jak dla pojemności, patrząc na skalę reaktancji przy interesującej nas częstotliwości.

    Wyznaczanie częstotliwości rezonansowej gdy znane są L i C
    strzałką na dolnej skali częstotliwości przy 225 kHz najeżdżamy na znaną pojemność C. Strzałką 225 kHz na górnej skali najeżdżamy na znaną indukcyjność L. Częstotliwość rezonansowa f₀ znajduje się w miejscu, gdzie obie skale częstotliwości- górna i dolna pokrywają się.

    Dobór indukcyjności gdy znane jest C i f₀

    Ustawiamy skalę częstotliwości dolną- strzałką 225 kHz na znaną pojemność C. Drugą, górną skalę częstotliwości przesuwamy tak, żądana częstotliwość rezonansowa f₀ pokryła się z tą samą wartością na pierwszej, dolnej skali częstotliwości. Wymaganą indukcyjność L suwak wskaże w miejscu wskazywanym przez strzałkę 225 kHz drugiej, górnej skali.

    Dobór pojemności gdy znane jest L i f₀

    Postępujemy analogicznie, zamieniając role skal częstotliwości, tj pierwej ustawiamy na skali górnej znacznik 225 kHz przy żądanej indukcyjności, potem manipulujemy dolną skalą częstotliwości, tak aby wymagana częstotliwośc rezonansowa leżała idealnie pod nią na dolnej skali, a znacznik 225 kHz skali dolnej wskaże nam wymaganą pojemność C.

    A może ktoś ma pomysł i możliwości, aby taki suwak wykonać z porządnego materiału?

    Fajne? Ranking DIY
    O autorze
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Offline 
    Specjalizuje się w: technika próżniowa
    AlekZ napisał 2312 postów o ocenie 2871, pomógł 85 razy. Mieszka w mieście Marki. Jest z nami od 2003 roku.
  • REKLAMA
  • #2 21796841
    TechEkspert
    Redaktor
    Posty: 7169
    Pomógł: 16
    Ocena: 5539
    Bardzo ciekawe!
    Być może druk 3D pozwoliłby na wyprodukowanie suwaka jednak to nie będzie ta jakość jaką miały kiedyś suwaki logarytmiczne wykonane z twardego i gładkiego tworzywa.
    Możliwe, że udałoby się wyprodukować PCB z nadrukiem ścieżek tak jak powstają popularne linijki PCB tylko jak zapewnić swobodny ruch linijek względem siebie?
    Być może dałoby się zlutować kilka warstw elementów PCB ze sobą tak aby utworzyć konstrukcję suwaka?

    Suwak da się też zbudować z kartonu: https://sklep-astromedia.pl/pl/p/Pomoc-naukow...artonowy-model-do-samodzielnego-zlozenia-/209
  • #3 21796930
    AlekZ
    Specjalista - lampy próżniowe
    Posty: 2312
    Pomógł: 85
    Ocena: 2871
    Ten mój suwak jest o tyle specyficzny, że ma dwie skale ruchome. To powoduje, że nieco utrudnia to adaptację rozwiązania handlowego.
  • REKLAMA
  • #4 21796971
    NegativeFeedback
    Poziom 15  
    Posty: 316
    Pomógł: 3
    Ocena: 109
    AlekZ napisał:
    en mój suwak jest o tyle specyficzny, że ma dwie skale ruchome. To powoduje, że nieco utrudnia to adaptację rozwiązania handlowego.

    AI generuje suwak papierowy gotowy do wydruku, w starych poradnikach takie suwaki w zastępstwie kalkulatorów zajmowały całe strony, ale co tam, robienie rzeczy minionych / bezużytecznych ma magiczny urok. Proponuję pomyśleć nad suwakiem 3D.
  • #5 21796979
    TechEkspert
    Redaktor
    Posty: 7169
    Pomógł: 16
    Ocena: 5539
    Gdyby zastosować suwak okrągły to może byłby łatwiejszy do wykonania?

    Widziałem też kiedyś gadżet pozwalający na dobór UPS do mocy odbiorów i czasu podtrzymania. Były to dwie znitowane tekturki z wyciętymi okienkami a wewnątrz przesuwały się dwa paski.

    Mniej efektowne lecz również użyteczne były wszelkiego rodzaju nomogramy: https://www.rfcafe.com/references/electronics...ding-charts-electronics-world-august-1962.htm
  • #6 21796990
    Urgon
    Poziom 38  
    Posty: 7250
    Pomógł: 197
    Ocena: 2630
    AVE...

    W "Poradniku radioamatora" są do tego nomogramy, które są dość wygodną alternatywą. Osobiście jednak jak chcę policzyć obwód LC, to korzystam z gotowego kalkulatora lub proszę Gemini. Mogę też sobie policzyć "na piechotę" ze wzoru...

    Kołowy suwak to też dobry koncept. Kiedyś myślałem o czymś takim do dobierania rezystorów dla diod LED...
  • REKLAMA
  • #7 21797172
    NegativeFeedback
    Poziom 15  
    Posty: 316
    Pomógł: 3
    Ocena: 109
    TechEkspert napisał:
    Gdyby zastosować suwak okrągły to może byłby łatwiejszy do wykonania?


    Autorowi chyba nie chodzi o łatwiejszy koncept ...

    Może coś bardziej skomplikowanego? Może w ramach prac mało przydatnych można napisać sobie odpowiedni kod Fortranie na MVS 3.8J pod emulatorem mainframe na Herculesie, deck kart JCL do obliczeń wsadowych, wydruk a na papierze dziurkowanym w PDF będzie wyglądał imponująco. W sumie to w starożytności sprzed-kalkulatorowej do obliczeń używało się mainframe, suwaki to chyba z okresu wczesnego Gomułki. Choć może w inną stronę, bo oryginalny SPICE 2.6G napisany w Fortranie jest dostępny i działający, więc może w tą stronę, wykresy zrobione z * i # będą wyglądać magicznie. Modele SPICE ze współczesnych programów w sumie działają zwykle bez wielkich przeróbek na tym Fortranowym kodzie.
  • REKLAMA
  • #9 21797289
    Urgon
    Poziom 38  
    Posty: 7250
    Pomógł: 197
    Ocena: 2630
    AVE...

    Można jeszcze zaprojektować mechaniczny komputer do obliczeń obwodów LC. Kiedyś tak się budowało dość skomplikowane komputery balistyczne, które w czasie rzeczywistym kontrolowały działa okrętowe biorąc za parametry prędkość i kurs statku wroga, prędkość i kurs statku z komputerem, dystans między nimi oraz parametry balistyczne pocisku. Komputer na bieżąco ustawiał azymut i elewację działa, a automat odpalał je wtedy, gdy okręt był pionowo. Inny, analogowy komputer w ten sam sposób programował torpedy. Swoją szosą amerykanie w czasie drugiej wojny światowej mieli spore problemy ze swoimi torpedami, i parę razy zdarzyło się samostorpedowali...
📢 Słuchaj (AI):

Podsumowanie tematu

✨ Przedstawiono prototyp papierowego suwaka logarytmicznego do szybkiego obliczania parametrów obwodów LC w zakresie częstotliwości radiowych, eliminującego konieczność wykonywania obliczeń numerycznych. Suwak umożliwia wyznaczanie częstotliwości rezonansowej, dobór indukcyjności lub pojemności do zadanej częstotliwości, obliczanie reaktancji cewek i kondensatorów, analizę częstotliwościową obwodów LC oraz wyznaczanie dobroci obwodu metodą częstotliwości granicznych. Przyrząd posiada nieruchome skale logarytmiczne: indukcyjności L [µH] w kolorze czerwonym, pojemności C [pF] oraz reaktancji Xc/XL [Ω], skalowaną dla częstotliwości odniesienia 225 kHz. Suwak jest narzędziem pomocnym w projektowaniu i analizie obwodów rezonansowych bez użycia kalkulatorów czy programów komputerowych.
Wygenerowane przez model językowy.
REKLAMA